Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie cookie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. OK

ISSN 2391-9361

ZESZYT NAUKOWY - SYSTEMY WSPOMAGANIA W INŻYNIERII PRODUKCJI 

WYDANE ZESZYTY

Rok Miesiąc Numer Zeszyt
2019 Wrzesień vol. 8, iss. 1 SYSTEMY WSPOMAGANIA W INŻYNIERII PRODUKCJI
GÓRNICTWO – PERSPEKTYWY i ZAGROŻENIA
2018 Wrzesień vol. 7, iss. 1 SYSTEMY WSPOMAGANIA W INŻYNIERII PRODUKCJI
GÓRNICTWO – PERSPEKTYWY i ZAGROŻENIA. WĘGIEL – TANIA CZYSTA ENERGIA I MIEJSCA PRACY
2018 Wrzesień vol. 7, iss. 2
SYSTEMY WSPOMAGANIA W INŻYNIERII PRODUKCJI
MULTIDISCIPLINARY ASPECTS OF PRODUCTION ENGINEERING
2018 Wrzesień vol. 7, iss. 3 SYSTEMY WSPOMAGANIA W INŻYNIERII PRODUKCJI
2017 Wrzesień vol. 6, iss. 1 SYSTEMY WSPOMAGANIA W INŻYNIERII PRODUKCJI
PROBLEMY W ZARZĄDZANIU ŚRODOWISKIEM
2017 Wrzesień vol. 6, iss. 2 SYSTEMY WSPOMAGANIA W INŻYNIERII PRODUKCJI
ZAGADNIENIA ENERGOMASZYNOWE I BEZPIECZEŃSTWO W GÓRNICTWIE
2017 Wrzesień vol. 6, iss. 3 SYSTEMY WSPOMAGANIA W INŻYNIERII PRODUKCJI
ROZPOZNAWANIE ZŁÓŻ I BUDOWNICTWO PODZIEMNE
2017 Wrzesień vol. 6, iss. 4 SYSTEMY WSPOMAGANIA W INŻYNIERII PRODUKCJI
CROSS-BORDER EXCHANGE OF EXPERIENCE IN PRODUCTION ENGINEERING…
2017 Wrzesień vol. 6, iss. 5 SYSTEMY WSPOMAGANIA W INŻYNIERII PRODUKCJI
TECHNOLOGY ASSESSMENT W UJĘCIU TEORETYCZNYM I PRAKTYCZNYM
2017 Wrzesień vol. 6, iss. 6 SYSTEMY WSPOMAGANIA W INŻYNIERII PRODUKCJI
INŻYNIERIA SYSTEMÓW TECHNICZNYCH
2017 Wrzesień vol. 6, iss. 7 SYSTEMY WSPOMAGANIA W INŻYNIERII PRODUKCJI
JAKOŚĆ, BEZPIECZEŃSTWO, ŚRODOWISKO
2017 Wrzesień vol. 6, iss. 8 SYSTEMY WSPOMAGANIA W INŻYNIERII PRODUKCJI
SPOSOBY I ŚRODKI DOSKONALENIA PRODUKTÓW I USŁUG NA WYBRANYCH PRZYKŁADACH
2017 Wrzesień vol. 6, iss. 9 ZAPEWNIENIE PRAWIDŁOWOŚCI PRZEBIEGU I BEZPIECZEŃSTWA PROCESÓW PRODUKCYJNYCH
2016 Wrzesień 1(13)/2016 SYSTEMY WSPOMAGANIA W INŻYNIERII PRODUKCJI
GÓRNICTWO PERSPEKTYWY I ZAGROŻENIA
2016 Wrzesień 2(14)/2016 SYSTEMY WSPOMAGANIA W INŻYNIERII PRODUKCJI
INŻYNIERIA SYSTEMÓW TECHNICZNYCH
2016 Wrzesień 3(15)/2016 SYSTEMY WSPOMAGANIA W INŻYNIERII PRODUKCJI
REVIEW OF PROBLEMS AND SOLUTIONS
2016 Wrzesień 4(16)/2016 SYSTEMY WSPOMAGANIA W INŻYNIERII PRODUKCJI
METODY I NARZĘDZIA INŻYNIERII PRODUKCJI DLA ROZWOJU INTELIGENTNYCH SPECJALIZACJI
2016 Wrzesień 5(17)/2016 SYSTEMY WSPOMAGANIA W INŻYNIERII PRODUKCJI
GEOCHEMIA i GEOLOGIA ŚRODOWISKA TERENÓW UPRZEMYSŁOWIONYCH
2015 Wrzesień 1(10)/2015 SYSTEMS SUPPORTING PRODUCTION ENGINEERING
REVIEW OF PROBLEMS AND SOLUTIONS
2015 Wrzesień 2(11)/2015 SYSTEMY WSPOMAGANIA W INŻYNIERII PRODUKCJI
INŻYNIERIA SYSTEMÓW TECHNICZNYCH
2015 Wrzesień 3(12)/2015 SYSTEMY WSPOMAGANIA W INŻYNIERII PRODUKCJI
JAKOŚĆ I BEZPIECZEŃSTWO
2014 Wrzesień 1(7)/2014 SYSTEMS SUPPORTING PRODUCTION ENGINEERING
REVIEW OF PROBLEMS AND SOLUTIONS
2014 Wrzesień 2(8)/2014 SYSTEMY WSPOMAGANIA W INŻYNIERII PRODUKCJI
INŻYNIERIA SYSTEMÓW TECHNICZNYCH
2014 Wrzesień 3(9)/2014 SYSTEMY WSPOMAGANIA W INŻYNIERII PRODUKCJI
JAKOŚĆ I BEZPIECZEŃSTWO
2013 Wrzesień 1(3)/2013 SYSTEMS SUPPORTING PRODUCTION ENGINEERING
2013 Wrzesień 2(4)/2013 SYSTEMY WSPOMAGANIA W INŻYNIERII PRODUKCJI
INNOWACYJNOŚĆ, JAKOŚĆ, ZARZĄDZANIE
2013 Wrzesień 3(5)/2013 SYSTEMY WSPOMAGANIA W INŻYNIERII PRODUKCJI
ŚRODOWISKO I BEZPIECZEŃSTWO W INŻYNIERII PRODUKCJI
2013 Wrzesień 4(6)/2013 SYSTEMY WSPOMAGANIA W INŻYNIERII PRODUKCJI
WSPOMAGANIE ZARZĄDZANIA SYSTEMAMI PRODUKCYJNYMI
2012 Wrzesień 1(1)/2012 SYSTEMS SUPPORTING PRODUCTION ENGINEERING
2012 Wrzesień 2(2)/2012 SYSTEMY WSPOMAGANIA W INŻYNIERII PRODUKCJI

 


Zeszyt Naukowy jest dostępny w systemie Open Access na zasadach
licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.

ISSN - 2391-9361

1(1)/2012
SYSTEMS SUPPORTING PRODUCTION ENGINEERING

Nakład numeru: 130 egzemplarzy

 
Spis treści 

  pobierz
1 1(1)/2012/1

Henryk BADURA, Henryk STABLA
Sterowanie parametrami atmosfery w podziemnej części kopalni węgla kamiennego

Abstract: Artykuł dotyczy zagrożeń w kopalniach spowodowanych ulatnianiem się do atmosfery gazów, które mogą być niebezpieczne dla zdrowia. Dokonano charakterystyki gazów, które są bezwzględnie szkodliwe oraz mieszanek, w których poziom stężenia jest dopuszczalny. Opisano telemetryczny system mający na celu badanie składu atmosfery kopalnianej, wytwarzany przez PKiMSA CABOAUTOMAtYKA S.A. Uwagę poświęcono również składowym systemu bezpieczeństwa związanym z fizycznymi parametrami atmosfery kopalnianej. Podano również przykład zastosowania czujników telemetrycznych na ścianie wyrobiska.

Keywords: metan, gazy toksyczne, prędkość powietrza, pomiary telemetryczne, rozmieszczenie czujników
str. 7 pobierz
1(1)/2012/3

Joanna BARTNICKA, Daniel DĄBROWSKI
Sposób podniesienia kompetencji personelu chirurgicznego z użyciem wzmocnionej rzeczywistości

Abstract: Artykuł dotyczy zagadnienia podnoszenia kompetencji i kwalifikacji personelu lekarskiego. W szczególności dokonano identyfikacji potrzeb rozwoju umiejętności chirurgów oraz nowoczesne sposoby realizacji szkoleń z wykorzystaniem technologii IT. Zasadniczą część artykułu stanowi przykład zastosowania wzmocnionej rzeczywistości (AR) dla doskonalenia sposobu wykonywania czynności operacyjnych podczas artroplastyki kolana.

Keywords: kompetencje, operacje chirurgiczne, techniki wirtualizacji, wzmocniona rzeczywistość
str. 29 pobierz
3 1(1)/2012/5

Jarosław BRODNY
Zastosowanie metody elementów skończonych do wyznaczania częstotliwości drgań własnych złącza ciernego

Abstract: W artykule przedstawiono wyniki badań częstotliwości drgań własnych złącza ciernego stosowanego w obudowie podatnej wyrobisk korytarzowych. Analizę przeprowadzono na modelu strukturalnym złącza ciernego opracowanym w oparciu o metodę elementów skończonych. W wyniku przeprowadzonych badań wyznaczono częstotliwości drgań własnych złącza ciernego oraz odpowiadające im postacie drgań. Częstotliwości te porównano z częstotliwością drgań konturu wyrobiska korytarzowego. Analizę przeprowadzono dla dwóch sposobów zamocowania złącza ciernego oraz dla złączy z dwoma i trzema strzemionami.

Keywords: złącze cierna, drgania własne, MES
str. 51 pobierz
4 1(1)/2012/6

Jarosław BRODNY, Marcel ŻOŁNIERZ
Wyznaczanie współczynnika sprzężenia ciernego liny o powierzchniowym styku drutów z wykładziną cierną

Abstract: W artykule przedstawiono historię rozwoju konstrukcji lin stalowych z uwzględnieniem lin o powierzchniowym styku zwanych linami kompaktowanymi. Podano ich zalety i wady oraz omówiono zasadę pracy. Dokonano także przeglądu wybranych badań własności mechanicznych lin kompaktowych z prezentacją ich wyników. Następnie przedstawiono metodykę oraz wyniki badania współczynnika tarcia kinetycznego stalowej liny kompaktowanej o wykładzinę Modar R3/Mz. Badania przeprowadzono na specjalistycznym stanowisko i objęły one swoim zakresem dwie wartości siły nacisku liny na wykładzinę.

Keywords: lina stalowa, lina kompaktowa, stanowisko badawcze
str. 60 pobierz
5 1(1)/2012/7

Łukasz DZIEMBA, Stefan SENCZYNA
Metody wspomagania przepływów informacji o czynnikach środowiska w działaniu służb ratowniczych i prewencyjnych

Abstract: W miarę rozwoju systemów tworzących środowisko dla człowieka, takich jak systemy produkcyjne, energetyczne, transportowe, informacyjne, zwiększa się wpływ zdarzeń kryzysowych na ich funkcjonowanie. Podstawą sprawnego działania służb prewencji i ratownictwa w przeciwdziałaniu skutkom zdarzeń kryzysowych (np.: imprez masowych) jest ścisła koordynacja i współpraca. Skuteczne działanie służb ratownictwa i prewencji wymaga sprawnego podejmowania decyzji na wszystkich szczeblach organizacji akcji ratowniczej. Aktualnie rozwój metod i narzędzi rzeczywistości rozszerzonej w oparciu o technologie informatyczną (augmented reality) pozwala na dostarczanie informacji wspomagającej decyzje w szerokim zakresie działań podejmowanych przez człowieka. Skuteczne wykorzystanie tej technologii wymaga zgromadzenia informacji charakteryzującej środowisko potencjalnych sytuacji kryzysowych jak i dostarczenie tej informacji służbom ratowniczym i prewencyjnym. W kontekście aktualnej organizacji centralnej dyspozycji (Centrum powiadamiania Ratunkowego) służb ratowniczych i prewencyjnych w publikacji pokazujemy koncepcje wspomagania przepływów informacji. Na tej podstawie można uważać, że narzędzia rzeczywistości rozszerzonej mogą istotnie przyczynić się do powodzenia w działaniu służb ratowniczych i porządkowych.

Keywords: wspomaganie, czynniki środowiska, akcja ratunkowa, służby prewencji, służby ratownicze
str. 71 pobierz
6 1(1)/2012/8

Anna GEMBALSKA-KWIECIEŃ
Wpływ nastawienia i zachowań pracowników na kulturę bezpieczeństwa w przedsiębiorstwie

Abstract: Artykuł prezentuje podstawowe kwestie dotyczące kultury bezpieczeństwa. Zawiera również informacje o czynnikach wpływających na pożądane i niepożądane, dobre i złe aspekty kultury bezpieczeństwa. Część empiryczna prezentuje wpływ nastawienia i zachowań pracowników na kulturę bezpieczeństwa w przedsiębiorstwie. Badani objęło taki elementy kultury bezpieczeństwa, jak model środowiska i warunków pracy, jak i zachowania i postawy pracownicze.

Keywords: zarządzanie bezpieczeństwem, kultura organizacyjna, kultura bezpieczeństwa, środowisko pracy, wypadki przy pracy
str. 87 pobierz
7 1(1)/2012/9

Patrycja HĄBEK
Odpowiedzialność przedsiębiorstw za zrównoważony rozwój. Wzorce zrównoważonej produkcji sektora małych i średnich przedsiębiorstw

Abstract: W artykule poruszona została problematyka zmiany wzorców produkcji na sprzyjające realizacji zasad zrównoważonego rozwoju. W pierwszej części artykułu omówiono wkład, jaki przedsiębiorstwa wnoszą w zrównoważony rozwój poprzez implementację koncepcji społecznej odpowiedzialności (CSR), a w jej ramach idei zrównoważonego wytwarzania. W drugiej części artykułu przedstawiono wybrane wskaźniki wdrażania zrównoważonych wzorców produkcji w sektorze małych i średnich przedsiębiorstw w Polsce, odnosząc je do sytuacji panującej w Unii Europejskiej.

Keywords: CSR, zrównoważone wytwarzanie, czystsza produkcja, EMAS, ISO 14001
str. 97 pobierz
8 1(1)/2012/10

Jolanta IGNAC-NOWICKA
Analiza zagrożeń gazowych w kopalniach z użyciem automatycznego systemu monitorowania

Abstract: Artykuł prezentuje sposób działania automatycznego systemu monitorowania zagrożeń gazowych w chodnikach wyrobiskowych KWK Mysłowice. Poddano analizie wskazania urządzeń pomiarowych i anemometrów działających w systemie monitorowania kopalni na 2 poziomach 465 i 665 m. Przeprowadzono analizę przyczyn występowana alarmów z uwagi na stężenie gasów. Przedstawione wyniki dotyczą 1 miesiąca. Na podstawie alarmów, wskazano niebezieczne sekcje wyrobisk.

Keywords: zagrożenia gazowe, prace górnicze, granica alarmu dla stężenia gazu
str. 106 pobierz
9 1(1)/2012/11

Josef JURMAN, Dana SLÁDKOVÁ
Zastosowanie technologii GPS w górnictwie odkrywkowym

Abstract: Wyższa Szkoła Górnicza – Uniwersytet Techniczny w Ostrawie, Instytut Geodezji współrpacyje ze spółką Kopalnie Północnoczeskie S.A. w ramach projektu badawczego od 2007. Głównym jego celem jest doksonalenie system sterowania kopalnią odkrywkową. Dwa kombajny wielonaczyniowe użytkowane w kopalni węgla brunatnego Libouš w północnych Czechach (K800/103 I KU300/27) zostały wyposażone w urządzenia pomiarowe. Pozycja kombajnu ustalana jest w oparciu o dane GPS, miernik nachylenia oraz pomiary przyrostowe. Dane są następnie zapisywane w bazie. Ukształtowanie kopalni, jak I pozycja podziemnych warstw geologicznych są na bieżąco aktualizowane w oparciu o cyfrowy model kopalni. Głównym celem badania jest weryfikacja poprawności powiązania modelu cyfrowego na potrzeby krótkoterminowych prognoz ilościowych parametrów węgla (Ad, Sd, Qr, Wr and MS) oraz ciągłego automatycznego pomiaru urobku (m3, tony) i weryfikacji trajektorii kombajnów względem celów wydobywczych. Dozór kopalni ma tu wiodącą role. Artykuł przedstawia możliwości uzycia GPS dla celów planowania produkcji.

Keywords: analiza, kombajn wielonaczyniowy, model cyfrowy, GPC, inklinometr, pomiary przyrostowe
str. 116 pobierz
10 1(1)/2012/12

Mariusz J. LIGARSKI
Audit a rozwój w certyfikowanym systemie zarządzania jakością

Abstract: Analiza na potrzeby niniejszej pracy zosała przeprowadzona na dwóch typach auditów certyfikowanego systemu zarządzania jakością w kontekście pozyskania i przetworzenia informacji dotyczących rozwoju. Wskazano cele i etapy szeroko rozumianego procesu auditowania oraz wymieniono czynniki wpływające na wskazania rozwojowe system. Określono również wpływ organizacji na poszczególe etapy procesu auditowania. Szczególną uwagę poświęcno typom informacji dotyczących rozwoju, które są pozyskiwane w obu typach auditów. Wskazano również centra odpowiedzialności za pozyskanie i użycie informacji. Podjęto próbę odpowiedzi na pytanie, dotyczące źródeł problemów i przyczyn ich występowania.

Keywords: analiza, system zarządzania jakością
str. 124 pobierz
11 1(1)/2012/13

Dominika LISIAK-FELICKA, Maciej SZMIT
„Tango down”. Kilka uwag o bezpieczeństwie cyberprzestrzeni RP

Abstract: W artykule przedstawione zostały wybrane zagadnienia dotyczące: terminologii związanej z bezpieczeństwem, systemów zarządzania bezpieczeństwem informacji, działań administracji państwowej w zakresie bezpieczeństwa „cyberprzestrzeni” oraz prac nad Rządowym Programem Ochrony Cyberprzestrzeni Rzeczypospolitej Polskiej. Zaprezentowano również harmonogram ataków na serwisy rządowe po podpisaniu porozumienia ACTA (ang. Anti-Counterfeiting Trade Agreement) oraz zwrócono uwagę na przykłady nieprofesjonalnych zachowań urzędników administracji państwowej po wystąpieniu ataków hakerskich.

Keywords: bezpieczeństwo, cyberprzestrzeń, ACTA, administracja publiczna
str. 133 pobierz
12 1(1)/2012/14

Jerzy MIZGAŁA
Przygotowanie urządzeń transportu bliskiego do badań urzędu dozoru technicznego – studium przypadku

Abstract: W artykule przedstawiono budowę i zasadę działania dźwignika bramowego. Opisano akta prawne, które regulują procedury związane z jego naprawami i modernizacją. Na podstawie konkretnego przypadku przedstawiono proces doprowadzenia używanej maszyny, wyprodukowanej przed wejściem w życie Dyrektywy Maszynowej UE, do pierwszej rejestracji przez Urząd Dozoru Technicznego i wydania decyzji, umożliwiającej jego eksploatację.

Keywords: dźwignik bramowy, modernizacja, Dyrektywy UE
str. 146 pobierz
13 1(1)/2012/15

Michał MOLENDA, Sebastian KRAFCZYK
Ocena jakości usług komunalnych w wybranej gminie województwa śląskiego

Abstract: Artykuł dotyczy kwestii jakości usług publicznych. Poza aspektem teoertycznym dotyczącym jakości usług, zaprezentowano również wyniki badania oceny jakości usług realizowanych przez gminę Zbrosławice. Badanie objęło 3 rodzaje usług: dostawę wody, odbiór odpadów oraz budownictwo komunalne. Wyniki umożliwiły sformułowanie wniosków dotyczących oceny tych usług oraz rekomendacji dla ich rozwoju i doskonalenia.

Keywords: jakość, usługi komunalne, usługi publiczne, usługi
str. 153 pobierz
14 1(1)/2012/16

Teresa MUSIOŁ, Joanna STOLARCZYK
Analiza braków produkcyjnych w przedsiębiorstwie odzieżowym

Abstract: W artykule przedstawiono wyniki analizy braków w procesie produkcyjnym przedsiębiorstwa odzieżowego za okres pięciu lat. Dla klasyfikacji braków wykorzystano metodę Pareto-Lorenza oraz diagram Ishikawy. Przedstawiono zestawienie ilościowe oraz częstości występowania braków. Dane zostały poddane analizie w wymiarze miesięcznym, a przyczyny braków odniesiono do środowiska pracy.

Keywords: szwalnia, braki produkcyjne, analiza Pareto-Lorenza, diagram Ishikawy, wycena środowiska pracy, wycena stanowisk pracy
str. 163 pobierz
15 1(1)/2012/17

Ireneusz PINDEL
Kontrakt w zamowieniach publicznych w systemie zarządzania jednostkami sektora publicznego

Abstract: Niniejszy artykuł odnosi się do kwestii udzielania zamówień publicznych i zawierania umów przez organizacje sektora publicznego. Umowy te stanowią istotny element systemu zarządzania zamówieniami z uwagi na stopień ich uregulowania oraz obostrzenia, jakim podlegają podmioty zobligowane do ich stosowania, co wynika z przepisów o dysponowaniu środkami publicznymi . W opracowaniu omówiono rozwiązania i ograniczenia w zakresie prawa, wymagane w tym zakresie, wskazując jednocześnie szeroki wachlarz możliwości kształtowania postanowień tych dokumentów, wynikający z zasady swobody umów. To studium przypadku podkreśla również konieczność kształtowania treści analizowanych umów w porozumieniu z zasadami starannej gospodarki, które są obowiązujące dla instytucji sektora publicznego.

Keywords: zarządzanie, finance publiczne, zamówienie, kontrakt, umowa
str. 172 pobierz
16 1(1)/2012/18

Marek PROFAKA, Zbigniew GŁODAŁA
Zagrożenia akustyczne w środowisku pracy głównych ciągów transportowych w kopalni wegla kamiennego

Abstract: Artykuł prezentuje główne charakterystyki akustyczne dróg transportowych na poziomach eksploatacyjnych kopalni węgla. Zaprezentowano wyniki wstępnych testów, ich ocena i szczegółowe studium w tym zakresie. Badanie przeprowadzono w dwóch obszarach, gdzie wyznaczono bezpieczne poziomy hałasu.

Keywords: hałas, identyfikacja, przenośnik taśmowy, transport
str. 179 pobierz
17 1(1)/2012/19

Marek PROFAKA, Zbigniew GŁODAŁA
Minimalizacja natężenia hałasu na główych ciągach transportowych w kopalni węgla kamiennego

Abstract: Artykuł prezentuje sposoby minimalizacji emisji hałasu na głównych ciągach transportowych kopalni w oparciu o wcześniej przeprowadzone badania. Przykładowe możliwości minimalizacji emisji hałasu obejmujące: redukcję hałasu u źródła, adaptacja akustyczna sekcji urabiającej kombajnu chodnikowego, obudowanie przenośników taśmowych.

Keywords: hałas, minimalizacja hałasu, przenośnik taśmowy, transport
str. 188 pobierz
18 1(1)/2012/20

Jacek SITKO, Krzysztof MICHALSKI
Wybrane aspekty przygotowania produkcji i tymczasowego magazynowania w przemyśle

Abstract: Artykuł podejmuje problemy związane z produkcją, w szczególności fazą przygotowawczą wytwarzania wyrobów hutniczych. Z uwagi na fakt, iż branża ta działa głównie w warunkach krajowych, wobec cech tradycyjnego systemu magazynowania i przechowywania produktów, półfabrykatów i surowców, koniecznym wydaje się być podjęcie analiz funkcjonowania tych systemów zorientowanych na ich usprawnienie.

Keywords: system, produkcja, magazynowanie, wyrób
str. 197 pobierz
19 1(1)/2012/21

Tomasz SZULC
Zastosowanie metod zarządzania strategicznego przy tworzeniu lokalnych programów rewitalizacji w największych miastach polski

Abstract: Artykuł przedstawia wyniki badań nad zastosowaniem metod zarządzania strategicznego przy programowaniu rewitalizacji. Badania zostały podzielone na dwie części: obejmujące poziom znajomości metod oraz intensywności ich wykorzystania. Poprzedzono je gruntownym studium literatury oraz identyfikacją narzędzi, które mogą zostać wykorzystane w planowaniu. Czynności badawcze zostały objęte finansowaniem przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa wyższego w ramach projektu N N115 415740 pt. „Wykorzystanie narzędzi kreatywnego rozwiązywania problemów i zarządzania strategicznego do tworzenia i wdrażania lokalnych programów rewitalizacji zdegradowanych obszarów miast” ukończonego w grudniu 2011 roku.

Keywords: zarządzanie strategiczne, studia literaturowe, identyfikacja metod
str. 208 pobierz
20 1(1)/2012/22

Jerzy ŚCIERSKI
Ocena skuteczności SZJ wdrożonych w małych przedsiębiorstwach – wyniki badań

Abstract: W publikacji zaprezentowano wyniki badań prowadzonych w małych przedsiębiorstwach produkcyjnych i usługowych o ugruntowanym systemie zarządzania jakością. Celem badań była ocena skuteczności wdrożonego systemu jakości rozumianej jako zdolność do osiągania założonych celów. Badania obejmowały samoocenę przeprowadzoną przez zarząd firmy lub pełnomocnika ds. systemów jakości. Uzyskane z badania ankietowego wyniki zostały zweryfikowane w formie audytu trzeciej strony. Badania uzupełniono testami przeprowadzonymi wśród zarządu i pełnomocników, których celem było ocena takich cech osobowościowych jak umiejętność komunikowania się, uczenia innych, porozumiewania się i wprowadzania zmian.

Keywords: małe przedsiębiorstwo, system zarządzania jakością, efektywność, skuteczność, audyt, zarządzanie
str. 219 pobierz
21 1(1)/2012/23

Anna WILIŃSKA
Dylemty partycypacji społecznej w zarządzaniu klimatem akustycznym w kontekście sporządzania planów przeciwdziałania hałasowi na obszarach miejskich.

Abstract: Artykuł przedstawia możliwości i ograniczenia partycypacji społecznej w zarządzaniu środowiskiem akustycznym w kontekście wymogów Unii Europejskiej dotyczących opracowania map akustycznych i planów przeciwdziałania hałasowi na obszarach miejskich. Prawne i społeczne determinanty partycypacji publicznej w tym obszarze zostały scharakteryzowany, jak również specyficzny charakter społecznej percepcji hałasu, która nie zależy wyłącznie od jego cech akustycznych. Potencjalne korzyści ze wsparcia procesów partycypacyjnych poprzez narzędzia takie, jak Participatory GIS zostały również wskazane.

Keywords: partycypacja, zarządzanie klimatem akustycznym, plan przeciwdziałania hałasowi, metodologia Participatory GIS
str. 233 pobierz
22 1(1)/2012/25

Juliusz WÓJCIK
Cywilizacje i metody produkcji

Abstract: W artykule przedstawiono zagadnienia związane z wpływem wybranej cywilizacji na jakość technik i metod produkcyjnych stosowanych przez społeczeństwo w danym kraju. Wpływ ten jest oparty komparatystyce cywilizacji zaproponowanej przez Feliksa Konecznego. Wskazano, że istotą cywilizacji jest zdefiniowane wzajemne oddziaływanie między cywilizacjami (walka cywilizacji). Przedstawiono model nowej cywilizacji wprowadzony przez Richarda Nikolausa Coudenhove-Kalergi, a następnie dokonano porównania z modelem cywilizacji łacińskiej. Stwierdzono, że wspomniany model cywilizacji europejskiej spełnia kryteria cywilizacji kolektywistycznej. Cechy rozwoju gospodarczego i produkcji w społeczeństwach indywidualistycznych i kolektywistycznych cywilizacji zostały wskazane konsekwencje wyboru systemu społecznego.

Keywords: cywilizacja, kolektywistyczna cywilizacja, indywidualistyczna cywilizacja, Feliks Koneczny, Richard Coudenhove-Kalergi Nikolaus
str. 250 pobierz
23 1(1)/2012/26

Joanna ZARĘBSKA
Ocena systemu gospodarowania odpadami opakowaniowymi w województwie lubuskim

Abstract: Kluczowym celem Dyrektywy 2008/98/WE jest przerwanie powiązań pomiędzy wzrostem gospodarczym a wytwarzaniem odpadów we wszystkich krajach UE oraz wzmożenie działań mających na celu zapobieganie powstawaniu odpadów. W przy-padku powstania odpadów, krajowe normy zharmonizowane określają poziom odzy-sku i recyklingu odpadów, jaki powinien zostać osiągnięty w poszczególnych woje-wództwach do końca 2014 roku oraz sposoby unieszkodliwiania ich w sposób bez-pieczny dla ludzi i środowiska. W artykule zaprezentowano wybrane parametry do-tyczące gospodarki odpadami opakowaniowymi (w tym uzyskane poziomy odzysku i recyklingu) w województwie lubuskim na tle kraju i poddano je analizie.

Keywords: gospodarowanie odpadami, odpady opakowaniowe, odzysk, recykling
str. 267 pobierz
24 1(1)/2012/27

Jarosław ZAWADZKI
Jak scalać informację środowiskową za pomocą metaanalizy

Abstract: Artykuł opisuje jak integruje się informację pochodzącą z różnych badań środowiskowych. Dla takich metod, które są specjalnie przeznaczone do łączenia rezultatów badań pochodzących z różnych źródeł ukuto w literaturze termin „meta-analiza”. Meta-analiza jest dużą rodziną stosunkowo zawansowanych i ciągle rozwijanych metod, które przekraczają znacznie możliwości klasycznych metod integracji danych np. opartych na analizie korelacji lub regresji. Zagadnienie to jest bardzo ważne w praktyce badań środowiskowych, kiedy dostępnych jest wiele szczegółowych rezultatów niezależnych badań, np. pochodzących od różnych zespołów naukowych, wykonywanych w różnym czasie, w wyniku różnych kampanii pomiarowych, na próbach o różnej liczebności itd., które należy właściwie uogólnić w celu uzyskania pewnych i precyzyjnych wniosków.

Keywords: meta-analiza, integracja danych, wykres lejkowy, metoda Fishera, metoda Liptaka i Stouffera, badania środowiska, wnioskowanie statystyczne
str. 279 pobierz
25 1(1)/2012/28

Mariusz ŻÓŁTOWSKI, Wojciech ŻARSKI
Struktura komputerowego systemu wspomagania zarządzania

Abstract: System informatyczny wspomagający zarządzanie firmą posiada konstrukcję modułową i zapewnia kontrolę nad wszystkimi obszarami działalności przedsiębiorstwa, począwszy od planowania i zaopatrzenia poprzez dystrybucję produkcję, sprzedaż, utrzymanie ruchu, finanse i rachunkowość. Modułowa budowa systemu zapewnia możliwość implementacji tylko tych elementów, które ze względu na charakter firmy i specyfiki jej działalności są niezbędne i użyteczne. Zagadnieniem wymagającym poświęcenia uwagi jest elastyczność systemu, oznaczająca możliwość jego dostosowania do zmiennych warunków środowiskowych, dzięki modyfikacjom i dodawaniu nowych modułów.

Keywords: system informacji zarządczej, budowa systemu
str. 288 pobierz

 

ISSN - 2391-9361

1(10)/2015
SYSTEMS SUPPORTING PRODUCTION ENGINEERING
REVIEW OF PROBLEMS AND SOLUTIONS

Nakład numeru: 130 egzemplarzy

 
Spis treści

  pobierz
1 1(10)/2015/1

Karina HERMANN, Witold BIAŁY
Monitorowanie działań w zakresie gospodarki odpadami przemysłowymi

Abstract: Głównym celem pracy była próba oceny obecnie funkcjonującego systemu monitorowania działań w zakresie gospodarki odpadami przemysłowymi. W artykule scharakteryzowano stan gospodarki odpadami przemysłowymi w Polsce w ostatnich latach, wymienione zostały główne grupy odpadów oraz główne kierunki ich zagospodarowania. Opisano rolę monitoringu odpadów oraz scharakteryzowano zadania różnych podmiotów w zakresie kontroli i nadzoru gospodarki odpadami. Ponadto w pracy zaprezentowana została struktura monitoringu odpadów, opisany został system monitorowania odpadów w Polsce a także przedstawione zostały systemy informatyczne, które wspomagają pracę organów nadzorczych.

Keywords: gospodarka odpadami, monitoring odpadów, odpady przemysłowe
str. 7 pobierz
2 1(10)/2015/2

Maria HORODECKA, Radosław WOLNIAK
Wartościowanie niezgodności na przykładzie wybranego przedsiębiorstwa włoskiego

Abstract: W publikacji zaprezentowano i przeanalizowano trudności, z jakimi borykają się przedsiębiorcy w odróżnianiu procesów i składających się na nie procedur od osób, których one dotyczą. Przedstawiono także narzędzie służące wartościowaniu przykładowych kategorii przyczyn, jakie składają się na występowanie niezgodności w procesie produkcyjnym wybranego przedsiębiorstwa włoskiego.

Keywords: zarządzanie jakością, narzędzie wartościowania, niezgodności w procesie produkcyjnym, kategorie przyczyn niezgodności
str. 18 pobierz
3 1(10)/2015/3

Karolina JĄDERKO, Barbara BIAŁECKA
Systemy wspomagania decyzji w gospodarce odpadami – przegląd wybranych narzędzi

Abstract: W artykule przedstawiono przegląd rozwiązań informatycznych w gospodarce odpadami ze szczególnym uwzględnieniem systemów wspomagania decyzji (SWD). Wskazano zasadnicze komponenty architektury systemów oraz ich wpływ na realizacje zadań z zakresu gospodarki odpadami. Analiza projektowanych i wdrażanych rozwiązań aplikacyjnych umożliwiła przyporządkowanie poszczególnych typów systemów informatycznych do poziomów decyzyjnych regionalnych i gminnych systemów gospodarki odpadami.

Keywords: system wspomagania decyzji, system gospodarki odpadami
str. 32 pobierz
4 1(10)/2015/4

Agata JUSZCZAK-WIŚNIEWSKA, Mariusz J. LIGARSKI
Analiza przyczyn zmian ilościowych oraz trendów nadawanych certyfikatów ISO 9001 w Polsce. Badanie w oparciu o dane poaudytowe

Abstract: W artykule przedstawione zostały wyniki badań przeprowadzonych w oparciu o dane poaudytowe. Zestawienie wyników tych badań z informacjami związanymi z trendami oraz zmiennością na rynku certyfikacji, pozwoliło na przedstawienie pojawiających się między nimi zależności. Poruszony został także temat wprowadzanego nowego wydania normy ISO 9001:2015, z punktu widzenia zmian w ilościach nowych oraz utrzymywanych certyfikatów wśród przedsiębiorstw. W podsumowaniu opracowania zostały także możliwe wpływy czynników warunkujących zmiany w nie tylko ilości nadawanych certyfikatów ale także strukturze przedsiębiorstw poddających się certyfikacji.

Keywords: certyfikacja, ISO 9001, systemy zarządzania jakością
str. 42 pobierz
5 1(10)/2015/5

Piotr KALETA, Tomasz WAŁEK
Korzyści z zastosowania MCHP XRGI w browarnictwie

Abstract: W artykule przedstawiono zasadnicze procesy technologiczne występujące w browarnictwie oraz ich potrzeby energetyczne. Przeanalizowano możliwości wprowadzenia różnych rodzajów kogeneracji w zależności od wielkości rocznej produkcji browarów. Zaproponowano możliwości poprawy gospodarowania energią w browarach mikro, oraz małych i średnich browarach regionalnych, poprzez wykorzystanie mikrokogeneracji gazowej MCHP XRGI. Pokazano również porównanie kosztów operacyjnych dla tradycyjnego i proponowanego systemu.

Keywords: ciepło, energia elektryczna, mikrokogeneracja, środowisko naturalne, browarnictwo, gospodarowanie energią, MCHP XRGI
str. 51 pobierz
6 1(10)/2015/6

Dorota KSIĄŻEK, Mariusz J. LIGARSKI
Rola liderów w kształtowaniu jakości w kontekście przygotowywania samooceny do konkursu polskiej nagrody jakości

Abstract: W opracowaniu starano się przedstawić rolę jaką spełniają liderzy w kształtowaniu jakości w organizacji. Zobrazowano obszar wpływu i zasięg oddziaływania liderów w przedsiębiorstwach. Wskazano relacje zachodzące pomiędzy strategią przywództwa a pozostałymi strategiami przyjętymi w organizacjach. Podjęto próbę określenia wpływu liderów na poszczególne etapy wdrażania i funkcjonowania systemu zarządzania jakością w przedsiębiorstwie. Przedstawiono również rolę przywództwa według kryteriów Polskiej Nagrody Jakości. Analizy wskazującej obszary oddziaływania liderów, dokonano na podstawie przeprowadzonych badań ankietowych, uzupełnionych o wywiady na grupie uczestników jednego ze szkoleń z zakresu przygotowywania wniosków samooceny, do udziału w konkursie Polskiej Nagrody Jakości.

Keywords: lider, system zarządzania jakością, Total Quality Leadership, samoocena, Polska Nagroda Jakości
str. 58 pobierz
7 1(10)/2015/7

Krzysztof MICHALSKI, Bartosz SZCZĘŚNIAK
Analiza pogórniczych terenów zdegradowanych w celu ponownego zagospodarowania – analiza przypadku. Osadniki mułowe

Abstract: Przeobrażenia gospodarcze w Polsce w latach osiemdziesiątych zapoczątkowały między innymi proces likwidacji wielu zakładów wydobywczych. Tereny, które do niedawna podlegały silnym wpływom gospodarki wydobywczej, stają się terenami pogórniczymi. Zdegradowanie terenu, niepełne lub rozproszone informacje na temat uwarunkowań prawnych terenu, jego struktury własnościowej, stanu ekologicznego, istniejącej infrastruktury logistycznej, uzbrojenia w media, zniechęcają potencjalnych inwestorów do podjęcia działań zmierzających do ponownego wykorzystania terenu. W poniższym artykule przedstawiono wstępną analizę wybranego obszaru pogórniczego, mającą ułatwić formułowanie kierunków jego przyszłego zagospodarowania.

Keywords: teren zdegradowany, składowisko odpadów pogórniczych, osadniki mułowe, ponowne zagospodarowanie
str. 67 pobierz
8 1(10)/2015/8

Michał MOLENDA
Struktura i funkcjonowanie europejskiego systemu oceny zgodności wyrobów

Abstract: W artykule opisano w sposób przekrojowy, a zarazem spójny aktualnie funkcjonujący w Europie system oceny zgodności wyrobów, nazwany europejskim systemem oceny zgodności wyrobów (ESOZW). W artykule wyszczególniono podstawowe regulacje prawne obowiązujące zarówno na poziomie prawa europejskiego, jak i krajowego – polskiego, które tworzą strukturę i zasady działania systemu. Lekturę artykułu ułatwi zawarty w nim poglądowy model struktury i relacji występujących pomiędzy elementami ESOZW. Pierwszą część artykułu poświęcono na opisanie genezy budowania systemu oceny zgodności w Europie. Kolejna część opracowania opisuje europejski poziomowi systemu zgodności – europejskie regulacje i instytucje, które go tworzą. W trzeciej części zawarto opis funkcjonowania systemu w Polsce. W szczególności polscy przedsiębiorcy dzięki temu opracowaniu będą mogli lepiej poznać aktualne zasady funkcjonowania europejskiego systemu oceny zgodności, w tym zasady oznakowywania (CE) wyrobów, które to zasady są elementem wspomnianego systemu.

Keywords: system oceny zgodności, CE, dyrektywy nowego podejścia
str. 79 pobierz
9 1(10)/2015/9

Victor NORDIN, Bella BEISULTANOVA
Kierunki efektywizacji w przedsiębiorstwach magazynowych

Abstract: Artykuł wskazuje potrzebę doskonalenia operacji magazynowych, które są wykonywane nieefektywnie w wielu przedsiębiorstwach w Rosji. Zestawienie niezbędnych działań zostało zebrane na podstawie podejścia logistycznego, którego wdrożenie przyczyni się do rozwiązania problemów systemowych oraz wyeliminowania wąskich gardeł. Dla jednego z kierunków wypracowano algorytm sekwencji działań, umożliwiający racjonalne zarządzanie pracami planistycznymi.

Keywords: magazyn, magazynowanie, podejście logistyczne, metoda ewaluacji eksperckiej, podejście procesowe, algorytm
str. 90 pobierz
10 1(10)/2015/10

Monika STĘPIEŃ, Barbara BIAŁECKA
Istota procesu komunikacji w systemie gospodarki odpadami

Abstract: Celem niniejszego artykułu było wskazanie kierunków rozwoju i zmian w procesie komunikacji pomiędzy wszystkimi podmiotami systemu gospodarki odpadami. Usprawnienie tego procesu należy zacząć od identyfikacji jego uczestników oraz wymienianych pomiędzy nimi informacji. Istotne staje się również rozpoznanie kanałów komunikacyjnych i wykorzystywanych nośników, jak i występujących w procesie zniekształceń. Identyfikacja luk i potencjalnych barier w procesie komunikacji w systemie gospodarki odpadami pozwoli wyznaczyć obszary wymagające dalszej analizy i pogłębionych badań.

Keywords: system gospodarki odpadami, proces komunikacji, ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, ustawa o odpadach
str. 98 pobierz
11 1(10)/2015/11

Beata SZCZERBA, Barbara BIAŁECKA
Analiza procesu produkcyjnego oraz występujących reklamacji w przedsiębiorstwie z branży motoryzacyjnej

Abstract: Dla każdego przedsiębiorstwa dokładna analiza procesu produkcyjnego, z uwagi na możliwość identyfikacji newralgicznych jego punktów, jest podstawą doskonalenia. Analiza ta swoim zasięgiem powinna obejmować wszystkie obszary przedsiębiorstwa. W artykule autorzy poddali analizie proces ekstruzji, a oceniając go uwzględnili zarówno własne doświadczenia jak i przesłanki teoretyczne. Dodatkowo przeprowadzili analizę reklamacji otrzymanych od klientów wewnętrznych jak i zewnętrznych. Wszystkie badania i analizy umożliwiły ocenę procesu i uszczegółowienie opracowanych zasad postępowania z wyrobem niezgodnym.

Keywords: ekstruzja, zarządzanie reklamacjami, doskonalenie procesów
str. 109 pobierz
12 1(10)/2015/12

Dorota WANDZICH, Grażyna PŁAZA
Jakość pracy podczas procesu spawania

Abstract: W artykule omówiono narażenia związane z hałasem i pyłem przemysłowym występujące podczas procesu spawania, a wpływające w istotny sposób na jakość pracy i zdrowie spawacza. W części doświadczalnej przedstawiono wyniki pomiarów pyłu przemysłowego oraz hałasu na stanowisku pracy spawacza w latach 2012-2014. Zaproponowano działania prewencyjnie, które poprawią jakość pracy podczas procesu spawania i ograniczą zagrożenia zdrowotne.

Keywords: narażenie zawodowe, pył przemysłowy, hałas, proces spawania, ryzyko zdrowotne
str. 117 pobierz
13 1(10)/2015/13

Radosław WOLNIAK
Zależności pomiędzy implementacją CSR a dystansem wobec władzy

Abstract: Kwestie kulturowe maja istotny wpływa na funkcjonowanie organizacji i implementację koncepcji CSR. W kolejnych punktach publikacji przedstawiono aspekty organizacyjne kultury, przeanalizowano jeden z wymiarów według G. Hofstede – dystansu wobec władzy oraz zwrócono uwagę na to, jaki dystans wobec władzy (mały czy też duży) wpływa korzystnie na implementację CSR.

Keywords: CSR, kultura organizacyjna, Społeczna Odpowiedzialność Biznesu, dystans wobec władzy
str. 128 pobierz
14 1(10)/2015/14

Radosław WOLNIAK, Patrycja HĄBEK
Zarządzanie jakością a społeczna odpowiedzialność biznesu

Abstract: W publikacji przedstawiono relacje pomiędzy zarządzaniem jakością a społeczną odpowiedzialnością biznesu. Przedstawiono najważniejsze związki miedzy tymi koncepcjami. Dokonano również analizy obecności kwestii dotyczących Społecznej Odpowiedzialności Biznesu w różnych normach dotyczących zarządzania jakością I spraw pokrewnych. Dodatkowo w publikacji dokonano charakterystyki najważniejszych standardów dotyczących CSR.

Keywords: zarządzanie jakością, Społeczna Odpowiedzialność Biznesu, ISO 9001, ISO 26000, SA 8000
str. 139 pobierz
15 1(10)/2015/15

Michał ZASADZIEŃ
Wybrane metody i narzędzia analizy niezgodności wyrobów stosowane w przemyśle motoryzacyjnym

Abstract: W opracowaniu przedstawiono przegląd rzadko spotykanych narzędzi i metod zarządzania jakością stosowanych w przemyśle motoryzacyjnym do rozwiązywania problemów z niezgodnymi wyrobami. Omówiono trzy narzędzia: 5WHY, 7 Diamentów oraz Wierć Głęboko i Szeroko. Narzędzia różnią się od siebie złożonością oraz zakresem stosowania: od najprostszych problemów z jakością wyrobów, do skomplikowanych problemów występujących w procesie produkcyjnym. Zakres ich stosowania może odnosić się do jednego wyrobu, całego procesu produkcyjnego, ale również do wszystkich procesów w całej korporacji.

Keywords: jakość, narzędzia, 7 diamentów, zarządzanie, niezgodność, motoryzacja, 5WHY, DDW
str. 150 pobierz
16 1(10)/2015/16

Damian ZASINA, Jarosław ZAWADZKI
Dezagregacja emisji SO2 oraz PM2.5 z gospodarstw domowych położonych w południowo-zachodniej Polsce: studium przypadku

Abstract: Celem niniejszej pracy jest prezentacja dezagregacji emisji SO2 and PM2.5 do powietrza z gospodarstw domowych. Wyniki pracy [5] wskazują, że występuje problem z małymi źródłami emisji rozmieszczonymi przypadkowo. Dane o emisji krajowej [14] wskazują, że spalanie paliw w gospodarstwach domowych jest jednym z głównych źródeł emisji SO2 PM2.5 do powietrza (udziały w roku 2013 to odpowiednio: 34% SO2 oraz 51% PM2.5). Wyniki [21] podkreślają rolę tego źródła emisji. Ponadto obecnie prowadzone analizy potwierdzają zależność pomiędzy emisją z gospodarstw domowych a jakością powietrza w skali lokalnej. Pomimo tego, węgiel pozostanie w najbliższej przyszłości głównym źródłem energii [22]. W celu przeprowadzenia analizy wykorzystano dane o emisji krajowej [14] oraz wybrane statystyki krajowe [15, 16]. Część danych zaczerpnięto z wyników badań Hławiczki i in. [9] dla regionu przygranicznego Polska-Czechy.

Keywords: emisja, SO2, PM2.5, statystyka przestrzenna, gospodarstwa domowe
str. 161 pobierz

 

ISSN - 2391-9361

1(13)/2016
SYSTEMY WSPOMAGANIA W INŻYNIERII PRODUKCJI
GÓRNICTWO PERSPEKTYWY i ZAGROŻENIA

Nakład numeru: 130 egzemplarzy

 
Spis treści

  pobierz
1 1(13)/2016/1

Karol PRZEŹDZIECKI, Jarosław ZAWADZKI
Wybrane metody teledetekcji satelitarnej w monitoringu środowiska terenów górniczych

Abstract: Monitoring i ochrona środowiska na terenach górniczych jest złożonym zadaniem obejmującym specyficzne aspekty, będące konsekwencją działalności związanej z wydobywaniem surowców mineralnych. Degradacja środowiska różni się na terenach w których wydobywa się węgiel kamienny od degradacji występującej przy wydobywaniu węgla brunatnego metodą odkrywkową. Do głównych problemów należą m.in. osiadanie terenu, zagrożenie pożarowe na zwałowiskach odpadów powęglowych, zmiany wilgotności gleby, przekształcenie użytkowania terenu oraz złożona degradacja środowiska powodowana powyższymi czynnikami. Monitoring i badanie wyżej wymienionych aspektów środowiska terenów górniczych, szczególnie na dużych obszarach, przy użyciu metod terenowych jest trudne, czasochłonne oraz wymaga dużych nakładów finansowych. Zastosowanie systematycznych badań zdalnych, w szczególności teledetekcji satelitarnej, uzupełniających lub niekiedy wręcz praktycznie eliminujących badania terenowe pomaga uzyskać znaczne oszczędności. Niewątpliwym atutem badań zdalnych jest możliwość uzyskania informacji praktycznie w tym samym czasie na dużym obszarze, co zapewnia spójność czasową pomiarów. Jest to bardzo istotne z punktu widzenia zjawisk wykazujących dużą zmienność w czasie i w przestrzeni (np. wilgotność gleby). W przypadku niektórych procesów, które nie wykazują dużej dynamiki, lub gdy ich analiza wymaga oceny stanu początkowego, możliwa jest analiza historyczna w oparciu o dane satelitarne sięgająca wiele lat wstecz. Badania zdalne są również dogodnym narzędziem w planowaniu, nadzorowaniu rekultywacji oraz monitoringu terenów zdegradowanych.

Keywords: monitoring terenów górniczych, teledetekcja satelitarna, osiadanie terenu, wilgotność gleby
str. 11 pobierz
2 1(13)/2016/2

Jarosław ZAWADZKI, Jan BOGACKI
Rozwój technologii magnetycznych w wydobyciu gazu łupkowego

Abstract: W pracy zaprezentowano obecne i potencjalne możliwości zastosowania materiałów i metod magnetycznych w poszukiwaniach i eksploatacji złóż gazu łupkowego. Ponadto, w nawiązaniu do głównego celu, naszkicowano sposoby poszukiwań, a także eksploatacji złóż gazu łupkowego, w tym omówiono zasadę procesu szczelinowania hydraulicznego.

Keywords: gaz łupkowy, szczelinowanie hydrauliczne, magnetyzm, materiały magnetyczne, technologie górnicze
str. 25 pobierz
3 1(13)/2016/3

Jerzy GAWLICZEK
Polskie ratownictwo górnicze w trudnym okresie restrukturyzacji górnictwa

Abstract: Artykuł stanowi próbę analizy podstawowych zasad działania polskiego ratownictwa górniczego w strukturach od początku nowoczesnej jego organizacji czyli od roku 1907, poprzez zmieniające się formy organizacyjne na przestrzeni ponad 100 lat w związku ze zmianą form własności w górnictwie węglowym, regulacje prawne w tym nowelizacja Kodeksu Pracy oraz Prawa Geologicznego i Górniczego, do stanu obecnego. Na podstawie tej analizy wysunięto kilka zasadniczych autorskich wniosków dotyczących zasady funkcjonowania polskiego ratownictwa górniczego w trudnym dla górnictwa węglowego okresie jego restrukturyzacji i na dalszą przyszłość.

Keywords: ratownictwo górnicze, restrukturyzacja górnictwa, bezpieczeństwo pracy
str. 38 pobierz
4 1(13)/2016/4

Witold BIAŁY
Rejestracja sił skrawania węgla przyrządem POU-BW/01-WAP

Abstract: Przedstawiono budowę oraz zasadę działania unikalnego na skalę światową przyrządu umożliwiającego dokonanie pomiaru wartości sił biorących udział w procesie skrawania (urabiania węgla) nazwanego przez autora POU-BW/01-WAP. Jest jedynym na świecie przyrządem za pomocą którego istnieje możliwość bezpośredniego wyznaczenia wartości dwu składowych sił biorących udział w procesie skrawania: siły skrawania Fs oraz siły docisku noża Fd do urabianej calizny. Wyznaczenie wartości sił biorących udział w procesie skrawania jest możliwe za pomocą dwu niezależnych bloków pomiarowych, który stanowią tensometryczne czujniki siły. Do rejestracji sił, zastosowano nóż stosowany w ścianowych kombajnach bębnowych – styczno-obrotowy. Opisany został proces wzorcowania tensometrycznych czujników siły oraz przedstawiono wyniki badań weryfikujących. Przyrząd posiada certyfikat ATEX, umożliwiający pracę w warunkach rzeczywistych, jako urządzenia przeznaczonego do użytku w przestrzeniach zagrożonych wybuchem – zgodnie z dyrektywą 94/9/EC.

Keywords: pomiar siły skrawania, tensometria, urządzenie pomiarowe, wzorcowanie głowicy, weryfikacja wyników
str. 50 pobierz
5 1(13)/2016/5

Beáta GIBESOVÁ, Petr URBAN, Zdenek HRŮZEK, Vítězslav KOŠŇOVSKÝ
Redukcja pyłu w kopalniach

Abstract: Najczęstszym sposobem usuwania pyłu w kopalniach jest strumień wody. Stwierdzono, że aby działanie było skuteczne, musi być zależność między wielkością ziarna pyłu i kropli wody. W artykule podano przykłady, że przy obecnie projektowanych dyszach wodnych, wymóg ten nie jest zapewniony. Prowadzi to do wniosku, że należy opracować nowy typ dyszy.

Keywords: pył, dysza, cząsteczki pyłu
str. 65 pobierz
6 1(13)/2016/6

Joachim KOZIOŁ
Czynniki decydujące o energetycznym wykorzystaniu węgla

Abstract: Przedstawiono okoliczności sprzyjające bezpieczeństwu jako elementowi jakości życia. Przeanalizowano czynniki obiektywne, tzn. niezależne od decyzji gremiów kierowniczych zarządzających górnictwem i energetyką oraz czynniki subiektywne, na które wspomniane gremia mogą mieć wpływ. Podsumowano wnioski dotyczące możliwości wykorzystania węgla.

Keywords: czynniki wykorzystania węgla, bezpieczeństwo energetyczne
str. 73 pobierz
7 1(13)/2016/7

Petr URBAN, Zdenek HRŮZEK, Beáta GIBESOVÁ, Vítězslav KOŠŇOVSKÝ
Wyłączenie głównego wentylatora w miejscowości Sviadnow, na kopalni Paskov w OKD SA. - Czeska Republika

Abstract: W artykule przedstawiono redukcję sieci wentylacyjnej kopalni, a tym samym oszczędność energii elektrycznej w związku z zamknięciem głównego wentylatora w miejscowości Sviadnov, kopalna Paskov w związku z przeniesieniem działalności górniczej do kopalni Staříč w Chlebowicach, OKD, SA.

Keywords: podziemna kopalna, wentylacja, główny wentylator kopalni, bezpieczeństwo kopalni
str. 84 pobierz
8 1(13)/2016/8

Anna GEMBALSKA-KWIECIEŃ
Proces przygotowania pracowników do podjęcia bezpiecznej pracy na przykładzie kopalni

Abstract: W niniejszym artykule przedstawiono proces przygotowania nowozatrudnionych pracowników do podjęcia bezpiecznej pracy w KWK. W opisywanym przedsiębiorstwie położono nacisk na podnoszenie bezpieczeństwa pracy między innymi poprzez prawidłową adaptację zawodową, rozwijanie i doskonalenie umiejętności pracowników, w tym dogłębne przeszkolenie i zapoznanie ich z zagrożeniami środowiska pracy.

Keywords: zarządzanie bezpieczeństwem, szkolenia, adaptacja zawodowa, czynnik ludzki
str. 92 pobierz
9 1(13)/2016/9

Józef PAWLINÓW, Waldemar STACHURA, Marek CELMER, Mieczysław LUBRYKA, Tomasz CHILIŃSKI
Kompleksowe rozwiązanie technologiczne zwiększenia postępu eksploatowanej ściany 29 w pokładzie 510/1 w parti C3 w KWK „Borynia-Zofiówka-Jastrzębie”, ruch „Jas-Mos”

Abstract: W artykule przedstawiono podjętą w KWK „Borynia-Zofiówka-Jastrzębie” Ruch „Jas-Mos” próbę opracowania i wdrożenia kompleksowego rozwiązania technologicznego zwiększenia postępu eksploatowanej ściany 29 w pokładzie 510/1 w partii C3. Przedstawiono w ogólny sposób zarys koncepcji, sposób wdrożenia oraz uzyskane wnioski.

Keywords: postęp, koszty, bezpieczeństwo
str. 103 pobierz
10 1(13)/2016/10

Tadeusz SKATUŁA
Współpraca górnictwa z organami samorządowymi na przykładzie powiatu wodzisławskiego i szkół jemu podległych. Studium przypadku

Abstract: Artykuł traktuje o doświadczeniach Powiatu Wodzisławskiego związanych z ponad dwunastoletnią współpracą z różnymi przedsiębiorstwami sektora górnictwa węgla kamiennego w zakresie kształcenia i przygotowania kadr górniczych.

Keywords: edukacja zawodowa, gwarancje pracy, współpraca kopalń ze szkołami
str. 113 pobierz
11 1(13)/2016/11

Dariusz MUSIOŁ
Działania w zakresie profilaktyk aerologicznych jako niezbędny element nakładów na wydobycie w ścianach eksploatacyjnych

Abstract: Scharakteryzowano ponoszone przez Spółki Węglowe nakłady finansowe na poprawę bezpieczeństwa pracy. Wskazano na konieczność stosowania odpowiednio dobranych profilaktyk w ramach zagrożeń aerologicznych w ścianach eksploatacyjnych. Przeanalizowano dwie przykładowe ściany prowadzone w ramach jednej kopalni węgla kamiennego pod względem zagrożeń wentylacyjnych i zastosowanych prac profilaktycznych, ograniczających wpływ występujących zagrożeń na proces produkcji. Przeprowadzona została analiza kosztów prowadzonych działań profilaktycznych oraz obliczono wskaźniki kosztów zastosowanych profilaktyk.

Keywords: górnictwo, zagrożenia aerologiczne, prace profilaktyczne, koszty prac profilaktycznych
str. 122 pobierz
12 1(13)/2016/12

Josef JURMAN, Tomáš HAPLA
Wpływ wyściółki bębnów przenośników taśmowych na przekazywanie siły

Abstract: W każdym punkcie styku między taśmą a bębnem, występuje wyrównanie prędkości, co przejawia się pełzaniem, nawet w przypadku stosunkowo suchych i czystych powierzchni styku. Dochodzi to do tego duża ilość ciepła pochłanianego przez oba elementy - taśmę i okładziny bębna. W przeciwieństwie do tasmy, temperatura w ściankach bębna rośnie, aż do osiągnięcia pewnego ustalonego limitu, który zależy od wielu czynników. Jeżeli temperatura powierzchni bębna wzrośnie do około 60 0C zostanie przekroczony stan bezpieczny, nastąpią zmiany strukturalne w materiale bębna, a wraz z kolejnym wzrostem temperatury, zwiększa się zagrożenie zapłonu pasa i zniszczenie jednostki napędowej. Można tego uniknąć dzięki wyłożeniu bębna materiałami, które eliminuje tarcie na powierzchniach styku, które są odporne na wysoką temperaturę.

Keywords: przenośnik taśmowy, okładziny ceramiczne, pełzanie
str. 138 pobierz
13 1(13)/2016/13

Nikodem SZLĄZAK, Marek KORZEC
Analiza zmian rozwoju pożaru podziemnego

Abstract: Prowadzenie eksploatacji w polskich kopalniach węgla kamiennego wiąże się z występowaniem wielu zagrożeń naturalnych. Jednym z nich jest zagrożenie pożarami endogenicznymi. Wynika ono z faktu, iż eksploatowana kopalina jest palna i posiada mniejszą bądź większą skłonność do samozapalenia. Na przestrzeni lat liczba pożarów występujących w kopalniach została znacząco zredukowana. Pomimo tego wystąpienie pożaru niesie za sobą poważne konsekwencje. Stanowi zagrożenie dla pracującej pod ziemią załogi, ale także bardzo często wymaga poniesienia znacznych strat materialnych. Wykrycie pożaru w kopalniach podziemnych następuje zazwyczaj stosunkowo szybko. Wynika to ze stosowania systemów CO-metrii automatycznej. Ważne jest jednak w przypadku wykrycia zagrożenia odpowiednich działań zmierzających do możliwie szybkiego zabezpieczenia rejonu objętego pożarem. Bardzo ważne jest bowiem nie dopuszczenie do rozwinięcia pożaru. W artykule przeprowadzona została analiza prędkości spalania węgla w ognisku pożaru oraz wariantowa prognoza temperatury gazów pożarowych za ogniskiem pożaru. Przeprowadzone obliczenia pozwalają stwierdzić, że w celu ograniczenia skutków pożaru, w pierwszej kolejności należy dążyć do jak najszybszego odcięcia dopływu powietrza do ogniska pożaru.

Keywords: pożar podziemny, pożar endogeniczny, rozwój pożaru, tamowanie pożarów podziemnych
str. 143 pobierz
14 1(13)/2016/14

Jolanta IGNAC-NOWICKA
Wpływ górniczych warunków pracy na zabezpieczenia przeciwporażeniowe prądem

Abstract: W artykule przedstawiono skutki działania prądu elektrycznego na organizm ludzki. Przeanalizowano zależność między parametrami specyficznych warunków pracy górniczej, a zagrożeniem w postaci porażenia prądem elektrycznym. Analizie poddano pracę zabezpieczeń w postaci systemu uziemiających przewodów ochronnych w wybranych rozdzielniach średniego napięcia w KWK Murcki-Staszic na poziomach eksploatacyjnych 500 i 720 m. Przeanalizowano wykonane pomiary rezystancji uziomów w okolicach wybranych rozdzielni oraz określono wielkości rzeczywistego napięcia dotykowego i porównano je z dopuszczalnym napięciem dotykowym.

Keywords: impedancja ciała ludzkiego, porażenie prądem elektrycznym, dopuszczalne napięcie dotykowe, rezystancja uziomu, zabezpieczenie przeciwporażeniowe, system uziemiających przewodów ochronnych
str. 159 pobierz
15 1(13)/2016/15

Barbara BIAŁECKA
Przyczynek do oceny emisji rtęci z zapożarowanych składowisk odpadów pogórniczych

Abstract: Jednym ze źródeł emisji gazów takich jak: tlenek węgla, dwutlenek węgla, dwutlenek siarki, metan, siarkowodór, węglowodory do atmosfery są zwałowiska odpadów pogórniczych, a największa intensywność emisyjna występuje na zapożarowanych hałdach. Pożary te są zwykle wynikiem zastosowania nieodpowiedniej technologii składowania w powiązaniu z właściwościami fizyczno-chemicznymi lokowanej skały płonnej [1, 2, 5, 6]. Przeprowadzone badania palących się hałd nie pozostawiają złudzeń: zapożarowane hałdy są także źródłem emisji rtęci. Dla właściwej oceny ryzyka środowiskowego, jakie może się pojawić i na jakie jest narażone środowisko oraz pobliscy mieszkańcy, istotne jest określenie wielkości emisji związków rtęci z tych obiektów. Pomimo potencjalnych zagrożeń do tej pory nie przeprowadzono pomiarów stężeń rtęci umożliwiających ilościowe określenie tego zjawiska, również nie dokonywano nawet szacunków poziomu emisji rtęci z takiego typu obiektów, a co za tym idzie nie znamy dokładnie skali problemu. W artykule przedstawiono wyniki wstępnych ocen skali problemy a także szacunkowe obliczenia rocznych emisji rtęci z zapożarowanych składowisk odpadów węglowych w Polsce.

Keywords: emisja rtęci, odpady pogórnicze, składowisko
str. 171 pobierz
16 1(13)/2016/16

Marian PONIEWIERA, Krzysztof SOKALLA, Magdalena WRÓBEL, Lucyna JUZEK
Projektowanie filara ochronnego szybu na podstawie modelu złoża

Abstract: W artykule przedstawiono możliwość wykorzystania Numerycznego Modelu Złoża do projektowania filara ochronnego dla szybu wentylacyjnego w przykładowym pokładzie węgla na podstawie danych z otworów.

Keywords: filar ochronny, Numeryczny Model Złoża, powierzchnie TIN
str. 178 pobierz
17 1(13)/2016/17

Stanisław KONSEK, Krzysztof MACIOŃCZYK, Michał MENŻYK
Pogłębianie szybu 8 KWK „Jankowice” perspektywą rozwoju kopalni po 2020 roku

Abstract: Szyb 8 jest zasadniczym elementem modelu kopalni i oddanie go do eksploatacji umożliwiło likwidację szybu 6 łącznie z infrastrukturą oraz odblokowało zasoby uwięzione w filarze ochronnym. Głębienie szybu o średnicy 8,5 m rozpoczęto w listopadzie 1987 r., a zakończono w sierpniu 1991 r. Szyb zgłębiono do głębokości 731,76 m od zrębu szybu, równocześnie wykonując wlot jednostronny na poziomie 250 m i wloty dwustronne na poziomach 400 m, 565 m i 700 m. We wrześniu 2004 roku kopalnia uzyskała zezwolenie na ruch górniczego wyciągu szybowego w przedziale wschodnim, natomiast w pierwszej połowie 2006 roku zezwolenie na ruch górniczego wyciągu szybowego w przedziale zachodnim. W 2008 roku wybrano wykonawcę projektu koncepcyjnego budowy poziomów 880 i 1070 m oraz projektu techniczno-technologicznego pogłębienia szybu do poziomu 1103,7 m. W listopadzie 2010 r. rozpoczęto realizację wyrobisk technologicznych niezbędnych dla pogłębiania szybu 8, które zakończone zostały w styczniu 2013 r. Następnie prowadzone były prace związane z wykonaniem otworu wielkośrednicowego z poziomu 880 m do poziomu 731,76 m. Obecnie kopalnia realizuje umowę „Pogłębianie szybu 8 na odcinku od poz. 731,76 m do poziomu 1103,7 m z wykonaniem obudowy szybowej i dwoma dwustronnymi wlotami na poz. 880 m i 1070 m oraz zabudową zbrojenia szybowego dla KW S.A. Oddział KWK Jankowice”.

Keywords: szyb, budowa, pogłębianie, zasoby, przyszłość
str. 190 pobierz
18 1(13)/2016/18

Nikodem SZLĄZAK, Dariusz OBRACAJ, Justyna SWOLKIEŃ
Ocena skuteczności klimatyzacji wyrobisk górniczych w kopalniach węgla kamiennego

Abstract: Zapewnienie stabilnych w czasie parametrów mikroklimatu drogą wentylacji wyrobisk jest trudne do uzyskania. W najbliższej przyszłości należy się liczyć z dalszym pogarszaniem się warunków klimatycznych w polskich kopalniach w wyniku zwiększenia koncentracji wydobycia oraz schodzenia z eksploatacją na głębsze poziomy. Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie stosowanych metod zwalczania zagrożenia klimatycznego w górnictwie polskim oraz wskazanie na skuteczność pracy urządzeń. W wyrobiskach podziemnych, którymi przepływa powietrze występują naturalne i technologiczne źródła dopływu strumienia ciepła. Wysoka temperatura i równie wysoka wilgotność powietrza prowadzą do pogorszenia warunków klimatycznych. Coraz większego znaczenia nabierają zatem problemy związane z projektowaniem przewietrzania i klimatyzacji wyrobisk w kopalniach podziemnych.

Keywords: zagrożenie klimatyczne, metody klimatyzacji wyrobisk podziemnych, efektywność działania klimatyzacji
str. 202 pobierz
19 1(13)/2016/19

Piotr GŁUCH, Wojciech LEKAN
Zespolone z górotworem obudowy wyrobisk pionowych

Abstract: Obudowy górnicze często są wykonywane na obrysie wyłomu wyrobiska z punktowym połączeniem z górotworem. W wyrobiskach pionowych stosowane technologie wykonywania obudowy z betonu monolitycznego przy urabianiu skał materiałem wybuchowym nie gwarantują uzyskania pełnego zespolenia z górotworem, który ulega spękaniu i rozwarstwieniu przed wykonaniem obudowy ostatecznej. W artykule przedstawiono nowoczesne zastosowane praktycznie rozwiązania obudów wyrobisk pionowych zespolonych z górotworem pozwalające uzyskać wysokowydajny pod względem nośności system obudowy zespolonej z górotworem.

Keywords: górnictwo, budownictwo górnicze, obudowa szybu
str. 217 pobierz
20 1(13)/2016/20

Marcin POPCZYK
Analiza właściwości fizyko-mechanicznych hydromieszanin wykonanych na bazie popiołów z kotłów fluidalnych pod kątem możliwości wykorzystania do likwidacji pustek i wyrobisk podziemnych

Abstract: W polskich kopalniach węgla kamiennego od wielu lat z powodzeniem wykorzystywane są drobnofrakcyjnej odpady energetyczne w postaci zawiesin popiołowo-wodnych. Przykładem takich odpadów są popioły z kotłów fluidalnych posiadające własności pucolanowe pozwalające na wykorzystanie ich do wypełniania wybranych wyrobisk i pustek podziemnych materiałem o wymaganych parametrach wytrzymałościowych. Z uwagi na różnice własności fizycznych różnych popiołów fluidalnych, w artykule przedstawiono wyniki badań hydromieszanin wykonanych na bazie popiołów fluidalnych z trzech wybranych zakładów energetycznych.

Keywords: popioły lotne, odzysk odpadów, podsadzanie wyrobisk
str. 228 pobierz
21 1(13)/2016/21

Krzysztof KURUS, Monika STĘPIEŃ
Tereny pogórnicze na obszarze gminy Gliwice – studium przypadku

Abstract: Celem niniejszego artykułu jest zwrócenie uwagi na problem terenów zdegradowanych działalnością górniczą w gminie Gliwice. Artykuł ten jest studium przypadku dla trzech terenów pogórniczych, na których w różnym stopniu podjęto działania zmierzające do ich rewitalizacji lub całkowicie zaniechano tych działań. W artykule przedstawiono porównanie wybranych terenów i obiektywną ocenę autorów, która pozwoliła na wyznaczenie kierunków ich przyszłego zagospodarowania.

Keywords: tereny pogórnicze, tereny poprzemysłowe, rewitalizacja, rekultywacja
str. 239 pobierz
22 1(13)/2016/22

Agnieszka CZERWIŃSKA-LUBSZCZYK, Anna MICHNA
Złożoność wielowymiarowego pomiaru efektywności funkcjonowania przedsiębiorstw – przyczynek do dalszych badań

Abstract: Artykuł powstał w oparciu o badania literatury z zakresu efektywności funkcjonowania przedsiębiorstw. Omówiono problem definiowania oraz pomiaru efektywności funkcjonowania przedsiębiorstw; poruszono kwestię podejścia wielowymiarowego. W artykule wskazano również kierunki dalszych badań z zakresu relacji pomiędzy współpracą międzyorganizacyjną a efektywnością funkcjonowania przedsiębiorstw.

Keywords: efektywność funkcjonowania przedsiębiorstw, pomiar
str. 248 pobierz
23 1(13)/2016/23

Jerzy BERGER, Jerzy MARKIEWICZ, Artur BADYLAK, Magdalena OLSZEWSKA, Joanna BERGER-KIRSZ
Doświadczenia zakładu odmetanowania kopalń „ZOK” Sp. z o.o. w Jastrzębiu-Zdroju, w projektowaniu i budowie powierzchniowych i podziemnych stacji odmetanowania

Abstract: W artykule przedstawiono istotę odmetanowania przy użyciu powierzchniowych i dołowych stacji odmetanowania. Zastosowane w kopalniach rozwiązania zostały opisane z podziałem ze względu na zakres działania i ich lokalizację, na stacje centralne powierzchniowe, stacje centralne dołowe oraz stacje lokalnego odmetanowania. Przedstawiono historię urządzeń oraz ich obsługę w odniesieniu do nowoczesnych rozwiązań ze wskazaniem na poprawę parametrów gazu przesyłanego do odbiorcy oraz zwiększenie możliwości jego gospodarczego wykorzystania. Urządzenia oraz zastosowane rozwiązania technologiczne zostały opisane na podstawie wieloletniej praktyki Zakładu Odmetanowania Kopalń „ZOK” Sp. z o.o.

Keywords: odmetanowanie, stacje odmetanowania
str. 255 pobierz
24 1(13)/2016/24

Henryk KOPTOŃ, Krystian WIERZBIŃSKI
Analiza wentylacyjno-metanowa, jako narzędzie dla bieżącej oceny poziomu zagrożenia metanowego w kopalniach węgla kamiennego

Abstract: W referacie przedstawiono wybrane wyniki badań przeprowadzonych w ramach realizacji w Głównym Instytucie Górnictwa w latach 2012-2015 projektu AVENTO, finansowanego z Funduszu Badawczego Węgla i Stali (RFCS). Jednym z celów projektu było opracowanie zasad i przeprowadzenie bilansów wentylacyjno-metanowych dla rejonów wytypowanych czynnych ścian w oparciu o dane zarejestrowane przez czujniki metanometryczne i czujniki prędkości powietrza wentylacyjnego. Do oceny stanu zagrożenia metanowego zaproponowano wskaźnik, stanowiący stosunek metanowości wentylacyjnej do metanowości kryterialnej. Wzrost wartości wskaźnika wskazuje na wzrost zagrożenia metanowego. W oparciu o wyniki przeprowadzonych badań bilansowania metanu opracowany został algorytm do oceny i wizualizacji zagrożenia metanowego w rejonach czynnych ścian.

Keywords: bezpieczeństwo, górnictwo, wentylacja, zagrożenie metanowe, analiza, ocena
str. 267 pobierz
25 1(13)/2016/25

Benedykt POSPISZYL
Syndrom wypalenia zawodowego – identyfikacja, podział, skutki oraz sposoby zapobiegania

Abstract: Artykuł zawiera ogólna charakterystykę wypalenia zawodowego, opis i symptomy syndromu wypalenia zawodowego oraz przeciwdziałanie wypaleniu zawodowemu.

Keywords: wypalenie zawodowe, syndromy wypalenia zawodowego
str. 279 pobierz
26 1(13)/2016/26

Krzysztof KOTWICA, Paweł MENDYKA
Udostępnianie złóż kopalin użytecznych z wykorzystaniem kombajnów pełnoprzekrojowych TBM

Abstract: W artykule przedstawiono możliwości oraz problemy związane z udostępnieniem złóż kopalin użytecznych upadowymi drążonymi z wykorzystaniem kombajnów pełnoprzekrojowych typu rozporowego jak również osłonowego, zamkniętego oraz kombajnów typu Multi-mode.

Keywords: udostępnianie złóż, kombajny TBM, tarcze EPB, tarcze zawiesinowe, TBM typu Multi-mode
str. 287 pobierz
27 1(13)/2016/27

Krzysztof KUŚ, Arkadiusz KRÓLICKI
Zwalczanie zagrożenia klimatycznego na przykładzie budowy klimatyzacji grupowej w pokładzie 405 partia L

Abstract: Referat dotyczy budowy klimatyzacji grupowej wyrobisk dołowych w partii L, pokład 405 w południowej części obszaru górniczego KWK „Halemba-Wirek”. Przeprowadzone prognostyczne obliczenia rozkładu temperatury w wyrobiskach eksploatacyjnych i drążonych przodkach wykazały, że konieczne będzie chłodzenie powietrza w wyrobiskach górniczych. Na podstawie analizy zagrożenia temperaturowego określono zapotrzebowanie mocy chłodniczej dla eksploatacji w partii L w pokładzie 405 obszaru górniczego KWK „Halemba-Wirek”. System klimatyzacji wyrobisk będzie oparty na agregatach chłodniczych wytwarzających wodę lodową. Woda rozprowadzana będzie rurociągami do wodnych chłodnic powietrza zlokalizowanych w rejonach eksploatacji i prowadzonych robót przygotowawczych w partii L. Ciepło skraplania z agregatów chłodniczych odprowadzane będzie do wody z systemu odwadniania kopalni.

Keywords: zagrożenie klimatyczne, klimatyzacja grupowa
str. 302 pobierz
28 1(13)/2016/28

Andrzej Józef LIS
Rewolucja przemysłowa w Europie, na ziemiach polskich i Górnym Śląsku

Abstract: W artykule opisano zmiany społeczno-gospodarcze Europy i Polski w XVIII i XIX wieku. Przedstawioną epokę rewolucji przemysłowej w ujęciu przyczynowo-skutkowym. Wskazano na najważniejsze odkrycia techniczne i ich wpływ na rozwój przemysłu (przemysł włókienniczy, węglowy, hutniczy), rolnictwo (rolnictwo wielkotowarowe, zmechanizowane) a następnie pośrednio ich wpływ na zmiany społeczne (rozwój miast, rozwój okręgów przemysłowych, napływ ludności wiejskiej do miasta, wyzwolenie chłopstwa, wytworzenie się nowych klas społecznych – mieszczaństwo, fabrykanci, robotnicy). W artykule wskazuje się także na zróżnicowanie geograficzne rewolucji przemysłowej z Wielką Brytanią, Stanami Zjednoczonymi na czele. Na tle zróżnicowanej geograficznie rewolucji przemysłowej znajdują się także ziemie polskie (obszar Polski należący do 3 różnych państw, skrajnie zróżnicowanych gospodarczo – Niemcy; bardzo prężnie rozwijające się, Rosja; pozostająca daleko w tyle z nowościami, Austria; z wolno rozwijającą się gospodarką) z rozwijającym się Górnym Śląskiem.

Keywords: przemysł w XIX wieku
str. 314 pobierz
29 1(13)/2016/29

Paweł ŚWIERK, Konrad FOKS, Marcin WILCZAK, Wiesław ZIEWIECKI
Monitoring pracy maszyn i urządzeń

Abstract: Niniejsze opracowanie przedstawia realizację Centrum Nadzoru Energomechanicznego (CNE) w KWK „Piast” oraz wybrane przykłady wykorzystania istniejących aplikacji do nadzorowania istotnych parametrów procesu produkcji.

Keywords: Centrum Nadzoru Energomechanicznego, wizualizacja, ATVisio, DEMKop
str. 324 pobierz
30 1(13)/2016/30

Antoni WOJACZEK, Adam WOJACZEK
Systemy radiowe w kopalniach podziemnych

Abstract: Omówiono wybrane systemy radiowe stosowane w zakładach górniczych, w tym przede wszystkim te, które wykorzystują propagację swobodną oraz kierunkową z przewodem promieniującym. Przedstawiono także systemy wykorzystujące standardy sieci WLAN w kopalniach.

Keywords: telekomunikacja w górnictwie, radiokomunikacja, przewód promieniujący, sieci bezprzewodowe
str. 337 pobierz
31 1(13)/2016/31

Damian CZOIK
Ryzyko przedsiębiorcy prowadzącego działalność górniczą związane z zatrudnianiem pracowników

Abstract: Zarządzanie przedsiębiorstwem jest związane z ponoszeniem przez przedsiębiorcę różnorakich ryzyk. Jednym z ważniejszych, wynikającym z zasad obowiązujących w prawie pracy, jest ryzyko związane z zatrudnianiem pracowników. Dotyczy ono systemów prawnych wszystkich państw demokratycznych. Jego poziom jest związany także z coraz szerszą i skuteczniejszą ochroną wolności oraz praw człowieka i obywatela, w tym także pracownika (np. prawo do bezpiecznych i higienicznych warunków pracy, prawo do prywatności, ochrona danych osobowych). W Polsce dodatkowo, z uwagi na uwarunkowania historyczne i dynamikę zmian w okresie transformacji ustrojowej, w niektórych kwestiach ryzyko to ma specyficzny charakter. W skrajnych przypadkach poziom tego ryzyka może decydować o pomyślności realizowanego przedsięwzięcia gospodarczego. Największym problemem jest to, iż przy niektórych rodzajach tego ryzyka pracodawca ma niewielkie możliwości, aby je zminimalizować. Z uwagi na poziom zagrożeń i szeroko rozwiniętą ochronę pracownika, sytuacja ta ma szczególne znaczenie w górnictwie. Celem artykułu jest zwrócenie uwagi na ten problem, gdyż wydaje się, że w demokratycznym państwie prawnym ochrona pracodawcy w tym zakresie powinna być większa.

Keywords: ryzyko, pracodawca, pracownik, ochrona, górnictwo
str. 350 pobierz
32 1(13)/2016/32

Dariusz RĘBIELAK, Romuald PASTERNOK, Mariusz ZELDER, Stanisław SZEWCZYK
Współpraca górnictwa z organami samorządowymi

Abstract: Artykuł opisuje sposób uzgadniania eksploatacji górniczej w granicach administracyjnych Rudy Śląskiej z władzami samorządowymi oraz właścicielami obiektów budowlanych i sieci infrastruktury technicznej. Wskazuje, iż merytoryczny dialog umożliwia eksploatację węgla kamiennego w terenie silnie zurbanizowanym.

Keywords: organy samorządowe, szkody górnicze, projekt eksploatacji górniczej
str. 363 pobierz
33 1(13)/2016/33

Marek WESOŁOWSKI, Piotr KOŁODZIEJCZYK, Piotr BAŃKA, Henryk BADURA
Numeryczna symulacja dynamicznego oddziaływania wstrząsu górotworu na wyrobisko korytarzowe

Abstract: W artykule przedstawiono wyniki modelowania numerycznego wpływu obciążeń dynamicznych skał w rejonie wyrobiska korytarzowego, wywołanych wstrząsem górotworu. Ocenę zmian zachodzących w rejonie wyrobiska wykonano przy użyciu anizotropowego modelu ubiquitous joint. Przeprowadzona symulacja komputerowa obejmowała dwa zasadnicze etapy: symulację statyczną – obejmująca ocenę stanu zniszczenia struktury skalnej w rejonie wykonanego wyrobiska korytarzowego oraz symulację dynamiczną – obejmującą analizę dodatkowego obciążenia górotworu otaczającego wyrobisko i jego obudowę w wyniku wystąpienia wstrząsu. Jak wykazały przeprowadzone obliczenia numeryczne wzrost obciążeń wywołany wstrząsem górotworu spowodował istotne zwiększenie zasięgu stref zniszczeń w górotworze oraz deformacje konturu wyrobiska.

Keywords: deformacje wyrobiska. model górotworu, naprężenia, strefy zniszczeń, wstrząs
str. 373 pobierz
34 1(13)/2016/34

Daniel WYCISZCZOK, Stefan WYCISZCZOK, Bartłomiej KRACZKOWSKI
Urządzenie do mechanizacji robót pomocniczych – urządzenie UPZ-1 do prostowania zastawek przenośników zgrzebłowych w ścianie

Abstract: Zadaniem niniejszego artykułu jest przypomnienie o dawno zapomnianym środku technicznym UPZ-1 produkowanym kiedyś przez RAGOR Radzionków. Nie jest to opis nowego wynalazku tylko przypomnienie i zachęcenie do ponownego stosowania, ponieważ wpływa to na obniżenie kosztów wydobycia, co jest obecnie „być albo nie być” dla górnictwa. W artykule przestawia się dane do wyliczenia oszczędności, które wynikają ze stosowania UPZ-1.

Keywords: prostowanie, zastawki, UPZ-1
str. 387 pobierz
35 1(13)/2016/35

Katarzyna MIDOR
Społeczne preferencje kierunków rewitalizacji terenów pogórniczych na wybranym obszarze pogranicza polsko-czeskiego

Abstract: Działalność górnicza powoduje negatywne zmiany w środowisku, które najczęściej określane są szkodami górniczymi. Głównymi skutkami działalności górniczej są deformacje ze skutkami wtórnymi, zrzut wód zasolonych z odwodnienia zakładów górniczych, odpady górnicze, tereny wymagające rekultywacji i zagospodarowania, emisja metanu z kopalń, emisja zanieczyszczeń pyłowych i gazowych. Należy również podkreślić, że szkody górnicze silnie wpływają na psychikę osób zamieszkujących tereny zdegradowane i mogą wywoływać poczucie braku nadziei, osamotnienia i bezradności wynikającej z miejsca zamieszkania [3]. Wygląd terenów zdegradowanych jest mocno związany z przemianą społeczeństwa przemysłowego w społeczeństwo poprzemysłowe. Zmiany te odnoszą się nie tylko do gospodarki i działań ekonomicznych, ale również do standardów przestrzennych i wszystkich stylów życia. Te nowe formy aktywności powinny być sprawą priorytetową dla terenów zdegradowanych. W społeczeństwie poprzemysłowym mniejsze jest zapotrzebowanie przestrzenne na cele produkcyjne a większe na cele usługowe, konsumpcyjne i wypoczynkowe [7, 10]. Zjawiska związane z niekorzystnym oddziaływaniem działalności górniczej szczególnie widoczne są na obszarze przygranicznym obejmującym województwo śląskie (Polska) i kraj morawsko-śląski (Czechy) [6]. Artykuł prezentuje dyskusje wyników badań mających na celu zapoznanie się z opinią lokalnej społeczności na temat preferowanych kierunków rewitalizacji terenów pogórniczych. W przeprowadzonych badaniach przeanalizowano opinie różnych grup społecznych z podziałem na zawód, wiek, wykształcenie. Badania zostały przeprowadzone na terenie gminy znajdującej się na pograniczu polsko-czeskim.

Keywords: teren zdegradowany, społeczność lokalna, działalność górnicza, rewitalizacja, kierunki zmian
str. 397 pobierz
36 1(13)/2016/36

Tomasz KARCZEWSKI, Paweł CZARNOTA
Komputerowe wspomaganie projektowania zmechanizowanych obudów ścianowych według metody zakładu remontowo-produkcyjnego KW S.A.

Abstract: Prezentacja autorskiego programu obliczeniowego Zakładu Remontowo-Produkcyjnego, którego zadaniem jest usprawnienie procesu projektowania obudowy zmechanizowanej.

Keywords: obudowa zmechanizowana, optymalizacja, proces projektowania, układ lemniskatowy
str. 407 pobierz
37 1(13)/2016/37

Jan GIL, Anna ŻAK
Optymalizacja zmechanizowanych obudów ścianowych remontowanych i modernizowanych w zakładzie remontowo-producyjnym dla potrzeb kopalń KW S.A.

Abstract: W artykule przedstawiono sposób optymalizacji zmechanizowanych obudów ścianowych, remontowanych i modernizowanych przez Zakład Remontowo-Produkcyjny na potrzeby Kompanii Węglowej S.A. Celem optymalizacji jest uzyskanie parametrów technicznych obudowy dostoswanych do rzeczywistych potrzeb eksploatacyjnych systemu ścianowego, przy jednoczesnej poprawie bezpieczeństwa oraz minimalizacji kosztów.

Keywords: zmechanizowana obudowa ścianowa, optymalizacja konstrukcji, utrzymanie stropu
str. 418 pobierz
38 1(13)/2016/38

Zenon LEKS, Adam OLSZYNKA
Monitoring maszyn i urządzeń - koncepcaj technicznej realizacji przepisów

Abstract: W artykule przedstawiono koncepcję ochrony systemów monitorowania i sterowania procesami przemysłowymi, przy jednoczesnym kontrolowanym dostępie do tych systemów oraz możliwość wymiany danych między nimi.

Keywords: sieci wydzielone, bezpieczeństwo teleinformatyczne, serwer lustrzany, zdalny dostęp, systemy SCADA
str. 430 pobierz
39 1(13)/2016/39

Łukasz WOJTECKI
Określenie zasięgu oddziaływania ciśnienia eksploatacyjnego przed frontem ściany metodą profilowania sejsmicznego

Abstract: W wydrążonej w pokładzie 510 pochylni odstawczej zostały przeprowadzone cykliczne badania sejsmiczne metodą profilowania w trakcie zbliżania się do niej frontu zawałowej ściany 506 w tym samym pokładzie. Przeprowadzone badania umożliwiły określenie zmian prędkości oraz współczynnika tłumienia podłużnej fali sejsmicznej w pokładzie w miarę zmniejszającej się odległości pomiędzy frontem ściany a pochylnią. W oparciu o zmierzone prędkości podłużnej fali sejsmicznej określono zmiany poziomu naprężeń w pokładzie 510. Wyznaczono odległość, przy której stwierdzono wzrost naprężeń w pokładzie 510 w rejonie pochylni odstawczej związany z oddziaływaniem ciśnienia eksploatacyjnego ściany 506. Uzyskane wyniki mogą okazać się użyteczne przy wyznaczaniu stref szczególnego zagrożenia tąpaniami w podobnych warunkach geologiczno-górniczych.

Keywords: ciśnienie eksploatacyjne, profilowanie sejsmiczne, zagrożenie tąpaniami
str. 443 pobierz
40 1(13)/2016/40

Michał ZASADZIEŃ
Metoda 5 Why jako element zarządzania eksploatacją w kopalni węgla kamiennego – próba implementacji

Abstract: Kopalnie węgla kamiennego w Polsce coraz częściej wdrażają systemy zarzadzania jakością, co powoduje, że zobowiązane są do stosowania zasady ciągłego doskonalenia procesów głównych jak i pomocniczych. Ciągłe doskonalenie w organizacji można realizować za pomocą szeregu metod i narzędzi zarzadzania jakością, które skutecznie poprawiają efektywność procesów w organizacji. Niemniej jednak w polskich kopalniach węgla kamiennego niezmiernie rzadko wykorzystuje się narzędzia zarządzania jakością. Autor artykułu chce pokazać możliwość zastosowania wybranych metod zarzadzania jakością w kopalni węgla kamiennego, które dla tego przedsiębiorstwa są innowacyjne i wprowadzają nową jakość dla realizowanych procesów. Jednym z ważniejszych procesów pomocniczych w kopalni węgla kamiennego jest proces utrzymanie ruchu (UR). Efektywność tego procesu zależy od wielu czynników, takich jak: utrzymywanie w ciągłej gotowości środków technicznych, skuteczne usuwanie awarii oraz skracanie do minimum przestojów spowodowanych awariami. Priorytetem procesu UR w kopalni jest utrzymanie w gotowości produkcyjnej maszyn i urządzeń wchodzących w skład ciągu wydobywczego. Wysoką gotowość można utrzymać między innymi poprzez skrócenie czasu usuwania awarii. Jest to tym ważniejsze, że ciąg wydobywczy jest układem szeregowym wchodzących w jego skład maszyn – awaria jednej z nich uniemożliwia pracę pozostałym. Dlatego też w artykule zostanie zaproponowana implementacja wybranej metody zarządzania jakością dla poprawy efektywności procesu utrzymania ruchu w kopalni węgla kamiennego. Dzięki temu możliwa będzie identyfikacja najważniejszych przyczyn przedłużających się przestojów oraz znalezienie optymalnego rozwiązania tego problemu.

Keywords: kopalnia, awaria, przestój, zarządzanie, doskonalenie, utrzymanie ruchu, jakość
str. 457 pobierz
41 1(13)/2016/41

Jerzy DYCHAŁA, Stefan CZERWIŃSKI
Kwalifikacje – wybrane sposoby uporządkowywania wiedzy, umiejętności i kompetencji społecznych

Abstract: Artykuł przedstawia sposób porządkowania kwalifikacji oraz nowe możliwości ich zdobywania. Omówiono miedzy innymi Europejskie i Polskie Ramy Kwalifikacji oraz sposoby ich rejestracji jak również korzyści płynące z uporządkowania kwalifikacji. Omówiono również model akumulowania ECTS stosowany na uczelniach wyższych. Poruszono takie zagadnienia jak walidacja i certyfikacja.

Keywords: Europejska Rama Kwalifikacji, Polska Rama Kwalifikacji
str. 465 pobierz
42 1(13)/2016/42

Marek CELMER, Tomasz CHILIŃSKI, Zbigniew CZARNECKI, Waldemar STACHURA, Artur SŁOMIAN, Piotr GŁUCH
Zastosowanie i kształtowanie rozwiązań obudów łukowo-prostych w warunkach doświadczeń KWK „Borynia-Zofiówka-Jastrzębie” ruch „Jas-Mos”

Abstract: Obudowy łukowo-proste stanowią rozwiązanie konstrukcji obudowy w której prosty odcinek konstrukcji w części stropnicowej podparty jest stojakiem podporowym z jednej strony ociosu, a z drugiej strony ociosu ma kształt łukowy. Rozwiązanie obudowy znajduje zastosowanie w przecinkach zbrojeniowych, w przecinkach likwidacyjnych oraz w chodnikach przyścianowych. W artykule na podstawie doświadczeń zostaną przedstawione zalety ruchowe obudów łukowo-prostych jak i problemy ich stosowania oraz rozwiązania pozwalające poprawić ich nośność. Sformułowano wymogi techniczno-technologiczne warunkujące ich stosowanie w wyrobiskach kopalń węgla kamiennego.

Keywords: górnictwo, budownictwo podziemne, obudowa
str. 478 pobierz
43 1(13)/2016/43

Marek HELIOS, Marek LORENC
Rekultywacja terenów poprzemysłowych na przykładzie KWK „Rydułtowy-Anna”

Abstract: Kopalnia „Rydułtowy-Anna” prowadzi w Rydułtowach i jego okolicy eksploatację węgla kamiennego już od roku 1792. Prowadzenie eksploatacji było i jest też powodem powstania wielu uciążliwości, takich jak m.in. szkody górnicze, degradacja terenów, czy też zanieczyszczenie wód powierzchniowych. Współpraca pomiędzy Urzędami Miasta Rydułtowy i Rybnika przyczyniła się do opracowania koncepcji i prowadzenia prac mających na celu uporządkowania i zagospodarowania terenów zdegradowanych lokowaniem odpadów wydobywczych. Takimi przykładami współpracy w tej dziedzinie może byś budowa i kształtowanie bryły krajobrazowej wraz z zagospodarowaniem terenu przy szybie Leon II KWK „Rydułtowy-Anna” oraz niwelacja terenu i rekultywacja rejonu dawnego zwałowiska KWK „Rydułtowy-Anna”, były Ruch „Ignacy” w Rybniku-Niewiadom. Wszelkie działania podejmowane są we współpracy z Urzędami Miast i lokalną społecznością, którzy po zakończeniu działalności kopalni będą gospodarzami tych terenów.

Keywords: rekultywacja, odpad wydobywczy, hałda, bryła krajobrazowa
str. 491 pobierz
44 1(13)/2016/44

Marek PROFASKA, Marcin BIELAK
Analiza przyczyn rodzaju awarii ścianowego kombajnu węglowego KSW-460/NZ w aspekcie wpływu na czas dyspozycyjny

Abstract: W publikacji przedstawiono rodzaje uszkodzeń ścianowego kombajnu węglowych KSW-460/NZ. Podjęto problematykę związaną z awariami układu mechanicznego oraz hydraulicznego w aspekcie wpływu na czas dyspozycyjny. Najciekawsze z nich zostały przeanalizowane szczegółowo. Analizie poddano również sposoby diagnozowania, usuwania oraz przyczyny powstawania awarii.

Keywords: kombajn ścianowy, identyfikacja uszkodzeń, czas dyspozycyjny
str. 506 pobierz
45 1(13)/2016/45

Jacek HEROK
Perspektywy rybnickich kopalń węgla kamiennego

Abstract: Niniejszy artykuł ma na celu przedstawienie sytuacji górnictwa w okręgu rybnickim – obecnych trudności i perspektyw związanych z jego rozwojem. Czytelnikowi prezentowane są dane statystyczne obrazujące relacje pomiędzy krajowym zapotrzebowaniem na energię uzyskiwaną w wyniku spalania węgla, a możliwościami wydobywczymi i sprzedażowymi rybnickich kopalń. Dokonano także krótkiej analizy dotyczącej przyczyn ogólnej małej rentowności śląskich zakładów wydobywczych. Artykuł ma na celu min. zwrócenie uwagi na perspektywy rozwoju górnictwa w Polsce, z wyróżnieniem obszarów działalności gospodarczej kopalń wymagających głębokiej i planowanej restrukturyzacji, z uwzględnieniem obecnych standardów ekonomicznych. Publikacja to także próba wskazania na poza wydobywczą działalność kopalń, które często angażują się na rzecz rozwoju przestrzeni lokalnej.

Keywords: górnictwo, restrukturyzacja, opłacalność, współpraca kopalń
str. 517 pobierz
46 1(13)/2016/46

Antoni WOJACZEK, Adam WOJACZEK
Systemy monitoringu w kopalni podziemnej

Abstract: Sprawne funkcjonowanie kopalni zależne jest w dużym stopniu od prawidłowo funkcjonujących urządzeń górniczych oraz akceptowalnych dla górnika technicznych warunków środowiskowych występujących w wyrobiskach. Systemy monitoringu są istotnym elementem sprawnego zarządzania kopalnią.

Keywords: telekomunikacja w kopalniach, system dyspozytorski, monitoring
str. 526 pobierz
47 1(13)/2016/47

Stanisław KONSEK, Czesław MAZUREK, Korneliusz JENDRZEJEK, Tomasz PIECHA
Zastosowanie górniczej chłodziarki azotu (GCA) jako dodatkowego elementu profilaktyki pożarowej w KWK „Jankowice”

Abstract: W artykule przedstawiono sposób schładzania azotu inertyzującego zroby ścian, w profilaktyce pożarowej stosowanej w KWK „Jankowice”. Zastosowanie górniczej chłodziarki azotu było podyktowane zwiększeniem skuteczności profilaktyki przeciwpożarowej. Doświadczenia w stosowaniu górniczej chłodziarki azotu pokazano na przykładzie ścian Z-1 w pokł. 501/3 i Z-2 w pokł. 417/1. Zastosowanie górniczej chłodziarki azotu w profilaktyce pożarowej pozwoliło na utrzymywanie procesów samozagrzewania węgla na niskim poziomie.

Keywords: górnicza, chłodzenie, azot, profilaktyka, pożar
str. 537 pobierz
48 1(13)/2016/48

Jan SYTY
Górnicze ratownictwo wysokościowe – 45 lat działalności

Abstract: Referat przedstawia organizację i funkcjonowanie specjalistycznych zastępów ratowniczych do prac w wyrobiskach pionowych lub o dużym nachyleniu. Opisano wymagania przepisów dla prac na wysokości. Zaprezentowano specjalistyczny sprzęt i sposób prowadzenia szkoleń. Przedstawiono przykłady akcji ratowniczych i prac profilaktycznych prowadzonych z wykorzystaniem technik alpinistycznych.

Keywords: ratownictwo wysokościowe, prace na wysokości, techniki alpinistyczne, specjalistyczne zastępy ratownicze
str. 552 pobierz
49 1(13)/2016/49

Adam BARAŃSKI, Jolanta BOLCZYK, Kazimierz OLEARCZYK
Korelacja występowania uszkodzeń obiektów budowlanych ze wstrząsami górniczymi na przykładzie KWK „Piast”, w latach 2014-2015

Abstract: Wstrząsy górnicze są jednym z istotnych objawów eksploatacji górniczej z punktu widzenia ich wpływu na infrastrukturę powierzchniową. Ochrona powierzchni i znajdujących się na niej obiektów budowlanych jest jednym z wymagań stawianych dzisiejszym kopalniom gdyż każda eksploatacja górnicza jest uciążliwa dla użytkowników obiektów budowlanych na powierzchni. Kopalnia „Piast” od ponad 40 lat prowadzi eksploatację pokładów węgla, co przekłada się na występowanie dużej liczby wstrząsów wysokoenergetycznych, a tym samym drgań, mogących mieć wpływ na stan zabudowy powierzchniowej. W artykule ukazano realia dotyczące ilości wystąpień wstrząsów wysokoenergetycznych, mogących być przyczyną pojawienia się szkód górniczych w obiektach powierzchniowych w korelacji z ilością zgłaszanych szkód i ich zależności przyczynowo skutkowej pomiędzy wstrząsema zgłoszonymi uszkodzeniami.

Keywords: wstrząsy górnicze, szkody górnicze, uszkodzenia budynków, skala GSI
str. 569 pobierz
50 1(13)/2016/50

Marek MICZAJKA, Małgorzata WYSOCKA, Krystian SKUBACZ
Ocena zagrożenia radiacyjnego od naturalnych izotopów promieniotwórczych w wyrobiskach podziemnych KWK „Chwałowice”

Abstract: Kopalnia „Chwałowice” systematycznie od wielu lat prowadzi badania stanu narażenia radiacyjnego, spowodowanego obecnością naturalnych izotopów promieniotwórczych w wyrobiskach podziemnych kopalni. Badania mają na celu określenie poziomu narażenia radiacyjnego górników tej kopalni, poprzez kompleksową analizę wszystkich czynników, powodujących to zagrożenie. Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawnymi w KWK „Chwałowice” wykonano pomiary następujących czynników narażenia radiacyjnego: stężenia energii potencjalnej alfa krótkożyciowych produktów rozpadu radonu, stężenia naturalnych izotopów promieniotwórczych w wodach, mocy dawki promieniowania gamma i dawek otrzymywanych przez górników, stężenia naturalnych izotopów promieniotwórczych w osadach.

Keywords: górnictwo, zagrożenie radiacyjne, naturalna promieniotwórczość
str. 588 pobierz
51 1(13)/2016/51

Andrzej SOJKA, Grzegorz SZUBA
Udostępnienie i rozcięcie pokładu 405/1 w partii L w obszarze górniczym Halemba II KWK „Halemba-Wirek”

Abstract: Proponowane udostępnienie, rozcięcie i eksploatacja pokładu 405/1 w partii L czterema ścianami o sumarycznej wielkości zasobów operatywnych wynoszących 3,874 mln ton skutkuje utrzymaniem wielkości wydobycia KWK „Halemba-Wirek” przy maksymalnym wykorzystaniu posiadanej infrastruktury kopalni przy jednoczesnym podwyższeniu jakości produkcji. Zaproponowano odprowadzanie powietrza na szyb Północny II z systemem przewietrzania ścian na „Y” zwiększając bezpieczeństwo eksploatacji przy maksymalnym wykorzystaniu systemu odmetanowania. Wiąże się to z kierunkiem proponowanej eksploatacji zapewniając jednocześnie selektywną odstawę urobku węgla charakteryzującego się wysokimi parametrami jakościowymi. Mając na uwadze minimalizację prognozowanego wpływu Uskoku Halembskiego postanowiono od niego odstąpić projektowanymi wyrobiskami i liniami zakończenia ścian. Proponowane rozwiązanie nie spowoduje utrudnień w rozcięciu pozostałych pokładów w tym rejonie.

Keywords: KWK Halemba-Wirek, udostępnienie i rozcięcie pokładu
str. 603 pobierz
52 1(13)/2016/52

Kazimierz LEBECKI, Adam WOLIŃSKI
Normalizacja w górnictwie

Abstract: Artykuł przedstawia podstawowe zasady działalności normalizacyjnej w zakresie krajowym i międzynarodowym. Szczególny akcent jest położony na normalizację w górnictwie w aspekcie organizacyjnym i merytorycznym. Szczegółowo są opisane normy PN-EN odnoszące się do bezpieczeństwa przeciwwybuchowego w podziemnych kopalniach węgla kamiennego.

Keywords: norma PN-EN, norma ISO, Komitet Techniczny
str. 617 pobierz
53 1(13)/2016/53

Tomasz ŚPIEWAK
Wdrożenie w KWK „Piast” mechanicznego urządzenia dla lokalnego, rewersyjnego przemieszczania załogi typu PCE-UT

Abstract: W artykule omówiono znaczenie transportu załogi do i z rejonów wydobywczych, aktualnie stosowane sposoby transportu oraz zagadnienia związane z wprowadzeniem do stosowania nowego rozwiązania technicznego jakim jest mechaniczne urządzenia dla lokalnego, rewersyjnego przemieszczania załogi. Podkreślono rolę jaką spełniają wszelkie urządzenia wpływające na zmniejszenie wysiłku w trakcie dotarcia pracownika do miejsca wykonywanej pracy. Wskazano na możliwości dalszego rozwoju układów transportu opartego na mechanicznym urządzenia dla lokalnego, rewersyjnego przemieszczania załogi oraz konieczność poszukiwania innych innowacyjnych sposobów przemieszczania załogi w kopalniach.

Keywords: transport, bezpieczeństwo, komfort, efektywność, załoga
str. 627 pobierz
54 1(13)/2016/54

Tomasz KORBIEL, Witold BIAŁY, Stefan CZERWIŃSKI
Ocena stanu technicznego maszyn górniczych w oparciu o kryterium rozkładu Weibulla

Abstract: W eksploatacji maszyn i urządzeń jednym z najważniejszych parametrów jest stan dynamiczny obiektu. Najbardziej popularną metodą oceny stanu dynamicznego jest obserwacja procesów resztkowych. W szczególności, dynamiczne procesy resztkowe są nośnikiem informacji diagnostycznej. Pomiar drgań i hałasu pracujących maszyn dostarcza wiedzy na temat dynamiki ocenianej maszyny. Wieloletnia wiedza i doświadczenie pozwoliły na stworzenie procedur diagnostycznych. W większości maszyn stosowanych w przemyśle, procedury zapisane w normach ISO 10816 i ISO 7919 pozwalają na skuteczną diagnostykę oraz optymalne zarządzanie eksploatacją maszyn. Stosowalność tych norm jest bardzo duża, jednak występują maszyny, których parametry uniemożliwiają ich stosowalność. Do takich maszyn można zaliczyć niektóre maszyny stosowane w górnictwie podziemnym. W ocenie diagnostycznej kombajnów górniczych, przenośników zgrzebłowych, jak i innych maszyn będących w ciągu technologicznym, zastosowanie stref oceny zgodnych z norami ISO 10816 i ISO 7919 jest niepoprawne. W ocenie diagnostycznej tego typu maszyn najczęściej korzysta się z analizy trendów długoczasowych. Wyznaczenie dopuszczalnych poziomów drgań uzyskiwane są na drodze heurystycznej poprzez obserwacje rozwoju uszkodzenia do stanu awaryjnego. W artykule zaprezentowano metodykę oceny stanu maszyny wykorzystującą modele degradacji urządzeń, oparte o rozkład Weibulla. Opracowaną metodykę zastosowano do rzeczywistych wyników pomiaru drgań maszyn dołowych w jednej z kopalni węgla kamiennego. Przeprowadzone analizy wskazały dużą skuteczność prezentowanej metodyki.

Keywords: diagnostyka techniczna, rozkład Weibulla, ocena stanu maszyn, analiza trendów
str. 639 pobierz

 

ISSN - 2391-9361

1(3)/2013
SYSTEMY WSPOMAGANIA W INŻYNIERII PRODUKCJI

Nakład numeru: 130 egzemplarzy

 
Spis treści

  pobierz
1 1(3)/2013/1

Joanna BARTNICKA
Wyzwania w zakresie ergonomii i doskonalenia warunków pracy przy zabiegach chirurgicznych z użyciem narzędzi laparoskopowych

Abstract: W artykule przedstawiono wstępne wyniki badań nad rozpoznaniem potrzeb w zakresie kształtowania ergonomicznych warunków pracy chirurgów wykonujących zabiegi laparoskopowe. W szczególności potrzeby te diagnozowane są za pomocą metody badań ankietowych, wywiadów, obserwacji i analizy literatury. Zidentyfikowane potrzeby ergonomiczne są bazą do opracowania szkolenia, którego celem ma być kształtowanie świadomości ergonomicznej obecnych i przyszłych chirurgów laparoskopowych, ujawniającej się w takich aspektach działań, jak dobór i późniejszy sposób posługiwania się narzędziami chirurgicznymi, czy też organizacja pracy i optymalne rozmieszczenie elementów wyposażenia na stanowisku pracy. Potrzeby ergonomiczne chirurgów są przenaszalne na grunt procesu projektowo-konstrukcyjnego narzędzi laparoskopowych i stanowią podstawę do wspomagania pracy projektantów narzędzi chirurgicznych. Bezpośrednią przesłanką podjęcia badań w zakresie ergonomii zabiegów laparoskopowych jest realizacja projektu międzynarodowego Online Vocational Training course on laparoscopy's ergonomics for surgeons and laparoscopic instruments' designers) w ramach programu Lifelong Learning: Leonardo da Vinci Multilaternal Projects for Development of Innovation, Treści artykułu dotykają aspektu użytkowania narzędzi chirurgicznych wpisując się tym samym również w ramy obecnie prowadzonych badań statutowych Instytutu inżynierii produkcji i zadania nt. Zarządzanie innowacjami w procesie eksploatacji narzędzi chirurgicznych z zastosowaniem technologii ICT.

Keywords: ergonomia, kształtowanie warunków pracy, narzędzia chirurgiczne, e-learning, zabiegi laparoskopowe
str. 7 pobierz
2 1(3)/2013/2

Arkadiusz BOCZKOWSKI, Grzegorz KOŹLIK
Wpływ sposobu modelowania typowych źródeł hałasu drogowego na dokładność obliczeń emisji akustycznej

Abstract: Realizacja strategicznych map akustycznych miast lub ocen oddziaływania inwestycji drogowych na klimat akustyczny, wiąże się koniecznością modelowania źródeł hałasu drogowego oraz obliczaniem emisji akustycznej źródła. Modelowanie hałasu drogowego stanowi dość złożony problem, z uwagi na różne sposoby modelowania geometrii dróg (tj. liczby jezdni, liczby pasów ruchu, itp.) oraz możliwość zastosowania różnych metod obliczeniowych. Czynniki te wpływają w istotny sposób na dokładność uzyskiwanych wyników. W artykule przedstawiono przebieg i wyniki eksperymentu badawczego, którego celem było zbadanie wpływu różnego sposobu modelowania źródeł hałasu drogowego oraz wpływu zastosowanej metody obliczeniowej na dokładność obliczeń emisji akustycznej dróg. Szczególnie dokładnie przeanalizowano zbadano wyniki uzyskane przy zastosowaniu francuskiej metody obliczeniowej NMPB Routes 96 zalecanej do obliczeń hałasu drogowego przez Dyrektywę 2002/49/WE.

Keywords: strategiczne mapy akustyczne, hałas drogowy, modelowanie źródeł hałasu drogowego, dokładność obliczeń akustycznych, francuska metoda obliczeniowa NMPB Routes 96
str. 18 pobierz
3 1(3)/2013/3

Stanisław BORKOWSKI, Manuela INGALDI, Marta JAGUSIAK-KOCIK
Ocena możliwości innowacyjnych procesu produkcyjnego walcowni

Abstract: Dominującą cechą przedsiębiorstw działających w krajach z gospodarka rynkową jest ciągłe poszukiwanie nowych rozwiązań, docenianie potencjału ludzkiego, jego twórczości i aktywności, trwałe zaangażowanie w proces doskonalenia organizacji. Konsekwentne realizowanie przedsiębiorczości w zarządzaniu stanowi gwarancje sukcesu. Celem badań jest dokonanie oceny czynników decydujących o koncepcji rozwoju procesu produkcyjnego wybranego przedsiębiorstwa na podstawie opinii pracowników. Autorzy do badań postanowili wykorzystać metodę BOST, czy zasady zarządzania Toyoty w pytaniach. Wyniki badań mogą być wykorzystane przez kierownictwo badanego przedsiębiorstwa w podejmowaniu decyzji innowacyjnych.

Keywords: proces produkcyjny, metoda BOST, zasada zarządzania Toyoty
str. 30 pobierz
4 1(3)/2013/4

Stanisław BORKOWSKI, Manuela INGALDI, Marta JAGUSIAK-KOCIK
Znaczenie jakości w produkcji wyrobów medycznych

Abstract: W rozdziale zaprezentowano definicję jakości oraz podstawowe ujęcia jakości. Przedstawiono przedsiębiorstwo zajmujące się produkcją lekkich wózków inwalidzkich. Metodyka badań to charakterystyka ankiety BOST – zasad zarządzania Toyoty w pytaniach. W rozdziale dokonano szczegółowej analizy dwóch wybranych obszarów ankiety BOST- obszaru E8, związanego z zasadą 14 zarządzania Toyoty i obszaru E12 czyli charakterystyki respondenta. Stwierdzono, że w badanym przedsiębiorstwie jakość postrzegana jest jako obszar przedsiębiorstwa, który może przynieść największe efekty po udoskonaleniu. Do analizy użyto wykresów słupkowych i diagramów Pareto-Lorenza.

Keywords: ankieta BOST, zasada zarządzania Toyoty, diagram Pareto-Lorenza
str. 39 pobierz
5 1(3)/2013/5

Jarosław BRODNY, Marcel ŻOŁNIERZ
Zagadnienie wielowarstwowego nawijanie lin na bębny górniczych wyciągów szybowych

Abstract: W opracowaniu przedstawiono rozwój metod wielowarstwowego nawijania lin na bębny cylindryczne maszyn górniczych urządzeń wyciągowych. Omówiono metody nawijania lin na bębny gładkie i bębny z wykładzinami rowkowanymi. Przedstawiono nawijanie lin spiralne, nawijanie równoległe oraz najbardziej preferowane w technice światowej nawijanie lin na bębny z wykładziną LeBus w wariancie LeBus synchroniczny i LeBus asynchroniczny, w których rowki są nacięte odcinkowo jako rowki równoległe i skośne. Na podstawie przeglądu literatury oraz doświadczeń w stosowaniu różnych metod wielowarstwowego nawijania lin za granicą i w kraju, szczególnie metody LeBus przedstawiono ogólne wymagania co do ich stosowania.

Keywords: nawijanie lin, metoda LeBus, badanie lin stalowych
str. 49 pobierz
6 1(3)/2013/6

Grzegorz ĆWIKŁA
Akwizycja informacji dla potrzeb zarządzania w niezautomatyzowanych systemach produkcyjnych

Abstract: W artykule przedstawiono problematykę akwizycji informacji produkcyjnych z przedsiębiorstw, w których procesy technologiczne nie są zautomatyzowane. Akwizycja danych dla potrzeb wspomagania zarządzania jest konieczna dla integracji warstwy biznesowej i produkcyjnej przedsiębiorstwa, zapewniając dostęp do bieżących danych o realizacji zadań produkcyjnych. Większość problemów z akwizycją danych z systemów zautomatyzowanych jest rozwiązana, podczas gdy brak systemów automatycznych jest przeszkodą w pozyskiwaniu informacji. W pracy przedstawiono metody i środki akwizycji danych z przedsiębiorstw, w których większość operacji produkcyjnych jest wykonywana manualnie.

Keywords: akwizycja danych produkcyjnych, MES, kody paskowe, RFID, systemy wizyjne
str. 63 pobierz
7 1(3)/2013/7

Beata JAWORSKA, Artur BARTOSIK
Poprawa efektywności procesu produkcji wapna poprzez zastosowanie floktuanta

Abstract: Nierozłącznym elementem procesu produkcji wapna jest transport hydromieszaniny popłuczkowej. Hydromieszaninę popłuczkową stanowi drobno-ziarnista faza stała i woda służąca jako nośnik fazy stałej. Na końcu procesu transportu woda odzyskiwana jest w celu zawrócenia jej do ponownego obiegu, natomiast faza stała deponowana jest na hałdach lub w zbiornikach osadowych. Proces klarowania hydromieszaniny, poprzez proces sedymentacji, jest utrudniony ze względu na dużą ilość cząstek stałych o średnicach poniżej 2 mm. W celu poprawy efektywności procesu sedymentacji dodawane są polimerowe dodatki zwane flokulantami. Umożliwiają one tworzenie się kłaczków (flocs) poprzez wiązanie ze sobą drobnych cząstek w większe aglomeraty, które pod wpływem grawitacji intensywnie opadają na dno osadnika. W artykule przedstawiono wyniki badań eksperymentalnych nad zastosowaniem flokulanta, który poprawia ekonomię efektywnego wykorzystania wody w procesie hydrotransportu i rozdział fazy stałej od fazy ciekłej. Wykazano istotne skrócenie czasu sedymentacji przy zastosowaniu optymalnej dawki flokulanta, którą określono w sposób eksperymentalny.

Keywords: hydromieszanina, badania eksperymentalne, flokulant, efektywne wykorzystanie wody
str. 77 pobierz
8 1(3)/2013/8

Krzysztof MICHALSKI
Przekształcanie terenów zniszczonych działalnością górniczą

Abstract: Na znacznym obszarze województwa śląskiego dają się zauważyć zmiany w środowisku naturalnym, a także w stosunkach społecznych i gospodarczych, spowodowane działalnościa górniczą. Obszary te ulegają przekształceniom, zmienia się morfologia ich powierzchni, degradacji ulega szata roślinna, zahamowany zostaje również rozwój osadniczy. Przywrócenie lub nadanie atrakcyjności środowiskowej, gospodarczą i społeczną tych terenów możliwe jest poprzez ich właściwe zagospodarowanie. Kwestią o dużym znaczeniu, zatem, jest wykształcenie kompetentnych specjalistów, potrafiących opracować korzystne z punktu widzenia środowiskowego, gospodarczego i społecznego, koncepcje wykorzystania terenów pogórniczych.

Keywords: zdegradowany teren pogórniczy, rekultywacja, rewitalizacja, przekształcanie terenu
str. 85 pobierz
9 1(3)/2013/9

Waldemar PASZKOWSKI, Artur KUBOSZEK
Identyfikacji i modelowanie emisji źródeł dźwięku na stanowiskach pracy

Abstract: Badania przeprowadzone w zakresie analizy i oceny hałasu zagrażającego miejscom pracy koncentrują się w pierwszym rzędzie na identyfikacji źródeł dźwięku. W celu przeprowadzenia oceny zagrożenia hałasem w badanej przestrzeni, istnieje potrzeba zebrania dodatkowych informacji, m.in. o cechach konstrukcyjnych pomieszczenia, jego wyposażenia, itp. Informacje niezbędne do modelowania, reprezentowane przez miejsca położenia oraz cechy materiałowe barier akustycznych tworzą zbiór parametrów, niezbędnych do prawidłowego doboru metod redukcji poziomu hałasu. Analiza przepływu energii akustycznej w małych pomieszczeniach ma duże znaczenie z powodu występowania zjawisk falowych, takich jak: promieniowanie, absorpcja, załamanie i rozproszenie fali akustycznej. Uwzględnienie występowania zjawisk falowych w ocenie zagrożenia hałasem w środowisku pracy pozwala zidentyfikować znaczenie ich występowania w energetycznym opisie pola akustycznego. Niniejszy artykuł opisuje sposób zidentyfikowania źródeł dźwięku jak emiterów energii akustycznej w miejscu pracy. W tym podejściu, źródła traktowane są jako punkty, elementy liniowe, bądź powierzchniowe emitujące energię akustyczną. Analiza przepływu energii akustycznej traktowana może być jako badanie propagacji fal od źródeł dźwięku. Dotychczasowe wyniki badań nad przepływem energii związanym z propagacją fali akustycznej pozwalają określić nowe kierunki w badaniach nad identyfikacją cech źródeł dźwięku w małych pomieszczeniach.

Keywords: energia akustyczna, przepływy energii akustycznej, zagrożenie hałasem
str. 95 pobierz
10 1(3)/2013/10

Marcin PERZYK, Jacek KOZŁOWSKI, Krzysztof ZARZYCKI
Zastosowanie metod inteligencji obliczeniowej do sterowania i diagnostyki procesów produkcyjnych

Abstract: Niniejsze opracowanie przedstawia rzeczywiste i potencjalne zastosowania zaawansowanych modeli opartych na danych w sterowaniu i diagnostyce usterek procesów wytwarzania. Omówiono rodzaje sterowania procesem oraz pokazano rolę, jaką pełnią w nich metody inteligencji obliczeniowej i inne metody eksploracji danych. Zaprezentowano główne stwierdzenia, do jakich doszli autorzy na podstawie wyników wcześniejszych badań. Obejmują one metody określania istotności względnych parametrów procesu oraz ocenę zdolności predykcyjnych modelowania szeregów czasowych. Przedstawiono także wyniki nowych badań, mających na celu ocenę zdolności systemów uczących się do wykrywania układów punktów na kartach kontrolnych SSP, świadczących o rozregulowaniu procesu.

Keywords: wytwarzanie, sterowanie procesem, diagnostyka usterek, eksploracja danych, inteligencja obliczeniowa
str. 104 pobierz
11 1(3)/2013/11

Marek PROFASKA
Badania emisji hałasu z ciągu komunikacyjnego – studium przypadku

Abstract: W publikacji przedstawiono badania emisji hałasu z ciągu komunikacyjnego al. W. Korfantego w Zabrzu w roku 2012 w aspekcie uciążliwości akustycznej. Wyniki badań odniesiono do pomiarów wykonanych w 2011 roku w aspekcie nowelizacji Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku. Przedstawiono również obliczenia ekranów akustycznych metodą Maekawy.

Keywords: hałas, badania hałasu, uciążliwości hałasu
str. 126 pobierz
12 1(3)/2013/12

Konrad SARNECKI, Artur BARTOSIK
Wpływ wysokiej koncentracji fazy stałej na własności reologiczne hydromieszaniny

Abstract: W artykule przedstawiono wyniki badań dla wysokiej koncentracji fazy stałej hydromieszaniny wapiennej, która szeroko występuje w przemyśle wydobywczym i budowlanym. Przedstawiono badania wpływu koncentracji fazy stałej na naprężenie styczne. Masowa koncentracja fazy stałej zmienia się od 20% do 35%, co odpowiada warunkom przemysłowym. Celem artykułu jest wyznaczenie krzywych płynięcia dla wysokiej koncentracji fazy stałej w hydromieszaninie oraz dopasowanie właściwego modelu reologicznego. W pracy udowodniono, że najlepsze dopasowanie do mierzonych zależności naprężenia stycznego od szybkości ścinania daje model reologiczny Herschela-Bulkleya. Ukazano również, że dla wysokich koncentracji fazy stałej w hydromieszaninie wraz ze wzrostem koncentracji fazy stałej lepkość i naprężenie styczne rośną wykładniczo.

Keywords: hydromieszanina wapienna, hydromieszanina nienewtonowska, naprężenie ścinające w hydromieszaninie, badania reologiczne
str. 135 pobierz
13 1(3)/2013/13

Maciej WOJTASZAK, Witold BIAŁY
Analiza systemu pomiarowego danych atrybutowych i ciągłych, jako jeden z pierwszych kroków projektów Lean Six Sigma

Abstract: Analiza systemu pomiarowego jest częścią fasy "Pomiar", która jest ustrukturyzowanym podejściem do zarządzania projektami. To podejście składa się z następujących kroków: definiowanie, pomiar, analizowanie, poprawa, kontrola/sterowanie – "DMAIC" i jest drogą do rozwiązania problemów produkcyjnych opartych na metodologii Lean Six Sigma. Metoda ta została przedstawiona za pomocą komputerowego wspomagania statystycznych prac inżynierskich – Minitab – jest najczęściej spotykanym oprogramowanie statystyczne, wykorzystane przez Green lub Black Beltów. Jako Master Black Belt zetknąłem sie z problemem braku odpowiedniego wyjaśnienia/zrozumienia I jego wykorzystania przez Beltów – co przyczyniło by wdrożenia odpowiedniego programu szkoleniowego. Analiza systemu pomiarowego w tym programie, jest podzielona na analizę systemu pomiarowego dla danych atrybutowych, oraz Gage R&R – analiza systemu pomiarowego dla danych ciągłych. W związku z tym bardzo ważne jest, aby zrozumieć różnice pomiędzy danymi atrybutowymi, a ciągłymi oraz ich główne współczynniki/metryki. Zrozumienie typu danych pozwoli na wyjaśnienie składników błędów pomiarowych. Ta podstawowa wiedza jest fundamentem analizy systemu pomiarowego, a idąc dalej – podstawową wiedzą każdego Green lub Black Belta.

Keywords: analiza systemu pomiarowego, zarządzanie szczupłe, Six Sigma, pomiar powtarzalności i odtwarzalności, błąd pomiarowy
str. 144 pobierz
14 1(3)/2013/14

Juliusz WÓJCIK
Motywacje i sterowanie w systemach technicznych

Abstract: W pracy przedstawiono zagadnienia związane z motywacją działań człowieka i jej kształtowaniem. Problematykę przedstawiono z punktu widzenia psychologii, socjologii, nauk o zarządzaniu oraz cybernetyki. Wspólnym mianownikiem wymienionych dziedzin nauki jest wnioskowanie, że motywacja może wynikać z przesłanek informacyjnych lub energetycznych. Masłow motywacje ludzkie uzależnił od potrzeb. Przedstawił tzw. piramidę potrzeb, z której wynika, że na motywacje człowieka największy wpływ mają potrzeby o charakterze energetycznym. Z kolei Herzberg w swojej dwuczynnikowej teorii motywacji stwierdził, że motywacje są wynikiem oddziaływania na człowieka tzw. motywatorów, tj. bodźców o charakterze informacyjnym. Jednocześnie przedstawił warunki, od których uzależnił skuteczność tych motywatorów. Mazur przedstawił człowieka jako system autonomiczny oraz opisał procesy determinujące motywacje działań. Stwierdził, że człowiek jako system musi mieć możliwość zarówno pobierania z otoczenia jak i wprowadzania do niego informacji oraz energii. Oznacza to, że motywacje działań człowieka mogą mieć tylko charakter informacyjno-energetyczny, co w dużym stopniu koresponduje z wynikami badań socjologicznych. Kossecki powiązał motywacje działań człowieka z charakterystycznymi normami społecznymi i w zależności od normotypu człowieka stwierdził, że motywacje mogą mieć charakter informacyjny, energetyczny lub mieszany. Do podobnych wniosków dochodzi się uzależniając typ motywacji od stosunku człowieka do podstawowych kategorii bytu społecznego, podanych przez Konecznego. Posługując się zasadami przekazywania informacji pokazano, że skuteczność sterowania zależy od rodzaju motywacji.

Keywords: motywacje, sterowanie, systemy techniczne, oddziaływanie informacyjne
str. 163 pobierz
15 1(3)/2013/15

Jarosław ZAWADZKI, Damian ZASINA
Inwentaryzacja emisji z węgla brunatnego publicznego sektora energetycznego – scalanie informacji z różnych źródeł

Abstract: Celem artykułu jest prezentacja możliwości zastosowania integracji danych w inwentaryzacji emisji. Jednym z zadań inwentaryzacji emisji jest wykorzystanie informacji charakteryzujących każde istotne źródło emisji (zanieczyszczeń powietrza albo gazów cieplarnianych) tak, aby oszacować wielkość emisji zanieczyszczeń z w/w źródła w sposób jak najbardziej miarodajny. Źródła wykorzystywanych informacji nie dotyczą jedynie nauk o środowisku, ale są opracowaniami dotyczącymi np.: górnictwa, odlewnictwa metali, nauk rolniczych, czy też leśnictwa. Krajowe inwentaryzacje emisji integrują dane z (m.in.): opracowań statystycznych, prac naukowych, analiz krajowych i międzynarodowych, baz danych (o emisjach) oraz międzynarodowych kwestionariuszy statystyki energetycznej. Inwentaryzacja emisji sektora energetyki zawodowej stanowi dobry przykład integracji danych z różnych źródeł: o charakterystyce zużytego paliwa, składzie, wartości opałowej, średnich wskaźnikach emisji, danych o zastosowanych systemach oczyszczania powietrza i wielu innych.

Keywords: integracja danych, dwutlenek węgla, inwentaryzacja emisji, statystyka
str. 186 pobierz
16 1(3)/2013/16

Barbara BIAŁECKA, Joanna HAUSNER
Koncepcja systemu wspomagania decyzji wyboru optymalnej technologii CTW dla wybranej lokalizacji na Śląsku

Abstract: System wspomagania decyzji (SWD) jest narzędziem komputerowym, który może pomóc menadżerom z różnych dyscyplin, przedstawicielom środowisk samorządowych i innym zainteresowanym stronom w przeprowadzeniu symulacji, ocenie i/lub optymalizacji procesu zarządzania. Prowadzone badania mają na celu opracowanie i stworzenie projektu SWD, który okaże się pomocny w wyborze optymalnej technologii czystego węgla dla danej lokalizacji w Górnośląskim Zagłębiu Węglowym. Implementacja technologii CTW jest bardzo złożonym procesem i bazuje na interakcji czynników: ekonomicznych, środowiskowych, prawnych i społeczne w związku z tym, w wyniku czego podejmowanie decyzji w tym zakresie staje się skomplikowane. W pracy opisano strukturę systemu, określono podstawowe elementy SWD i uwzględniono generowania raportów rekomendacyjnych. Ponadto zidentyfikowano potencjalne grupy użytkowników SWD, mających bezpośredni wpływ na procesy implementacji WTC w Górnośląskim Zagłębiu Węglowym. Przeprowadzono również identyfikację potrzeb użytkowników systemu.

Keywords: system wspomagania decyzji, czyste technologie węglowe, podejmowanie decyzji, wdrażanie technologii
str. 196 pobierz
ISSN - 2391-9361

1(7)/2014
SYSTEMY WSPOMAGANIA W INŻYNIERII PRODUKCJI
REVIEW OF PROBLEMS AND SOLUTIONS

Nakład numeru: 130 egzemplarzy

 
Spis treści

  pobierz
1 1(7)/2014/1

Joanna BARTNICKA, Agnieszka ZIĘTKIEWICZ, Grzegorz KOWALSKI
Sposób planowania i organizacji badań w zakresie ergonomii na przykładzie obserwacji zabiegów laparoskopowych

Abstract: W artykule przedstawiono wyniki studiów w zakresie identyfikacji oraz analizy obszarów problemowych dotyczących aspektów ergonomii w zabiegach laparoskopowych w oparciu o przeprowadzone badania naukowe w warunkach rzeczywistych jak i warunkach symulowanych. Opisana metodyka i materiał badawczy odnoszą się do wykonanej przez Autorów dokumentacji fotograficznej sali operacyjnej oraz narzędzi laparoskopowych, przeprowadzenia inscenizacji zabiegu jak również zaplanowania rozmieszczenia członków zespołu chirurgicznego oraz ułożenia pacjenta. Kolejnym opisanym etapem badań jest akwizycja danych dotyczących sposobu wykonywania zabiegów bariatrycznych w warunkach rzeczywistych z zastosowaniem bezprzewodowych goniometrów dokonana za pomocą rejestracji wideo. Sposób przeprowadzania badań jak również rozpoznanie barier w procesie oceny ergonomicznej zabiegów laparoskopowych pozwoliły Autorom na uzyskanie materiału badawczego stanowiącego punkt wyjścia do opracowania modelu badawczego w zakresie ergonomii zabiegów laparoskopowych.

Keywords: Ergonomia, laparoskopia, planowanie badań, przechwytywanie pozycji ciała
str. 7 pobierz
2 1(7)/2014/2

Leszek CHYBOWSKI, Dorota IDZIASZCZYK, Bogusz WIŚNICKI
Analiza porównawcza ważności elementów systemu technicznego z jednoczesnym wykorzystaniem różnych miar ważności

Abstract: W artykule przedstawiono analizę ważności elementów złożonego systemu technicznego z wykorzystaniem wybranych niezawodnościowych miar ważności elementów. Analizę przeprowadzono na przykładzie systemu smarowania i uszczelnienia pochwy wału śrubowego układu napędowego statku. Strukturę niezawodnościową analizowanego systemu zamodelowano z wykorzystaniem drzewa niezdatności. Dla poszczególnych elementów systemu wyznaczono niezawodnościową miarę ważności Birnbauma, miarę strukturalną Birnbauma, Potencjał przyrostu niezawodności, miarę krytyczności oraz miarę Veseley-Fussell’a, Zaproponowano transformację miar polegająca na przeskalowaniu ich wartości w celu ułatwienia analizy porównawczej wykorzystującej różne miary w odniesieniu do tych samych elementów systemu. Przedstawiono dla analizowanego systemu proces transformacji oraz zaprezentowano wizualizację wyników analizy porównawczej ważności elementów z wykorzystaniem wykresów słupkowych 3D oraz wykresów radarowych dla serii danych ustalonych jako elementy systemu oraz jako miary ważności. Przedstawiono uwagi dotyczące zaproponowanej metodyki i wskazano inne możliwe jej zastosowania.

Keywords: Miary ważności, analiza porównawcza, okrętowy układ napędowy
str. 23 pobierz
3 1(7)/2014/3

Stefan CZERWIŃSKI
Wydłużenie efektywnego czasu pracy przodka ścianowego

Abstract: W artykule przedstawiono sposób wzrostu wydobycia rocznego zakładu wydobywczego, o około 25%, przy niezmienionym systemie zatrudnienia pracowników. Przedstawiono analizę porównawczą zakładu wydobywczego, jego wielkości wydobycia, wyniku ekonomicznego ze sprzedaży, „utracone” możliwości, przerwy spowodowane awariami, efektywną pracę kombajnów oraz możliwą pracę kombajnów bez awarii w zależności od ilości zmian wydobywczych. W wyniku zastosowania pracy ciągłej, tj. zwiększenia liczby zmian wydobywczych z produkcją na dobę, czyli zastosowanie czwartej zmiany wydobywczej umożliwi zwiększenie stopnia wykorzystania zdolności produkcyjnej zakładu wydobywczego, oraz zmniejszy straty zakładu górniczego, co poprawi wynik ekonomiczny ze sprzedaży.

Keywords: zakład górniczy, wielkość wydobycia, wynik ekonomiczny, „utracone” możliwości, awarie, efektywna praca kombajnów, praca ciągła, ilości zmian wydobywczych
str. 34 pobierz
4 1(7)/2014/4

Jerzy DYCHAŁA
Korelacja pracodawców z szkolnictwem zawodowym w kształtowaniu pełnowartościowych absolwentów, jako element rozwoju regionu

Abstract: W pracy zawarto informacje o reformie szkolnictwa ponadgimnazjalnego. Przedstawiono nową strukturę systemu edukacji. Omówiono kursy kwalifikacyjne oraz sposób ich finansowania. Omówiono wybrane propozycje lepszego pozyskiwania umiejętności i wiedzy przy współpracy z pracodawcą i uczelniami wyższymi. Przedstawiono obawy pracodawców związane ze współpracą.

Keywords: szkolnictwo ponadgimnazjalne, klastry
str. 43 pobierz
5 1(7)/2014/5

Beáta GIBESOVÁ, Petr ŽŮREK, Adéla CIBULCOVÁ, Petr URBAN, Josef CHOVANEC
Bardzo grube pokłady węgla w kopalni ČSM w Czechach

Abstract: W artykule przedstawiono sposób przygotowania przodka i wydobycie pokładu węgla o grubości 8,6 m. Ponadto wskazano na powody wyboru procedury. Równocześnie załączono listę wyposażenia przodka oraz stosowane techniki podczas wybierania przodka, aż do momentu jego zakończenia.

Keywords: gruby pokład, górnictwo, geologia, warstwa ochronna węgla, przodek, postęp, wstrząsy, samozapalenie
str. 57 pobierz
6 1(7)/2014/6

Karina HERMANN, Witold BIAŁY
System dostaw popiołów lotnych na potrzeby zakładów górniczych – analiza problemu

Abstract: W artykule podjęto próbę oceny istniejącego systemu dostaw popiołów lotnych pomiędzy zakładami energetyki i ciepłownictwa oraz zakładem górniczym. Głównym celem było wskazanie problemów technicznych, organizacyjnych oraz środowiskowych związanych z procesem transportu popiołów lotnych. W pracy scharakteryzowano popioły lotne oraz wskazano miejsca ich zagospodarowania. Opisano również system dostaw i jego strukturę, przedstawiono kryteria wyboru środków transportu oraz przewoźnika, wskazano zalety i wady różnych gałęzi transportu wykorzystywanych w systemie dostaw, a także zaprezentowano możliwe zagrożenia związane z bezpieczeństwem osób uczestniczących w procesie transportu. Ponadto w artykule przedstawiono możliwe usprawnienia istniejącego systemu oraz zaproponowano rozwiązanie alternatywne.

Keywords: system dostaw, popioły lotne, logistyka odpadów, transport
str. 64 pobierz
7 1(7)/2014/7

Karolina JĄDERKO, Barbara BIAŁECKA
Determinanty systemu gospodarki odpadami komunalnymi opartego o zasady zrównoważonego rozwoju

Abstract: Tworzenie wskaźnikowego monitoringu zrównoważonego rozwoju to jeden z trudniejszych zadań metodycznych i implementacyjnych w zarządzaniu systemem gospodarki odpadami. Potrzeba ujednolicenia i standaryzacji procedur kontroli jest bodźcem do modelowania systemu, którego celem będzie stworzenie zestawu wskaźników gospodarki odpadami. W artykule przestawiono autorską próbę wyodrębnienia kluczowych obszarów systemu gospodarki odpadami w ramach których możliwa jest aplikacja mechanizmu wskaźnikowego. Problematyka wykorzystania wybranych wskaźników została opracowana dla danych wojewódzkich systemów gospodarki odpadami komunalnymi, umożliwiając tym samym porównanie i wyodrębnienie kluczowych problemów w analizowanych obszarach.

Keywords: wskaźniki zrównoważonego rozwoju, zrównoważony rozwój, system gospodarki odpadami
str. 78 pobierz
8 1(7)/2014/8

Tomasz SZULC
Organizacyjne aspekty wdrażania lokalnych programów rewitalizacji największych polskich miast. Określenie kierunków dalszych badań

Abstract: W artykule przedstawiono aspekty organizacyjne realizacji lokalnych programów rewitalizacji w największych miastach w Polsce. Bazując na studium literatury zidentyfikowano kierunki dalszego rozwoju struktur organizacyjnych i wskazano możliwe rozwiązania w tym zakresie. Określono również kierunki dalszych badań w oparciu o paradygmaty nowego zarządzania publicznego (New Public Management) i Public Governance, a także działania autora w obszarze dalszego rozwoju metod zarządzania.

Keywords: wdrażanie procesów rewitalizacji, interesariusze, Nowe Zarządzanie Publiczne, governance
str. 91 pobierz
9 1(7)/2014/9

Tomasz WAŁEK, Piotr KALETA
Innowacyjna metoda zaopatrywania małych i średnich przedsiębiorstw produkcyjnych w ciepło i energię elektryczną

Abstract: W artykule przedstawiono innowacyjną metodę zaopatrywania w energię cieplną i elektryczna małych i średnich przedsiębiorstw. Omówiono zasady mikrokogeneracji gazowej MCHP XRGI, jej zalety, wpływ na ograniczenie oddziaływania na środowisko naturalne oraz ograniczenie kosztów użytkowania energii w przedsiębiorstwach. Przedstawiono również instrumenty wsparcia dla inwestorów oraz użytkowników instalacji z wykorzystaniem MCHP XRGI.

Keywords: energia cieplna, energia elektryczna, mikrokogeneracja, środowisko naturalne, gospodarka energią, ŚMP, MCHP XRGI, instrumenty wsparcia
str. 101 pobierz
10 1(7)/2014/10

Radosław WOLNIAK
Identyfikacja radiowa w zarządzaniu łańcuchem dostaw

Abstract: W artykule skoncentrowano się na wykorzystaniu technologii RFID (Radio Frequency Identification) w zarządzaniu łańcuchem dostaw. Obecnie technologia RFID może być wykorzystywana do wspomagania procesów logistycznych organizacji, takich jak w szczególności: przepływ towarów, kontenerów, pojazdów i innych aktywów na terenie rozległych obszarach geograficznych. Zarządzanie łańcuchem dostaw jest zarządzanie materiałami, informacją i kwestiami finansowymi poprzez sieć organizacji (np. dostawców, producentów, dostawców usług logistycznych, hurtownie dystrybutorów i sprzedawców detalicznych), którego celem jest produkować i dostarczać produkty i usługi dla konsumentów. Celem publikacji jest przedstawienie możliwości wykorzystania technologii RFID w zarządzaniu łańcuchem dostaw. W pracy przedstawiono historię technologii RFID, możliwość wykorzystania RFID w różnych branżach i analizę korzyści zastosowania RFID do zarządzania łańcuchem dostaw. W publikacji zawarto również krótki opis potencjalnego ryzyka omawianej technologii, zwłaszcza w odniesieniu do środowiska naturalnego i zdrowia. Obecnie technologia RFID jest coraz częściej wykorzystywana w różnych branżach takich jak: transport morski i dystrybucja, handel detaliczny, produkcja, rolnictwo, opieka zdrowotna, przemysł farmaceutyczny, bezpieczeństwo, produkcja drewna, biblioteki itp., w procesie zarządzania łańcuchem dostaw. Wiążące się z nią liczne korzyści, opisane w publikacji powodują możliwość szerokiego stosowania tej technologii.

Keywords: RFID, zarządzanie łańcuchem dostaw, korzyści RFID, ryzyko RFID
str. 109 pobierz
11 1(7)/2014/11

Radosław WOLNIAK, Patrycja HĄBEK
Sprawozdawczość zrównoważonego rozwoju wspomagana komputerowo – integracja z pakietami klasy ERP

Abstract: W publikacji przedstawiono kwestie dotyczące możliwości zastosowania oprogramowania komputerowego w zakresie raportowania społecznej odpowiedzialności biznesu. W szczególności zwrócono uwagę na rozwiązania w przypadku których oprogramowanie to jest częścią dużych pakietów programowych klasy ERP. W artykule przeanalizowano istniejące oprogramowanie ERP z perspektywy jego możliwości wykorzystania do raportowania społecznej odpowiedzialności biznesu i zakresu zagadnień, które dane oprogramowanie obejmuje.

Keywords: społeczna odpowiedzialność biznesu, raportowanie, ERP, komputerowe wspomaganie
str. 119 pobierz
12 1(7)/2014/12

Damian ZASINA, Jarosław ZAWADZKI
Problemy dysagregacji z wykorzystaniem danych pochodzących z polskiego systemu zarządzania emisjami zanieczyszczeń powietrza

Abstract: W niniejszej pracy przedstawiono wyniki analizy danych o rocznej emisji (dane za rok 2011) tlenków azotu (NOX) oraz siarki (SOX) zgłoszonych przez operatorów stacjonarnych instalacji spalania paliw, zlokalizowanych w województwie śląskim, w ramach sprawozdawczości krajowej prowadzonej przez Instytut Ochrony Środowiska – Państwowy Instytut Badawczy, w Krajowym Ośrodku Bilansowania i Zarządzania Emisjami. Przedstawiona analiza potwierdza użyteczność krajowego systemu zarządzania emisjami w aspekcie prowadzenia analiz związanych z dysagregacją oszacowań krajowej emisji zanieczyszczeń do powietrza.

Keywords: Krajowa baza, inwentaryzacja emisji, dysagregacja danych, Polska
str. 128 pobierz
13 1(7)/2014/13

Iwona ŻABIŃSKA
Rozwój teorii klastrów – studium literatury

Abstract: Teoria klastrów wzbudza duże zainteresowanie zarówno wśród naukowców jak i instytucji rządowych. Na arenie międzynarodowej powstało wiele prac oraz przeprowadzono liczne badania empiryczne, które pozwoliły zgłębić wiedzę o klastrach. Zaprezentowana w niniejszym artykule analiza literaturowa wskazuje, iż zrozumienie istoty tworzenia i rozwoju klastrów wymaga wiedzy w zakresie nauk o zarządzaniu, ekonomii i socjologii gospodarczej. Teorię klastrów należy rozpatrywać w odniesieniu do co najmniej takich kwestii jak: rozwój regionalny, relacje w ramach regionalnych struktur działalności gospodarczej, innowacyjność, konkurencyjność firm oraz kapitał społeczny.

Keywords: Definicje klastra, atrybuty klastra, typy klastrów, dynamika klastra
str. 138 pobierz

 

ISSN - 2391-9361

2(11)/2015
SYSTEMY WSPOMAGANIA W INŻYNIERII PRODUKCJI
INŻYNIERIA SYSTEMÓW TECHNICZNYCH

Nakład numeru: 130 egzemplarzy

 
Spis treści

  pobierz
1 2(11)/2015/1

Arkadiusz BOCZKOWSKI, Łukasz DZIEMBA, Marek KOMONIEWSKI, Artur KUBOSZEK, Waldemar PASZKOWSKI
Wykorzystanie nowoczesnych technologii do identyfikacji, ograniczania oraz przeciwdziałania zagrożeniom przemysłowym

Abstract: W artykule przedstawiono przykłady wykorzystania nowoczesnych technologii w procesie identyfikacji, przeciwdziałania oraz ograniczania zagrożeń przemysłowych. W szczególności omówiono możliwość zastosowania metod obliczeniowych do kształtowania środowiska pracy człowieka oraz projektowania skutecznych środków redukcji hałasu. Omówiono problem oceny przydatności map akustycznych zakładów przemysłowych dla potrzeb analizy narażenia człowieka na ponadnormatywny hałas oraz koncepcję nowego wskaźnika służącego do oceny zagrożenia hałasem w środowisku. W artykule zaprezentowano podstawowe kierunki i przykłady prac prowadzonych w ramach badań statutowych przez Zespół kształtowania układów redukcji zagrożeń przemysłowych funkcjonujący w Instytucie Inżynierii Produkcji Wydziału Organizacji i Zarządzania Politechniki Śląskiej.

Keywords: zagrożenia przemysłowe, hałas, metody symulacyjne, narażenie na hałas
str. 11 pobierz
2 2(11)/2015/2

Arkadiusz BOCZKOWSKI, Artur KUBOSZEK
Wykorzystanie metod komputerowych do oszacowania skuteczności redukcji hałasu na stanowiskach pracy

Abstract: Zastosowanie symulacji komputerowej umożliwia kształtowanie optymalnych warunków wibroakustycznych środowiska przez odpowiednie planowanie budowy nowych lub przebudowy istniejących miast, układów komunikacyjnych, zakładów przemysłowych. Daje również możliwość oceny działania biernych środków redukcji hałasu (ekranów, obudów) na etapie ich projektowania, jak również umożliwia oszacowanie wpływu tych środków na klimat akustyczny badanych obiektów.

Keywords: hałas, metody symulacyjne, ocena oddziaływania akustycznego
str. 26 pobierz
3 2(11)/2015/3

Jarosław BRODNY
Koncepcja wykorzystania modelu efektywności całkowitej do analizy pracy maszyn górniczych

Abstract: Koniecznością współczesnego górnictwa jest wdrażanie nowoczesnych systemów diagnostycznych opartych o uznane metodyki zarządzania parkami maszynowymi oraz łączące innowacyjne rozwiązania techniczne z dziedziny automatyki przemysłowej i informatyki. Takie walory ma mieć system, oparty o adaptację metodyki ukierunkowanej na zwiększenie całkowitej efektywności procesu eksploatacji węgla kamiennego. Zastosowanie takiego systemu umożliwi kontrolę racjonalności użytkowania oraz obsługi maszyn. Pozwoli uzyskać poprawę efektywności ich eksploatacji, co w praktyce powinno przełożyć się na wydłużenie czasu ich użytkowania, ograniczenie awarii i przestojów oraz właściwą organizację i realizację prac związanych z ich obsługą i utrzymaniem. W publikacji przedstawiono koncepcję wykorzystania modelu efektywności całkowitej do analizy pracy wybranych maszyn górniczych.

Keywords: model efektywności całkowitej, maszyny górnicze, eksploatacja górnicza
str. 39 pobierz
4 2(11)/2015/4

Leszek CHYBOWSKI, Dorota IDZIASZCZYK
O antropocentrycznym i technocentrycznym podejściu w procesie tworzenia innowacji

Abstract: Materiał przedstawia wybrane zagadnienia z zakresu tworzenia innowacji. Omówiono miejsce człowieka i techniki w ujęciu inwentycznym. Omówiono istotę antropocentrycznego podejścia Human Centred Design. Przedstawiono poszczególne etapy design thinking oraz omówiono wybrane zastosowania design thinking jako popularnej metodyki lokującej człowieka w centrum zainteresowania podczas rozwiązywania problemu. Scharakteryzowano sposoby myślenia spotykane podczas tworzenia innowacji. Przedstawiono wybrane aplikacje metodyki design thinking. Omówiono wybrane zagadnienia algorytmicznego rozwijania produktu na przykładzie technocentrycznej metodyki TRIZ. Omówiono wybrane narzędzia tej metodyki takie jak wskaźniki charakterystyczne systemów technicznych, zasady usuwania sprzeczności technicznych oraz macierz kontradykcji. Przedstawiono wybrane zastosowania metodyki TRIZ. Wskazano na konieczność edukacji w zakresie wymienionych metod i ich promocji, jako wciąż mało popularnych w Polsce.

Keywords: innowacja, inwentyka, myślenie projektowe, projektowanie antropocentryczne, TRIZ
str. 51 pobierz
5 2(11)/2015/5

Leszek CHYBOWSKI, Bogusz WIŚNICKI
Wybrane aspekty nauczania zasad eksploatacji okrętowych układów napędowych z prądnicami wałowymi

Abstract: Materiał omawia celowość stosowania prądnic wałowych w okrętowych układach napędowych. Dokonano porównania warunków pracy układu podczas pracy w trybie generatorowym i silnikowym. Omówiono podstawowe sposoby sterowania częstotliwością prądu elektrycznego generowanego przez te układy napędowe. Omówiono pracę silnikową w rozwiązaniu wspomagającym, awaryjnym oraz kombinowanym. Przedstawiono spotykane na statkach morskich konfiguracje elementów układów napędowych z prądnicami wałowymi. Wskazano na przydatność zastosowania symulatorów siłowni okrętowej w procesie nauczania zasad eksploatacji tego typu układów. Omówiono procedury eksploatacyjne oraz wyszczególniono podstawowe parametry techniczne układu napędowego z prądnicą wałową zaimplementowaną w symulatorze siłowni okrętowej Kongsberg Neptune będącym na wyposażeniu Instytutu Eksploatacji Siłowni Okrętowych Akademii Morskiej w Szczecinie.

Keywords: kształcenie inżynierów, okrętowy układ napędowy, system energetyczny statku, prądnica wałowa, procedury eksploatacyjne, symulator siłowni okrętowej
str. 64 pobierz
6 2(11)/2015/6

Tomasz DUDEK
Czynniki wpływające na potencjał rozwojowy przedsiębiorstwa wykorzystującego nowoczesne wsparcie informatyczne

Abstract: Wiele organizacji identyfikuje i zwiększa swój potencjał, przygotowujący się na nowe wyzwania, poprzez wprowadzenie nowych strategii, procesów i zadań. Innowacja taka może być kluczem do przewagi konkurencyjnej. Wykorzystanie wybranych technologii i strategii rozwoju może zmniejszyć koszty, przygotować do nowych wyzwań, poprawić jakość usług i udostępnić nowe możliwości. Przedstawiona analiza pozwoliła wyciągnąć wiele ogólnych i szczegółowych wniosków.

Keywords: konkurencyjność, zarządzanie, optymalizacja procesów, strategia przedsiębiorstwa, narzędzia informatyczne
str. 77 pobierz
7 2(11)/2015/7

Łukasz DZIEMBA
Wykorzystanie technologii GIS do modelowania linii produkcyjnej w kontekście przeciwdziałania sytuacjom kryzysowym

Abstract: Publikacja poświęcona jest zagadnieniom wykorzystania technologii GIS do modelowania linii produkcyjnej dużego zakładu przemysłowego. Modelowane warstwy GIS mają służyć zagadnieniom szeroko pojętemu przeciwdziałaniu powstania sytuacji kryzysowych związanych z działalnością przedsiębiorstwa. Dynamika sytuacji kryzysowych w przedsiębiorstwach produkcyjnych posiadających duże znaczenie dla całego obszaru Polski stanowi wyzwanie nie tylko dla kadry menedżerskiej. Ze względu na rodzaj działalności procesy produkcyjne realizowane w tych przedsiębiorstwach są obarczone ryzykiem awarii mającym duży wpływ na otoczenie. Biorąc pod uwagę skalę produkcji i skalę przedsiębiorstwa musimy brać pod uwagę sytuacje niekontrolowane prowadzące do kryzysu. Aby przeciwdziałać takim sytuacjom trzeba rozpoznać czynniki krytyczne przedsiębiorstwa i procesy produkcyjne. Potrzebny jest aparat badawczy i koncepcja badań nieingerencyjnych w przedsiębiorstwo. Technologia informatyczna klasy GIS – proponowana już w wielu publikacjach naukowych przez autora referatu do zastosowania we wspomaganiu zarządzania służbami ratowniczymi – pozwala na dostarczanie informacji do wspomagania podejmowania decyzji w szerokim zakresie działań podejmowanych przez człowieka. Problem w tym jak „napełnić” GIS odpowiednimi informacjami. Niniejszy referat jest próbą odpowiedzi na postawione pytanie.

Keywords: zarządzanie kryzysowe, GIS, linia produkcyjna
str. 87 pobierz
8 2(11)/2015/8

Zofia JÓŹWIAK, Piotr GOLEC
Optymalizacja procesu produkcyjnego metodą mapowania strumienia wartości

Abstract: Optymalizacja procesów produkcyjnych ma na celu uzyskanie wyrobów wysokiej jakości, przy jak najniższych kosztach, w odpowiednim czasie. Duża konkurencyjność na rynku oraz rosnące wymagania klientów wymusza na producentach szukania nowoczesnych rozwiązań. Jednym z takich rozwiązań staje się obecnie mapowanie strumienia wartości, będące narzędziem optymalizacji procesów produkcyjnych. Celem niniejszej pracy jest przedstawienie wybranych aspektów optymalizacji procesu produkcyjnego przy użyciu mapowania. W pracy scharakteryzowano najważniejsze procesy przy produkcji elementów skanera 3shape Trios. Przedstawiono wspomagający ten proces system operacyjny. Zaprezentowano wyniki badań konkretnego procesu w postaci analizy wydajności, czasu obsługi oraz zdarzeń wpływających na wydłużenie w/w procesu. Wyniki badań oraz przedstawiona analiza pozwoliły na wyciągnięcie wniosków o charakterze ogólnym i szczegółowym.

Keywords: mapowanie, strumień wartości, optymalizacja, proces produkcyjny
str. 98 pobierz
9 2(11)/2015/9

Jan KAŹMIERCZAK, Joanna BARTNICKA, Agnieszka JANIK, Andrzej LOSKA, Agata PRADELA, Andrzej WIECZOREK, Agnieszka ZIĘTKIEWICZ
Uwagi na temat wybranych problemów oceny oddziaływań społecznych innowacyjnych produktów i technologii („Technology Assessment”)

Abstract: W artykule autorzy podejmują próbę odniesienia się do wybranych problemów, związanych z ideą „Technology Assessment”. W kolejnych częściach artykułu przestawiono aktualny stan badań w zakresie wybranych problemów, objętych projektem realizowanym w Instytucie Inżynierii Produkcji w ramach badań statutowych. W tym zakresie skoncentrowano się na czterech głównych zadaniach, które w opinii autorów stanowią podstawę i przedmiot metodologii i metodyki badań procesów TA. Następnie podjęto próbę nakreślenia tych zadań w świetle aspektów ekonomicznych, środowiskowych, medycznych i technicznych. Podsumowanie zawiera kierunkowe propozycje dotyczące dalszych prac w omawianym obszarze.

Keywords: innowacje produktowe i technologiczne, społeczne oddziaływanie innowacji, Technology Assessment
str. 110 pobierz
10 2(11)/2015/10

Adam KONSEK, Jarosław BRODNY
Zasady wdrażania nowej referencji na przykładzie globalnego przedsiębiorstwa branży motoryzacyjnej

Abstract: Wprowadzanie na konkurencyjny rynek nowego produktu jest procesem praco- i czasochłonnym oraz wymagającym zaangażowania dużych zasobów finansowych. Nie zawsze jednak zaangażowane środki są gwarantem odniesienia sukcesu rynkowego. Proces ten bowiem niesie ze sobą sporo zagrożeń i niebezpieczeństw co powoduje, iż obaczony on jest sporym ryzykiem. W szczególności dotyczy to branży motoryzacyjnej (automotive), w której oprócz dużej konkurencji bardzo szybko na rynku pojawiają się nowe produkty finalne w postaci kolejnych modeli samochodów. Wymusza to konieczność szybkiego i efektywnego reagowania na potrzeby tego rynku. W takich warunkach zarządzanie projektami produkcyjnymi wymaga szczególnej staranności i szybkości oraz efektywności ekonomicznej. W opracowaniu przedstawiono podstawy zarządzania projektami produkcyjnymi oraz omówiono ogólne zasady wprowadzania na rynek nowego produktu z branży motoryzacyjnej.

Keywords: nowa referencja, zarządzanie projektami, motoryzacja
str. 125 pobierz
11 2(11)/2015/11

Elzbieta MILEWSKA
Zastosowanie algorytmów szeregowania zadań do planowania pracy specjalistów

Abstract: W artykule przedstawiono etapy budowy systemu informatycznego wspomagającego zarządzanie pracą specjalistów, umożliwiając zautomatyzowanie procesu decyzyjnego dyspozytora. Autor opracował elementy modelu matematycznego i zdefiniował kryteria optymalizacji harmonogramowania pracy wykwalifikowanych pracowników. Przedstawił również prototyp implementacji systemu.

Keywords: harmonogram pracy, algorytmy szeregowania zadań, optymalizacja
str. 136 pobierz
12 2(11)/2015/12

Jerzy MIZGAŁA, Alojzy STAWINOGA
Adaptacja żurawia przenośnego do innych zastosowań w świetle obowiązujących norm – studium przypadku

Abstract: W artykule omówiono zagadnienie zastosowania żurawi przenośnych, stosowanych głównie do przemieszczania ładunków do innych potrzeb, zwłaszcza związanych z transportem ludzi. Obowiązujące w Unii Europejskiej prawo (w szczególności Dyrektywy Nowego Podejścia), nakłada na urządzenia techniczne wymóg spełnienia przez nie odpowiednich warunków w zakresie ochrony zdrowia i bezpieczeństwa. Do obrotu może być wprowadzona tylko taka maszyna, która nie stwarza zagrożeń lub poziom ryzyka przy jej wykorzystaniu jest znany i akceptowalny. Definiują go normy europejskie, zwane w tym przypadku normami zharmonizowanymi. Jeśli dane urządzenie może mieć różne zastosowania, musi spełniać wymagania różnych norm zharmonizowanych. Wymusza to często konieczność dokonywania w nich zmian konstrukcyjnych.

Keywords: norma maszynowa, normy zharmonizowane, bezpieczeństwo, żuraw przenośny
str. 149 pobierz
13 2(11)/2015/13

Katarzyna MLECZKO
Czynniki wpływające na proces projektowo-konstrukcyjny innowacyjnych narzędzi medycznych

Abstract: Opracowanie przedstawia opis procesu projektowo-konstrukcyjnego innowacyjnych narzędzi medycznych uwzględniający przesłanki rozpoczęcia działań w ramach tego procesu, czynniki na niego wpływające oraz zakres uczestnictwa użytkownika końcowego w procesie. Autorka podjęła się próby potwierdzenia konieczności opracowania narzędzi wspomagających komunikację pomiędzy uczestnikami zorientowanego na użytkownika procesu projektowania.

Keywords: projektowanie, narzędzia medyczne, projektowanie zorientowane na użytkownika
str. 161 pobierz
14 2(11)/2015/14

Waldemar PASZKOWSKI
Wykorzystanie metod badań audiometrycznych w identyfikacji dokuczliwości hałasowej mieszkańców

Abstract: W artykule zaproponowano wykorzystanie metody skalowania głośności do identyfikacji i oceny dokuczliwości hałasowej mieszkańców narażonych na oddziaływanie hałasu drogowego. Opisano sposób przeprowadzenia badań audiometrycznych przy wykorzystaniu symulowanych sygnałów akustycznych źródeł dźwięku. Przedstawiono możliwości opisu zmiennych środowiska miejskiego o charakterze akustycznym i nieakustycznym za pomocą wskaźników. Wskazano na potrzebę budowy modelu jakości akustycznej środowiska z wykorzystaniem wskaźników środowiskowych i wyników badań audiometrycznych.

Keywords: dokuczliwość hałasowa, jakość akustyczna środowiska, badania audiometryczne
str. 170 pobierz
15 2(11)/2015/15

Marek PROFASKA, Krzysztof BARAN
Badania wpływu rodzaju urabianych skał w kopalni węgla kamiennego na poziom rejestrowanych drgań jako czynnika niebezpiecznego materialnego środowiska pracy

Abstract: W czasie eksploatacji górniczej w kopalniach węgla kamiennego polegającej na drążeniu chodników za pomocą kombajnu chodnikowego występuje wiele czynników niebezpiecznych materialnego środowiska pracy. Jednym z nich są drgania, które są przenoszone na cały ustrój konstrukcyjny, równocześnie także na człowieka znajdującego się na stanowisku pracy obsługi. W publikacji przedstawiono badania wpływu rodzaju skały na poziom rejestrowanych przyspieszeń drgań RMS na stanowisku pracy wykonane w wyrobisku chodnikowym o przekroju składającym się z trzech różnych warstw skał.

Keywords: kombajn chodnikowy, drgania mechaniczne, stanowisko pracy
str. 180 pobierz
16 2(11)/2015/16

Jacek SITKO
Analiza możliwości przerobu produktów ubocznych wyrobów hutniczych

Abstract: Artykuł zawiera wybrane elementy procesu technologicznego oraz informacje dotyczące składu chemicznego oraz wpływu na technologię, ekologię oraz możliwość generowania produktów ubocznych w postaci m.in. pyłów oraz żużli a także analizę zakresu przerobu, pozwalającą wykorzystać żużle w przemyśle i gospodarce.

Keywords: utylizacja, produkt, pył, technologia
str. 192 pobierz
17 2(11)/2015/17

Marek SZAFRANIEC
Analiza systemu informacyjno-decyzyjnego zarządzania środowiskiem w Unii Europejskiej

Abstract: W artykule opisano istotę procesów podejmowania decyzji w zarządzaniu środowiskiem. Opisano system informacji o środowisku funkcjonujący w Unii Europejskiej, jako głównego źródła informacji i wiedzy wspierającego podejmowanie decyzji w zarządzaniu środowiskiem. Podano przykłady kategorii informacji, które mogą stać się podstawą do podejmowania działań doskonalących w tym obszarze.

Keywords: zarządzanie środowiskiem, systemy informacyjno-decyzyjne, system informacji o środowisku
str. 201 pobierz
18 2(11)/2015/18

Bartosz SZCZĘŚNIAK, Anna ROMANOWSKA
Wykorzystanie arkusza kalkulacyjnego w procesie przygotowywania oraz realizacji projektu na przykładzie przedsiębiorstwa z branży przemysłu elektromaszynowego – studium przypadku

Abstract: W artykule przedstawiono wyniki badań mających na celu określenie sposobu wykorzystania arkuszy kalkulacyjnych do wspomagania procesów związanych z gromadzeniem i przetwarzaniem informacji w zakresie przygotowywania ofert projektowych oraz realizacji projektów w przedsiębiorstwie z branży przemysłu elektromaszynowego. W badanym obszarze zidentyfikowano zarówno rozbudowane, doskonalone przez kolejne lata, narzędzia współpracujące z innymi elementami infrastruktury informatycznej firmy, jak i proste arkusze tworzone w celu realizacji pojedynczych zadań. Zarówno pierwszy, jak i drugi rodzaj narzędzi został opisany w niniejszym opracowaniu. Dla poszczególnych narzędzi omówiono cele oraz sposoby ich wykorzystania. Przy każdy z nich zidentyfikowano elementy arkuszy kalkulacyjnych, które zostały wykorzystane do ich stworzenia.

Keywords: arkusz kalkulacyjny, komputerowe wspomaganie procesów, procesy informacyjne, zarządzanie projektem
str. 214 pobierz
19 2(11)/2015/19

Bogusz WIŚNICKI, Leszek CHYBOWSKI, Bartosz PIETRZYK
Systemy informatyczne wspomagające pracę portowych terminali kontenerowych

Abstract: Portowe terminale kontenerowe są zarządzane z użyciem kompleksowych rozwiązań informatycznych jakimi są systemy operacyjne terminalu TOS (ang. Terminal Operating System). Rozwój technologii informatycznych oraz zwiększająca się wydajność portowych terminali kontenerowych wymusza ciągłe doskonalenie funkcjonalności TOS. System TOS staje się obecnie podstawowym narzędziem optymalizacji procesów przeładunkowych. Celem niniejszej pracy jest przedstawienie wybranych aspektów optymalizacji pracy terminalu przy użyciu TOS. W pracy scharakteryzowano najważniejsze procesy obsługi statków kontenerowych. Przedstawiono wspomagający ten proces system operacyjny. Zaprezentowano wyniki badań konkretnego procesu w postaci analizy wydajności, czasu obsługi oraz zdarzeń wpływających na wydłużenie w/w procesu. Wyniki badań oraz przedstawiona analiza pozwoliły na wyciągnięcie wniosków o charakterze ogólnym i szczegółowym.

Keywords: zarządzanie, terminal kontenerowy, narzędzia informatyczne, optymalizacja procesów transportowych
str. 227 pobierz
20 2(11)/2015/20

Iwona ŻABIŃSKA
Analiza procesu logistycznego w obszarze zaopatrzenia dla potrzeb wdrożenia systemu informatycznego wspomagającego zarządzanie produkcją

Abstract: Obecnie większość systemów informatycznych wspomagających prowadzenie działalności produkcyjnej charakteryzuje się wąskim zakresem funkcjonalnym. Istnieje zatem potrzeba opracowania innowacyjnego narzędzia, umożliwiającego koordynację procesów pomocniczych, takich jak zaopatrzenie i dystrybucja na równi z procesem wytwórczym. W niniejszej publikacji opisany jest proces zaopatrzenia oraz przedstawione są główne narzędzia informatyczne wykorzystywane w obszarze logistyki przedsiębiorstwem.

Keywords: proces zaopatrzenia, system informatyczny
str. 239 pobierz

 

ISSN - 2391-9361

2(14)/2016
SYSTEMY WSPOMAGANIA W INŻYNIERII PRODUKCJI
INŻYNIERIA SYSTEMÓW TECHNICZNYCH

Nakład numeru: 130 egzemplarzy

 
Spis treści

  pobierz
1 2(14)/2016/1

Janusz ADAMCZYK
Założenia gospodarki okrężnej w zakresie produkcji

Abstract: Gospodarka okrężna jest przedstawiana, jako praktyczne rozwiązanie kryzysu kurczących się zasobów planety. Rezerwy kluczowych zasobów, takich jak metale ziem rzadkich i mi­ne­rałów są coraz mniejsze, a koszty poszukiwania i wydobycia surowców stale rosną. Gospodarka okrężna mogłaby pomóc ustabilizować niektóre z tych kwestii poprzez oddzielenie wzrostu gospodarczego od zużycia zasobów. Celem artykułu jest prezentacja podstawowych zasad gospodarki okrężnej.

Keywords: gospodarka okrężna, modele cyrkularne, eko-projektowanie
str. 11 pobierz
2 2(14)/2016/2

Celina BARTNICKA
Obserwacja ciągła – studium przypadku operatora frezarki

Abstract: W artykule przedstawiono charakterystykę obserwacji ciągłej, jednej z metod badania czasu pracy. Zaprezentowano studium przypadku wykorzystania tej metody na przykładzie stanowiska operatora frezarki CNC. Opisano całą procedurę realizacji obserwacji. W wyniku otrzymano pełny obraz przebiegu wszystkich czynności i przerw mających miejsce w trakcie procesu produkcyjnego. Obserwacja ciągła zilustrowała najczęściej powtarzające się problemy, głównie zwią­zane z organizacją pracy. Uzyskane dane z obserwacji poddano analizie. Oszacowano, że poprzez modyfikację sposobu pracy frezera oraz wprowadzenie usprawnień każdy operator może uzyskać wzrost produktywności nawet o ok. 2 wyroby więcej w ciągu zmiany roboczej. Wdrożenie zaproponowanych udoskonaleń może mieć znaczny wpływ na podwyższenie efektywności ekonomicznej całego przedsiębiorstwa.

Keywords: obserwacja ciągła, fotografia dnia pracy, badanie pracy
str. 20 pobierz
3 2(14)/2016/3

Joanna BARTNICKA, Izabela WALAWENDER, Ewa BORCZYK, Mariusz SURMACZ
Podejście interdyscyplinarne w kształtowaniu inteligentnych usług stomatologicznych

Abstract: W artykule przedstawiono wyniki studiów w zakresie identyfikacji oraz analizy obszarów problemowych dotyczących procesów organizacyjnych i aspektów technicznych towarzyszących kształtowaniu inteligentnych usług stomatologicznych. W szczególności przedstawiono studium przypadku w zakresie nowego podejścia do rozwiązania, występującego powszechnie w Polsce i na świecie, problemu dentofobii wśród dzieci. Opisana metodyka kształtowania usług stomatologicznych opiera się na dwóch zasadniczych etapach: analizie zintegrowanych działań medycznych i pozamedycznych składających się na całościową usługę dentystyczną przeznaczoną dla dzieci z dentofobią pod względem innowacyjność, oraz etapie rekonstrukcji procesu kształtowania usługi stomatologicznej w zakresie bezstresowego leczenia zachowawczego wczesnych stadiów próchnicy oraz profilaktyki stomatologicznej zębów mlecznych dzieci z dentofobią, jako modelowego podejścia do kreowania działań proinnowacyjnych w zakresie szeroko rozumianych usług stomatologicznych. Zanotowana w ramach dwuletnich obserwacji wysoka skuteczność leczenia w postępowaniu eksperymentalnym uzasadnia potrzebę dostarczenia przedmiotowej usługi, jako usługi standardowej, istotnej w systemie usług publicznych, o wysokim standardzie, która w sposób inteligentny uwydatnia specyficzne potrzeby dziecka i przemyca rzeczywistą usługę stomatologiczną.

Keywords: kształtowanie innowacji, multi-usługi, stomatologia, dentofobia
str. 29 pobierz
4 2(14)/2016/4

Witold BIAŁY, Patrycja HĄBEK
Total productive maintenance na przykładzie przedsiębiorstwa branży motoryzacyjnej

Abstract: W celu zapewnienia większej efektywności oraz wydajności procesu produkcyjnego, należy znaleźć przyczyny najczęściej występujących w tym procesie awarii i skutecznie im przeciwdziałać. Celem tych działań będzie zwiększenie dyspozycyjności produkcyjnej maszyn i urządzeń biorących udział w tym procesie. System który umożliwia poprawę produktywności, m.in. poprzez zmniejszenie kosztów utrzymania maszyn, jest Total Productive Maintenance (TPM). W artykule, na przykładzie przedsiębiorstwa branży motoryzacyjnej (jednego wydziału produkcyjnego), przedstawiono propozycję wykorzystania tego systemu. Włączenie pracowników produkcyjnych w proces obsługi technicznej maszyn, powoduje wzrost liczby bezpiecznych i niezawodnych stanowisk pracy. Tym samym, w znacznym stopniu następuje redukcja strat powodowana przez niewystarczająco sprawne maszyny/urządzenia.

Keywords: TPM, utrzymanie ruchu, przestoje maszyn/urządzeń, produktywność
str. 42 pobierz
5 2(14)/2016/5

Witold BIAŁY, Patrycja HĄBEK
Zastosowanie wskaźnika OEE do oceny wykorzystania maszyn – studium przypadku

Abstract: Firmy produkcyjne, niezależnie od swojej wielkości i branży, kładą coraz większy nacisk na efektywność produkcji i możliwie jak najlepsze wykorzystanie parku maszynowego. Istotne są często pojedyncze minuty, które zsumowane razem decydują o zysku, a czasami o przetrwaniu przedsiębiorstwa. W artykule, wykorzystując wskaźnik OEE wyznaczono efektywność wykorzystania maszyn na jednym z wydziałów produkcyjnych przedsiębiorstwa produkcyjnego z branży motoryzacyjnej. Overall Equipment Effectiveness (OEE) to kluczowy wskaźnik KPI, który opisuje efektywność wykorzystania środków technicznych. Wskaźnik ten, umożliwia poprawę efektywności procesu produkcji, a także odzwierciedla potencjał niewykorzystanych zdolności produkcyjnych.

Keywords: KPI, OEE, efektywność maszyn, zdolności produkcyjne, działania naprawcze
str. 55 pobierz
6 2(14)/2016/6

Arkadiusz BOCZKOWSKI
Redukcja hałasu emitowanego do środowiska z terenów kopalni odkrywkowych surowców mineralnych

Abstract: W artykule przedstawiono zagadnienia związane z ponadnormatywną emisją hałasu z terenów zakładów przerobu kruszyw. Omówiono proces produkcji kruszyw, zidentyfikowano podstawowe źródła hałasu w środowisku oraz przedstawiono możliwość wykorzystania metod obliczeniowych w celu opracowania zakresu i kolejności prac wyciszeniowych, a także możliwości oszacowania skuteczności projektowanych zabezpieczeń przeciwhałasowych. Na zakończenie przedstawiono przykłady zaprojektowanych i wdrożonych obudów akustycznych kruszarek i przesiewaczy oraz zabezpieczeń typu ekrany akustyczne.

Keywords: hałas przemysłowy, redukcja hałasu, kopalnia odkrywkowa, produkcja kruszyw
str. 66 pobierz
7 2(14)/2016/7

Jarosław BRODNY, Kinga STECUŁA
Wyznaczenie efektywności wykorzystania kombajnu ścianowego

Abstract: Jednym z istotnych problemów polskiego górnictwa jest słabe wykorzystanie posiadanych urządzeń, a w szczególności maszyn górniczych. Dla poprawy tego stanu konieczne jest podejmowanie działań mających na celu rzeczywistą ocenę stopnia wykorzystania tych maszyn. Uzyskane wyniki powinny stać się podstawą działań odpowiednich służb w celu poprawy tej sytuacji. Przedstawione w artykule badania i ich wyniki powinny stanowić istotne źródło informacji w zakresie analizy i oceny wykorzystania kombajnu ścianowego w procesie podziemnej eksploatacji węgla kamiennego. W artykule skoncentrowano się na kombajnie ścianowym, który stanowi pierwsze ogniwo zestawu maszyn wykorzystywanego w podziemnej eksploatacji. Efektywność jego pracy, rozpatrywana w obszarze dostępności, wydajności oraz jakości urobku ma podstawowe znaczenie dla oceny całego procesu eksploatacyjnego. Wykorzystując dane pozyskane z urządzeń automatyki przemysłowej, dla każdego z tych obszarów wyznaczono odpowiednie wskaźniki, które następnie umoż­liwiły wyznaczanie wskaźnika efektywności całkowitej (OEE) kombajnu. Analizę przeprowadzono dla 66 zmian roboczych, a uzyskane wyniki wskazują na duże rezerwy w zakresie wykorzystania tej maszyny.

Keywords: strategia TPM, model OEE, system techniczny, maszyny górnicze
str. 77 pobierz
8 2(14)/2016/8

Robert DYLEWSKI Janusz ADAMCZYK
Ocena efektów ekologicznych termoizolacji budynków

Abstract: W Polsce i innych krajach europejskich jednym z celów strategicznych jest poprawa efektywności energetycznej. Celem artykułu jest przedstawienie metody oceny efektów ekologicznych przedsięwzięcia związanego z termoizolacją budynku z uwzględnieniem oceny wrażliwości wy­branych zmiennych. Do oceny oddziaływania na środowisko wykorzystano metodologię oceny cyklu życia (LCA). Wzięto pod uwagę zarówno koszty ekologiczne (zwiększenie obciążenia środowiska) związane są z materiałami termoizolacyjnymi jak i zyski ekologiczne (zmniejszenie obciążenia środowiska) powstałe w wyniku zmniejszenia zapotrzebowania na energię do ogrzewania w fazie użytkowania budynku. Uwzględniono wariantowość ze względu na rodzaj przegrody zewnętrznej, stosowane źródło ciepła w budynku, rodzaj materiału termoizolacyjnego, a także strefę klimatyczną, w której znajduje się budynek. Dla każdego badanego wariantu uzyskano pozytywny efekt - zmniejszenie obciążenia środowiska w wyniku termoizolacji.

Keywords: ocena cyklu życia (LCA), termoizolacja budynku, efekty ekologiczne
str. 86 pobierz
9 2(14)/2016/9

Łukasz DZIEMBA
Zastosowanie narzędzi GIS we wspomaganiu działalności i organizacji przedsiębiorstwa na wybranych przykładach

Abstract: Zastosowanie narzędzi GIS we wspomaganiu działalności i organizacji przedsiębiorstwa wymaga kilku różnych podejść w celu zapewnienia kompleksowego wspomagania. Referat przedstawia kilka możliwych koncepcji zastosowania GIS do rozwiązania niniejszego zagadnienia. W kolejności przedstawia się na wybranych przykładach: wspomagania działalności przedsiębiorstwa (koncepcja odwzorowania dużego zakładu przemysłowego; oraz w szczególności lokalizacja w nim linii produkcyjnej), planowanie zagadnień związanych z zadaniami przeciw pożarowymi (na przykładzie hali produkcyjna małego przedsiębiorstwa o podwyższonym zagrożeniu pożarowym), i w końcu serwis urządzeń linii produkcyjnej (dużego zakładu produkcyjnego). Przedstawione w referacie przykłady wspomagania mają wspólną cechę: a mianowicie opisują problemy wymagające uwzględnienia aspektów geograficznych/przestrzennych do ich rozwiązania.

Keywords: GIS, wspomaganie podejmowania decyzji, organizacja przedsiębiorstwa
str. 95 pobierz
10 2(14)/2016/10

Łukasz DZIEMBA, Stefan SENCZYNA
System klasy ERP narzędziem analizy wpływu procesów produkcyjnych na środowisko

Abstract: Oddziaływanie przedsiębiorstwa na środowisko jest przedmiotem szeregu regulacji prawnych na wszystkich etapach działalności przedsiębiorstwa - od planu biznesowego i rozpoczęcia produkcji do zakończania działalności. Potencjalnie stawia to wszystkie decyzje zarządu przedsiębiorstwa wobec analizy oddziaływania na środowisko. W publikacji przedstawione koncepcję wykorzystania systemu informatycznego klasy ERP do obliczania oddziaływania procesów produkcyjnych na środowisko. Podstawa koncepcji jest wykorzystanie struktur danych systemu informatycznego klasy ERP do odwzorowania czynników środowiska i funkcji potrzeb materiałowych do obliczania oddziaływania. Pozwala to wykorzystać użytkowane w przedsiębiorstwie narzędzia wspomagania zarządzania dla kształtowania decyzji zorientowanych na środowisko

Keywords: ERP, procesy produkcyjne, inżynieria środowiska
str. 107 pobierz
11 2(14)/2016/11

Łukasz DZIEMBA, Stefan SENCZYNA
Struktura systemu i przepływy informacji w systemie wspomagania decyzji służb ratunkowych

Abstract: U podstaw sprawnego działania służb prewencji i ratownictwa w przeciwdziałaniu skutkom zdarzeń kryzysowych leży ścisła koordynacja i współpraca. Ta koordynacja i współpraca jest osiągana przez rozwiązania organizacyjne oparte na zintegrowanym systemie decyzyjnym i wspomaganiu narzędziami informatycznymi. W kontekście organizacji służb prewencji i ratowniczych, istotą narzędzi informatycznych jest udostępnianie informacji kluczowych dla systemu decyzyjnego akcji ratowniczej. W publikacji, w oparciu o założenie o indywidualnych charakterze zdarzenia kryzysowego oraz znaczeniu informacji o środowisku, w pierwszej części przedstawiamy strukturę i przepływy informacji systemu wspomagania systemu decyzyjnego, w warunkach sytuacji kryzysowej. W tworzeniu informatycznych narzędzi wspomagania systemu decyzyjnego potrzebne są wzorce procesów decyzyjnych. W drugiej części publikacji przedstawiono studium przypadku i jego zastosowanie w tworzeniu wzorców procesów decyzyjnych.

Keywords: zdarzenia kryzysowe, system decyzyjny, narzędzia informatyczne, GIS
str. 119 pobierz
12 2(14)/2016/12

Anna GEMBALSKA-KWIECIEŃ
Stany człowieka wpływające na jego niezawodność

Abstract: W artykule został przedstawiono stany człowieka – pracownika, mające wpływ na jego niezawodność. Wiedza o treści i zakresie możliwości człowieka jest konieczna do poprawy bezpieczeństwa pracy. Po pierwsze służy do kształtowania środowiska pracy, tak by było ono dostosowane do tych możliwości. Po wtóre wpływa na zapewnienia warunków rozwoju tychże możliwości, aby nie zostały one niewykorzystane.

Keywords: niezawodność człowieka, stany człowieka, stres zawodowy
str. 131 pobierz
13 2(14)/2016/13

Anna M. HORODECKA, Mariusz J. LIGARSKI, Katarzyna MIDOR
Zagrożenia psychospołeczne jako czynnik wpływający na jakość życia pracownika

Abstract: Zagrożenia związane ze stresem w pracy zawodowej należą do najbardziej ważnych wyzwań bezpieczeństwa i higieny pracy (BHP) XXI wieku. Wynikają one ze złej organizacji pracy, złego zarządzania pracą oraz jej planowania. Zagrożenia te mogą prowadzić do negatywnych skutków społecznych, psychicznych, a nawet fizycznych, których przykładem mogą być wypalenie zawodowe oraz depresja. Ponieważ stresu oraz zagrożeń psychospołecznych nie traktuje się już jako wad osobowych pracowników, lecz jako problem organizacyjny, to uznaje się, iż należy Zajmować się nimi, jak każdym innym zagrożeniem BHP. Stąd rodzi się potrzeba podjęcia skutecznych działań przeciwko zagrożeniom psychospołecznym wpływającym na jakość życia pracownika. Ponadto w publikacji tej wskazuje się na badania dotyczące wpływu stresu pracownika na wypadki przy pracy.

Keywords: zagrożenia psychospołeczne, stres zawodowy, BHP, wypadki przy pracy, jakość życia pracowników
str. 139 pobierz
14 2(14)/2016/14

Jolanta IGNAC-NOWICKA
Zastosowanie elementów inżynierii bezpieczeństwa na przykładzie transportu podziemnego

Abstract: W rozdziale przedstawiono analizę warunków pracy w obszarze transportu podziemnego oraz dokonano identyfikacji zagrożeń związanych z transportem ludzi, materiałów i maszyn. Dokonano przeglądu rozwiązań technicznych i organizacyjnych, które zwiększają bezpieczeństwo pracy podczas prowadzenia transportu podziemnego. Analizy dotyczyły w szczególności nowoczesnych zespołów transportowych w postaci podwieszanych kolejek z napędem własnym.

Keywords: inżynieria bezpieczeństwa, identyfikacja zagrożeń, transport podziemny, podwieszane kolejki z napędem własnym
str. 152 pobierz
15 2(14)/2016/15

Agata JUSZCZAK-WISNIEWSKA, Mariusz J. LIGARSKI
Akredytacja i certyfikacja systemów zarządzania jakością w placówkach medycznych w Polsce – wyniki badań

Abstract: Tematem artykułu jest analiza i porównanie dwóch najczęściej pojawiających się dokumentów dotyczących jakości w placówkach medycznych w Polsce, czyli akredytacji przez Centrum Monitorowania Jakości w Ochronie Zdrowia oraz certyfikatu na zgodność z normą ISO 9001. Po przedstawieniu obu systemów omówione zostały pokrótce najważniejsze różnice i podobieństwa między nimi. Następnie zostały przedstawione wyniki badań w zakresie słabych stron w placówkach medycznych w Polsce na podstawie danych z audytów trzeciej strony wybranej jednostki certyfikującej. W podsumowaniu zostały wskazane wnioski wraz z wyszczególnieniem możliwych kierunków doskonalenia.

Keywords: ISO 9001, CMJ, zarządzanie jakością, certyfikacja w placówkach medycznych
str. 163 pobierz
16 2(14)/2016/16

Piotr KALETA, Tomasz WAŁEK
Wykorzystanie wysokosprawnej mikro ko-generacji gazowej i gazowych pomp ciepła w modernizacji obiektu sportowo-rekreacyjnego

Abstract: W artykule przedstawiono analizę praktycznego zastosowania gazowych pomp ciepła i wysokosprawnej mikro ko-generacji gazowej w modernizowanym obiekcie sportowo-rekreacyjnym. Opisano zmiany dokonane w obiekcie, zapotrzebowanie na energie elektryczną i ciepło przed i po modernizacji oraz aspekty techniczne i ekonomiczne modernizacji obiektu.

Keywords: ciepło, energia elektryczna, MCHP XRGI, gazowe pompy ciepła GHP, korzyści ekonomiczne
str. 172 pobierz
17 2(14)/2016/17

Ewa KAMIŃSKA
Analiza gospodarowania odpadami z grupy tworzyw sztucznych pochodzących z pojazdów wycofanych z eksploatacji

Abstract: Celem artykułu jest identyfikacja problemów gospodarki odpadami pochodzącymi ze zużytych samochodów osobowych, szczególnie tworzyw sztucznych. Główne zagadnienia dotyczą odpadów, które potencjalnie mogłyby być wykorzystywane, a obecnie w dużym stopniu są składowane na wysypiskach, np. pianki pochodzące z foteli samochodowych. Identyfikacja istotnych problemów w zakresie recyklingu, pozwala na zwrócenie uwagi na konieczność udoskonalenia poziomu demontażu pojazdów oraz do zintensyfikowania działań na rzecz powtórnego wykorzystania tego typu odpadów.

Keywords: recykling, odpady, pojazdy wycofane z eksploatacji, tworzywa sztuczne
str. 181 pobierz
18 2(14)/2016/18

Dorota KSIĄŻEK, Mariusz J. LIGARSKI
Badanie wpływu systemu zarządzania jakością na procesy w organizacji

Abstract: W artykule zaprezentowano elementy poszczególnego procesu, przedstawiono rolę podejścia procesowego oraz możliwości jakie daje jego wdrożenie w organizacji. Podjęto również próbę określenia wpływu systemu zarządzania jakością na procesy w organizacjach mających wdrożony system zarządzania jakością. Analiza została przeprowadzona w oparciu o przeprowadzone badania własne z udziałem pracowników przedsiębiorstw branży wodno-kanalizacyjnej.

Keywords: proces, podejście procesowe
str. 190 pobierz
19 2(14)/2016/19

Artur KUBOSZEK
Zastosowanie metod symulacji komputerowej w badaniach hałasu przemysłowego

Abstract: W artykule przedstawiono przykłady wykorzystania komputerowych metod symulacji zjawisk akustycznych w pracach projektowych zmierzających do opracowania optymalnych sposobów ograniczenia hałasu na stanowisku pracy. Zastosowanie symulacji komputerowej daje możliwość opracowania strategii prac wyciszeniowych najkorzystniejszej pod kątem skuteczności akustycznej oraz opłacalności ekonomicznej.

Keywords: hałas, metody symulacyjne, metody geometryczne
str. 199 pobierz
20 2(14)/2016/20

Krzysztof MICHALSKI, Anna MICHALSKA
Zawartość rtęci, jako element wielokryterialnej analizy potencjału inwestycyjnego terenów pogórniczych

Abstract: Dynamika przemian gospodarczych na Śląsku, na obszarach związanych z przemysłem wydobywczym, spowodowała pozostawienie dużej ilości zdegradowanych terenów pogórniczych. Brak informacji na temat stopnia zdegradowania, kluczowych cech ekologicznych, czy często niewyjaśniony status własnościowy powodują, że tereny te są niechętnie zagospodarowywane przez inwestorów. Każdy teren zdegradowany posiada jednak pewien potencjał i jest źródłem nowych możliwości. By móc określić kierunek ponownego wykorzystania konieczne jest dysponowanie bazą wiedzy na ich temat. Tworzony jest model informatycznego systemu wspierania decyzji w wyborze strategii ponownego zagospodarowania pogórniczych terenów zdegradowanych. Model oparty jest na relacyjnej bazie danych, gromadzącej wielokryterialne informacje na temat terenów zdegradowanych, w tym dane środowiskowe identyfikujące zanieczyszczenie gruntów substancjami szkodliwymi oraz niebezpiecznymi, jak np. rtęć. W artykule przedstawiono wyniki badań zawartości rtęci w odpadach górniczych, które deponowano na składowiskach oraz w gruntach leżących na terenach pogórniczych.

Keywords: zawartość rtęci, powtórne zagospodarowanie terenów zdegradowanych, relacyjna baza danych
str. 211 pobierz
21 2(14)/2016/21

Katarzyna MIDOR, Leszek TARASIŃSKI
Wyzwania stojące przed przedsiębiorstwami po nowelizacji normy ISO 9001:2015

Abstract: Normy serii ISO 9000 są jedne z najbardziej znanych standardów opracowanych przez Międzynarodową Organizację Normalizacyjną ISO. Zawierają one wskazówki i wytyczne dla firm i organizacji, które chcą, aby ich produkty i usługi stale spełniały wymagania klientów a ich jakość była ciągle doskonalona. Norma ta od swojej pierwszej publikacji w roku 1987 miała kilka znaczących modyfikacji, z których największe zmiany nastąpiły w roku 2000. W roku 2015 we wrześniu Międzynarodowa Organizacja Normalizacyjna ISO opublikowała nowe wydanie normy ISO 9001. Od tej daty rozpoczął się trzyletni okres przejściowy potrzebny każdej firmie na dostosowanie swojego systemu do nowej normy. W Polsce wydano około 10 110 tys. certyfikatów na zgodność z wymaganiami normy ISO 9001 zatem te wszystkie firmy chcąc utrzymać certyfikat muszą pod­jąć trud dostosowania swojego systemu do wymogów nowej normy. Publikacja polskiej wersji językowej planowana jest na rok 2016. Norma ISO 9001:2015 zawiera istotne zmiany w stosunku do wcześniejszej normy z 2008 roku, powodując konieczność znaczących zmian w istniejącym systemie. W artykule zostaną przedstawione najważniejsze zmiany, jakie występują w zapisach nowej normy ISO 9001:2015 oraz zostanie podjęta próba interpretacji tych zapisów.

Keywords: ISO 9001:2015, zarządzanie jakością, ryzyko, zmiana
str. 217 pobierz
22 2(14)/2016/22

Jerzy MIZGAŁA
Uwagi do obliczeń stateczności żurawi przenośnych

Abstract: W artykule omówiono różnice pomiędzy żurawiami samojezdnymi i przenośnymi, które należy uwzględniać w trakcie przeprowadzania obliczeń stateczności. Omówiono pojęcie kon­turu i krawędzi wywrotu. Pokazano możliwość kształtowania tego ostatniego w przypadku żurawi przenośnych poprzez możliwe stosowanie podpór dodatkowych. Na przykładzie konkretnych rozwiązań technicznych wykazano szerokie możliwości zapewnienia operatorom tych ostatnich warunków bezpiecznej pracy. Wskazano na rolę obliczeń wykonywanych przez firmy wykonujące zabudowy na w spełnieniu wymagań bezpieczeństwa, wynikające z odpowiednich norm.

Keywords: żurawie przenośne, żurawie samojezdne, kontur wywrotu, krawędź wywrotu, obliczenia stateczności, podpory dodatkowe
str. 226 pobierz
23 2(14)/2016/23

Katarzyna MLECZKO
Wymiana wiedzy, jako czynnik wspomagający proces projektowania ergonomicznych narzędzi medycznych

Abstract: Opracowanie ma na celu zwrócenie uwagi na konieczność sprzężenia zwrotnego pomiędzy użytkownikiem a projektantem narzędzi medycznych. W artykule wskazano pozytywne konsekwencje wymiany wiedzy w zakresie ergonomii narzędzi chirurgicznych oraz negatywne skutki braku wymiany wiedzy na etapie użytkowania gotowych produktów. Przeprowadzone badania własne w postaci obserwacji i wywiadów pozwoliły wnioskować o istnieniu potrzeby rozpoznania możliwości dostępnych kanałów i form komunikacji w celu wspomagania procesów projektowokonstrukcyjnych narzędzi medycznych.

Keywords: narzędzia medyczne, narzędzia chirurgiczne, ergonomia narzędzi
str. 240 pobierz
24 2(14)/2016/24

Michał MOLENDA
Zasady ustalania mierników procesów w systemie zarządzania jakością

Abstract: W artykule opisano zasady budowy mierników procesów zidentyfikowanych i realizowanych w ramach systemu zarządzania jakością. W pierwszej części artykułu opisano wymagania normatywne w zakresie pomiaru procesów biznesowych oraz przedstawiono mechanizmy Doskonalenia organizacji wynikające z norm ISO serii 9000. W dalszej części opracowania scharakteryzowano proces biznesowy oraz opisano klasyfikację danych związanych z procesem, które można wykorzystać podczas definiowania mierników procesu. Zasadnicza cześć opracowania została poświęcona szczegółowym zasadom ustalania mierników procesów biznesowych w organizacji. Zasady zostały sformułowane w oparciu o badania poprawności mierników procesów stosowanych w 9. przedsiębiorstwach przemysłowych posiadających certyfikowany system zarządzania jakością.

Keywords: mierniki procesów biznesowych, wskaźniki procesów biznesowych
str. 249 pobierz
25 2(14)/2016/25

Joanna MYTYCH, Mariusz J. LIGARSKI
Ocena funkcjonowania akredytowanego systemu zarządzania jakością w laboratorium badawczym – wyniki badań ankietowych

Abstract: Systemy zarządzania jakością wg normy ISO 9001:2009 zostały szeroko opisane i przebadane. Akredytowane systemy zarządzania w laboratoriach badawczych wg ISO/IEC 17025:2005 opisywanie były głównie pod kątem tworzenia i wdrażania systemu, a także pod kątem analitycznym. Mało miejsca poświęcono badaniom funkcjonowania systemu zarządzania w akredytowanych laboratoriach badawczych. W niniejszej pracy zostały przedstawione wybrane wyniki badań ankietowych przeprowadzonych na grupie 1213 akredytowanych laboratoriów badawczych.

Keywords: system zarządzania jakością, akredytacja, laboratorium badawcze
str. 258 pobierz
26 2(14)/2016/26

Waldemar PASZKOWSKI
Ocena zagrożenia źródłami hałasu na terenach specjalnych stref ekonomicznych i przemysłowych

Abstract: Artykuł przedstawia zagadnienie problemowe zagrożenia źródłami hałasu w specyficznym środowisku pracy jakim są specjalne strefy ekonomiczne i strefy przemysłowe. W pierwszej jego części, wskazano na podobieństwo cech obiektów zlokalizowanych na tych terenach. Ponadto scharakteryzowano ilościowe podejście identyfikacji i oceny zagrożenia hałasem obiektów przemysłowych. W drugiej części artykułu, przedstawiono analizę możliwości przeprowadzenia oceny zagrożenia hałasem. W szczególności, zaproponowano uzupełnienie stosowanej dotychczas oceny ilościowej o ocenę jakościową związaną z kształtowaniem klimatu akustycznego. Takie podejście można traktować jako nowe zagadnienia badawcze, mające swoje zastosowanie m.in. w odniesieniu do specjalnych stref ekonomicznych i stref przemysłowych.

Keywords: strefa przemysłowa, zagrożenie hałasem, źródła hałasu, podobieństwo obiektów
str. 270 pobierz
27 2(14)/2016/27

Marek PROFASKA, Marcin BIELAK
Awaryjność ścianowych kombajnów węglowych na przykładzie KSW-475-/BP i KSW-460/NZ

Abstract: W publikacji przedstawiono uszkodzenia ścianowych kombajnów węglowych KSW 475/2BP oraz KSW-460/NZ pracujących w porównywalnych warunkach górniczo-geologicznych. Podjęto problematykę związaną z uszkodzeniami mechanicznymi oraz awariami układu hydraulicznego, najciekawsze z nich zostały przeanalizowane szczegółowo. Analizie poddane zostaną również sposoby diagnozowania, usuwania oraz przyczyny powstawania awarii.

Keywords: kombajn ścianowy, identyfikacja uszkodzeń, diagnozowanie uszkodzeń
str. 278 pobierz
28 2(14)/2016/28

Jacek SITKO
Modernizacja technologii zagospodarowania odpadów hutniczych

Abstract: Artykuł prezentuje zagadnienia związane z produkcją i przetwarzaniem odpadów produkcyjnych oraz analizę możliwości ich zagospodarowania w postaci składnika do Spiekania wsadu do pieca lub pigmentów żelazowych żaroodpornych.

Keywords: utylizacja, stal, pył, technologia
str. 287 pobierz
29 2(14)/2016/29

Monika STĘPIEŃ, Barbara BIAŁECKA
Przyczynek do oceny jakości informacji

Abstract: Niniejszy artykuł omawia zagadnienia związane z jakością oraz wartością informacji, a także relacje pomiędzy przepływem informacji a procesem komunikacji. Wskazane przez autorów różne definicje informacji, cechy wpływające na ich jakość oraz bezpośrednie zagrożenia dla procesu decyzyjnego pozwoliły na ukazanie istoty informacji. Potrzeba rzetelnej oceny jakości informacji w systemie jest wynikiem, nie tylko niedoceniania roli informacji, ale także ich nieprawidłowego zrozumienia czy interpretacji. Natomiast, jak uważają autorzy, znaczenie informacji w zapewnieniu sprawności całego systemu jest bezdyskusyjnie kluczowe.

Keywords: informacja, przepływ informacji, proces komunikacji, wartość informacji
str. 295 pobierz
30 2(14)/2016/30

Beata SZCZERBA, Barbara BIAŁECKA
Bariery skutecznego zarządzania reklamacjami - studium przypadku

Abstract: Obecnie wśród przedsiębiorstw produkcyjnych coraz większe znaczenie zyskuje zasób wiedzy, który nierzadko postrzegany jest jako przewaga konkurencyjna w dynamicznie zmieniającym się otoczeniu. Najcenniejszym źródłem informacji jest klienta, zarówno zewnętrzny, jaki i wewnętrzny. To on odgrywa kluczową rolę, ponieważ umożliwia przedsiębiorstwu wygenerować zysk. Stąd ważne jest, aby spełniać ustalone wymagania, które nierzadko są bardzo trudne do zrealizowania, szczególnie biorąc pod uwagę aspekty jakościowe w przemyśle motoryzacyjnym. Przejawem niespełnienia wymagań są reklamacje. Zazwyczaj są one niepożądane przez przedsiębiorstwa, jednak w literaturze można znaleźć publikacje, gdzie zgłoszenia klientów są traktowane, jako szansa na doskonalenie oraz rozwój działalności firmy. Aby skutecznie zarządzać reklamacjami oraz przetwarzać zdobyte dane w informacje, a następnie w wiedzę nieodzowne jest wprowadze­nie odpowiedniego systemu. W artykule autorzy poddali analizie przykładowy system zarządzania reklamacjami, gdzie bazując na swoim doświadczeniu oraz wiedzy teoretycznej zidentyfikowali bariery uniemożliwiające jego skuteczne funkcjonowanie.

Keywords: zarządzanie reklamacjami, system, bariery, skuteczność
str. 305 pobierz
31 2(14)/2016/31

Bartosz SZCZĘŚNIAK
Wykorzystanie arkusza kalkulacyjnego do wspomagania procesu rozliczania kosztów użytkowania samochodów

Abstract: W artykule zaprezentowano bazujące na relacyjnym modelu danych narzędzie informatyczne wspomagające proces rozliczania kosztów użytkowania samochodów. W pierwszej kolejności omówiono proces rozliczania kosztów. Przedstawiono strukturę danych wejściowych, pożądany układ raportu końcowego oraz reguły, które podczas tworzenia takiego raportu musza być uwzględnione. Dla przeanalizowanego problemu zidentyfikowano oraz opisano strukturę encji. W dalszej kolejności opisano sposób reprezentacji encji w arkuszu kalkulacyjnym oraz omówiono zastosowane rozwiązania zapewniające integralność danych w przechowywanych w narzędziu. Na koniec przedstawiono rozwiązania pozwalające wygenerować w sposób automatyczny końcowe zestawienie kosztów. Założoną funkcjonalność narzędzia uzyskano przy wykorzystaniu dość wąskiego zakresu funkcji i mechanizmów arkusza kalkulacyjnego MS Excel, bez konieczności użycia kodu napisanego w języku programowania VBA.

Keywords: doskonalenie procesów, procesy informacyjne, relacyjny model danych, arkusz kalkulacyjny
str. 320 pobierz
32 2(14)/2016/32

Agnieszka TYCHONIUK, Ryszard WYCZÓŁKOWSKI
Koncepcja wspomagania opracowywania i korekty procedur wzorcowania z wykorzystaniem metod inżynierii wiedzy

Abstract: Przedmiotem zainteresowania i rozważań w niniejszym referacie jest wykorzystanie inżynierii wiedzy w zakresie metod wspomagania przygotowywania i weryfikacji procedur pomiarowych. Przedstawiono koncepcję sposobu pozyskiwania i zapisu wiedzy niezbędnej do poprawnego przygotowania tych procedur oraz jej praktycznego wykorzystania do budowy narzędzi komputerowych wspomagających ten proces.

Keywords: laboratorium wzorcujące, akredytacja, wzorcowanie, inżynieria wiedzy
str. 334 pobierz
33 2(14)/2016/33

Jerzy UCHROŃSKI, Adam MAŃKA, Jan KAŹMIERCZAK
Zastosowanie ujęcia procesowego do wspomagania zarządzania informacją i zasobami technicznymi w sytuacjach kryzysowych

Abstract: Przedmiotem niniejszego artykułu jest wskazanie problematyki funkcjonowania służb ratowniczych w sytuacjach kryzysowych. Problem oraz proponowane środki i sposoby jego rozwiązania przedstawiono w artykule na przykładzie szczególnego obiektu badań, jakim jest port lotniczy Katowice – Pyrzowice. Z uwagi na międzynarodowy charakter działalności portu lotniczego, jego potencjalna podatność na występowanie i skutki wszelkiego rodzaju sytuacji kryzysowych jest znaczna. Rygorystyczne przepisy prawne, regulujące działalność lotniskową zarówno w aspekcie bezpieczeństwa w rozumieniu operacyjnym, jak i ochrony lotnictwa cywilnego, są zorientowane na minimalizowanie zarówno ryzyka powstania sytuacji kryzysowej, jak i jej potencjalne skutki. Wspólne działania służb ratowniczych wymagają skutecznej koordynacji wszystkich służb na wszystkich szczeblach szczeblu funkcjonowania administracji zespolonej. W referacie zaproponowano rozwiązanie, zorientowane głównie na doskonalenie łączności pomiędzy uczestniczącymi w działaniach kryzysowych podmiotami, które powinno zapewniać koordynację służb ratowniczych na poziomie przekazywania jednolitej, precyzyjnej informacji do wszystkich zaangażowanych formacji.

Keywords: zarządzanie procesami, sytuacje kryzysowe, infrastruktura techniczna, lotnisko
str. 342 pobierz
34 2(14)/2016/34

Andrzej N. WIECZOREK
Wpływ ograniczenia wymiany ciepła na temperaturę i wibroaktywność przekładni planetarnej

Abstract: W pracy przedstawiono wyniki pomiarów temperatury i drgań obudowy przekładni zębatej dla wariantu z ograniczeniem i bez ograniczenia wymiany ciepła. Na podstawie tych pomiarów stwierdzono wzrost temperatury korpusu przekładni z nałożoną izolacją, ale nie uzyskano jed­noznacznego potwierdzenia wzrostu wartości drgań dla tego wariantu.

Keywords: przekładnia zębata, drgania, temperatura
str. 351 pobierz
35 2(14)/2016/35

Andrzej WIECZOREK
Gerontechnologia w rozwiązywaniu problemów osób starszych

Abstract: W artykule podjęto temat zastosowania gerontechnologii. Dlatego też zdefiniowano pojęcie „gerontechnologia”, przedstawiono genezę wykorzystania inżynierskich środków technicznych w omawianym obszarze, a także pokazano wybrane przykłady zastosowania gerontechnologii we wspomaganiu poprawy jakości życia osób starszych.

Keywords: jakość życia, osoby starsze, gerontechnologia
str. 358 pobierz
36 2(14)/2016/36

Andrzej WIECZOREK, Alojzy STAWINOGA
Koncepcja szkolenia na temat eksploatacji wybranej klasy środków technicznych

Abstract: Artykuł omawia tematykę prowadzenia szkolenia użytkowników zgrzewarki do rur termoplastycznych. Prezentuje wybrane metody oraz techniki możliwe do wykorzystania na etapie prowadzenia tego szkolenia. Przedstawiono także urządzenie wspomagające nabywanie umiejętności manualnych, związanych z użytkowaniem urządzeń zgrzewających rury z tworzyw termoplastycznych. Artykuł kończą wnioski dotyczące podniesienia efektywności szkoleń, związanych z nabywaniem umiejętności w zakresie użytkowania urządzeń.

Keywords: eksploatacja, szkolenia, zgrzewanie, symulacja
str. 371 pobierz
37 2(14)/2016/37

Radosław WOLNIAK, Bożena SKOTNICKA-ZASADZIEŃ
Jakość oczekiwana a jakość postrzegana barier architektonicznych w urzędach miejskich w ocenie klienta niepełnosprawnego

Abstract: W artykule dokonano analizy wyników badań odnośnie barier architektonicznych obsługi klienta niepełnosprawnego na przykładzie 33 miast województwa śląskiego. Przedstawiono, z podziałem na poszczególne miasta ocenę jakości oczekiwanej i jakości postrzeganej. Następnie na tej podstawie dokonano macierzowego porównania obu wartości w celu określenia wzajemnych powiązań pomiędzy jakością oczekiwaną i postrzeganą.

Keywords: niepełnosprawność, jakość usług, administracja publiczna, bariery architek­to­nicz­ne, jakość oczekiwana, jakość postrzegana
str. 382 pobierz
38 2(14)/2016/38

Michał ZASADZIEŃ
Wykorzystanie metody 8d do doskonalenia procesu remontowego wagonów kolejowych

Abstract: W artykule zaprezentowano udaną próbę wdrożenia metody 8D, czyli Eight Disciplines do rozwiązania problemów zidentyfikowanych w procesie remontowym wagonów kolejowych. Metoda 8D wykorzystywana jest przede wszystkim przez inżynierów jakości w przemyśle motoryzacyjnym, ale z powodzeniem może zostać zaimplementowania w innych procesach produkcyjnych i usługowych. Na podstawie danych historycznych zidentyfikowano najbardziej znaczące problemy w procesie naprawczym, a następnie wykorzystując metodę 8D znaleziono ich przyczyny i opracowano działania doskonalące, co w znacznym stopniu udoskonaliło analizowany proces.

Keywords: jakość, doskonalenie, proces, remont, wagon, działania doskonalące
str. 392 pobierz

 

ISSN - 2391-9361

2(2)/2012
SYSTEMY WSPOMAGANIA W INŻYNIERII PRODUKCJI

Nakład numeru: 130 egzemplarzy

 
Spis treści

  pobierz
1 2(2)/2012/1

Jan KAŹMIERCZAK
Inżynieria produkcji: kilka refleksji

Abstract: Artykuł jest kontynuacją wcześniejszych opracowań autora, w których podejmowano próby szerszego spojrzenia na istotne kwestie, związane z “Inżynierią Produkcji” jako nową dyscypliną naukową, formalnie utworzoną w strukturze polskiej nauki przed dwoma laty. W przedstawionym w artykule ujęciu, autor proponuje wykorzystanie pewnego ogólnego modelu działalności inżynierskiej jako podstawy dyskusji o obecnym stanie oraz perspektywach rozwoju nowej dyscypliny. Dodatkowo wskazuje na istotne znaczenie dla takiego rozwoju badań o charakterze interdyscyplinarnym oraz nowych perspektyw, pojawiających się we współczesnej nauce.

Keywords: Inżynieria Produkcji, dyscyplina naukowa
str. 7 pobierz
4 2(2)/2012/4

Sabina WITAŁA
Koncepcja wykorzystania metody wskaźnikowej dla potrzeb zrównoważonego rozwoju w kształtowaniu klimatu akustycznego miasta

Abstract: Wyniki badań w zakresie wskaźników zrównoważonego rozwoju wskazują, iż ta dziedzina badań i analiz naukowych wymaga jeszcze poświecenia wielkiej uwagi, wielu analiz i studiów oraz pokonania problemów nie tylko natury metodologicznej, ale także praktycznej, związanej z ich zastosowaniem. Przesłanką tworzenia wskaźników zrównoważonego rozwoju jest operacjonalizacja tej koncepcji rozwoju na potrzeby nadzorowania realizacji wszelkiego typu dokumentów planistycznych takich jak: strategii, programów, polityk, tworzonych na poziomach lokalnym, regionalnym i krajowym poprzez zdefiniowanie dla każdego poziomu dobrze określonego zestawu mierników. Przegląd literatury wskazuje, że zrównoważony rozwój stanowi obiekt różnorodnych badań. Dla autora niniejszego artykułu interesujące jest podejście ku rozwojowi zrównoważonemu w kształtowaniu jakości klimatu akustycznego miasta. Temat wskaźników w dziedzinie kształtowania klimatu akustycznego miasta w kierunku zrównoważonego rozwoju, uwzględniając jednocześnie 3 wymiary: ekonomiczny, środowiskowy i społeczny, nie jest w pełni wyczerpany i wymaga poświęcenia większej uwagi i analizie. Hałas miejski można minimalizować, można z nim walczyć i nim zarządzać. Artykuł w punkcie 2. opisuje stan badań naukowych nad wskaźnikami zrównoważonego rozwoju. W punkcie 3. jest mowa o problemie jakości wskaźników, jego pojęciu i poprawności, zaś w kolejnym punkcie niniejszego artykułu podjęto próbę wyjaśnienia pojęcia zrównoważonego rozwoju właśnie w kształtowaniu klimatu akustycznego miasta. Punkt 5. przedstawia analizę wskaźników w układzie przyczynowo-skutkowym. Artykuł kończy krótkie podsumowanie.

Keywords: zrównoważony rozwój, wskaźniki zrównoważonego rozwoju, kształtowanie klimatu akustycznego miasta, zarządzanie zrównoważonym rozwojem
str. 38 pobierz
7 2(2)/2012/7

Katarzyna MLECZKO
Modele transferu zasobów wiedzy w organizacji szpitalnej

Abstract: TW niniejszej pracy przestawiono modele transferu zasobów wiedzy w organizacji szpitalnej w ujęciu “dostawca-odbiorca” oraz w ujęciu zasobowym na tle procesów zarządzania wiedzą. Modele opracowane zostały na podstawie badań literaturowych i badań własnych w wybranych śląskich szpitalach. Modele transferu wiedzy obejmują kluczowych aktorów, kanały transmisji i czynniki wpływające na proces transferu na poziomie indywidualnym, wewnątrzorganizacyjnym, międzyorganizacyjnym i na poziomie międzynarodowym.

Keywords: transfer wiedzy, szpital, model
str. 69 pobierz
9 2(2)/2012/9

Karolina JADERKO, Barbara BIAŁECKA
Analiza systemu zbiórki odpadów medycznych w śląskich gminach

Abstract: Artykuł przedstawia analizę bieżącego stanu gospodarki odpadami jako podstawę do stworzenia obrazu przepływów odpadów medycznych według kryteriów: ekologicznego, ekonomicznego oraz technologicznego. Efektem badań było wprowadzenie udoskonaleń w takich elementach systemu jak: gromadzenie i transport, które umożliwią minimalizację kosztów oraz wpływu na środowisko przy wykorzystaniu najlepszej technologii.

Keywords: gminy Śląskie, odpady medyczne, analiza systemu
str. 92 pobierz
11 2(2)/2012/11

Jerzy OKRZESA
Doraźna zmiana organizacji produkcji z jednozmianowej na dwuzmianową – omówienie działań i wyników

Abstract: W artykule zaprezentowano przykład mającej miejsce doraźnej zmiany formy organizacji produkcji z produkcji na jedną zmianę – na produkcję na dwie zmiany. Funkcjonowanie w zmienionej formie organizacji produkcji (dwuzmianowość) zakładu produkcji stolarki budowlanej (zpsb), miało miejsce w oznaczonym okresie i czasie, przy istniejącym potencjale maszynowym, technologicznym, powierzchni produkcyjnej i ludzkim przedsiębiorstwa. Jest jednym z przykładów elastyczności i skuteczności działania zakładu produkcyjnego, w turbulentnym (niepewnym) otoczeniu gospodarczym. Przedstawiono rozwiązania czasowej zmiany organizacji produkcji wraz z okolicznościami towarzyszącymi; w sytuacji pełnego obłożenia bieżącej produkcji; w „wysokim” sezonie dla przedsiębiorstwa produkcyjnego – przy spodziewanym przyjęciu (i później po przyjęciu) do realizacji, kolejnego dużego zamówienia; zadania produkcyjnego.

Keywords: produkcja, zarządzanie produkcją, elastyczność produkcji, elastyczność organizacji, produkcja wyrobów na zamówienie, duże dodatkowe zadanie produkcyjne (ddzp), produkcja dwuzmianowa
str. 112 pobierz
ISSN - 2391-9361

2(4)/2013
SYSTEMY WSPOMAGANIA W INŻYNIERII PRODUKCJI
INNOWACYJNOŚĆ, JAKOŚĆ, ZARZĄDZANIE

Nakład numeru: 130 egzemplarzy

 
Spis treści

  pobierz
1 2(4)/2013/1

Witold BIAŁY, Bożena SKOTNICKA-ZASADZIEŃ
Narzędzia zarządzania jakością w ocenie awaryjności górniczych urządzeń technicznych

Abstract: Na przykładzie dwu Kopalń Węgla Kamiennego, przedstawiona została awaryjność w procesie wydobywczym, ze szczególnym uwzględnieniem maszyny urabiającej. Analiza poddane zostały dwa kompleksy wydobywcze: kombajnowy oraz strugowy. Aby obniżyć koszty generowane przez awarie, służby utrzymania ruchu powinny na bieżąco prowadzić kontrolę racjonalnego oraz efektywnego użytkowania i obsługiwania maszyn. Konsekwencją tych działań będzie zmniejszenie przerw w pracy, a tym samym obniżenie kosztów produkcji, czyli zwiększenie efektywności działania zakładu górniczego. W niniejszym opracowaniu do oceny awaryjności urządzeń górniczych wykorzystano jedno z tradycyjnych narzędzi zarządzania jakością – diagram Pareto-Lorenza.

Keywords: awaryjność, narzędzia zarządzania jakością, maszyna urabiająca, diagram Pareto-Lorenza
str. 9 pobierz
2 2(4)/2013/2

Krzysztof BRZOSTEK
Elementy zarządzania wiedzą na przykładzie oddziału KGHM Polska Miedź S.A.

Abstract: Artykuł przedstawia możliwości rozwoju współczesnego przedsiębiorstwa w gospodarce opierającej się na zarządzaniu wiedzą. Omawia wpływ procesu globalizacji na zmiany dokonujące się w organizacjach na przykładzie Oddziału KGHM Polska Miedź S.A. Przedstawia znaczenie wprowadzania w przedsiębiorstwach innowacyjnych technologii informatycznych i ich wykorzystywania w procesie upowszechniania wiedzy. Artykuł prezentuje wybrane elementy zarządzania wiedzą.

Keywords: zarządzanie wiedzą, innowacyjne technologie informatyczne, narzędzia wspomagające komunikację
str. 20 pobierz
3 2(4)/2013/3

Grzegorz ĆWIKŁA, Bożena SKOŁUD
Charakterystyka akwizycji danych z systemów produkcyjnych dla potrzeb zarządzania przedsiębiorstwem

Abstract: Artykuł przedstawia problematykę akwizycji danych z różnego rodzaju systemów produkcyjnych dla potrzeb zarządzania przedsiębiorstwem. W typowych przedsiębiorstwach produkcyjnych dane są zbierane dla różnych zastosowań, takich jak sterowanie przebiegiem zautomatyzowanych procesów technologicznych, prowadzenie diagnostyki maszyn, urządzeń i procesów oraz zarządzanie przedsiębiorstwem. W artykule syntetycznie przedstawiono specyfikę tych zastosowań. Omówiono także zagadnienia związane z wykorzystaniem informacji z systemów produkcyjnych w systemach klasy MES oraz ERP, a także klasyfikację systemów produkcyjnych.

Keywords: akwizycja danych, MES, ERP, automatyka, SCADA, diagnostyka
str. 32 pobierz
4 2(4)/2013/4

Jan KAŹMIERCZAK
Uwagi na temat metod i narzędzi oceny oddziaływań społecznych innowacyjnych technologii i produktów („Technology Assessment”)

Abstract:  W artykule przedstawiono w dużym skrócie przegląd podstawowych problemów związanych z realizacją procesu wartościowania (oceny oddziaływań społecznych) innowacyjnych technologii i produktów, dokonany z perspektywy udziału w takim procesie przedstawicieli dziedziny nauk technicznych. Z wykorzystaniem modelu cyklu procesu zaspokajania potrzeb autor artykułu podejmuje próbę identyfikacji potrzeb w zakresie metod i narzędzi, a następnie przedstawia propozycje badań nad wykorzystaniem dla potrzeb TA konkretnych, osadzonych już w naukach technicznych, rozwiązań.

Keywords: proces wartościowania, innowacyjne technologie, produkty, zaspakajanie potrzeb
str. 47 pobierz
5 2(4)/2013/5

Mariusz J. LIGARSKI
Zadania jednostki certyfikującej w systemie zarządzania jakością

Abstract: W pracy zaprezentowano rozważania na temat znaczenia jednostki certyfikującej w systemie zarządzania jakością. Poddano analizie szeroko rozumiany proces certyfikacji systemu rozpoczynający się od wyboru certyfikatora a kończący się na ocenie wartości dodanej płynącej z tego procesu. Przestawiono wyniki badań dotyczących kryteriów wyboru jednostki certyfikującej i badania roli tej jednostki w systemie zarządzania jakością. Przeprowadzono analizę uzyskanych wyników. Określono czynniki zewnętrzne i wewnętrzne wpływające na jakość usług certyfikujących. Określono znaczenie jednostki certyfikującej w systemie i warunki jakie powinny być spełnione, aby właściwie przebiegał proces certyfikacji oraz dawał organizacji różnorodne korzyści.

Keywords: system zarządzania jakością, ISO 9001, jednostka certyfikująca, proces certyfikacji
str. 55 pobierz
6 2(4)/2013/6

Katarzyna MIDOR
Audyt wewnętrzny w doskonaleniu systemu zarządzania jakością

Abstract: Systemowe ujęcie działań ukierunkowanych na zagwarantowanie powtarzalnej jakości procesów i wyrobów w przedsiębiorstwie może być zorganizowane przy spełnieniu wymagań zawartych w normach ISO serii 9000. Jednym z tych wymagań jest przeprowadzanie audytów jakości. Rola zarówno audytu wewnętrznego, jak i również audytora jest niezwykle ważnym aspektem w doskonaleniu Systemu Zarządzania Jakością w przedsiębiorstwie, a co za tym idzie poprawy jakości produkowanych wyrobów. W rozumieniu norm ISO serii 9000 audyt jest zasadniczym środkiem w zarządzaniu, umożliwia weryfikację stopnia wdrożenia założeń systemu jakości, oraz efektywnie pomaga w osiąganiu celów jakościowych. Z kolei o skuteczności przeprowadzania audytów decyduje przede wszystkim rola audytora, a konkretnie jego efektywność w przeprowadzaniu audytów. W artykule zostaną przedstawione wymagania stawiane przez normy ISO serii 9000 audytom i audytorom wewnętrznym oraz zostanie zaprezentowana ocena audyt wewnętrznego dokonana przez pracowników pracujących w przedsiębiorstwie produkującym opakowania.

Keywords: audyt, audytor, audyt wewnętrzny, system zarządzania jakością, normy ISO serii 9000
str. 65 pobierz
7 2(4)/2013/7

Jerzy OKRZESA, Witold BIAŁY
Logistyka dostaw towarów produkowanych na indywidualne zamówienie, na zwrotnych stojakach – jednostkach transportowych. Przykłady rozwiązań

Abstract: W artykule zaprezentowano trzy przykłady, rozwiązań logistycznych dostaw towarów (dostaw konstrukcji stolarki i ślusarki budowlanej oraz dostaw szyb) produkowanych na indywidualne zamówienie; w relacji z procesami produkcyjnymi. W przykładzie I – przedstawiono prostą relację dostaw, gotowych wymiarowo i rodzajowo, szyb zespolonych; pomiędzy dostawcą – zakładem produkcji szyb (zps) i odbiorcą – zakładem produkcji stolarki budowlanej (zpsb). W przykładzie II – przedstawiono łańcuch logistyczny dostaw – produkowanych na gotowo – konstrukcji aluminiowych segmentów elewacyjnych; produkowanych jednocześnie przez trzy różne zpsb, zlokalizowane w trzech różnych miastach Polski; na jeden plac budowy, mieszczący się w jeszcze innym – czwartym mieście w Polsce. Przedsięwzięcie logistyczne transportowo-produkcyjne było realizowane przez okres ok. 6-cu miesięcy. W przykładzie III – przedstawiono działania, uwarunkowania i rozwiązania logistyczne – mające miejsce w zpsb, w którym podjęto decyzję zmiany polityki i organizacji dostaw i transportu z załadunku samochodów gotowymi konstrukcjami stolarki budowlanej „luzem” – na wyłącznie – dostawy samochodami konstrukcji stolarki (ślusarki) budowlanej na specjalistycznych stojakach; tj. na zwrotnych jednostkach transportowych.

Keywords: logistyka, transport, produkcja, dostawy, zarządzanie transportem, zarządzanie produkcją, elastyczność produkcji, elastyczność organizacji, produkcja wyrobów na zamówienie
str. 81 pobierz
8 2(4)/2013/8

Grażyna PŁAZA, Piotr KALETA, Tomasz WAŁEK, Zbigniew ŻURAKOWSKI
Analiza wiedzy użytkowników o innowacjach dla stanowisk komputerowych

Abstract: W artykule zaprezentowano warunki i wymagania dotyczące organizacji komputerowego stanowiska pracy wynikające z prawodawstwa polskiego i Unii Europejskiej. Wymagania zostały skonfrontowane ze stanem istniejącym na podstawie badań ankietowych 110 pracowników wykorzystujących takie stanowiska pracy. Badani określili problemy i sposoby ich rozwiązanie oraz określili swoją wiedzę na temat innowacyjnych metod i sposobów eliminacji uciążliwości występujących na stanowiskach komputerowych.

Keywords: stanowisko komputerowe, ergonomia, uciążliwości, innowacyjne rozwiązania
str. 92 pobierz
9 2(4)/2013/9

Jacek SITKO
Wpływ innowacyjności wyrobów hutniczych na jakość procesu produkcyjnego

Abstract: Artykuł prezentuje problem wpływu wymagań stawianych innowacyjnym wyrobom produkowanym przez przemysł ciężki. Zaawansowane oczekiwania wobec wyrobów wymuszają na producentach opracowywanie i wdrażanie nowoczesnych metod realizacji produkcji w systemach produkcyjnych, pozwalających wykonać określone zadanie. W artykule skupiono się na omówieniu przykładu produkcji walców hutniczych, przy użyciu metody odlewania ośrodkowego.

Keywords: innowacyjność, przemysł, jakość, wyrób
str. 107 pobierz
10 2(4)/2013/10

Alojzy STAWINOGA
Zarządzanie energią i mediami w obiektach

Abstract: W artykule przedstawiono zagadnienie związane z racjonalizacją zużycia mediów i energii jako istotnego problemu zarówno dla odbiorców indywidualnych jak i gmin. W wielu przypadkach energia i media są marnotrawione, a poprzez różne działania techniczne i sprawne zarządzanie obiektem można uzyskać spore oszczędności. Można to osiągnąć modernizując obiekt, ale potrzebne są na to najczęściej znaczne środki finansowe. Drugim sposobem jest niskonakładowe zmniejszenie kosztów utrzymania budynku, poprzez kontrolowanie wielkości zużycia energii i mediów. W zależności od cech charakteryzujących obiekt, indywidualnie należy dobrać metodę ograniczenia kosztów jego użytkowania.

Keywords: racjonalizacja zużycia mediów i energii, modernizacja obiektów
str. 116 pobierz
11 2(4)/2013/11

Krzysztof SKOWRON
Innowacyjność usług medycznych na przykładzie miasta Bytom

Abstract: Artykuł przedstawia krótką charakterystykę organizacji system ochrony zdrowia w Polsce oraz główne założenia reformy w zakresie usług medycznych. W następnej kolejności zaprezentowane są innowacje w dziedzinie służby zdrowia oraz różne definicje usług medycznych. Następnie zaprezentowany został przykład innowacyjności usług medycznych na przykładzie miasta Bytom. Artykuł przedstawia główne reformy organizacji systemu opieki zdrowotnej. Na zakończenie Autor przedstawia uwagi i wnioski płynące z przedstawionych treści. Główne z nich to po pierwsze: sprzęt i aparatura medyczna są coraz nowsze i lepsze, po drugie: zakup nowoczesnego sprzętu dla oddziałów szpitalnych ze środków Unii Europejskiej jest szansą dla lepszego świadczenia usług medycznych, a tym samym realizacji celu publicznego; po trzecie: należy zwrócić uwagę na innowacyjne zarządzanie.

Keywords: usługi medyczne, innowacje, zarządzanie
str. 125 pobierz
12 2(4)/2013/12

Bartosz SZCZĘŚNIAK
Koncepcja zastosowania arkusza kalkulacyjnego do wspomagania tworzenia dokumentów w procesie produkcji taśm blachy

Abstract: W artykule zaprezentowano koncepcję narzędzia informatycznego wspomagającego tworzenie dokumentów w procesie produkcji taśm blachy. W pierwszej kolejności omówiono proces produkcyjny ze szczególnym uwzględnieniem wykorzystywanych w nim dokumentów. Dla danych znajdujących się w dokumentach, uwzględniając założoną funkcjonalności narzędzia, zaproponowano strukturę relacyjnej bazy danych. W dalszej kolejności szczegółowo przedstawiono rozwiązania pozwalające na utworzenie, bazującego na relacyjnej strukturze danych, narzędzia przy użyciu arkusza kalkulacyjnego.

Keywords: arkusz kalkulacyjny, baza danych, relacyjny model danych , doskonalenie procesów, tworzenie dokumentów
str. 133 pobierz
13 2(4)/2013/13

Jerzy M. ŚCIERSKI
Wymagania jakościowe w spawalnictwie – system jakości zgodny z wymaganiami normy ISO 3834

Abstract: Od 2011 Unia Europejska rozporządzaniem nr 305/2011 z 9 marca 2011r. wprowadziła obowiązek znakowania znakiem CE wyrobów budowlanych. Konsekwencją tego rozporządzenia jest obowiązek znakowania znakiem CE spawanych konstrukcji stalowych i/lub aluminiowych. W artykule podjęto próbę porównania wymagań zawartych w normach ISO serii 9000 z wymaganiami zawartymi w branżowych normach zawierających wymagania dotyczące jakości dotyczące spawania materiałów metalowych – EN ISO 3834 oraz EN ISO 1090.

Keywords: jakość, normy ISO serii 9000, branżowe systemy jakości, jakość w spawalnictwie
str. 152 pobierz
14 2(4)/2013/14

Agnieszka URBAN, Grażyna PŁAZA
Ekoinowacje w produkcji kas fiskalnych - aspekty ergonomiczne i technologiczne

Abstract: W artykule przedstawiono w sposób poglądowy historię produktu, na przykładzie kas fiskalnych, uwzględniając ekoinnowacyjną technologię wytwarzania, która ogranicza negatywne oddziaływanie na środowisko oraz gwarantuje bezpieczeństwo, a także ergonomiczność produktu (właściwe dostosowanie do człowieka), która wpływa pozytywnie na jego funkcjonalność i użyteczność oraz zaspokaja potrzeby estetyczne i komfort użytkowania.

Keywords: ekoinnowacje, kasy fiskalne, dyrektywa RoHS, dyrektywa WEEE, ergonomia, nanotechnologia
str. 167 pobierz
15 2(4)/2013/15

Radosław WOLNIAK, Bożena SKOTNICKA-ZASADZIEŃ
Zastosowanie mapowania strumienia wartości do wprowadzania innowacji organizacyjnej w przemyśle

Abstract: Wprowadzanie innowacji organizacyjnych jest istotnym działaniem wpływającym na efektywność funkcjonowania organizacji. W niniejszej publikacji zaprezentowano jedną z metod lean management – metodę mapowania strumienia wartości. Na podstawie literatury przedmiotu przedstawiono najważniejsze założenia metody. Na przykładzie przykładowej firmy przemysłowej przedstawiono przykład zastosowania tejże metody w zakresie wprowadzania innowacji organizacyjnych. W artykule przedstawiono mapę stanu obecnego i mapę stanu przyszłego koncentrując się na efektach zastosowania metody.

Keywords: mapowanie strumienia wartości, innowacyjność, lean management, just in time, metoda 5S
str. 180 pobierz
ISSN - 2391-9361

2(8)/2014
SYSTEMY WSPOMAGANIA W INŻYNIERII PRODUKCJI
INŻYNIERIA SYSTEMÓW TECHNICZNYCH

Nakład numeru: 130 egzemplarzy

 
Spis treści

  pobierz
1 2(8)/2014/1

Janusz ADAMCZYK
Znaczenie „białych certyfikatów” w poprawie efektywności energetycznej przedsiębiorstw

Abstract: Poprawa efektywności energetycznej uważana jest za najbardziej ekonomiczny sposób zmniejszenia zużycia energii w gospodarce. W artykule poddano ocenie jeden z instrumentów polityki energetycznej „białe certyfikaty”, uznane jako innowacyjny instrument polityki na rzecz poprawy efektywności energetycznej. Ocenę tego instrumentu poddano w oparciu o wyniki przeprowadzonego przetargu na certyfikaty efektywności energetycznej.

Keywords: białe certyfikaty, efektywność energii, przedsięwzięcia poprawy efektywności energii
str. 11 pobierz
2 2(8)/2014/2

Andrzej ADAMKIEWICZ
Zarządzanie utrzymaniem układów energetycznych statków morskich wspomagane analizą ryzyka

Abstract: W artykule przedstawiono złożoność utrzymaniem elementów układu energetycznego statku w aspekcie zapewnienia bezpieczeństwa jego eksploatacji. Pokazano możliwe strategie utrzymania, wskazując najczęściej stosowane w okrętownictwie i uzasadniono ich stosowanie. Przedstawiono czynniki ograniczające stosowanie strategii utrzymania wykazując niedostateczne wykorzystanie w tym zakresie analizy ryzyka. Omówiono uwarunkowania formalno- prawne zarządzania utrzymaniem, w tym współcześnie obowiązujące w tym zakresie przepisy ochrony środowiska morskiego. Rozpoznano metody identyfikacji zagrożeń elementów układu energetycznego statku, wskazując na przydatność do tego metody eksperckiej. Przedstawiono wyniki badań przedłużania okresów międzyobsługowych silników zespołów prądotwórczych eksploatowanych na statkach typu ro-ro, potwierdzających przydatność metody we wspomaganiu zarządzania utrzymaniem układu energetycznego statku.

Keywords: utrzymanie stanu, układ energetyczny, statek, okresy międzyobsługowe, ryzyko techniczne
str. 21 pobierz
3 2(8)/2014/3

Mateusz BUDYNEK Adrianna DYBIKOWSKA, Joanna RATAJCZAK, Arkadiusz ZAGAJEWSKI
System EMAS jako stymulator innowacji środowiskowych w przedsiębiorstwie

Abstract: Artykuł podejmuje problematykę wpływu europejskiego systemu ekozarządzania i audytu EMAS na stymulowanie wdrożeń innowacji środowiskowych w przedsiębiorstwie. Ukazano w nim zależności pomiędzy tym systemem a efektem końcowym w postaci innowacji środowiskowych „pierwszego stopnia”, wynikających z filozofii ciągłego doskonalenia, stanowiącej podstawę jego konstrukcji oraz funkcjonowania. Ponadto przestawiono w nim przegląd definicji pojęcia innowacja środowiskowa oraz genezę zintegrowanych systemów proekologicznego zarządzania organizacją.

Keywords: innowacje środowiskowe, EMAS, przedsiębiorstwo
str. 33 pobierz
4 2(8)/2014/4

Leszek CHYBOWSKI, Dorota IDZIASZCZYK
Czy design thinking jest przydatny w kształceniu inżynierów ?

Abstract: W artykule scharakteryzowano metodykę design thinking (DT). Przedstawiono zarzuty stawiane tej metodyce i odniesiono się do nich. Przedstawiono przykłady problemów, które mogą być rozwiązywane z wykorzystaniem DT. Wskazano, że efektywne wykorzystanie DT możliwe jest w odpowiednio przygotowanej przestrzeni kreatywnej tworzącej element środowiska pracy kreatywnej. Porównano zajęcia w środowisku pracy kreatywnej do „klasycznych zajęć dydaktycznych” i Przedstawiono jego przykładową lokalizację w strukturze uczelni wyższej. Odniesiono się do konieczności multidyscyplinarnego kształcenia inżynierów z praktycznym wykorzystaniem metod heurystycznych.

Keywords: metody heurystyczne, myślenie projektowe, przestrzeń kreatywna, prototypowanie
str. 43 pobierz
5 2(8)/2014/5

Daria DER, Maciej GAWRON, Jagoda ZBOROWSKA
Zarządzanie środowiskowe, jako instrument ograniczania ryzyka ekologicznego w przedsiębiorstwie

Abstract: Artykuł podejmuje problematykę systemów zarządzania środowiskowego, jako skutecznych instrumentów ograniczania ryzyka ekologicznego w przedsiębiorstwie. Przedstawiono w nim genezę pojęcia ryzyko i ryzyko ekologiczne koncentrując uwagę na procesie zarządzania nim w praktyce gospodarczej. Za praktyczny przykład wykorzystania systemu zarządzania środowiskowego do ograniczania ryzyka ekologicznego działalności posłużyła grupa produkcyjna ROCKWOOL.

Keywords: ryzyko, ryzyko ekologiczne, zarządzanie środowiskowe
str. 56 pobierz
6 2(8)/2014/6

Jolanta IGNAC-NOWICKA, Anna GEMBALSKA-KWIECIEŃ
Niezawodność człowieka i niezawodność techniczna w procesie pracy układu człowiek-maszyna

Abstract: Artykuł przedstawia próbę syntezy metod oceny niezawodności człowieka z metodami oceny niezawodności obiektu technicznego w układzie człowiek-maszyna. W opracowaniu przedstawiono wskaźniki niezawodności człowieka proponowane przez psychologów jako mierniki prawdopodobieństwa bezbłędnej pracy człowieka. Przedstawiono również propozycję uwzględnienia wskaźników niezawodności człowieka w określeniu niezawodności układu człowiek-maszyna z zastosowaniem opisu matematycznego stosowanego w teorii niezawodności technicznej.

Keywords: niezawodność człowieka, niezawodność techniczna, wskaźniki niezawodności
str. 65 pobierz
7 2(8)/2014/7

Piotr KALETA, Tomasz WAŁEK
Innowacyjna metoda zaopatrywania małych i średnich przedsiębiorstw produkcyjnych w ciepło i energię elektryczną

Abstract: W artykule przedstawiono innowacyjną metodę zaopatrywania w energię cieplną i elektryczną małych i średnich przedsiębiorstw. Omówiono zasady mikrokogeneracji gazowej MCHP XRGI, jej zalety, wpływ na ograniczenie oddziaływania na środowisko naturalne, redukcję zużycia paliw pierwotnych oraz ograniczenie kosztów użytkowania energii w przedsiębiorstwach. Przedstawiono również instrumenty wsparcia dla inwestorów oraz użytkowników instalacji z wykorzystaniem MCHP XRGI.

Keywords: energia cieplna, energia elektryczna, mikrokogeneracja, środowisko naturalne, gospodarka energią, ŚMP, MCHP XRGI, instrumenty wsparcia
str. 76 pobierz
8 2(8)/2014/8

Jan KAŹMIERCZAK
Uwagi na temat gospodarowania danymi, informacją i wiedzą w zadaniach z obszaru inżynierii produkcji

Abstract: W artykule autor podejmuje próbę przedstawienia autorskiej koncepcji pewnego ogólnego modelu gospodarowania danymi, informacją i wiedzą. W pierwszej części opracowania model jest prezentowany w wymiarze ogólnym, w kolejnych rozdziałach zawarto uwagi na temat szczegółowych uwarunkowań związanych z gospodarowaniem danymi, informacją i wiedzą. Następnie w artykule podjęto próbę zilustrowania praktycznego wymiaru przedstawionych przemyśleń na przykładzie wybranych zadań w obszarze inżynierii produkcji. Podsumowanie zawiera propozycje kierunków rozwoju zaproponowanego modelu, jak i sugestie dotyczące potencjalnych możliwości jego wykorzystania.

Keywords: Zarządzanie informacją, inżynieria produkcji
str. 88 pobierz
9 2(8)/2014/9

Anna KOCHMAŃSKA
Działalność innowacyjna w przedsiębiorstwie z branży usługowej - podsumowanie wyników badań

Abstract: W artykule przybliżono pojęcie innowacji, jej główne strategie, proces przygotowania i wdrażania innowacji jak również determinanty innowacyjności polskich przedsiębiorstw. Ponadto zostają przedstawione wyniki badań związane z prowadzeniem innowacyjnej polityki w przedsiębiorstwie z branży usługowej na podstawie analizy kwestionariuszy ankiet przeprowadzonych z pracownikami szeregowymi.

Keywords: innowacje, strategie innowacji, etapy wdrażania innowacji do organizacji, innowacyjny klimat organizacyjny
str. 101 pobierz
10 2(8)/2014/10

Marek KOMONIEWSKI
Sposób wykorzystania narzędzi symulacji komputerowej w ograniczaniu hałasu w budynkach wielopiętrowych

Abstract: W artykule przedstawiono sposób przeprowadzenia symulacji komputerowej dla potrzeb oceny narażenia na hałas budynków wielopiętrowych. Założono, że analiza pola akustycznego m in. rozkładu poziomu dźwięku A na zewnętrznych elewacjach budynków wielopiętrowych stanowi podstawę do wspomagania procesu wyboru optymalnego rozwiązania redukcji hałasu, uwzględniającego takie elementy jak wysokość budynku, jego położenie względem źródła/źródeł hałasu czy wpływ otoczenia. Na podstawie studium przypadku zaprezentowano poszczególne etapy badań począwszy od identyfikacji obiektu i źródeł hałasu, poprzez tworzenie modelu geometrycznego, dobór metod obliczeniowych, do wygenerowania wariantów (koncepcji) rozwiązań redukujących hałas na elewacji/elewacjach budynku, ich oceny i wyboru najlepszego rozwiązania.

Keywords: ograniczenia hałasu, symulacja komputerowa, budynki wielokondygnacyjne, studium przypadku
str. 112 pobierz
11 2(8)/2014/11

Marta ŁUCZUK, Marzena SZCZEPKOWSKA
Wpływ termicznego utleniania na właściwości wytrzymałościowe stopu Ti-6Al-7Nb

Abstract: W niniejszej publikacji poddano analizie jedną z możliwych metod modyfikacji powierzchni stopu Ti-6Al-7Nb. Poruszono zagadnienia utleniania izotermicznego i jego wpływu na właściwości wytrzymałościowe. Dla określenia tego wpływu zbadano właściwości wytrzymałościowe samego materiału przed procesem utleniania oraz właściwości wytworzonej warstwy bezpośrednio po przeprowadzeniu utleniania.

Keywords: stopy tytanu, izotermiczne utlenianie, warstwy tlenkowe, właściwości wytrzymałościowe
str. 123 pobierz
12 2(8)/2014/12

Marcin MICHNA, Stefan SENCZYNA
Planowanie produkcji oparte na prognozowaniu – metoda ATP

Abstract: Ugruntowanymi narzędziami wspomagania zarządzania przedsiębiorstwa są systemy informatyczne ERP. Konieczność utrzymywania wysokiej dynamiki odpowiedzi przedsiębiorstwa na potrzeby otoczenia stawia nowe wymagania wobec narzędzi wspomagających. Informacje o trendach zmian w potrzebach otoczenia mogą poprawić planowanie w dłuższym okresie. W efekcie, przedsiębiorstwo przy minimalnych zapasach własnych, może utrzymać wysoką dynamikę odpowiedzi. Ze względu na pragmatykę wspomagania zarządzania przedstawiamy rozwiązanie w kontekście funkcji systemu ERP. W publikacji prezentujemy metodę ATP, włączającą prognozowanie potrzeb otoczenia do planowania produkcji w przedsiębiorstwie. Pozwala to usprawnić zarządzanie przy możliwie małych kosztach reorganizacji i wdrażania nowych technologii informatycznych.

Keywords: przedsiębiorstwo, planowanie produkcji, prognozowanie
str. 129 pobierz
13 2(8)/2014/13

Elżbieta MILEWSKA
Aspekty techniczne i organizacyjne wdrożenia systemu informatycznego wspomagającego planowanie produkcji

Abstract: W referacie omówione zostały komponenty funkcjonalne narzędzi informatycznych klasy APS wspierające zarządzanie strumieniem przepływu materiałowego i informacyjnego firmy. Przedstawione również zostało zagadnienie adekwatności odwzorowania w systemie informatycznym działań wytwórczych przedsiębiorstwa oraz problem dostosowania działalności organizacyjnej firmy do wymagań wdrażanych narzędzi. Jako warunek umożliwiający zwiększenie elastyczności procesów produkcyjnych firmy oraz poprawy jakości wytwarzanych wyrobów, autor artykułu wskazał automatyzację przepływu informacji warunkowaną integracją użytkowanych systemów informatycznych.

Keywords: planowanie produkcji, APS, zarządzanie łańcuchem dostaw
str. 142 pobierz
14 2(8)/2014/14

Jerzy OKRZESA
Przenosiny, relokacja i zamiana zakładów produkcyjnych – omówienie założeń, działań i wyników

Abstract: W artykule zaprezentowano przykłady, mających miejsce, zmian w ilości i strukturze zakładów produkcyjnych, Firmy z branży produkcji stolarki budowlanej (zpsb), produkującej na indywidualne zamówienia. Zmiany polegały na zwiększeniu ilości hal produkcyjnych, powiększaniu powierzchni produkcyjnych, automatyzacją procesów produkcji, zamianie hal produkcyjnych, relokacji, zamianie i przenosinach zakładów produkcyjnych w ramach jednego przedsiębiorstwa; wielozakładowego. W związku z rozwojem Firmy, zwiększaniem jej mocy produkcyjnych, powiększaniem powierzchni produkcyjnej i zmianami technik wytwarzania, w tym z automatyzacją i informatyzacją całego procesu produkcyjnego w celu zaspokojenia zwiększonych oczekiwań odbiorców. Odbywało się to na dwa różne sposoby przedstawione w artykule. Miało to miejsce w oznaczonym okresie i czasie, wraz ze zmianami w potencjale maszynowym, technologicznym (automatyzacja), organizacyjnym, w powierzchni produkcyjnej hal przedsiębiorstwa. Jest jednym z przykładów elastyczności i skuteczności działań zakładu produkcyjnego, w turbulentnym (niepewnym) otoczeniu gospodarczym. Jest przykładem reakcji przedsiębiorstwa produkcyjnego na otoczenie rynkowe. Przedstawiono zastosowane dwa sposoby zamiany i przenosin; dwóch różnych zakładów produkcyjnych wraz z okolicznościami towarzyszącymi; - jeden sposób, to przy zatrzymaniu bieżącej produkcji zakładu, z okresem przerwy w produkcji tego zakładu, na czas przenosin do nowej i większej hali produkcyjnej; - a drugi sposób, to relokacja drugiego z zakładów produkcyjnych przy utrzymaniu ciągłości procesu produkcyjnego tego zakładu, podczas przenosin do większej hali produkcyjnej. Relokacja odbywała się bez przerw w realizacji zamówień i w bieżącej produkcji. Omówione przykłady działań dotyczą zakładów, produkujących produkty na zamówienie, dla konkretnego, indywidualnego, imiennego klienta, w ilościach jednostkowych, produktów niepowtarzalnych, zwykle o niskiej ilości produktów dla poszczególnego klienta/zmówienia, ale o bardzo wysokiej zmienności i niepowtarzalności poszczególnych produktów w ramach zamówienia – za to sumarycznie - o dużej ilości produktów dziennie.

Keywords: produkcja, zarządzanie produkcją, elastyczność produkcji, elastyczność organizacji, produkcja wyrobów na indywidualne zamówienie, produkcja o bardzo wysokiej zmienności produktów przy niskiej ilości produktów w zamówieniu i przy bardzo małej powtarzalności produktów w zamówieniu, automatyzacja procesów produkcyjnych, rozrost potencjału produkcyjnego firmy, relokacja zakładów produkcyjnych
str. 153 pobierz
15 2(8)/2014/15

Waldemar PASZKOWSKI
Wykorzystanie krajobrazów dźwiękowych w jakościowej ocenie środowiska akustycznego miast – propozycja badań

Abstract: Stosowana ilościowa ocena narażenia na hałas mieszkańców nie uwzględnia wpływu jakościowych czynników na percepcję dźwięku. Stosowane badania nad uwzględnieniem znaczenia i wpływu zróżnicowanych czynników jakościowych na percepcję dźwięku opierają się z reguły na metodach ankietowych. Nowe podejście kształtowania środowiska akustycznego zakłada uwzględnienie zobiektywizowanych cech percepcji dźwięku w połączeniu z ilościową oceną narażenia na hałas. Ważnym aspektem w nowym podejściu staje się reprezentacja subiektywnej oceny odbioru wrażeń akustycznych przez mieszkańców w sposób obiektywny. Punktem wyjścia do opracowania nowego podejścia będzie wykorzystanie idei krajobrazów dźwiękowych dla potrzeb kształtowania jakości akustycznej środowiska.

Keywords: percepcja dźwięku, krajobraz dźwiękowy, środowisko akustyczne, jakościowa ocena środowiska
str. 164 pobierz
16 2(8)/2014/16

Marek PROFASKA
Analiza wpływu umiejscowienia stanowiska pracy w rejonie skrzyżowań przenośników taśmowych w ciągu odstawy głównej poziomowej w kopalni węgla kamiennego na poziom ekspozycji na hałas – studium przypadku

Abstract: Publikacja odnosi się do negatywnego oddziaływania hałasu na stanowiskach pracy, w rejonie skrzyżowań przenośników taśmowych z odstawy głównej-poziomowej kopalni węgla kamiennego. W pracy zaprezentowano i omówiono wyniki pomiarów natężenia hałasu wybranych stanowisk obsługi przenośników taśmowych w miejscu pracy załogi w rejonie skrzyżowań oraz wyniki odnoszące się do pozostałych punktów pomiarowych w tym rejonie. Na podstawie przeanalizowanych badań określono wpływ wyboru miejsca pracy na poziom ekspozycji odniesiony do 8-godzinnego dobowego wymiaru czasu pracy. Określono również strefy największej emisji hałasu dla analizowanych przykładów.

Keywords: hałas, przenośnik taśmowy, odstawa główna-poziomowa
str. 174 pobierz
17 2(8)/2014/17

Marek PROFASKA, Łukasz DOMAGAŁA
Analiza wpływu zmian wybranych parametrów skrawania na poziom sygnału wibroakustycznego – studium przypadku

Abstract: W każdej dziedzinie produkcji, również w obróbce mechanicznej, dąży się do zwiększenia jej wy-dajności i efektywności. Do wyznaczenia optymalnych parametrów skrawania, może być pomocne określenie poziomu sygnału wibroakustycznego emitowanego podczas obróbki. W publikacji przed-stawiono badania wpływu wybranych parametrów skrawania na poziom sygnału wibroakustycznego, przy obróbce odcinka rury bezszwowej, ze stali węglowej konstrukcyjnej w gatunku S235JR na to-karce uniwersalnej.

Keywords: diagnostyka, obróbka skrawaniem, parametry skrawania
str. 186 pobierz
18 2(8)/2014/18

Jacek SITKO
Technologie utylizacji żużli metalurgicznych – studium literaturowe

Abstract: Artykuł prezentuje analizę możliwości i problemy przerobu oraz wykorzystania żużli metalurgicznych z hutnictwa stali oraz hutnictwa Zn-Pb. Zróżnicowany skald chemiczny oraz struktura stwarza dla technologii utylizacji szereg trudności, które należy pokonać aby umożliwić szerokie wykorzystanie żużli w przemyśle.

Keywords: żużel, utylizacja, technologia
str. 200 pobierz
19 2(8)/2014/19

Justyna SŁONIMIEC, Katarzyna MARCINIAK, Anna KOWALEWICZ, Paulina SZATKOWSKA
Rola przedsiębiorstw produkcyjnych w finansowaniu ochrony środowiska

Abstract: Artykuł przedstawia system finansowania ochrony środowiska za pomocą środków pochodzących z podatków i opłat ekologicznych, uiszczanych przez przedsiębiorstwa produkcyjne. Analizuje obowiązujące przepisy oraz rodzaje opłat ekologicznych. Ukazując jednocześnie wysokość stawek za korzystanie ze środowiska przyrodniczego. Ponadto analizuje, także szczegółowy podział wpływów i wydatków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w związku z finansowaniem zadań z zakresu ochrony środowiska.

Keywords: opłaty ekologiczne, podatki ekologiczne, opłata produktowa, finansowanie ochrony środowiska, Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej
str. 211 pobierz
20 2(8)/2014/20

Alojzy STAWINOGA, Jerzy MIZGAŁA
Nowoczesne metody regeneracji zużytych elementów maszyn

Abstract: W artykule przedstawiono nowoczesne metody regeneracji zużytych elementów maszyn. Wykorzystuje się w nich kompozyty, które posiadają nie gorsze, a w wielu przypadkach lepsze właściwości mechaniczne w porównaniu z dotychczas stosowanymi tworzywami i metodami tradycyjnymi. Również technologie regeneracji z wykorzystaniem tych tworzyw pozwalają na szybsze wykonanie naprawy z zachowaniem odpowiednich parametrów użytkowych regenerowanych elementów. Technologia stosowania kompozytów nie powoduje zmian właściwości warstwy wierzchniej tworzywa, na który jest nakładana, tak jak to się dzieje np. przy napawaniu. Również koszt wykonania regeneracji jest niższy w porównaniu z metodami tradycyjnymi. Z tego względu taki sposób regeneracji jest coraz częściej stosowany w różnych dziedzinach przemysłu.

Keywords: starzenie i zużycie części maszyn, technologie i metody regeneracji, kompozyty polimerowe
str. 222 pobierz
21 2(8)/2014/21

Marzena SZCZEPKOWSKA, Marta ŁUCZUK
Materiały porowate do zastosowań medycznych

Abstract: W artykule poruszono zagadnienia związane z zastosowaniem materiałów porowatych w medycynie wraz technologią ich wytwarzania oraz właściwościami. Zaprezentowano przegląd literaturowy dotyczący materiałów ceramicznych oraz metalicznych, a także część wyników własnych badań naukowych porowatych stopów z pamięcią kształtu.

Keywords: materiały porowate, bioceramika, stopy z pamięcią kształtu, biomateriały
str. 231 pobierz
22 2(8)/2014/22

Andrzej WIECZOREK
Człowiek jako eksploatator środków technicznych – aktualny stan wiedzy oraz perspektywy badawcze

Abstract: Artykuł stanowi próbę dokonania przeglądu aktualnego stanu wiedzy o człowieku, jako użytkowniku oraz obsługującym środki techniczne. Przedstawia ponadto perspektywy badawcze, które należałoby podjąć w ramach dyscyplin: budowa i eksploatacja maszyn oraz inżynieria produkcji, ze względu na aktualne i ważne problemy dotyczące człowieka, funkcjonującego w systemie antropotechnicznym. Szczególną uwagę zwrócono na eksploatowanie środków technicznych przez osoby starsze.

Keywords: środki techniczne, człowiek, budowa i eksploatacja maszyn
str. 240 pobierz
23 2(8)/2014/23

Bogusz WIŚNICKI, Leszek CHYBOWSKI, Dariusz KRUKOWSKI
Analiza efektywności eksploatacyjnej taboru pasażerskiego

Abstract: Przedmiotem badań jest proces eksploatacji wagonów pasażerskich. Analizy dokonano w oparciu o działalność przewoźnika kolejowego pasażerskiego na wybranej linii kolejowej. Zdefiniowane zostały główne parametry eksploatacyjne taboru a następnie wyznaczono szereg mierników o wielokryterialnym charakterze. Proces badawczy podzielony zostanie na trzy części: analiza zdolności przewozowej wagonów, analiza mierników jakości przewozów pasażerskich, analiza efektywnego czasu pracy wagonów. Każda z części jak i cała praca kończy się wnioskami o charakterze szczegółowym i ogólnym.

Keywords: eksploatacja taboru, jakość usług przewozowych, praca przewozowa
str. 252 pobierz
ISSN - 2391-9361

3(12)/2015
SYSTEMY WSPOMAGANIA W INŻYNIERII PRODUKCJI
JAKOŚĆ I BEZPIECZEŃSTWO

Nakład numeru: 130 egzemplarzy

 
Spis treści

  pobierz
1 3(12)/2015/1

Janusz ADAMCZYK
Certyfikacja energetyczna budynków w świetle nowych uregulowań prawnych

Abstract: Certyfikat energetyczny dostarcza istotnych informacji na temat przegród budowlanych, instalacji centralnego ogrzewania, ciepłej wody użytkowej, wewnętrznych zysków energii, itp. Informacje te są istotne w kontekście zapotrzebowania budynku na energię cieplną. W artykule wskazano argumenty, które przemawiają za dokonanymi w "nowej" ustawie zmianami legislacyjnymi w systemie certyfikacji energetycznej budynków, ale również wykazano braki. Celem artykułu było zaprezentowanie zmian zapisów legislacyjnych poczynionych pod koniec 2014 roku w zakresie certyfikacji energetycznej budynków.

Keywords: certyfikat energetyczny, ustawa o charakterystyce energetycznej budynków, efektywność energetyczna
str. 9 pobierz
2 3(12)/2015/2

Henryk BADURA, Dariusz MUSIOŁ
Propozycje oznakowania dróg ucieczkowych w kopalniach węgla kamiennego

Abstract: W rozdziale przedstawiono źródła zagrożenia pożarowego w kopalniach, a następnie omówiono wymagania przepisów górniczych odnośnie dróg ucieczkowych w kopalniach. Przedstawiono stan obecny oznakowania dróg ucieczkowych. Zasadnicza część artykułu to przedstawienie proponowanych przez autorów sposobów oznakowania dróg ucieczkowych. Autorzy proponują stosowanie znaków odblaskowych i tzw. liny życia. Lina życia składa się z liny nośnej i zamocowanych na niej wskaźników. Lina życia ułatwia przejście drogami ucieczkowymi, nawet w warunkach całkowitego braku widoczności. Przeprowadzone badania udowodniły, że średnia prędkość przejścia w warunkach całkowitego braku widoczności, wynosząca 39 m/min, jest nawet nieco większa od średniej prędkości w warunkach zadymienia średniego, stosowanej do obliczania czasów przejścia drogami ucieczkowymi.

Keywords: kopalnie węgla kamiennego, zagrożenie pożarowe, drogi ucieczkowe, prędkości przejścia
str. 17 pobierz
3 3(12)/2015/3

Witold BIAŁY
Audyty wewnętrzne – studium przypadku

Abstract: Celem artykułu jest analiza audytów wewnętrznych przeprowadzonych w firmie, na przykładzie branży energetycznej. Audyt wewnętrzny jest podstawową metodą w systemie zarządzania jakością, która jest stosowana w kontroli strategicznej. Doskonalenie systemów zarządzania jakością ma istotny wpływ na zarządzanie, wpływa na postrzeganie przedsiębiorstwa, kształtuje jego wizerunek.Dokonano zestawienia najczęściej występujących uwag pod kątem ich powtarzalności w odniesieniu do występowania określonych zjawisk. W następnej kolejności zinterpretowano ich przyczyny oraz zaproponowano poprawy niekorzystnych tendencji. Wskazano na działania korygujące i zapobiegawcze, eliminujące przyczyny potencjalnych niezgodności w celu doskonalenia istniejącego systemu.

Keywords: PN-EN ISO 9001:2009, audyty wewnętrzne, analiza, niezgodności, procesy, obszary, działania korygujące
str. 29 pobierz
4 3(12)/2015/4

Robert DYLEWSKI, Janusz ADAMCZYK
Korzyści ekonomiczne i ekologiczne wynikające ze zmian normowych wartości współczynników przenikania ciepła w budynkach

Abstract: Zużycie energii finalnej w sektorze mieszkalnictwa w Polsce w stosunku do zużycia energii finalnej we wszystkich sektorach gospodarki kształtuje się na poziomie około 30%. Termoizolacja przegród zewnętrznych, wykonana w celu zmniejszenia zapotrzebowania budynków na energię do ogrzewania jest ekonomicznie uzasadniona. Stąd nowelizacja uregulowań prawnych w zakresie zmniejszania wartości współczynnika przenikania ciepła różnych elementów budynku jest jak najbardziej pożądana. W artykule sprawdzono korzyści ekonomiczne i ekologiczne wynikające ze zmian wartości współczynnika przenikania ciepła w uregulowaniach prawnych. Wartości normatywne tego współczynnika przewidziane do wdrożenia na rok 2017 są jak najbardziej uzasadnione ekonomicznie i ekologicznie w warunkach polskich. Okresy zwrotu kosztów ekonomicznych związanych z większymi grubościami termoizolacji (z wymagań na 2014 rok do wymagań od roku 2017) następują w granicach 2-8 lat, a kosztów ekologicznych w granicach 1-5 lat, w zależności od stosowanego źródła ciepła w budynku.

Keywords: termoizolacja przegród zewnętrznych, korzyści ekonomiczne i ekologiczne, ocena cyklu życia
str. 40 pobierz
5 3(12)/2015/5

Anna GEMBALSKA-KWIECIEŃ, Jolanta IGNAC-NOWICKA
Wypalenie zawodowe – charakterystyka zjawiska. Sposoby przeciwdziałania

Abstract: Prezentowany artykuł zajął się problemem wypalenia zawodowego, przedstawił charakterystykę zjawiska, jego przyczyny, skutki, oraz metody profilaktyki i przeciwdziałania zjawisku. Kwestia wypalenia zawodowego jest powszechna, ponieważ dosięga coraz szersze rzesze pracowników. Nasilenie tego problemu może budzić niepokój, gdyż niesie za sobą wiele negatywnych skutków, między innymi: wpływa na stan zdrowia, bezpieczeństwo innych oraz na rozwój osobowości, na funkcjonowanie jednostki w społeczeństwie i na przebieg kariery zawodowej. Może prowadzić w konsekwencji do dużych strat ponoszonych przez przedsiębiorstwa, pracodawców i samych pracowników. W naszym kraju coraz częściej słyszy się o potrzebie przeciwdziałania wypaleniu zawodowego, powstają różnorodne programy prewencji, a także placówki profilaktyczne.

Keywords: wypalenie zawodowe, stres zawodowy, skutki wypalenia zawodowego
str. 54 pobierz
6 3(12)/2015/6

Jolanta IGNAC-NOWICKA, Anna GEMBALSKA-KWIECIEŃ
Postęp technologiczny a choroby zawodowe w górnictwie

Abstract: W artykule przedstawiono problem zachorowalności pracowników górnictwa na choroby zawodowe. Przeanalizowano statystykę występowania chorób zawodowych w latach 2009-2013 oraz cechy charakterystyczne i skutki najczęściej występujących chorób wśród górników. Przedstawiono wpływ czynników górniczo-technicznych na stan zagrożenia zdrowia górników podczas eksploatacji złoża. Przeanalizowano również aktualne tendencje rozwoju środków technicznych na rzecz poprawy profilaktyki chorób zawodowych.

Keywords: choroba zawodowa, zagrożenia górnicze, profilaktyka chorób zawodowych
str. 69 pobierz
7 3(12)/2015/7

Dorota KSIĄŻEK, Mariusz J. LIGARSKI
Rola liderów w kształtowaniu jakości w kontekście przygotowywania samooceny do konkursu polskiej nagrody jakości

Abstract: W opracowaniu starano się przedstawić rolę jaką spełniają liderzy w kształtowaniu jakości w organizacji. Zobrazowano obszar wpływu i zasięg oddziaływania liderów w przedsiębiorstwach. Wskazano relacje zachodzące pomiędzy strategią przywództwa a pozostałymi strategiami przyjętymi w organizacjach. Podjęto próbę określenia wpływu liderów na poszczególne etapy wdrażania i funkcjonowania systemu zarządzania jakością w przedsiębiorstwie. Przedstawiono również rolę przywództwa według kryteriów Polskiej Nagrody Jakości. Analizy wskazującej obszary oddziaływania liderów, dokonano na podstawie przeprowadzonych badań ankietowych, uzupełnionych o wywiady na grupie uczestników jednego ze szkoleń z zakresu przygotowywania wniosków samooceny, do udziału w konkursie Polskiej Nagrody Jakości.

Keywords: lider, system zarządzania jakością, Total Quality Leadership, samoocena, Polska Nagroda Jakości
str. 81 pobierz
8 3(12)/2015/8

Krzysztof KURUS, Barbara BIAŁECKA
Możliwości i ograniczenia redukcji ładunku rtęci na etapie produkcji węgla kamiennego w Polsce

Abstract: Jednym z najbardziej szkodliwych pierwiastków znajdujących się w węglu kamiennym jest rtęć. Polska jest uznawana za największego emitora Hg w Unii Europejskiej ze względu na znaczącą karbonizację gospodarki. Zmniejszenie zawartości rtęci już na etapie produkcji węgla kamiennego daje znaczące możliwości redukcji jej emisji do atmosfery. Problemem Polski jest znaczący udział węgli surowych stosowanych w gospodarce, w których ładunek zanieczyszczeń pozostaje niezmniejszony. Zwiększenie zakresu wzbogacania węgla w polskich kopalniach jest wykonalne, jednakże niezwykle trudne w obecnej sytuacji rynkowej. Zmniejszenie zawartości rtęci w węglu kamiennym byłoby możliwe poprzez wykorzystanie sortymentów grubych i średnich do uśrednienia parametrów paliwa – co jest jednak nieekonomiczne ze względu na duże zapotrzebowanie rynku detalicznego.

Keywords: węgiel kamienny, górnictwo, przeróbka węgla, rtęć, ochrona powietrza
str. 90 pobierz
9 3(12)/2015/9

Mariusz J. LIGARSKI
Dobór i przygotowanie kandydatów do pełnienia funkcji audytora jakości – analiza krytyczna

Abstract: Autor podjął w pracy zagadnienia dotyczące doboru i przygotowania kandydatów do pełnienia funkcji audytora jakości jako istotny czynnik wpływający na przebieg i wyniki procesu audytu. Opracował własny schemat postępowania w tym zakresie, podzielony na 10 etapów. Wyraźnie rozdzielił działania związane z przygotowaniem audytora od przygotowania audytora wiodącego. W każdym etapie zaprezentował działania konieczne dla jego właściwego przebiegu. Poddał analizie cały zaproponowany schemat działań. Zwrócił uwagę na zagrożenia pojawiające się na poszczególnych etapach oraz podał przykłady błędów popełnianych przez organizacje. Konkludując stwierdził, że dobór i przygotowanie kandydatów do pełnienia funkcji audytora ma bardzo duży wpływ na efekty ich pracy. Zatem organizacja, a szczególnie osobą zarządzająca procesem audytu bierze odpowiedzialność za podejmowane działania i wynikające z nich efekty.

Keywords: audytor jakości, przygotowanie kandydatów, schemat postępowania, zagrożenia i błędy
str. 99 pobierz
10 3(12)/2015/10

Klaudia ŁAZUKA, Witold BIAŁY
Dobre praktyki rekultywacyjne jako przejaw skuteczności gospodarowania na przykładzie centrum Karolina w Ostrawie

Abstract: W artykule przedstawiono dobre praktyki rekultywacyjne w kontekście skuteczności gospodarowania. Zwrócono szczególną uwagę na pojęcie dobrych praktyk, ukazując je jako działanie, w odróżnieniu od samych zasad postępowania, reguł czy idei, które integralnie łączą się ze złożonym procesem rekultywacyjnym. Omówiono czynności, które zostały podjęte na terenie obecnej Novej Karoliny w Ostrawie. Z artykułu wyłania się historyczny obraz dawnych terenów eksploatacyjnych, które obecnie służą mieszkańcom dla różnych celów oraz znacząco podnoszą atrakcyjność regionu, na którym się znajdują.

Keywords: tereny pogórnicze, rekultywacja, dobre praktyki
str. 109 pobierz
11 3(12)/2015/11

Katarzyna MIDOR, Marek LENART
Wdrożenie systemu Kaizen w firmie branży motoryzacyjnej – studium przypadku

Abstract: W XXI wieku nowoczesnego modelu zarządzania produkcją nie sposób nie łączyć z filozofią ciągłego doskonalenia. Szczególnie jest to widoczne w branży motoryzacyjnej. Rynek automotive cechuje się bardzo dużą dynamiką, ciągłym podnoszeniem wymagań zarówno ze strony klientów jak i wymagań wynikających ze zmieniających się (zaostrzanych) wymogów prawnych: normy emisji spalin, poziomu bezpieczeństwa, ograniczeń w stosowaniu różnego typu materiałów itp. Aby sprostać wymaganiom i zapewnić przedsiębiorstwu konkurencyjność na rynku producenci wprowadzają nowoczesne, sprawdzone metody zarządzania i organizacji. Chętnie opierają oni swoją działalność na zasadach Lean Management. Do głównych narzędzi (współzależnych i wzajemnie się wspierających) tej metody zalicza się: VSM, 5S, TPM, SMED. Jednak samo przeniesienie japońskich systemów zarządzania na grunt zachodni nie stanowi gwarancji sukcesu. Wynika to z faktu, że u źródła dalekowschodnich koncepcji znajduje się filozofia Kaizen, uwarunkowana kulturowo, opierająca się na pracy zespołowej. Głównym filarem filozofii Kaizen jest zaangażowanie wszystkich pracowników w udoskonalanie, co stoi z w sprzeczności z zakorzenionym w zachodniej kulturze indywidualizmem pracowników niższych szczebli. Siłą Kaizen jest to, że wykorzystując istniejące narzędzia, opracowaną technologię oraz wiedzę i doświadczenie pracowników nie wymaga znacznych nakładów finansowych zmieniając przedsiębiorstwo na zasadzie drobnych kroków. Daje to sporą przewagę nad zachodnim podejściem, głównie opartym na przynoszących duże, gwałtowne zmiany działaniach innowacyjnych, drogich i wymagających zaangażowania specjalistów. W artykule zaprezentowano sposób wdrożenia Kaizen w przedsiębiorstwie branży motoryzacyjnej.

Keywords: Kaizen, zarzadzanie, jakość, efekty jakościowe, system, ciągłe doskonalenie
str. 119 pobierz
12 3(12)/2015/12

Patrycja MROCZKOWSKA, Witold BIAŁY
Zwałowiska górnicze, a środowisko wodne na obszarach górniczych republiki czeskiej

Abstract: Rejon Karviny to obszar na terenie Republiki Czeskiej, uznawany za najbardziej zagrożony ekologicznie. Występują tam liczne zmiany rzeźby terenu, spowodowane eksploatacją górniczą prowadzoną bez zastosowania podsadzania wyrobisk (na zawał). Poza deformacją obszaru, która negatywnie wpływa na ekosystem, zauważa się także naruszenie stosunków wodnych. Teren ten charakteryzuje się dużą liczbą zapadlisk i niecek, mających głębokość ponad kilkaset metrów. Niektóre zapadliska w zależności od lokalnych uwarunkowań hydrogeologicznych, zostają wypełnione wodą, tworząc tym samym zalewiska. W opracowaniu przedstawiono stan jakości wód trzech wybranych zbiorników wodnych, powstałych na skutek eksploatacji węgla kamiennego, na terenie Republiki Czeskiej. Dokonano analizy porównawczej dla tych trzech zbiorników, które znajdują się w różnych miejscach.

Keywords: zwałowiska górnicze, środowisko wodne, analiza, Republika Czeska
str. 132 pobierz
13 3(12)/2015/13

Kamilla PALKA, Witold BIAŁY
Perspektywy rekultywacji terenów pogórniczych na obszarze miasta Bohumin – studium przypadku

Abstract: Proces rekultywacji terenu dosięga wielu obszarów poprzemysłowych. Jednakże powierzchnia terenu pokopalnianego, wymaga wielu działań oraz funduszy celem zniwelowania wszelkich pozostałości po dawnej infrastrukturze znajdującej się na danym terenie. Obszar Górnego Śląska, obejmujący zarówno tereny po stronie polskiej jak i czeskiej, zalicza się do głównego rejonu, gdzie następuje proces podziemnej eksploatacji węgla kamiennego. W wyniku prowadzonych prac wydobywczych, tereny kopalni oraz leżące w pobliżu zaczynają ulegać przekształceniom. Tym samym zmienia się krajobraz okolicy oraz występują różnego rodzaju zniszczenia terenów, budynków mieszkalnych oraz dróg. Poczynania związane z przywróceniem wartości użytkowej terenom zdegradowanym powinny być konsekwentnie przeprowadzane, patrząc przede wszystkim z perspektywy mieszkańców z pobliskich miejscowości. Rekultywacja obszaru pogórniczego oraz jego odpowiednie zagospodarowanie, w przyszłości może przynosić ogromne korzyści dla miasta i jej mieszkańców.

Keywords: miasto Bohumin, kopalnia, tereny pogórnicze, rekultywacja, zagospodarowanie gruntów, centrum kongresowe, centrum logistyczne
str. 142 pobierz
14 3(12)/2015/14

Andrzej WIECZOREK
Wybrane inżynierskie środki i sposoby poprawy jakości życia osób starszych

Abstract: W artykule sfinansowanym ze środków przeznaczonych na badania statutowe Instytutu Inżynierii Produkcji Politechniki Śląskiej przedstawiono tematykę wybranych współczesnych inżynierskich środków i sposobów poprawy jakości życia osób starszych. Skoncentrowano się na projektowaniu uniwersalnym, którego celem jest opracowanie systemu oraz jego otoczenia w taki sposób, aby był on dostępny dla wszystkich ludzi, w największym możliwym stopniu, bez potrzeby adaptacji bądź wyspecjalizowanego projektowania. W artykule opisano również filozofię Technology Assessment, która zakłada wykorzystanie danych o opiniach o eksploatacji środków technicznych, wyrażanych przez ich eksploatatorów (użytkowników/obsługujących) w zarządzaniu eksploatacją bądź w projektowaniu środków technicznych. Przedstawiono również podstawy gerontechnologii jako nauki o technologii i starzeniu się celem poprawy życia codziennego ludzi starych. Artykuł kończą wnioski, zawierające informację o perspektywach badań, które będą realizowane w przyszłości.

Keywords: osoby starsze, gerontechnologia, zarządzanie technologią, projektowanie uniwersalne, eksploatacja
str. 152 pobierz
15 3(12)/2015/15

Radosław WOLNIAK, Bożena SKOTNICKA-ZASADZIEŃ
Ocena funkcjonowania e-administracji w Bytomiu z punktu widzenia osób niepełnosprawnych

Abstract: W artykule dokonano oceny funkcjonowania e-administracji w urzędzie miejskim w Bytomiu. Badania zostały przeprowadzone wśród osób niepełnosprawnych z różnym stopniem niepełnosprawności. Wynik analizy pozwoliły na sformułowanie następujących problemów jakie występują w ocenie osób niepełnosprawnych w funkcjonowaniu e-administracji: dotyczą systemu monitorowania spraw klienta na platformie e-administracji i szybkości realizacji usług. Problem jest istotny, zwłaszcza, że szybkość funkcjonowania jest wymieniana, jako jedna z głównych zalet e-administracji. Z perspektywy osoby niepełnosprawnej bardzo ważną zaletą e-administracji jest możliwość załatwienia spraw bez wychodzenia z domu, bez kolejek.

Keywords: niepełnosprawność, jakość usług, administracja publiczna, e-usługi, e-administracja
str. 162 pobierz
16 3(12)/2015/16

Joanna ZARĘBSKA, Maciej DZIKUĆ
Implementacja oceny cyklu życia w wyznaczaniu kosztów zewnętrznych funkcjonowania elektrociepłowni konwencjonalnych w Polsce – studium przypadku

Abstract: Ocena cyklu życia (LCA – Life Cycle Assessment) jest techniką stosowaną w wielu dziedzinach gospodarki. Metodologia LCA oparta o normy ISO serii 14040 wykorzystana jest w programie SimaPro 7.3. W artykule przedstawiono kolejną możliwość zastosowania SimaPro, a mianowicie jako wyznacznik ekologicznych kosztów zewnętrznych funkcjonowania elektro-ciepłowni w Polsce (stanowiącego uzupełnienie programu ExternE - External Electricity Costs). Przemysł energetyczny jest odpowiedzialny w dużej mierze za globalne zanieczyszczenie powietrza, ale również wpływa na inne ekosystemy. W artykule zaprezentowano ocenę porównawczą (wykorzystując metodę Eco-indicator 99 programu SimaPro) wytwarzania energii ze spalenia konwencjonalnych paliw stałych (węgla kamiennego i gazu). Ponadto wskazano na różnice w oddziaływaniu na środowisko wybranych polskich elektrociepłowni oraz omówiono przyczyny występowania różnic oddziaływania i ich wpływ na koszty zewnętrzne.

Keywords: surowce nieodnawialne, koszty zewnętrzne, ocena cyklu życia, kogeneracja, spalanie współbieżne
str. 172 pobierz

 

ISSN - 2391-9361

3(15)/2016
SYSTEMY WSPOMAGANIA W INŻYNIERII PRODUKCJI
REVIEW OF PROBLEMS AND SOLUTIONS

Nakład numeru: 130 egzemplarzy

 
Spis treści

  pobierz
1 3(15)/2016/1

Jacek ADAMCZAK, Mateusz BUDYNEK, Adrianna DYBIKOWSKA, Mari IURKOVA, Monika KOZAK, Natalia STĘPIEŃ, Han YEON JI
Wybrane aspekty organizacji procesów logistyki zwrotnej odpadów opakowaniowych w przedsiębiorstwie produkcyjnym

Abstract: W artykule omówiono problematykę skuteczności wybranych aspektów organizacji procesów logistyki zwrotnej odpadów opakowaniowych, w przedsiębiorstwie produkcyjnym. Na podstawie analizy piśmiennictwa, aktualnych norm prawnych i dokumentów strategicznych wykazano korzyści wynikające z jej stosowania oraz przedstawiono prawne obowiązki przedsiębiorców.

Keywords: logistyka zwrotna, odpady opakowaniowe, przedsiębiorstwo produkcyjne
str. 7 pobierz
2 3(15)/2016/2

Grzegorz BIERNACI, Sandra DOBOSZ, Paweł GAJDEMSKI, Krzysztof GARDZIEJ, Laurena PHAM, Hanna PROSÓŁ, Małgorzata SMYK, Jagoda URBAN
Eko-modernizacja polskiego sektora wytwarzania energii w kontekście realizacji celów unijnego pakietu klimatyczno-energetycznego na lata 2021-2030

Abstract: Artykuł podejmuje zagadnienie eko-modernizacji polskiego sektora wytwarzania energii w świetle nowych celów polityki europejskiej zawartych w pakiecie energetyczno-klimatycznym na lata 2021-2030. Koncentruje się na ukazaniu wyzwań o charakterze transformacyjnym dla polskiego sektora wytwarzania wynikających ze strategicznych celów wspólnoty w tym obszarze.

Keywords: rynek energii, transformacja energetyczna, polityka energetyczna
str. 15 pobierz
3 3(15)/2016/3

Jan BOGACKI, Jarosław ZAWADZKI
Wpływ wielkości ziarna ferrytu na jakość markera magnetycznego do szczelinowania hydraulicznego podczas wydobycia gazu łupkowego

Abstract: W pracy przeanalizowano wpływ wielkości ziarna ferrytu na możliwość zastosowania go, jako markera magnetycznego podczas szczelinowania hydraulicznego. Na podstawie szerokiego przeglądu dostępnej literatury, określono, że wielkość ziarna ferrytu może być kluczowym parametrem warunkującym jakość i właściwości markera magnetycznego stosowanego podczas szczelinowania hydraulicznego gazu łupkowego. Zatem, wielkość ziarna ferrytu wpływa zarówno na koszty jak i na efektywność szczelinowania hydraulicznego.

Keywords: magnetic material, magnetic marker, ferrite, grain size, hydraulic fracturing, shale gas
str. 25 pobierz
4 3(15)/2016/4

Michał BURDA, Radosław JANIAK, Michał KRZESZOWSKI, Małgorzata MOTYKIEWICZ, Patrycja MUSIAŁOWSKA, Emilia RATAJCZAK, Joanna RATAJCZAK
Innowacje ekologiczne, jako instrument poprawy pozycji konkurencyjnej przedsiębiorstw produkcyjnych

Abstract: Artykuł podejmuje zagadnienie innowacji ekologicznych (eko-innowacji) w przedsiębiorstwach produkcyjnych, jako instrumentów poprawy ich pozycji konkurencyjnej. Na podstawie analizy piśmiennictwa omówiono w nim genezę pojęcia innowacja i eko-innowacja, jednocześnie przedstawiający typologię ich form występującą w praktyce funkcjonowania współczesnych firm produkcyjnych.

Keywords: innowacje ekologiczne, przedsiębiorstwo produkcyjne
str. 34 pobierz
5 3(15)/2016/5

Elżbieta CELIŃSKA, Ewelina GAWEŁ, Bartosz KLUCZYŃSKI, Karolina MATERNE, Mateusz ORŁOWSKI, Joanna POŹNIAK, Patrycja ŚWISTAK
Ekologiczne aspekty zarządzania łańcuchem dostaw w przedsiębiorstwie produkcyjnym

Abstract: Artykuł podejmuje problematykę ekologicznych aspektów zarządzania łańcuchem dostaw w przedsiębiorstwach produkcyjnych. Przedstawiono w nim funkcjonowanie łańcucha dostaw w przedsiębiorstwie, a także poruszono kwestie minimalnych standardów proekologicznych stosowanych przez przedsiębiorców. W artykule określona została również typologia oddziaływań na środowisko przedsiębiorstwa produkcyjnego.

Keywords: łańcuch dostaw, zarządzanie łańcuchem dostaw, przedsiębiorstwo produkcyjne
str. 44 pobierz
6 3(15)/2016/6

Viktoriia CHORNOMAZ , Maciej GAWRON, Dalia GÓRSKA, Mari IURKOVA, Magdalena Anna JĘDRZEJCZAK, Urszula LEWANDOWSKA, Adrianna TARNAS
Eko-efektywność, jako problem w zarządzaniu

Abstract: Artykuł przedstawia zagadnienie eko-efektywności, jako problem w zarządzaniu współczesnym przedsiębiorstwem. Przedstawiając genezę tego pojęcia określa jego znaczenie w praktyce funkcjonowania firmy oraz sposób jego definiowania. Dokonuje także syntetycznego przeglądu metod pozwalających na ocenę „eko-ekonomicznego” rozwoju przedsiębiorstwa przez analizę wskaźników, które określają prosty czas zwrotu nakładów, umożliwią efektywniejszą alokację zasobów i wskaźnik LCC, który pomaga wybrać najbardziej opłacalną opcję z pośród innych konkurencyjnych alternatyw eksploatacji, zakupu i utrzymania.

Keywords: eko-efektywność, ekologia, ochrona środowisko, zarządzanie przedsiębiorstwem
str. 52 pobierz
7 3(15)/2016/7

Weronika DOROZIŃSKA, La Minh HOANG, Maciej KWIATKOWSKI, Manh Duc NGUYEN, Daria NOWICKA, Marcin SIKORA, Paulina STAŃKO, Le Minh QUAN
Efektywność procesów eko-logistycznych na rynku produktów żywnościowych

Abstract: Artykuł podejmuje problematykę efektywności eko-logistyki na rynku produktów żywnościowych. Celem artykułu jest przedstawienie głównych problemów oddziaływania procesów wytwórczych produktów żywnościowych, opakowań, dystrybucji oraz transportu na środowisko. Przedstawiono w nim genezę eko-logistyki w nawiązaniu do pojęcia logistyka i logistyka zwrotna. Została przedstawiona charakterystyka oraz ogólne założenia efektywności procesów ekologistycznych, jednocześnie opisano rynek produktów żywnościowych oraz jego wpływ na środowisko naturalne. Ponadto określono w nim problematykę generowania odpadów przez podmioty gospodarcze działające na rynku żywnościowym w aspekcie ich dalszego zagospodarowania. Poruszono, także temat norm sanitarnych dla produktów z sektora gospodarki żywnościowej oraz dynamikę rozwoju technologii wykorzystywanych w procesach logistyki zwrotnej, zmieniających się oczekiwań egzogenicznych i systemów wartości.

Keywords: eko-logistyka, środowisko, logistyka zwrotna, rynek produktów żywnościowych
str. 59 pobierz
8 3(15)/2016/8

Tygran DZHUGURYAN, Zofia JÓŹWIAK
Infrastruktura multi – floor w systemach wirtualnych przedsiębiorstw

Abstract: Wytwarzanie multi-floor jest szeroko stosowane w wielkich miastach o dużej gęstości populacji z powodu ograniczonych obszarów dla rozwoju przemysłu, a także konieczności usprawnienia strumieni transportowych. Artykuł zawiera analizę infrastruktury, dla wielokondygnacyjnego systemu wirtualnych przedsiębiorstw. Analiza ta umożliwia przydzielanie komponentów i badanie ich roli w utrzymaniu produkcji głównej. W artykule ustalono warunki dotyczące harmonizacji pionowego transportu, ładowności oraz wykonania produkcji montażowej multi-floor. Ponadto przeprowadzono morfologiczną analizę wzorców własności środków trwałych dla wielokondygnacyjnych wirtualnych przedsiębiorstw. W artykule proponuje się zdefiniowanie przedsiębiorstwa - domu, jako systemu multi-floor wirtualnych przedsiębiorstw.

Keywords: system multi-floor, elastyczna produkcja, czas cyklu, transport pionowy, osiągi
str. 70 pobierz
9 3(15)/2016/9

Marta JAGUSIAK-KOCIK, Marek KRYNKE
Analiza efektywności maszyn w przedsiębiorstwie produkującym sprzęt elektroniczny

Abstract: Artykuł prezentuje zagadnienia z zakresu systemów utrzymania ruchu. Scharakteryzowane są cztery, główne generacje systemów utrzymania ruchu. Przedstawione są również założenia, cele oraz historia Kompleksowego Utrzymania Maszyn TPM. Przedstawiono przedsiębiorstwo zlokalizowane w województwie śląskim, zajmujące się produkcją urządzeń elektronicznych: elektronicznych liczników energii elektrycznej i teleinformatycznych systemów pomiarów, rejestracji, analizy, prezentacji i billingu wielkości rozliczeniowych. W części badawczej zaprezentowano analizę efektywności maszyn niezbędnych w procesie wytwórczym elektronicznego licznika energii elektrycznej - automatu do montażu powierzchniowego i fali lutowniczej, przy wykorzystaniu współczynników TPM. Zastosowanie tych współczynników pozwoliło na ocenę stanu istniejącego maszyn poddanych analizie i wyciągnięcie wniosków odnośnie dalszego utrzymania ruchu tych maszyn.

Keywords: licznik energii elektrycznej, TPM, ogólna efektywność urządzenia
str. 79 pobierz
10 3(15)/2016/10

Marek KRYNKE, Marta JAGUSIAK-KOCIK
Kwantyfikacja przyczyn błędów dotyczących obliczania nośności łożysk tocznych wieńcowych

Abstract: W artykule przedstawiono czynniki wpływające na poprawę jakości i udoskonalenia procesu obliczania nośności łożysk tocznych wieńcowych. Celem prowadzonych rozważań jest znalezienie i wyeliminowanie źródeł powstawania błędów przy określaniu charakterystyk nośności łożysk tocznych wieńcowych. Wynikiem prowadzonych badań jest określenie stopnia ryzyka popełniania błędów oraz wskazówki dla projektantów łożysk tocznych wieńcowych.

Keywords: łożysko wieńcowe, nośność statyczna, metoda FMEA, diagram Ishikawy
str. 87 pobierz
11 3(15)/2016/11

Victor NORDIN
Problemy transportu miejskiego kaliningradu i ich rozwiązanie

Abstract: Główną przyczyną degradacji naszych miast jest "zderzenie miast i pojazdów". W Ka­liningradzie przezwyciężony krytyczny granicą motoryzacja około 300-400 samochodów na 1000 mieszkańców. Sytuacja ta charakteryzuje się samochodowymi opóźnień, wypadków drogowych i degradacją środowiska. Dla przezwyciężenia kryzysu powinny być opracowane i wdrożone środki polityki transportowej na dwóch omówionych w artykule kierunkach. Bez ich wdrażania miasto nie może stać się miastem, "wygodne życie".

Keywords: miasto, miejski system transportowy, publiczny transport pasażerski
str. 97 pobierz
12 3(15)/2016/12

Tomasz SZULC
Wykorzystanie systemów gis dla delimitacji zdegradowanych obszarów małych miast i terenów wiejskich

Abstract: W artykule zaprezentowano wyniki badań nad wykorzystaniem systemów GIS dla delimitacji obszarów zdegradowanych w mniejszych gminach. Podczas analiz autor stwierdził, iż roz­mieszczenie populacji mniejszych gmin jest nierównomierne, gdyż większość ich obszarów Zajmują lasy lub pola uprawne. To z kolei naturalnie zwiększa populację na obszarach mieszkalnych. Z punktu widzenia wskaźników społeczno-ekonomicznych odnoszonych do jednostki powierzchni gruntu, fakt ten powoduje zaburzenie wyników. Z drugiej strony, z uwagi na mniejszą liczbę mieszkańców, porównując z większymi miastami, przyjęcie wskaźników odnoszonych „do 100 mieszkańców” w sposób bezpośredni, również zaburza i zniekształca wyniku. Niniejszy tekst stanowi próbę odpowiedzi na te dylematy.

Keywords: małe miasta, delimitacja, obszary zdegradowane, rewitalizacja
str. 106 pobierz
13 3(15)/2016/13

Robert ULEWICZ
Wykorzystanie modelu Kano do klasyfikacji elementów jakości produktu

Abstract: W artykule przedstawiono studium przypadku wykorzystania modelu Noriakiego Kano, który pozwala na wyodrębnienie cech idealnego produktu z perspektywy potencjalnego klienta. Jednym z podstawowych założeń modelu Kano jest zmienność wymagań klienta, które wraz z upływem czasu i kopiowaniem atrybutów produktu przez konkurencyjne firmy, tzw. czynniki „zachwycające” powszednieją i stają się atrybutami oczekiwanymi, następnie zaś czynnikami pożądanymi, a w końcowej fazie czynnikami zniechęcającymi. Badania cech idealnego produktu przeprowadzono w przedsiębiorstwie przetwórstwa mięsno-warzywnego. Wyodrębniono cztery grupy cech: wabiące, standardowe, jednowymiarowe i obojętne. W oparciu o uzyskane dane zmodyfikowano opakowania oraz zmieniono obszary alokowania danego typu asortymentu na rynku.

Keywords: teoria KANO, jakość, wyrób spożywczy
str. 117 pobierz
14 3(15)/2016/14

Radosław WOLNIAK
Rola metody QFD w kreowaniu innowacji

Abstract: Wychodząc od klasycznych podziałów innowacji na innowacje produktowe, procesowe oraz organizacyjne oraz z koncepcji innowacji rutynowych, wymuszonych i wynikających z okazji celem publikacji było określenie możliwości zastosowania metody QFD w przypadku poszczególnych rodzajów innowacji. Dodatkowo podjęto próbę porównania roli metody QFD w omawianym zakresie w porównaniu z innymi narzędziami wykorzystywanymi w zarządzaniu jakością.

Keywords: QFD, zarządzanie jakością, innowacje, metody zarządzania jakością
str. 127 pobierz
15 3(15)/2016/15

Damian ZASINA, Jarosław ZAWADZKI
Surogat emisji do powietrza ze spalania paliw w gospodarstwach domowych – analiza z użyciem podejścia top-down

Abstract: Celem przedstawionej analizy było otrzymanie wstępnego surogatu emisji zanieczyszczeń do powietrza ze spalania paliw w źródłach komunalno-bytowych (gospodarstwa domowe). Opisana w artykule metoda, nie jest pozbawiona wad (częściowa utrata informacji nt. lokalizacji), ale może służyć do otrzymywania wstępnych informacji nt. zmienności przestrzennej gęstości zaludnienia, co pociąga za sobą również zmiany w rozkładzie przestrzennym emisji. Przedstawiona metoda może służyć również do pośredniej detekcji przestrzennych wartości odstających.

Keywords: zanieczyszczenia powietrza, rozkład przestrzenny, gospodarstwa domowe
str. 135 pobierz

 

ISSN - 2391-9361

3(5)/2013
SYSTEMY WSPOMAGANIA W INŻYNIERII PRODUKCJI
ŚRODOWISKO I BEZPIECZEŃSTWO W INŻYNIERII PRODUKCJI

Nakład numeru: 130 egzemplarzy

 
Spis treści

  pobierz
1 3(5)/2013/1

Janusz ADAMCZYK, Robert DYLEWSKI
Znaczenie lokalnych punktów gromadzenia odpadów w systemie gospodarki odpadami budowlanymi

Abstract: Gospodarowanie odpadami budowlanymi jest zagadnieniem szczególnym w kontekście zmienności ilości i rodzaju ich występowania. Po drugiej stronie wytwarzania odpadów budowlanych, w myśl zrównoważonego rozwoju powinien znajdować się recykling, czy też odzysk, w założeniu zmierzający do całościowego (100%) wykorzystania tych odpadów. W artykule zaprezentowano korzyści wynikające z zastosowania Lokalnych Punktów Gromadzenia Odpadów (LPGO). Analizę oparto o funkcjonujące na terenie kraju przedsiębiorstwa zajmujące się odzyskiem i recyklingiem gruzu.

Keywords: zarządzanie odpadami, odpady budowlane, Lokalne Punkty Gromadzenia Odpadów
str. 9 pobierz
2 3(5)/2013/2

Agnieszka ADAMSKA, Kinga KASPEREK, Witold BIAŁY
Analiza zbiórki oraz utylizacji odpadów medycznych w protetyce i w stomatologii

Abstract: W artykule zostały przedstawione ogólne pojęcia gospodarki odpadami medycznymi, ich rodzaje, zasady gromadzenia i oznakowania oraz transport odpadów z miejsca powstawania do punktu ich unieszkodliwiania. Omówiono metody ich utylizacji, a także wpływ funkcjonowania spalarni na środowisko. Przytoczono aktualne regulacje prawne obowiązujące w Polsce. Przybliżono zasady funkcjonowania obiektów utylizacji odpadów medycznych. Przytoczone zostały nowelizacje ustawy o odpadach medycznych z roku 2013.

Keywords: odpady medyczne, gospodarka odpadami, zbiórka i utylizacja, pracownia protetyczna, gabinet stomatologiczny
str. 17 pobierz
3 3(5)/2013/3

Anna ANDRYKIEWICZ
Ocena i optymalizacja zintegrowanej polityki produktowej Unii Europejskiej w aspekcie promowania myślenia w kategorii cyklu życia i kreowania zrównoważonych wzorców konsumpcji

Abstract: Praca ma na celu weryfikację instrumentów Zintegrowanej Polityki Produktowej realizowanych przez kraję Unii Europejskiej. Dokonuje przedstawienia najważniejszych elementów ZPP: ekologicznej oceny cyklu życia, oznakowania ekologicznego, systemu ekozarządzania i audytu, zielonych zamówień publicznych, opłat i podatków ekologicznych oraz społecznej odpowiedzialności biznesu. Zawiera badania na temat identyfikacji percepcji czynnika ekologicznego jako kryterium wyborów konsumenckich. Wskazano, także poziom umiejętności identyfikacji produktów o lepszych parametrach środowiskowych, wśród konsumentów polskich, belgijskich i niemieckich.

Keywords: Zintegrowana Polityka Produktowa, ZPP, rozwór zrównoważony, zrównoważona konsumpcja, LCA, LCT, ELCD, EMAS, ekoznakowanie, podatki i opłaty ekologiczne, zielone zamówienia publiczne, społeczna odpowiedzialność biznesu
str. 36 pobierz
4 3(5)/2013/4

Henryk BADURA
Określenie stopnia zagrożenia pożarem endogenicznym w zrobach ścian zawałowych na podstawie pomiarów telemetrycznych stężenia tlenku węgla

Abstract: W artykule przedstawiono metodę pomiarów strumienia objętości tlenku węgla, wydzielającego się do powietrza przepływającego przez rejon ściany. Strumień ten jest wykorzystywany jako jeden ze wskaźników zagrożenia pożarami endogenicznymi. Przedstawiona metoda opiera się na tzw. pomiarach technicznych, możliwych to wykonania przez pracowników kopalń i z wykorzystaniem dostępnego w kopalniach wyposażenia. Przedstawiono sposób pomiaru pola przekroju poprzecznego wyrobiska, prędkości przepływu powietrza, strumienia objętości powietrza oraz tlenku węgla. Podano również sposób obliczania błędów pomiarów.

Keywords: kopalnie węgla, zagrożenie pożarowe, pomiary telemetryczne, błędy pomiarowe
str. 57 pobierz
5 3(5)/2013/5

Wojciech BATKO, Renata BAL
Analiza skorelowania wyników pomiarowych w ocenach stanu zagrożeń hałasowych środowiska

Abstract: Wyznaczenie niepewności pomiaru jest koniecznością każdej procedury kontrolnej. Zgodnie z ograniczeniami metody wyznaczenia niepewności pomiarów; (zalecanej w Przewodniku GUM opracowanym pod egida Międzynarodowego Biura Miar (BIPM)); wystąpiła konieczność analizy powiązań czasowych chwilowych wartości poziomu dźwięku LAi , które służą do wyliczeń kontrolowanych wskaźników hałasu. Autorzy rozpatrzyli problem występowania autokorelacji w wynikach pomiaru, regularnie próbkowanych poziomów dźwięku. Przedstawiono niezbędna identyfikację funkcji autokorelacji, dla kontrolowanej zmienności w roku kalendarzowym, równoważnych poziomów dźwięku L Di, L Wi, L Ni, i = 1,2,. .,365. Wskazano niezbędną korektę dotychczasowych rozwiązań oceny niepewności, poprzez wyznaczenie efektywnej liczby nieskorelowanych obserwacji kontrolnych neff, zależnej od funkcji autokorelacji. Rozważania uzupełniono przykładem liczbowym ilustrującym możliwe różnice w ocenach niepewności estymacji wartości kontrolowanych wskaźników hałasu.

Keywords: poziom dźwięku, hałas, autokorelacja, ocena niepewności
str. 67 pobierz
6 3(5)/2013/6

Jarosław BRODNY
Analiza wpływu strzemion na pracę złącza ciernego

Abstract: W opracowaniu przedstawiono wyniki badań wpływu strzemion oraz ich jarzm na pracę złącza ciernego wykorzystywanego w górniczej obudowie podatnej wyrobisk korytarzowych. Oprócz połączenia konstrukcyjnego głównym zadaniem strzemion w złączu ciernym jest zapewnienie odpowiedniej siły docisku między współpracującymi kształtownikami, co wiąże się z koniecznością zapewnienia osiowego obciążenia w stosowanym w strzemionach połączeniu gwintowym. W tym celu przeprowadzono badania całych strzemion i ich jarzm określając wartość obciążenia, przy którym dochodzi do ich trwałej deformacji. Deformacje te są główną przyczyną nieosiowego obciążenia połączenia gwintowego. Badaniom poddano najczęściej obecnie stosowane konstrukcje strzemion oraz wzmocnioną wersję strzemienia SDO29. Uzyskane wyniki jednoznacznie dowodzą, że strzemiona mają bardzo istotny wpływ na pracę złączy ciernych oraz bezpieczeństwo pracy obudowy.

Keywords: obudowa podatna, złącze cierne, strzemiona
str. 75 pobierz
7 3(5)/2013/7

Piotr BUCHTA, Tomasz CISEK
Europejski fundusz rozwoju regionalnego jako instrument wsparcia uporządkowania gospodarki ściekowej w gminie – studium przypadku

Abstract: W artykule przedstawiono szanse i zagrożenia występujące w procesie realizacji projektu uporządkowania gospodarki ściekowej na przykładzie wybranej gminy – Lędziny. Główny nacisk położono na specyfikę realizacji projektu współfinansowanego z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko. W referacie pokazano ponadto problem prowadzenia inwestycji w oparciu o tzw. czerwony lub żółty FIDIC.

Keywords: gospodarka ściekowa, Europejski Funduszu Rozwoju Regionalnego, ścieki komunalne, kanalizacja
str. 88 pobierz
8 3(5)/2013/8

Anna GEMBALSKA-KWIECIEŃ
Prawidłowe kształtowanie środowiska pracy jako jeden z elementów podnoszenia bezpieczeństwa pracy

Abstract: W prezentowanym artykule zajęto się tematyką organizacji warunków pracy, zwrócono uwagę na środowisko pracy i wpływ jego elementów, takich jak: mikroklimat, jakość oświetlenia, zanieczyszczenie powietrza, odpowiedni dobór barw a także hałas na organizm pracującego człowieka. Zwrócono uwagę na problem organizacji pracy w przedsiębiorstwie. Przedstawiono zachowania pracownika w warunkach zagrożenia, oraz sytuacji niedostatku informacji i deficytu czasu. Zagadnienia poruszone w artykule w istotny sposób wpływają na doskonalenie metod profilaktycznych związanych z warunkami środowiska i organizacji pracy, w tym także poprawy procesu komunikowania się w przedsiębiorstwie.

Keywords: zarządzanie bezpieczeństwem, organizacja pracy, błąd ludzki, czynnik ludzki, środowisko pracy, wypadki przy pracy
str. 95 pobierz
9 3(5)/2013/9

Oliwia HASIUK, Witold BIAŁY
Metody i sposoby usuwania pyłów powstających w pracowni protetycznej

Abstract: W artykule przedstawiono rodzaje zanieczyszczeń w pracowni protetycznej oraz metody ich usuwania. Stanowiska pracy w pracowni podstawowej powinny posiadać: • indywidualne źródło oświetlenia pola pracy o natężeniu światła 1000 luksów, oddalone od płyty stołu laboratoryjnego o 0,6-0,7 m, • krzesło z oparciem pod lędźwie i przedramiona, • mechaniczny wyciąg miejscowy do odprowadzania pyłów. Wykazano, jak bardzo ważnym zagadnieniem w pracowni dentystycznej jest sprawne działanie urządzeń wentylacyjnych z powodu szczególnie dużego zagrożenia pyłami. Podstawowe zagrożenie w tym zakresie niosą ze sobą pyły gipsu – również obrabianie tworzywa akrylowego powoduje intensywne pylenie. Ponadto, źródłem zapylenia jest także proces szlifowania metali. Zaprezentowano elementy urządzenia oraz przedstawiono krótką instrukcję do samodzielnego wykonania odciągu miejscowego, spełniającego wymogi bezpieczeństwa.

Keywords: zanieczyszczenie, pył, wentylacja, odciąg miejscowy
str. 109 pobierz
10 3(5)/2013/10

Jolanta IGNAC-NOWICKA
Ocena zagrożenia bezpieczeństwa pracy na stanowiskach zagrożonych pyłem przemysłowym oraz środki techniczne w profilaktyce

Abstract: W artykule przedstawiono analizę narażenia pracowników przemysłu maszynowego w przykładowym przedsiębiorstwie na pył przemysłowy. Zaprezentowano klasyfikację pyłów przemysłowych, ich cechy decydujące o szkodliwości oraz skutki wywołane w organizmie pracownika. Wskazano najczęściej stosowane metody pomiarowe stężeń pyłu dla oceny narażenia pracowników na pył przemysłowy. Badaniom poddano 10 wybranych stanowisk pracy o różnych typach zadań. Określono stanowiska najbardziej narażone na obecność pyłu w odniesieniu do wartości NDS oraz określono poziom ryzyka zawodowego. Przeanalizowano wyposażenie stanowisk pracy w urządzenia odpylające. Ponadto przedstawiono metody działań profilaktycznych w odniesieniu do zagrożeń pyłami przemysłowymi o dużej toksyczności w badanym zakładzie.

Keywords: zagrożenie pyłem, choroba zawodowa, ryzyko zawodowe, wartości NDS
str. 120 pobierz
11 3(5)/2013/11

Karolina JĄDERKO, Barbara BIAŁECKA
Wybrane problemy budowy systemu gospodarki odpadami komunalnymi w świetle nowych przepisów

Abstract: Artykuł przedstawia analizę bieżącego stanu systemu gospodarki odpadami komunalnymi w województwie śląskim. Badania obejmowały ocenę przygotowania technologicznego w ramach nowych przepisów, które zobowiązują gminę do opracowania i zarządzania systemem gospodarki odpadami komunalnymi. Efektem analiz jest wskazanie potrzeby ciągłego doskonalenia systemu, w tym selektywnej zbiórki jak również efektywnego wykorzystania dostępnych technologii i działań logistycznych pod kątem wzrostu odzysku i recyklingu odpadów komunalnych.

Keywords: system gospodarki odpadami, odpady komunalne, aspekt prawny, logistyka, ustawa o utrzymaniu porządku i czystości w gminach
str. 135 pobierz
12 3(5)/2013/12

Krzysztof KURUS, Barbara BIAŁECKA
Analiza możliwości zarządzania ładunkiem rtęci w węglu kamiennym – artykuł przeglądowy

Abstract: Artykuł zawiera analizę literaturową dotyczącą problemu emisji rtęci pochodzącej ze spalania węgla kamiennego. Na podstawie istniejących danych oszacowano aktualną emisję rtęci do atmosfery oraz wskazano problemy z jakimi będzie musiała się zmierzyć polska gospodarka oparta na węglu. W artykule dokonano wstępnej oceny czynników oraz technologii wpływających na zawartość Hg w produkcie handlowym.

Keywords: rtęć, górnictwo, energetyka, ochrona środowiska, emisje
str. 145 pobierz
13 3(5)/2013/13

Marek PROFASKA, Marek GÓRA
Badania emisji drgań z ciągu komunikacyjnego – studium przypadku

Abstract: W publikacji przedstawiono wyniki badań emisji drań z ciągu komunikacyjnego drogi 5343S na odcinku ul. Zabrzańskiej i ul. Jesionka w dzielnicy Dębieńsko, gminy i miasta Czerwionka-Leszczyny. Przedstawiono również wybrane zagadnienia z zakresu drgań mechanicznych oraz wpływu drgań na konstrukcję budynków i ludzi w nich przebywających.

Keywords: drgania z ciągów komunikacyjnych, badania drgań, drgania budynków
str. 154 pobierz
14 3(5)/2013/14

Joanna ZARĘBSKA
Konwencjonalne i ekologiczne torby handlowe

Abstract: Torby handlowe są nieodłącznym towarem sprzedawanym lub dodawanym (do niedawna w większości sklepów bezpłatnie) przez handlowców w momencie pakowania zakupów. Szczególnie sklepy wielkopowierzchniowe oferują klientom szeroki wybór toreb na zakupy z uwzględnieniem ich różnorodnej przyjazności dla środowiska. Wybór torby zależy jednak od świadomości ekologicznej konsumenta oraz wiedzy na temat zastosowanych chwytów marketingowych producentów toreb, które nie zawsze są zgodne z prawdą. Torby handlowe stanowią również część odpadów opakowaniowych i komunalnych, i jako takie są poważnym zagrożeniem dla osiągnięcia celów określonych w krajowych regulacjach prawnych dostosowanych do Dyrektywy 2008/98/EC i Dyrektywy 94/62/WE, a przede wszystkim są zagrożeniem dla środowiska.

Keywords: torby konwencjonalne, torby biodegradowalne, ocena cyklu życia opakowań – LCA, gospodarowanie odpadami opakowaniowymi, recykling
str. 168 pobierz
ISSN - 2391-9361

3(9)/2014
SYSTEMY WSPOMAGANIA W INŻYNIERII PRODUKCJI
JAKOŚĆ I BEZPIECZEŃSTWO

Nakład numeru: 130 egzemplarzy

 
Spis treści

  pobierz
1 3(9)/2014/1

Henryk BADURA
Prognoza jednodniowa stężenia metanu na wylocie z rejonu ściany N-6 W pokładzie 330 w KWK „K3”

Abstract: W pracy przedstawiono dwa warianty prognozy jednodniowej średniego stężenia metanu na wylocie z rejonu ściany i obliczono błędy prognoz. Trafność prognoz była bardzo wysoka. Wykonano również dwie wersje jednodniowej prognozy maksymalnego stężenia metanu na wylocie z rejonu ściany. Analiza błędów tych prognoz wykazała także ich przydatność dla praktyki górniczej.

Keywords: metan, prognozy stężenia metanu, błędy prognoz, kopalnie węgla
str. 11 pobierz
2 3(9)/2014/2

Małgorzata BARON-WIATEREK
Znaczenie kapitału społecznego dla funkcjonalności działań samorządu terytorialnego na rynku pracy

Abstract: W opracowaniu wskazano zasadnicze kwestie dotyczące znaczenia kapitału społecznego w wypełnianiu przez samorząd terytorialny swych zadań na rynku pracy. Funkcjonowanie polityki rynku pracy zależy od wielu czynników. Jednym z nich jest promowanie i tworzenie warunków dla współdziałania uczestników społeczności lokalnej.

Keywords: kapitał społeczny, samorząd terytorialny, rynek pracy
str. 22 pobierz
3 3(9)/2014/3

Witold BIAŁY, Patryk MARGECIOK
Ocena możliwości rewitalizacji zwałowiska górniczego jednej z kopalń Kompanii Węglowej S.A.

Abstract: W artykule przedstawiony został zaproponowany algorytm oceny możliwości rewitalizacji zwałowiska górniczego, przy jednej z kopalń Kompani Węglowej SA. Uwzględniony został status prawny, położenie oraz zaproponowane zostały potencjalne scenariusze, z których wybrano jeden (najlepszy) ze względu na przyjęte kryteria. Wybrany scenariusz został poddany dalszej ocenie za pomocą takich analiz jak: SWOT/TOWS, FMEA i QFD. Analizy zostały przeprowadzone w celu uzyskania bardziej efektywnych i miarodajnych wyników aspektów społecznych i ekonomicznych.

Keywords: rewitalizacja, algorytm, scenariusze, analiza SWOT/TOWS, FMEA, QFD
str. 34 pobierz
4 3(9)/2014/4

Stanisław BORKOWSKI, Manuela INGALDI, Marta JAGUSIAK-KOCIK
Struktura niezgodności i ważność rodzajów kontroli wizualnej podczas produkcji opakowań szklanych

Abstract: W rozdziale krótko omówiono przemysł szklarski w Polsce. Dokonano ogólnej charakterystyki analizowanego przedsiębiorstwa - huty szkła, która zajmuje się produkcją opakowań szklanych. Scharakteryzowano opakowania szklane: ich składniki, zastosowanie, cechy. W części badawczej dokonano hierarchizacji niezgodności występujących podczas produkcji butelek ze szkła bezbarwnego za pomocą Diagramu Pareto-Lorenza. Przedstawiono również analizę części wyników wybranego zestawu czynników ankiety BOST (zasad zarządzania Toyoty w pytaniach). Zestaw ten związany jest z zasadą 7 zarządzania Toyoty i dotyczy najważniejszych czynników w kontroli wizualnej.

Keywords: przemysł szklarski, opakowania szklane, niezgodność, diagram Pareto-Lorenza, ankieta BOST, kontrola wizualna
str. 43 pobierz
5 3(9)/2014/5

Tomasz CISEK
Założenia a rzeczywistość na przykładzie realizacji projektu „Uporządkowanie gospodarki ściekowej w gminie Lędziny”

Abstract: W artykule przedstawiono konfrontacje założeń i oczekiwań związanych z realizacja projektu uporządkowania gospodarki wodnościekowej w gminie z rzeczywistymi warunkami na jakie napotkano na etapie wykonawczym. Zaprezentowano konkretne przykłady występujących problemów, wynikających głównie ze strony innych interesariuszy, którzy nie zawsze byli zainteresowani skuteczną realizacją projektu, próbując przy okazji realizować własne, często nie do końca zgodne z założeniami projektu cele.

Keywords: gospodarka ściekowa, ścieki komunalne, sieci kanalizacyjne
str. 52 pobierz
6 3(9)/2014/6

Robert DYLEWSKI, Janusz ADAMCZYK
Ocena wpływu lokalizacji budynku na zapotrzebowanie na energię

Abstract: Zagadnienie poprawy efektywności energetycznej jest jednym z najbardziej uzasadnionych ekonomicznie sposobów zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych do atmosfery. W artykule omówiono korzyści ekologiczne wynikające z przeprowadzenia inwestycji polegającej na termoizolacji przegród zewnętrznych budowlanych. Wyznaczono optymalne wartości współczynnika przenikania ciepła pionowej przegrody zewnętrznej, ekologiczną wartość inwestycji oraz ekologiczną efektywność kosztową. Zastosowano wielowariantowość układów budowy przegrody zewnętrznej w odniesieniu do materiałów konstrukcyjnych oraz termoizolacyjnych. Dodatkowo wzięto pod uwagę lokalizację budynku w różnych pięciu strefach klimatycznych Polski oraz źródło ciepła stosowane w budynku.

Keywords: efektywność energetyczna, LCA, korzyści ekologiczne
str. 60 pobierz
7 3(9)/2014/7

Łukasz DZIEMBA
Modelowanie organizacji akcji ratowniczej – stadium przypadku katastrofy śmigłowca

Abstract: Dla skutecznego przeciwdziałania sytuacjom kryzysowym organizowane są centra nadzorujące poszczególne służby ratunkowe. Za pośrednictwem centrum informacja o zdarzeniu jest przekazywana do służb ratunkowych które zachowując autonomię podejmują akcje ratunkową. Służby ratunkowe działają w oparciu o informacje pozyskiwane w trakcie akcji ratunkowej. Aby przygotować służby ratunkowe do nieoczekiwanych zmian w sytuacji kryzysowej potrzebne są scenariusze uwzględniające skrajnie niebezpieczny rozwój sytuacji kryzysowej. W publikacji prezentowane jest taki alternatywny scenariusz utworzony na podstawie opisu zaistniałej sytuacji kryzysowej – wypadku śmigłowca MI-24.

Keywords: służby ratunkowe, sytuacja kryzysowa, diagram decyzyjny, mapa procesów
str. 74 pobierz
8 3(9)/2014/8

Anna GEMBALSKA-KWIECIEŃ, Jolanta IGNAC-NOWICKA
Analiza obciążeń statycznych na stanowiskach pracy biurowej

Abstract: W artykule przedstawiono analizę obciążeń statycznych pracownika biurowego odnosząc się do najczęściej występujących nieprawidłowości w organizacji stanowiska biurowego wg raportu na temat ergonomii polskich biur. Analizy obciążeń statycznych dokonano metodą symulacji komputerowej programu Anthropos ErgoMAX określając wytężenie układu mięśniowo-szkieletowego poprzez współczynniki dyskomfortu statycznego dla postawy siedzącej ze skrętem głowy w kierunku nie centrycznie umieszczonego monitora oraz dla postawy stojącej pochylonej. Współczynniki dyskomfortu statycznego zostały odniesione do obciążenia kręgosłupa pracownika w danej postawie.

Keywords: obciążenia statyczne, organizacja stanowiska biurowego
str. 87 pobierz
9 3(9)/2014/9

Anna Maria HORODECKA, Radosław WOLNIAK
Włoska nagroda jakości w administracji publicznej

Abstract: W niniejszej publikacji zaprezentowano i przeanalizowano Włoską Nagrodę Jakości, a w szczególności zaprezentowano Włoską Nagrodę Jakości przyznawaną podmiotom administracji publicznej. Przedstawiono w niej akty prawne, sposób dokonywania selekcji kandydatów oraz organy dokonujące wyboru zwycięzców. Zaprezentowano również listę laureatów odbytych edycji.

Keywords: nagroda jakości, modele doskonalenia, model EFQM, metoda CAF, włoska nagroda jakości, administracja publiczna
str. 99 pobierz
10 3(9)/2014/10

Agata JUSZCZAK, Mariusz J. LIGARSKI
Zmienność trendów w certyfikacji wg ISO 9001 na świecie i w Polsce

Abstract: W artykule zaprezentowano dane dotyczące ilości certyfikowanych systemów zarządzania na świecie, w Europie i w Polsce. Szczególną uwagę zwrócono na zmianę ilości certyfikatów zgodnych z wymaganiami normy ISO 9001. Podjęto próbę opisania trendów w rozwoju certyfikacji na świecie i w Polsce. Przedstawiono także możliwe przyczyny występowania wahań w ilościach nadawanych certyfikatów według ISO 9001. W ostatniej części opracowania przedstawiono porównanie zachodzących zmian oraz opis trendów.

Keywords: certyfikacja, ISO 9001, systemy zarządzania jakością
str. 110 pobierz
11 3(9)/2014/11

Dorota KSIĄŻEK, Mariusz J. LIGARSKI
Badanie wpływu systemu zarządzania jakością na konkurencyjność MSP

Abstract: W artykule zaprezentowano rolę, zasięg oddziaływania i znaczenie przedsiębiorstw sektora MSP we współczesnej gospodarce. Określono wpływ systemów zarządzania jakością na budowę i utrzymanie pozycji konkurencyjnej przedsiębiorstw na rynku. Podjęta została również próba przeanalizowania zasięgu oddziaływania systemów zarządzania jakością na procesy związane z bezpośrednią obsługą klienta. Analizę, ze wskazaniem czynników wpływających na wybory konsumenckie, przeprowadzono w oparciu o przeprowadzone badania własne z udziałem organizacji stanowiących odbiorców produktów przedsiębiorstw branży wodno-kanalizacyjnej.

Keywords: system zarządzania jakością, konkurencyjność, determinanty konkurencyjności, MSP
str. 120 pobierz
12 3(9)/2014/12

Krzysztof KURUS, Barbara BIAŁECKA, Pavla FOITOVÁ-DERNEROVÁ
Model systemu zagospodarowania odpadów z górnictwa węgla kamiennego w Górnośląskim Zagłębiu Węglowym

Abstract: Podziemna eksploatacja złóż węgla kamiennego wiąże się z wytwarzaniem znaczących ilości odpadów pogórniczych. Problem ten dotyczy zarówno Polski, jak i Republiki Czeskiej, gdzie wciąż znajduje się wiele czynnych zakładów górniczych. Artykuł zawiera model wspólnego systemu zbierania oraz promowania dobrych praktyk w zakresie gospodarki odpadami wydobywczymi. Konieczność zagospodarowania odpadów w obu krajach wynika w Polsce z ustawy z dnia 10 lipca 2008 roku o odpadach wydobywczych, zaś w Czechach z ustawy o gospodarowaniu odpadami górniczymi (zakon o nakládání s těžebním odpadem a o změně některých zákonů (157/2009)). Problem zagospodarowania odpadów wydobywczych oraz poprzeróbczych dotyczy czynnych, jak i zamkniętych już zagłębi węglowych. W artykule opisano rodzaje wytwarzanych odpadów wydobywczych oraz ich ilości, a także przedstawiono najbardziej perspektywiczne kierunki zagospodarowania odpadów wydobywczych w gospodarkach omawianych krajów.

Keywords: węgiel kamienny, odpady, kopalnie, muły węglowe, recykling, przeróbka węgla
str. 131 pobierz
13 3(9)/2014/13

Mariusz J. LIGARSKI
Rola doradcy zewnętrznego w tworzeniu sytemu zarządzania jakością

Abstract: : Autor w pracy zastanawia się nad rolą doradcy zewnętrznego w kształtowaniu systemu zarządzania jakością. Określa jego przestrzeń działania i zadania do wykonania. Prezentuje wyniki badań dotyczące postrzegania doradcy i jego oceny z perspektywy pełnomocnika ds. jakości. Zwraca uwagę na sposób doboru konsultanta i ocenę jego dokonań. Prezentuje i poddaje analizie czynniki i uwarunkowania, zarówno zewnętrzne, jak i wewnętrzne, wpływające na jakość usług doradczych. Podkreśla znaczenie organizacji, a szczególnie jej kierownictwa w procesie budowy systemu. Zastanawia się dlaczego dochodzi do zaburzeń podczas tworzenia systemu i próbuje określić tego przyczyny. Konkludując, zwraca uwagę na potrzebę zaangażowania i współdziałania obu stron uczestniczących w budowie systemu. Stwierdza, że to organizacja ponosi ostateczną odpowiedzialność za wynik procesu budowy systemu.

Keywords: system zarządzania jakością, ISO 9001, doradca zewnętrzny, proces budowy systemu
str. 143 pobierz
14 3(9)/2014/14

Michał MOLENDA
Uwarunkowania jakości badania satysfakcji klientów

Abstract: Artykuł poświęcony został problematyce wiarygodności badań satysfakcji klientów realizowanych w ramach funkcjonowania systemu zarządzania jakością opartego na normie ISO 9001:2008. Celem artykułu jest przedstawienie wyników krytycznej analizy praktyk w zakresie badań satysfakcji klientów realizowanych w jednym z przykładowych dużych przedsiębiorstw przemysłowych mającym siedzibę na terytorium Polski i obsługującym rynek europejski. Wybrane przedsiębiorstwo realizuje usługi dla klientów biznesowych. W artykule zawarto wyniki badań obrazujące praktyki i ich wyniki w zakresie badania satysfakcji klientów przez wybrane przedsiębiorstwo w latach 2006-2013. Krytyczna analiza praktyk stosowanych w danym przedsiębiorstwie pozwoliła zidentyfikować uwarunkowania jakości badań satysfakcji klienta.

Keywords: jakość, zarządzanie jakością, badanie satysfakcji klienta, system zarządzania jakością
str. 154 pobierz
15 3(9)/2014/15

Grażyna PŁAZA, Anna GEMBALSKA-KWIECIEŃ, Piotr KALETA, Jolanta IGNAC-NOWICKA, Tomasz WAŁEK, Zbigniew ŻURAKOWSKI
Transfer wiedzy o innowacyjnych rozwiązaniach technicznych na przykładzie wybranej KWK

Abstract: W kopalniach węgla kamiennego istotne znaczenie ma zastosowanie nowoczesnych urządzeń typu klimatyzacyjnych i odpylających, zapewniających komfort pracy. Klimatyzacja w kopalniach, aby mogła spełniać swoją funkcję, musi być odpowiednio zaprojektowana tak aby nie stanowiła zagrożenia dla pracy górników. Najczęściej stosowane są scentralizowane systemy chłodzenia coraz częściej projektowane zgodnie z ustaleniami automatyki, dzięki której możliwa jest bezawaryjna praca z ograniczonym udziałem człowieka. Obok temperatury, innym istotnym zagrożeniem środowiska pracy w górnictwie jest zapylenie powietrza. W polskich kopalniach stosuję się głównie odpylacze suche i mokre. Celem artykułu jest przedstawienie współczesnych zagadnień związanych z urządzeniami klimatyzacyjnymi i odpylającymi w kopalniach węgla kamiennego, tj. badania rynku produkcji urządzeń klimatyzacyjnych i odpylających, ocena zagrożenia klimatycznego. W artykule przedstawiono również badania własne przeprowadzone w formie kwestionariusza ankiety na temat oceny możliwości transferu wiedzy na temat nowoczesnych urządzeń chłodniczych i odpylających.

Keywords: klimatyzacja, kopalnia, odpylanie, temperatura, pył
str. 164 pobierz
16 3(9)/2014/16

Monika STĘPIEŃ, Barbara BIAŁECKA
Identyfikacja głównych problemów gospodarki odpadami komunalnymi w świetle nowelizacji ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach na przykładzie gminy Katowice

Abstract: Celem artykułu była identyfikacja problemów gospodarki odpadami komunalnymi w Katowicach, które ujawniły się po wejściu w życie nowelizacji ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Wyłonione problemy dotyczą trzech grup odbiorców ustawy – gminy, jej mieszkańców oraz przedsiębiorstwa zajmującego się odbiorem i zagospodarowaniem odpadów. Identyfikacja głównych problemów pozwoliła na stworzenie podstaw teoretycznych do praktyk doskonalących, jakie powinny być uwzględnione w dalszych działaniach na rzecz poprawy funkcjonowania systemu gospodarki odpadami komunalnymi w Katowicach.

Keywords: system gospodarki odpadami, odpady komunalne, ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, główne problemy, Katowice
str. 184 pobierz
17 3(9)/2014/17

Beata SZCZERBA
Plany na wypadek wystąpienia awarii, jako element zarządzania ryzykiem w przedsiębiorstwie branży hutniczej

Abstract: W artykule zaprezentowano sposób identyfikacji, analizy oraz oceny zagrożeń powodujących przerwanie ciągłości procesu produkcyjnego w obszarze Stalowni Elektrycznej. Dla wybranej sytuacji awaryjnej przedstawiono konkretny algorytm oraz wykaz części zamiennych, mające na celu minimalizację strat związanych z występującymi zakłóceniami. Do opracowania planów na wypadek wystąpienia awarii wykorzystano różnego rodzaju narzędzia jakościowe, które usprawniły proces gromadzenia oraz przetwarzania danych z przedsiębiorstwa.

Keywords: awaria, zarządzanie ryzykiem, zachowanie ciągłości działań
str. 195 pobierz
18 3(9)/2014/18

Bartosz SZCZĘŚNIAK
Koncepcja zastosowania arkusza kalkulacyjnego do wspomagania prowadzenia kart kontrolnych Shewarta

Abstract: W artykule zaprezentowano koncepcję narzędzia informatycznego wspomagającego prowadzenie kart kontrolnych Shewarta. W pierwszej kolejności omówiono ogólnie koncepcję kart kontrolnych a także określono założoną funkcjonalność dla tworzonego narzędzia. Dla założonej funkcjonalności, zidentyfikowano dane, które muszą być gromadzone i przechowywane w narzędziu. Dla zidentyfikowanych danych zaproponowano strukturę zgodną z relacyjnym modelem danych. W dalszej kolejności szczegółowo omówiono implementację bazy danych w arkuszu kalkulacyjnym oraz przedstawiono rozwiązania pozwalające na przeprowadzenie analizy dla wybranej właściwości. Zaproponowane rozwiązania pozwalają na automatyczną identyfikację punktów tworzących przedstawione w normie konfiguracje wskazujące sytuacje wymagające wyjaśnienia. Stworzone mechanizmy pozwalają również na przejrzystą prezentację wyników zarówno w formie tabelarycznej jak i za pomocą odpowiednich wykresów dla wybranego przez użytkownika zakresu próbek.

Keywords: arkusz kalkulacyjny, baza danych, relacyjny model danych, doskonalenie procesów informacyjnych, zarządzanie jakością, statystyczne sterowanie procesem
str. 208 pobierz
19 3(9)/2014/19

Dorota WANDZICH, Anna WIENTZEK, Grażyna PŁAZA
Bariery architektoniczne a bezpieczna edukacja osób niepełnosprawnych

Abstract: Problem niepełnosprawności jest coraz bardziej widoczny w mediach oraz codziennych aspektach życia. Coraz częściej budynki użyteczności publicznej są wyposażone w pochylnie oraz podnośniki, dostosowywane do potrzeb osób niepełnosprawnych. Komunikacja miejska staję się coraz bardziej dostępna, rynek pracy jest bardziej otwarty. Pomimo znacznego postępu, niestety jednak nadal na każdym kroku istnieją bariery, które stawiają niepełnosprawność, jako poważne wyzwanie dla całego społeczeństwa. Wiele obszarów egzystencji społecznej jest nadal mało dostępna dla osób niepełnosprawnych, które pomimo barier technicznych, muszą walczyć z uprzedzeniami wobec swojej osoby. Dzieci niepełnosprawne w świetle prawa mogą uczęszczać do szkoły ogólnodostępnej, niestety w większości przypadków, szkoła taka jest dla nich niedostępna. Placówki edukacyjne w większości przypadku są budynkami zbudowanymi przed rokiem 1994, rzadko otoczenie zewnętrzne jest dostosowywane dla osób niepełnosprawnych, brak podstawowych podjazdów oraz bezpiecznych dróżek, nie wspominając o przestrzeni wewnętrznej, wszechobecne schody oraz wąskie korytarze, stają się przeszkodą nie do pokonania. Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie rozwiązań techniczno-organizacyjnych, likwidujących bariery architektoniczne, a których wdrożenie ułatwia osobom niepełnosprawnym dostęp do budynku oraz korzystanie z usług oferowanych przez placówkę edukacyjną.

Keywords: bariery architektoniczne, edukacja, niepełnosprawność
str. 226 pobierz
20 3(9)/2014/20

Karolina WOJTACHA-RYCHTER, Barbara BIAŁECKA
Ocena potencjału produkcji i termicznej destrukcji paliw z odpadów w warunkach śląska

Abstract: Celem artykułu było określenie potencjału ilościowego i energetyczny odpadów komunalnych w województwie śląskim do produkcji paliw dla elektrowni i elektrociepłowni zawodowych. Szczególną uwagę zwrócono na aspekty finansowe, prawne i technologiczne zarówno systemu gospodarki odpadami w Polsce oraz rozwój technologii spalania odpadów w procesie produkcji energii elektrycznej i ciepła. Przeprowadzona analiza korelacji wykazała silną dodatnią zależność między ilością wytwarzanych odpadów a procesem urbanizacji.

Keywords: odpady komunalne, produkcja energii, analiza korelacji, paliwo z odpadów, akta prawne
str. 237 pobierz
21 3(9)/2014/21

Radosław WOLNIAK, Bożena SKOTNICKA-ZASADZIEŃ
Przygotowanie urzędu miejskiego do potrzeb osób niepełnosprawnych na przykładzie Chorzowa

Abstract: W artykule przedstawiono problematykę barier architektonicznych dla osób niepełnosprawnych w urzędzie miejskim w mieście Chorzów. Analiza polegała na ocenie przez osoby niepełnosprawne barier architektonicznych, na które napotykają w trakcie korzystania z usług urzędu miejskiego. Badania zostały przeprowadzone na próbie 60 osób. Na podstawie przeprowadzonej analizy można stwierdzić, że według osób niepełnosprawnych do rzeczy, które należy poprawić w pierwszej kolejności należą: brak dostosowania win do osób niepełnosprawnych, problemy ze znalezieniem właściwych informacji na stronie internetowej. Osoby niepełnosprawne, które brały udział w analizie uważają, iż urząd miejski w Chorzowie jest mało przyjazny.

Keywords: niepełnosprawni, jakość życia, bariery architektoniczne, przestrzeń publiczna
str. 249 pobierz
22 3(9)/2014/22

Joanna ZARĘBSKA, Katarzyna JOACHIMIAK-LECHMAN
Ekonomiczne i ekologiczne skutki zagospodarowania odpadów budowlanych w kontekście rozwoju zrównoważonego

Abstract: Scalenie techniki rachunku kosztów cyklu życia (LCC – Life Cycle Costing) i ekologicznej oceny cyklu życia (LCA – Life Cycle Assessment) umożliwia wyznaczenie wskaźników określających poziom oddziaływania ekonomicznego i ekologicznego całego cyklu lub wybranych etapów cyklu życia budynków mieszkalnych. W artykule przedstawiono procesy zagospodarowania odpadów czterech budynków mieszkalnych, różniących się od siebie technologią wykonania oraz spełnianym standardem energetycznym. Za główny cel badania wybrano powiązanie struktury materiałowej budynków, ilości powstających odpadów, oddziaływań środowiskowych generowanych przez powstające strumienie odpadów oraz kosztów i przychodów z tytułu ich końcowego zagospodarowania.

Keywords: zrównoważony rozwój, ocena cyklu życia, cykl życia budynku, odpady budowlane, koszty i korzyści
str. 261 pobierz
ISSN - 2391-9361

4(16)/2016
SYSTEMY WSPOMAGANIA W INŻYNIERII PRODUKCJI
METODY I NARZĘDZIA INŻYNIERII PRODUKCJI DLA ROZWOJU INTELIGENTNYCH SPECJALIZACJI

Nakład numeru: 130 egzemplarzy

 
Spis treści

  pobierz
1 4(16)/2016/1

Anna GEMBALSKA-KWIECIEŃ
Narzędzia wspierające rozwój innowacyjnych rozwiązań w inżynierii bezpieczeństwa

Abstract: W prezentowanym artykule zajęto się tworzeniem narzędzi poprawiających bezpieczeństwo pracy w badanym zakładzie produkcyjnym. Zwrócono uwagę na możliwość realizacji innowacyjnych rozwiązań w inżynierii bezpieczeństwa. Przeprowadzone badania empiryczne wykazały, że istnieje bardzo duży niewykorzystany potencjał wśród pracowników. Pomoc w umożliwieniu i promowaniu kreatywności wśród pracowników może mieć znaczący wpływ na poprawę stanu bezpieczeństwa, jak i również na poprawę jakości wykonywanej pracy.

Keywords: zarządzanie bezpieczeństwem, inżynieria bezpieczeństwa, innowacyjne rozwiązania
str. 9 pobierz
2 4(16)/2016/2

Anna Maria HORODECKA
Narzędzie informacji geograficznej w aspekcie medycyny spersonalizowanej

Abstract: Publikacja ta powstała na podstawie studiów literaturowych oraz źródeł wtórnych, charakteryzujących rolę medycyny spersonalizowanej w leczeniu pacjentów. Zwrócono w nim uwagę na potrzebę tworzenia profilu geograficznego pacjenta w medycynie spersonalizowanej, zwłaszcza w aspekcie migrujących społeczności. Przedstawiono także przykłady reakcji krajów wysokorozwiniętych na kształtowanie się medycyny spersonalizowanej i rekomendacje w Unii Europejskiej dot. medycyny personalizowanej oraz przytoczono postulat rozwoju medycyny w Województwie Śląskim. Ponadto zostały wskazane platformy komunikacji dotyczące zdrowia pacjenta.

Keywords: medycyna spersonalizowana, informacja geograficzna, profil geograficzny pacjenta, skażenia środowiska
str. 23 pobierz
3 4(16)/2016/3

Jolanta IGNAC-NOWICKA
Rozwój techniki sensorowej jako inteligentna specjalizacja w inżynierii bezpieczeństwa

Abstract: W artykule przedstawiono rolę sensorów w systemach monitoringu bezpieczeństwa. Przeanalizowano zastosowanie wybranych grup sensorów dla bezpieczeństwa gazowego oraz dla ochrony stref pracy. Omówiono również zastosowanie sensorów w obrazowaniu dla kamer pracujących w monitoringu bezpieczeństwa maszyn. Dla każdego obszaru zastosowania omówionych sensorów pokazano różne przykłady obecnie stosowanych aplikacji w warunkach przemysłowych. Pokazano zalety i funkcje dostępnych obecnie sensorów na rynku.

Keywords: inżynieria bezpieczeństwa, sensory, bezpieczeństwo gazowe, proces obrazowania w kamerach, kamery termowizyjne, bariery świetlne, kurtyny świetlne
str. 32 pobierz
4 4(16)/2016/4

Karolina JĄDERKO, Monika STĘPIEŃ, Barbara BIAŁECKA
Wyzwania w projektowaniu innowacyjnych systemów IT w gospodarce odpadami komunalnymi

Abstract: Niniejszy artykuł przedstawia przegląd obecnie stosowanych rozwiązań informatycznych w gospodarce odpadami komunalnymi w celu oceny ich funkcjonalności i opracowania założeń do budowy innowacyjnego, kompleksowego systemu IT wspierającego zwiększenie udziału odzysku i recyklingu odpadów. Autorzy wskazują na potrzebę porzucenia podmiotowego podejścia do projektowania systemów IT dedykowanych systemowi gospodarki odpadami na rzecz podejścia procesowego, który integrowałby wszystkich użytkowników w ramach efektywnej realizacji poszczególnych procesów.

Keywords: gospodarka stałymi odpadami komunalnymi, krajowe inteligentne specjalizacje, systemy IT
str. 43 pobierz
5 4(16)/2016/5

Piotr KALETA, Tomasz WAŁEK
Wykorzystanie wysokosprawnych technologii wytwarzania energii z paliw gazowych jako element zrównoważonego rozwoju

Abstract: W artykule przedstawiono problemy zagwarantowania dostępu do energii oraz metody wytwarzania energii użytecznej wraz z zachowaniem zasad zrównoważonego rozwoju. Przedstawiono wysokosprawne metody wytwarzania energii z paliw gazowych z wykorzystaniem mikrokogeneracji gazowej MCHP XRGI oraz gazowych pomp ciepła GHP. Pokazano korzyści dla zrównoważonego rozwoju wynikające z propagowania tych technologii oraz bariery prawne ograniczające ich szeroki rozwój.

Keywords: zrównoważony rozwój, wytwarzanie energii, efektywność energetyczna, sprawność energetyczna, mikrokogeneracja gazowa MCHP XRGI, gazowe pompy ciepła, OZE
str. 57 pobierz
6 4(16)/2016/6

Dorota KSIĄŻEK, Mariusz J. LIGARSKI
Rola zakładowej kontroli produkcji w doskonaleniu wyrobów i procesów

Abstract: W opracowaniu zwrócono uwagę na różnicę pomiędzy certyfikowaną zakładową kontrolą produkcji a systemem zarządzania jakością zgodnym z normą ISO 9001. Zobrazowany został również zasięg oddziaływania zakładowej kontroli produkcji na organizacje. Dokonana została także weryfikacja oddziaływania zakładowej kontroli produkcji na doskonalenie, zarówno produktu, jak i procesu, w oparciu o badania własne przeprowadzone w trzech organizacjach prowadzących działalność produkcyjną.

Keywords: zakładowa kontrola produkcji, doskonalenie, produkt, proces
str. 68 pobierz
7 4(16)/2016/7

Krzysztof MICHALSKI, Jacek SITKO
Wybrane problemy minimalizacji wytwarzania odpadów

Abstract: Problem wytwarzania odpadów zarówno w procesach produkcyjnych, jak i w działalności człowieka nie związanej bezpośrednio z procesami technologicznymi wymaga skutecznego przeciwdziałania. Istnieje konieczność wypracowywania takich wzorców produkcyjnych, handlowych i konsumpcyjnych, które będą sprzyjać ograniczaniu ilości wytwarzanych odpadów i maksymalnego wykorzystania zasobów w nich zawartych. Korzyści minimalizowania odpadów rozpatrywać można zarówno w kategoriach ekonomicznych, jak i środowiskowych i społecznych.

Keywords: minimalizowanie odpadów, unieszkodliwienie, recykling, odzysk
str. 80 pobierz
8 4(16)/2016/8

Jacek SITKO
Analiza zastosowania elementów inżynierii produkcji w utrzymaniu poziomu jakości produktów

Abstract: Przedmiotem artykułu jest analiza możliwości zastosowania narzędzi i metod jakościowych stosowanych w inżynierii produkcji w celu ograniczenia występowania wadliwych produktów w branży mechaniczno-samochodowej. Zastosowane metody pozwoliły na wybranych produktach znacząco podnieść ich poziom jakości. Wykorzystano diagram Pareto-Lorenza oraz analizę FMEA mające na celu identyfikację potencjalnych wad produktu lub procesu, ocenę ich wpływu na produkt/proces oraz ograniczenie tegoż wpływu.

Keywords: jakość, produkcja, analiza
str. 90 pobierz
9 4(16)/2016/9

Beata SZCZERBA, Barbara BIAŁECKA
Ogólne założenia do budowy systemu zarządzania reklamacjami

Abstract: Podstawowym celem opracowania systemu zarządzania reklamacjami jest integracja wiedzy pozyskanej – w tym przypadku od m.in. operatorów, inżynierów, specjalistów, kierowników, która bezpośrednio dotyczy zagadnień produkcyjnych – oraz danych ilościowych i jakościowych na temat poszczególnej reklamacji. Dane te można uzyskać od klienta wewnętrznego bądź zewnętrznego zgłaszającego problem, który stanowi najcenniejsze źródło informacyjne dla przedsiębiorstwa. W dalszej kolejności pozyskane dane są przetwarzane w informacje umożliwiające rozwiązanie danego zagadnienia. Mając na uwadze fakt, iż reklamacje występują w każdym przedsiębiorstwie, w szczególności produkcyjnym oraz liczność publikacji na temat poszukiwania przyczyn wystąpienia danych problemów reklamacyjnych, wskazanie założeń do budowy kompleksowego systemu zarządzania reklamacjami jest jak najbardziej zasadne. System ten będzie obejmował swoim zakresem różne obszary funkcjonowania przedsiębiorstwa, co przełoży się na łatwiejsze podejmowanie decyzji wpływających na minimalizację kosztów jakościowych.

Keywords: reklamacje, system, zarządzanie
str. 100 pobierz
10 4(16)/2016/10

Bartosz SZCZĘŚNIAK, Leszek PETRYCZKO
Doskonalenie procesu generowania kounikatów EDI w systemie klasy ERP z wykorzystaniem narzędzia bazującego na arkuszu kalkulacyjnym

Abstract: Wśród specjalizacji inteligentnych dla województwa śląskiego wymieniane są technologie informatyczne i telekomunikacyjne. Problemem, który występuje w tym obszarze w wielu organizacjach jest ręczna realizacja procesów, w ramach których przetwarzane są dane. Problem ten występuje pomimo stosowania nowoczesnych rozwiązań informatycznych a czasami jest nawet związany z ich wykorzystywaniem. Może on zostać rozwiązany poprzez zautomatyzowanie procesów z wykorzystaniem narzędzi tworzonych w arkuszach kalkulacyjnych. Przykład takiego narzędzia, wdrożonego w celu automatyzacji procesu generowania komunikatów EDI w systemie klasy ERP został opisany w artykule. Przedstawiono przebieg procesu wykonywanego przez człowieka oraz omówiono główne elementy zaproponowanego narzędzia. Porównano także czasy konieczne do realizacji procesu w różnych wariantach zarówno przed, jak i po wdrożeniu stworzonego narzędzia.

Keywords: arkusz kalkulacyjny, systemy ERP, doskonalenie procesów informacyjnych, jakość procesów
str. 109 pobierz
11 4(16)/2016/11

Bartosz SZCZĘŚNIAK
Mikronarzędzia bazujące na relacyjnym modelu danych a rozwój specjalizacji inteligentnych

Abstract: W artykule omówiono możliwość wykorzystania koncepcji mikronarzędzi bazujących na relacyjnym modelu danych w zakresie rozwoju kluczowych dla rozwoju innowacyjnego specjalizacji inteligentnych. Opisano główne elementy rozwijanej koncepcji tworzenia narzędzi w arkuszach kalkulacyjnych. Omówiono sposób reprezentacji zidentyfikowanych encji w arkuszach. Przedstawiono proponowane rozwiązania w zakresie zapewnienia integralności danych oraz w zakresie pozyskiwania założonych układów informacji. Zidentyfikowano także obszary specjalizacji inteligentnych, w których rozwój wpisuje się rozwój opisanej koncepcji oraz inne obszary, w zakresie których może ona zostać wykorzystana.

Keywords: arkusz kalkulacyjny, doskonalenie procesów informacyjnych, jakość procesów, relacyjny modele danych, specjalizacje inteligentne
str. 121 pobierz
12 4(16)/2016/12

Radosław WOLNIAK, Patrycja HĄBEK
Narzędzia wspierające rozwój inteligentnych specjalizacji

Abstract: Publikacja koncentruje się na problematyce narzędzi wspierających wprowadzanie koncepcji inteligentnych specjalizacji. W celu dobrej identyfikacji technologii, które mogą być zastosowane w ramach inteligentnych specjalizacji należy stosować różne narzędzia diagnostyczne, takie jak np.: analizy wskaźnikowe, plany działania w zakresie rozwoju nowych technologii, metoda SWOT, metoda foresight, itp. Celem niniejszej publikacji jest analiza podstawowych narzędzi, jakie są stosowane w procesie diagnozowania inteligentnych specjalizacji. W szczególności skoncentrowano się na analizie marszrut rozwoju technologii jako narzędzia szczególnie przydatnego w zakresie identyfikacji inteligentnych specjalizacji w regionie.

Keywords: inteligentne specjalizacje, innowacyjność, rozwój regionalny, przewaga konkurencyjna, zarządzanie technologią
str. 132 pobierz
13 4(16)/2016/13

Radosław WOLNIAK
Inteligentne specjalizacje w województwie śląskim

Abstract: W publikacji przedstawiono koncepcję inteligentnych specjalizacji na przykładzie województwa śląskiego. Wychodząc od genezy wykorzystania koncepcji inteligentnych specjalizacji w Unii Europejskiej, przedstawiono definicję pojęcia, wykorzystanie koncepcji w rozwoju regionów oraz zaprezentowano, które specjalizacje uznane zostały za inteligentne w przypadku województwa śląskiego.

Keywords: inteligentne specjalizacje, innowacyjność, produkcja, technologia, gospodarka oparta na wiedzy
str. 139 pobierz
14 4(16)/2016/14

Katarzyna MIDOR, Grzegorz KLIMASARA
Mapa procesu jako innowacyjne narzędzie optymalizacji jakościowej procesu produkcji

Abstract: Process mapping is of significant importance in quality management as it allows us to precisely analyse the processes going on in the organisation and, based on it, conduct an analysis of the critical points in the production process using selected quality management tools or methods. Organisations constantly search for new, innovative solutions and methods which can be used to increase their efficiency and product quality. An important measure taken by today's companies is the identification of causes of the defects recorded in the production process, and analysis of returns from external clients. This makes it possible to reduce production costs and increase the company's reliability in the eyes of the client. However, to achieve it, the company first needs to map the process. The article presents improving the production process of a vibrating screen manufactured by a company which produces machinery and equipment for the mining industry, using a process map. The analysis conducted made it possible to propose corrections and changes to the production process, which increased the efficiency of the analysed product.

Keywords: mapa procesu, procesy produkcyjne, innowacja, doskonalenie, zarządzanie jakością, produkt
str. 150 pobierz
15 4(16)/2016/15

Michał MOLENDA
Zarządzanie ryzykiem jako element inteligentnego systemu zarządzania jakością w jednostce inspekcyjnej weryfikującej technologie środowiskowe (ETV)

Abstract: Głównym celem artykułu jest opisanie procesu zarządzania ryzykiem w jednostce inspekcyjnej weryfikującej technologie środowiskowe oraz koncepcji jego integracji z inteligentnym systemem zarządzania jakością (ISZJ). Proces zarządzania ryzykiem opisano na podstawie badań przeprowadzonych w roku 2016 w jednej z polskich jednostek inspekcyjnych oferującej usługi w zakresie weryfikacji technologii środowiskowych ETV (Environmental Technology Verification). W opracowaniu opisano wymagania jakie powinien spełniać system zarządzania jakością takiej jednostki w tym jej proces zarządzania ryzykiem. Wynik badań pozwoliły na opracowanie i zaprezentowanie w niniejszym opracowaniu koncepcji wykorzystania procesu zarządzania ryzykiem jako elementu wspomagającego mechanizmy doskonalenia inteligentnego systemu zarządzania jakością.

Keywords: SZJ, inteligentny SZJ, ETV, zarządzanie ryzykiem, ETV
str. 160 pobierz
16 4(16)/2016/16

Dorota WANDZICH, Grażyna PŁAZA, Aleksandra BOROWIAK
Karty identyfikacji środków ochrony osobistej, jako narzędzie zarządzania bezpieczeństwem w inteligentnym przedsiębiorstwie

Abstract: W artykule omówiono wprowadzenie kart identyfikacji środków ochrony indywidualnej w zakładzie pracy oraz jej wpływ na podniesienie bezpieczeństwa pracowników podczas wykonywania czynności roboczych.

Keywords: bezpieczeństwo i higiena pracy, środki ochrony indywidualnej, ryzyko zawodowe, zarządzanie bezpieczeństwem pracy
str. 172 pobierz
17 4(16)/2016/17

Michał ZASADZIEŃ
Przykład wykorzystania narzędzi zarządzania jakością w doskonaleniu procesów utrzymania ruchu

Abstract: Artykuł prezentuje wyniki badań obserwacyjnych, jakie przeprowadzono w jednym ze śląskich przedsiębiorstw produkcyjnych. Badania miały na celu doskonalenie procesu utrzymania ruchu, a skupiły się na analizie wykorzystania czasu pracy przez pracowników. Pomiarów dokonano dla trzech losowo wybranych osób. Zidentyfikowano najważniejsze czynności wykonywane przez pracowników oraz przyporządkowano je do czasu efektywnego – poświęcanego na codzienne obowiązki związane z utrzymywaniem w sprawności środków technicznych, pomocniczego – polegającego na czynnościach o charakterze przygotowawczym i administracyjnym oraz czasu nieefektywnego, w ramach którego pracownicy wykonywali czynności nie mające związku z wykonywaną pracą. Wśród czynności nieefektywnych i pomocniczych wyodrębniono te, których czas był najdłuższy. W celu zmniejszenia ich trwania wykorzystano metodę 5 Why. Dzięki niej rozpoznano przyczyny odpowiedzialne za występowanie zbyt długich czasów trwania czynności pomocniczych. W wyniku przeprowadzonej analizy zaproponowano działania korygujące mające na celu skrócenie czasu wykonywania tych czynności wraz z systemem ich oceny, co w konsekwencji powinno przyczynić się do poprawy efektywności pracy pracowników utrzymania ruchu.

Keywords: 5 Why, organizacja pracy, czas pracy, utrzymanie ruchu, zarządzanie jakością
str. 180 pobierz
18 4(16)/2016/18

Agata JUSZCZAK-WIŚNIEWSKA, Mariusz J. LIGARSKI
Doskonalenie systemu zarządzania jakością w wybranej placówce ochrony zdrowia

Abstract: Tematem artykułu jest analiza możliwości doskonalenia systemu zarządzania jakością w wybranej placówce medycznej. Na początku zostało przedstawione aktualne podejście do certyfikacji na normę ISO 9001 w polskich szpitalach, oraz nadchodzących zamian ze względu na wprowadzenie nowej wersji normy. Następnie zostały przedstawione wyniki badań ankietowych przeprowadzonych wśród pracowników określonej jednostki. W dalszej części zostały one omówione i poddane dokładnej analizie ze względu na udzielane uzyskane w ankietach odpowiedzi. Na podstawie zestawienia wyników ukazane zostały pojawiające się między danymi zależności. Na koniec w ramach wniosków przedstawiono możliwe dalsze kierunki zmian w zakresie stosowania normy. Zostały także przedstawione zalecenia dotyczące przeszkolenia personelu danej jednostki medycznej.

Keywords: ISO 9001, CMJ, systemy zarządzania jakością, certyfikacja w placówkach medycznych
str. 188 pobierz
19 4(16)/2016/19

Bożena SKOTNICKA-ZASADZIEŃ
Wybrane aspekty inżynierii jakości w zarządzaniu eksploatacją maszyn i urządzeń górniczych – studium przypadku

Abstract: W artykule przedstawiono zastosowanie elementów inżynierii jakości takich jak: diagram Pareto-Lorenza oraz metoda FMEA do oceny awaryjności przenośnika zgrzebłowego. Za pomocą diagramu Pareto-Lorenza oszacowano procentowy udział poszczególnych awarii w przenośniku zgrzebłowym. Metoda FMEA posłużyła do wskazania przyczyn wystąpienia awarii oraz określenia ich skutków. Wykorzystane elementów inżynierii jakości do wstępnej analizy awaryjności obiektów technicznych może znaleźć szerokie zastosowanie w różnych gałęziach przemysłu.

Keywords: inżynieria jakości, diagram Pareto, metoda FMEA, przenośnik zgrzebłowy, awaryjność
str. 198 pobierz
20 4(16)/2016/20

Krzysztof KURUS, Monika STĘPIEŃ, Barbara BIAŁECKA
Bilans produktów i odpadów zakładu wzbogacania węgla koksującego

Abstract: Eksploatacja pokładów węgla kamiennego wiąże się z powstaniem znaczących mas odpadów wydobywczych oraz przeróbczych. Wzbogacanie węgla koksującego wymaga głębokiego oczyszczenia produktu ze względu na wymagania jakościowe odbiorców. W przypadku węgla energetycznego większy ładunek frakcji mineralnej trafia do odbiorcy finalnego. Celem artykułu jest prezentacja bilansu produktów i odpadów na wyjściu przykładowego zakładu wzbogacania węgla koksującego. Pełny zakres wzbogacania zmusza przedsiębiorstwo do poszukiwania alternatywnych oraz innowacyjnych metod zagospodarowania powstających odpadów dla uniknięcia kosztów ich składowania. Zawarty w publikacji diagram wskazuje obecne kierunki zagospodarowania odpadów w zakładzie górniczym oraz poza nim. Skała płonna, odpady przeróbcze oraz inne są stosowane w technologiach podziemnych, budownictwie, energetyce powodując zmniejszenie strat związanych z produkcją niepożądanych produktów.

Keywords: przeróbka węgla, odpady pogórnicze, węgiel koksujący, odzysk odpadów, zmniejszenie składowania odpadów, gospodarka odpadami
str. 209 pobierz

 

ISSN - 2391-9361

4(6)/2013
SYSTEMY WSPOMAGANIA W INŻYNIERII PRODUKCJI
WSPOMAGANIE ZARZĄDZANIA SYSTEMAMI PRODUKCYJNYMI

Nakład numeru: 130 egzemplarzy

 
Spis treści

  pobierz
1 4(6)/2013/1

Małgorzata BARON-WIATEREK
Podstawy prawne zarządzania własnością intelektualną w organizacji

Abstract: Zasadnicze ramy ochrony własności intelektualnej uregulowane w polskim ustawodawstwie obejmują wiele środków prawnych. Główne narzędzia służące ochronie interesów pracodawcy zawarto w zespole norm składających się na prawo własności intelektualnej. Regulacje z tego zakresu zawierają istotne rozwiązania pozwalające chronić własność niematerialną przedsiębiorstwa. Jednak mimo, że organizacja ma do dyspozycji wiele narzędzi prawnej ochrony własności intelektualnej, to jednak samo prawo nie wystarczy. Konieczne jest zapewnienie stosownych procedur w zakresie zarządzania własnością intelektualną w przedsiębiorstwie, tak by nie traciła ona znaczenia.

Keywords: własność intelektualna, polskie prawodawstwo, procedury w zakresie zarządzania własnością intelektualną
str. 9 pobierz
2 4(6)/2013/2

Witold BIAŁY
Węgiel kamienny w Polsce – eksport, import, nowe możliwości

Abstract: W artykule scharakteryzowano górnictwo węgla kamiennego w Polsce. Przedstawiono perspektywy i możliwości wykorzystania węgla kamiennego jako surowca energetycznego w krajach UE. Na dzień dzisiejszy, cena energii elektrycznej produkowanej z węgla należy do najniższych w porównaniu do energii pochodzącej z innych nośników. Uwzględniając sytuację światową na rynkach surowców energetycznych, energia uzyskiwana z węgla nadal będzie należała do najniższych. Dotyczy to tak energii elektrycznej jak i energii cieplnej. W ostatniej części przedstawiono nowe efektywne technologie spalania, nowe technologie przerobu węgla na paliwa płynne oraz produkcję ekologicznych sortymentów węgla o wysokiej jakości.

Keywords: górnictwo węgla kamiennego, bezpieczeństwo energetyczne, eksport, import węgla kamiennego
str. 20 pobierz
3 4(6)/2013/3

Anna BUJANOWSKA
Koncepcja modelu wspomagania procesów eksploatacji infrastruktury technicznej w obiekcie szpitalnym

Abstract: Artykuł opisuje koncepcje modelu wspomagania procesów eksploatacji infrastruktury technicznej w obiekcie szpitalnym ukierunkowanego na powstanie budynku inteligentnego oraz dostarczanie udogodnień dla jego klientów.

Keywords: facility management, budynek inteligentny, analiza przyczyn i skutków wad, rozwinięcie funkcji jakości, obiekt szpitalny, procesy eksploatacji
str. 32 pobierz
4 4(6)/2013/4

Stefan CZERWIŃSKI, Witold BIAŁY
Wykorzystanie doraźnej diagnostyki w ocenie stanu technicznego maszyn i urządzeń górniczych

Abstract:  W niniejszym opracowaniu podjęto próbę przedstawienia skutecznego sposobu oceny stanu technicznego maszyn i urządzeń górniczych. Głównym celem jest przedstawienie skutecznych metod pomiarów temperatury oraz drgań i wibracji generowanych podczas pracy przekładni urządzeń i maszyn górniczych. Urządzenia mierzące temperaturę bez kontaktu z danym obiektem, zbudowane są w oparciu o różnego typu detektory promieniowania podczerwonego lub matryce takich detektorów. Urządzenia termowizyjne obrazują rozkład temperatury na całej powierzchni w przeciwieństwie do pirometrów mierzących temperaturę punktowo. Natomiast drgania i wibracje generowanych podczas pracy przekładni urządzeń i maszyn, prowadzono przy pomocy pióra wibrometrycznego, oraz testera stanu maszyny, a uzyskane pomiary wykorzystano do diagnozowania stanu zużycia poszczególnych elementów tych maszyn. Taką ocenę stanu zużycia poszczególnych elementów maszyn w warunkach produkcyjnych, stosuje się w Zakładzie Kompanii Węglowej S.A. Oddział KWK „Jankowice” w Rybniku, w Dziale Energomechanicznym.

Keywords: maszyny, urządzenia górnicze, pomiary drgań, wibracji, diagnozowanie
str. 42 pobierz
5 4(6)/2013/5

Izabela GRZANKA
Koncepcja e-gminy – wymiar technologiczny i społeczno-ekonomiczny

Abstract: W opracowaniu przedstawiono koncepcję e-Gminy, która odpowiada obserwowanym współcześnie zmianom, będącym konsekwencją rozwoju teleinformatyki i społeczeństwa informacyjnego. Szczególną uwagę poświęcono uwarunkowaniom technologicznym wdrażania e-Gminy, tj. infrastrukturze sieci e-Gminy, a także rozważono kwestię wpływu teleinformatyki, wykorzystywanej w ramach omawianej koncepcji, na funkcjonowanie jednostek samorządu terytorialnego, ich mieszkańców, jak również lokalnych przedsiębiorców.

Keywords: technologie informacyjno-komunikacyjne, e-Usługi, dostęp do Internetu, infrastruktura sieci
str. 56 pobierz
6 4(6)/2013/6

Patrycja HĄBEK
Sprawozdawczość wyników przedsiębiorstwa w formie zintegrowanej

Abstract: W artykule poruszona została problematyka sprawozdawczości zrównoważonego rozwoju oraz obecnych tendencji w integrowaniu raportowania wyników finansowych i pozafinansowych przedsiębiorstw. W pierwszej części artykułu przedstawiono stan obecny w zakresie raportowania kwestii zrównoważonego rozwoju. W drugiej części omówiono wybrane inicjatywy związane z rozwijaniem praktyk raportowania zintegrowanego.

Keywords: raportowanie kwestii zrównoważonego rozwoju/CSR, ujawnianie danych pozafinansowych, raportowanie zintegrowane
str. 68 pobierz
7 4(6)/2013/7

Patrycja HĄBEK
Koncepcja zrównoważonego wytwarzania i jej praktyczna realizacja na przykładzie przedsiębiorstwa przemysłu motoryzacyjnego

Abstract: W artykule została przedstawiona koncepcja wytwarzania produktów w zgodzie z założeniami zrównoważonego rozwoju. W pierwszej części artykułu omówiono istotę koncepcji zrównoważonego wytwarzania oraz wskazano wybrane praktyki w tym obszarze. W dalszej kolejności zaprezentowano przykład opracowania przez przedsiębiorstwo branży motoryzacyjnej zestawu wskaźników do pomiaru swoich osiągnięć w zakresie zrównoważonego wytwarzania.

Keywords: zrównoważony rozwój, proces wytwarzania, przemysł motoryzacyjny, decoupling, wskaźniki
str. 77 pobierz
8 4(6)/2013/8

Karina HERMANN, Witold BIAŁY
Prognozowanie popytu niezależnego jako element wspomagający planowanie potrzeb materiałowych w zakładach produkcyjnych

Abstract: Artykuł przedstawia wykorzystanie wybranych metod prognozowania w planowaniu wielkości przyszłej produkcji, a co za tym idzie w planowaniu przyszłego zapotrzebowania materiałowego w zakładach produkcyjnych. W pracy wskazano miejsce zakładów produkcyjnych w łańcuchu dostaw i zwrócono uwagę na istotę integracji i wymiany informacji pomiędzy poszczególnymi ogniwami łańcucha dostaw w zakresie prognozowania przyszłego popytu niezależnego. Scharakteryzowane zostały również wybrane metody oceny dopuszczalności i jakości wyznaczonych prognoz oraz narzędzia monitorujące, pozwalające na weryfikację dopasowania wybranej metody prognozowania do danych empirycznych. Ponadto omówiono krótko potencjalne korzyści dla zakładów produkcyjnych wynikające z trafnie dobranych metod prognozowania oraz konsekwencje z niewłaściwie postawionych prognoz lub ich braku.

Keywords: prognozowanie popytu, planowanie potrzeb materiałowych, logistyka, zapasy produkcyjne
str. 87 pobierz
9 4(6)/2013/9

Agata JUSZCZAK, Barbara BIAŁECKA
Doskonalenie procesu produkcji ceramiki sanitarnej na przykładzie firmy Roca

Abstract: Artykuł obrazuje możliwości związane z usprawnieniem procesu produkcji ceramiki sanitarnej jakie niesie ze sobą skupienie się na czasach związanych z poszczególnymi czynnościami oraz przedstawia najczęstsze przyczyny problemów. W ostatniej części zostały przedstawione wnioski pozwalające na doskonalenie procesu.

Keywords: proces produkcji, doskonalenie, dobre praktyki
str. 99 pobierz
10 4(6)/2013/10

Halina KACZOROWSKA
Komisja przetargowa jako organ zarządzający postępowaniem o udzielenie zamówienia publicznego

Abstract: Analizowana problematyka odnosi się do zagadnień związanych z kształtowaniem postępowania o udzielenie zamówienia publicznego przez organ nim zarządzający. Opracowanie niniejsze przedstawia zatem katalog instrumentów umożliwiających zarządzanie postępowaniem o udzielenie zamówienia publicznego w celu zapewnienia uzyskania przedmiotu zamówienia zgodnego z potrzebami i oczekiwaniami, realizowanego przez podmiot gwarantujący prawidłowe wykonanie udzielonego zamówienia.

Keywords: zamówienia publiczne, organizacja postępowania, komisja przetargowa, zarządzanie zamówieniem publicznym
str. 108 pobierz
11 4(6)/2013/11

Michał MOLENDA
Wpływ kryzysu gospodarczego na skuteczność systemu zarządzania jakością

Abstract: Artykuł poświęcony został problematyce wpływu kryzysu gospodarczego na skuteczność systemu zarządzania jakością (SZJ) opartego na normie ISO 9001:2008. W opracowaniu zawarto wyniki badań przeprowadzone w jednym z dużych przedsiębiorstw przemysłowych mającym siedzibę na terytorium Polski i obsługującym rynek europejski. W artykule zawarto wyniki badań obrazujące zależności pomiędzy spadkiem obrotów ze sprzedaży, a skutecznością funkcjonowania systemu zarządzania jakością (SZJ).

Keywords: skuteczność zarządzania jakością, norma ISO 9001:2008, kryzys gospodarczy
str. 125 pobierz
12 4(6)/2013/12

Stefan SENCZYNA, Łukasz DZIEMBA
Wprowadzenie metody ATP do sterowania siecią przedsiębiorstw wspomaganych systemami informatycznymi ERP

Abstract: Ugruntowanym narzędziem wspomagania zarządzania przedsiębiorstwem jest system informatyczny ERP. Jednakże, ze względu na podział procesu produkcyjnego przedsiębiorstwa kooperują ze sobą tworząc sieci logistyczne. Na ogół takie sieci nie posiadają wyodrębnionej organizacji. Poszczególne przedsiębiorstwa są całkowicie autonomiczne w nawiązywaniu nowych powiązań. Ważnym problemem zarządzania jest dynamika takich sieci. Ze względu na zasady wymiany informacji między przedsiębiorstwami taka sieć wykazuje inercję. Przeciwdziałanie inercji zwiększy konkurencyjność przedsiębiorstw działających w takiej sieci. Odpowiedzią na ten problem, prezentowana w publikacji, jest sterowanie siecią przedsiębiorstw za pomocą metody ATP. Pokazujemy, ze w tym celu można zastosować istniejącą technologie informatyczną – systemy informatyczne ERP wspomagające zarządzanie przedsiębiorstwami. Pozwala to usprawnić zarządzanie przy możliwie małych kosztach reorganizacji i wdrażania nowych technologii informatycznych.

Keywords: analiza, organizacja, system informacyjny, proces, modelowanie, system informatyczny, przepływy materiałowe, przedsiębiorstwo
str. 134 pobierz
13 4(6)/2013/13

Andrzej WIECZOREK
Rola inżynierii produkcji w rozwiązywaniu problemów starzenia się społeczeństwa – studium literatury

Abstract:  Artykuł podejmuje próbę zwrócenia uwagi na problemy, jakie mogą być udziałem osób starszych, jako użytkowników oraz obsługujących środki techniczne. Jako odpowiedź na te problemy wymienia także oraz charakteryzuje obszary badawcze, które powinny być przedmiotem zainteresowania naukowców związanych z dyscypliną inżynieria produkcji, zajmujących się tematyką zarządzania produkcją/usługami oraz eksploatacją środków technicznych.

Keywords: środki techniczne, eksploatacja, osoby starsze
str. 148 pobierz
14 4(6)/2013/14

Michał ZASADZIEŃ, Bożena SKOTNICKA-ZASADZIEŃ
Zastosowanie miar niezawodności do analizy awaryjności kluczowych maszyn w przedsiębiorstwie produkcyjnym – studium przypadku

Abstract: W rozdziale przedstawiono wyniki badań dotyczących awaryjności kluczowych maszyn w wybranym przedsiębiorstwie produkującym rury preizolowane na potrzeby przemysłu ciepłowniczego. Analizy awaryjności dokonano przy pomocy wskaźników dostępności, efektywności i skuteczności w oparciu o miary niezawodności, takie jak MTTR, MTBF, MDT. Analizie poddano dwie maszyny oraz ich układy: mechaniczny i elektryczny na przestrzeni ostatnich trzech lat. Badania pozwoliły określić, które maszyny najczęściej ulegają awarii, jakie układy są najbardziej awaryjne i jaki jest czas usuwania uszkodzeń. Wyniki badań pozwoliły zidentyfikować słabe strony w procesie utrzymania ruchu oraz sformułować zalecenia działań doskonalących ten proces.

Keywords: eksploatacja, maszyny, niezawodność, wskaźnik, utrzymanie ruchu, dostępność, efektywność, skuteczność, awaria, MTBF
str. 165 pobierz
15 4(6)/2013/15

Iwona ŻABIŃSKA
Klastry jako element rozwoju regionów

Abstract: W artykule przedstawiono politykę wspierania klastrów w Polsce, szczególnie w odniesieniu do poziomu regionalnego. Ponadto określono czynniki wpływające na rozwój klastrów oraz podjęto analizę zróżnicowania regionów pod względem rozwoju klastrów i inicjatyw klastrowych.

Keywords: klastry, rozwój gospodarczy, regiony
str. 176 pobierz

 

ISSN - 2391-9361

5(17)/2016
SYSTEMY WSPOMAGANIA W INŻYNIERII PRODUKCJI
GEOCHEMIA i GEOLOGIA ŚRODOWISKA TERENÓW UPRZEMYSŁOWIONYCH

Nakład numeru: 130 egzemplarzy

 
Spis treści

  pobierz
1 5(17)/2016/1

Zdzisław ADAMCZYK
Biotyt z tonsteinu z pokładu 713 niecki jejkowickiej Górnośląskiego Zagłębia Węglowego (Polska)

Abstract: W pracy podjęto próbę wyjaśnienia pochodzenia materiału piroklastycznego, macierzystego dla tonsteinów oraz kierunków jego przeobrażeń na podstawie szczegółowych badań chemicznych biotytu, obecnego w tych skałach. Badania ujawniły, że biotyt pochodzący z tonsteinu z pokładu węgla 713 niecki jejkowickiej (Górnośląskie Zagłębie Węglowe, Polska) ulega kaolinityzacji i karbonatyzacji. Skład chemiczny biotytu jest zróżnicowany; co szczególnie jest widoczne w udziale CaO i Na2O. Może to wskazywać na dwie generacje tego minerału. Badane blaszki biotytu należą do Fe-flogopitów i Mg-biotytów i pochodzą ze skał magmowych, peraluminowych lub Ca-alkalicznych. Biotytowi z tonsteinu z pokładu węgla 713 niecki jejkowickiej towarzyszyły prawdopodobnie amfibole. Pod względem przeobrażenia badane blaszki biotytu zajmują pośrednie stanowisko pomiędzy biotytem pierwotnym a wtórnym.

Keywords: biotyt, tonstein niecka jejkowicka, GZW, skały magmowe
str. 9 pobierz
2 5(17)/2016/2

Zdzisław ADAMCZYK, Agata JAKÓBIK, Joanna KOMOREK, Małgorzata LEWANDOWSKA, Małgorzata OSADNIK
Dystrybucja pierwiastków ziem rzadkich (REE) w procesie sekwencyjnego ługowania węgla z pokładu 404 KWK „Pniówek” (GZW)

Abstract: Celem pracy było określenie dystrybucji pierwiastków ziem rzadkich (REE) w procesie sekwencyjnego chemicznego ługowania próbek węgla z pokładu 404 KWK Pniówek. Na potrzeby pracy wykorzystano pięciostopniową zmodyfikowaną procedurę ługowania opisaną w pracy D.A. Spears. Zawartość REE w uzyskanych roztworach oznaczono metodą ICP-MS). Analizowano oddzielnie udziały REE w próbkach bruzdowych węgla oraz w roztworach będących produktami sekwencyjnego ługowania substancji nieorganicznej i organicznej węgla. Stwierdzono zróżnicowany udział REE w analizowanych próbkach węgla. Normalizacja udziałów REE do chondrytów wykazała obecność małej anomalii ujemnej dla Eu i większej dodatniej dla Gd. Na wszystkich krzywych po znormalizowaniu widoczne jest wzbogacenie próbek węgla w LREE i odpowiednio niższy mało zróżnicowany udział HREE. Podobnym przebiegiem charakteryzują się krzywe po znormalizowaniu uzyskane dla produktów ługowania związanych z substancją organiczną węgla (etap IV-V) i krzemianami. Krzywe normalizacyjne uzyskane dla produktów ługowania związanych z substancją mineralną (etap I-III) dla poszczególnych próbek węgla są podobne. Wszystkie charakteryzują się dodatnimi anomaliami w zakresie Sm-Tb oraz wzbogaceniem udziałów MREE względem LREE.

Keywords: pierwiastki ziem rzadkich (REE), sekwencyjne chemiczne ługowanie, warstwy rudzkie, GZW
str. 21 pobierz
3 5(17)/2016/3

Zdzisław ADAMCZYK, Katarzyna NOWIŃSKA
Skład chemiczny pirytu w mieszance wsadowej do pirometalurgicznego procesu otrzymywania cynku i ołowiu

Abstract: Piryt jest jednym z głównych składników mineralnych mieszanki wsadowej stanowiącej surowiec do procesu ISP pirometalurgicznego otrzymywania cynku i ołowiu w Hucie Cynku „Miasteczko Śląskie” S.A. W pirycie zidentyfikowano, obok wrostków sfalerytu i galeny, pierwiastki towarzyszące (Ca, Mn, Se, As, Ag, Cu). Pierwiastki te mogą kumulować się w materiałach z poszczególnych węzłów technologicznych m.in. w pyłach. Emitowane wraz z pyłami składniki mineralne, ulegając rozkładowi w środowisku hipergenicznym, mogą uwalniać do tego środowiska, znajdujące się w nich pierwiastki towarzyszące.

Keywords: pirometalurgia, cynk, ołów, piryt, mieszanka wsadowa, środowisko hipergeniczne
str. 38 pobierz
4 5(17)/2016/4

Izabela BOJAKOWSKA, Weronika NADŁONEK
Zmienność wskaźników wietrzenia współczesnych osadów odry i jej dopływów

Abstract: Wskaźniki wietrzenia chemicznego są powszechnie stosowane do charakterystyki profili wietrzeniowych i określania stopnia procesu wietrzenia. Ich wartości pozwalają na wskazanie składu niezwietrzałej skały macierzystej. Wykorzystując wyniki badań osadów zlewni Odry i Warty przeprowadzono próbę określenia zmienności wskaźników wietrzenia na tym obszarze kraju. Wśród stosowanych wskaźników największą rolę mają wietrzeniowy wskaźnik Parkera (WIP) i chemiczny wskaźnik przemian (CIA), zatem im poświęcono najwięcej uwagi. W celu lepszego odzwierciedlenia intensywności wietrzenia stosowano dodatkowe wskaźniki, wrażliwe na najmniejsze zmiany geochemiczne. Obliczano wskaźnik Vogt’a (V), wskaźnik wietrzenia chemicznego Harnois’a (CIW) i wskaźnik przemian plagioklazów (PIA). Wyniki badań pozwoliły na ocenę intensywności wietrzenia na całym obszarze badawczym, a także na wskazanie czynników odpowiadających za jego przebieg. Na wartość wskaźników wietrzenia wpływają: litologia, klimat, wielkość spływu powierzchniowego i morfologia terenu.

Keywords: wskaźniki wietrzenia chemicznego, zlewnia Odry, wietrzenie chemiczne
str. 48 pobierz
5 5(17)/2016/5

Aleksandra CZAJKOWSKA, Justyna OSOWSKA
Opracowanie modelu hydraulicznego MIKE FLOOD na potrzeby wyznaczania stref zalewowych w górnej części zlewni kłodnicy

Abstract: W artykule przedstawiono metodykę wyznaczania stref zalewowych na przykładzie górnej części zlewni rzeki Kłodnicy. Na obszarze tym prowadzi się wieloletnią działalność wydobywczą w kopalniach węgla kamiennego, co doprowadziło do osiadań powierzchni terenu, utworzenia zalewisk w nieckach osiadania, zaburzeń grawitacyjnego spływu wód i w konsekwencji do zwiększenia zagrożenia powodziowego w zlewni. Do określenia wzajemnego oddziaływania rzeki i terenów zalewowych wykorzystano oprogramowanie Duńskiego Instytutu Hydrauliki (DHI) – Mike FLOOD. Pakiet MIKE FLOOD składa się z MIKE 11, umożliwiającego opracowanie modelu jednowymiarowego oraz MIKE 21, który służył do opracowania modelu dwuwymiarowego. Wykonano obliczenia modelowe dla fali hipotetycznej o kulminacji odpowiadającej przepływowi o prawdopodobieństwie przewyższenia p = 0,2%. W efekcie przeprowadzonych obliczeń określono potencjalne miejsca wystąpienia terenów zalewowych w zlewni.

Keywords: modelowanie dwuwymiarowe, zlewnia rzeki Kłodnicy, strefy zagrożenia powodziowego, model hydrauliczny, MIKE FLOOD
str. 61 pobierz
6 5(17)/2016/6

Aleksandra CZAJKOWSKA, Justyna OSOWSKA
ArcGIS desktop jako narzędzie wspomagające proces modelowania wezbrań powodziowych

Abstract: Minimalizacja strat powodziowych jest uzależniona od właściwego wyznaczenia zasięgu stref zalewowych, co wymaga opracowania modelu hydraulicznego w programie MIKE FLOOD. Przygotowanie danych wejściowych do modelu przeprowadza się w programach GIS. Jednym z powszechnie wykorzystywanych programów jest ArcGIS Desktop firmy ESRI. W artykule omówiono wybrane funkcje i narzędzia programu ArcGIS Desktop niezbędne do budowy modelu hydraulicznego na przykładzie zlewni rzeki Kłodnicy oraz wizualizacji otrzymanych wyników w postaci map zagrożenia powodziowego.

Keywords: ArcGIS Desktop, mapa zagrożenia powodziowego, strefa zalewowa, model jednowymiarowy, model dwuwymiarowy
str. 74 pobierz
7 5(17)/2016/7

Magdalena CZARNA
Migracja środków chemicznych wykorzystywanych do likwidacji oblodzenia nawierzchni drogowych

Abstract: W ramach zimowego utrzymania dróg służby drogowe usuwają z nawierzchni drogowych śliskość zimową. W Polsce, najczęściej stosowanym topnikiem jest chlorek sodu (NaCl), sól drogowa (97% NaCl + 2,5% CaCl2 + 0,2% K4Fe(CN)6), rzadziej chlorek wapnia (CaCl2) oraz chlorek magnezu (MgCl2). Stosowanie chlorków przyczynia się do powstawania uszkodzeń w nawierzchniach drogowych, korozji oraz do nieodwracalnych zmian w środowisku naturalnym. W artykule wskazano stopień migracji środków chemicznych stosowanych w Polsce w sezonie zimowym (luty 2015 r.) oraz zasięg oddziaływania tych środków dzięki oznaczeniu zasolenia gleb przydrożnych metodą konduktometryczną (październik 2014 r., marzec 2015 r.). Badania przeprowadzono na drodze wojewódzkiej nr 282 (obwodnica Nowego Kisielina) na 24 wydzielonych kwaterach w warstwie oblodzenia o powierzchni 0,5 m2 każda oraz na 6 transektach z 5 punktami pomiarowymi zlokalizowanymi na każdym transekcie w odległości 10, 20, 30, 40 i 50 m od każdej z kwater. Badania jednoznacznie wykazały wysokie zasolenie gleb zlokalizowanych w pasie przydrożnym na którym zastosowano sól drogową, z jednoczesnym wskazaniem najwyższego stopnia migracji tego środka w warstwie śliskości zimowej.

Keywords: nawierzchnie drogowe, oblodzenie, środki chemiczne
str. 86 pobierz
8 5(17)/2016/8

Iwona JONCZY, Łukasz GAWOR
Wybrane procesy geochemiczne zachodzące w zwałowiskach odpadów przemysłowych z rejonu Górnego Śląska

Abstract: W artykule scharakteryzowano procesy geochemiczne zachodzące na zwałowiskach odpadów przemysłowych, które przez wiele lat poddane były składowaniu. Obserwacje terenowe oraz badania laboratoryjne wykonano w oparciu o materiał zgromadzony na wybranych zwałowiskach odpadów po górnictwie węgla kamiennego oraz odpadów hutniczych po przeróbce żelaza, cynku i ołowiu. Stwierdzono, że w wyniku oddziaływania czynników zewnętrznych odpady zgromadzone na zwałowiskach ulegają przemianom o charakterze mechanicznym oraz przeobrażeniom pod względem zmiany ich składu mineralnego i chemicznego.

Keywords: zwałowiska odpadów przemysłowych, odpady hutnicze, odpady po górnictwie węgla kamiennego, procesy geochemiczne
str. 93 pobierz
9 5(17)/2016/9

Magdalena KOKOWSKA-PAWŁOWSKA
Związek zawartości pierwiastków śladowych z substancją mineralną i organiczną w litotypach z pokładu węgla 308 (warstwy orzeskie) GZW

Abstract: Zbadano zróżnicowanie zawartości wybranych pierwiastków śladowych (Hg, Cd, Be, As, Zn, Pb, Cu, Cr, Co, Mo, Mn) w próbkach litotypów węgla i ich popiołach pochodzących z pokładu 308 (warstwy orzeskie). Wyliczono współczynnik wzbogacenia (W) w popiołach litotypów, jako stosunek zawartości pierwiastka w popiele do zawartości w litotypie. Stwierdzono, że wartość współczynnika W jest tym większa im większa jest zawartość pierwiastka związana z substancją organiczną.

Keywords: pierwiastki śladowe, litotypy węgla, popioły, współczynnik wzbogacenia
str. 109 pobierz
10 5(17)/2016/10

Magdalena KOKOWSKA-PAWŁOWSKA, Ewa KRZESZOWSKA
Charakterystyka mineralogiczno-geochemiczna osadów westfalu Lubelskiego Zagłębia Węglowego wzbogaconych w mangan

Abstract: W pracy przedstawiono wyniki badań petrograficznych i geochemicznych iłowców i mułowców z serii paralicznej i limnicznej (westfal A i B) Lubelskiego Zagłębia Węglowego zawierających podwyższone zawartości manganu. Analizy geochemiczne obejmowały oznaczenie zawartości Fe, V, Ca, Mg i Ni oraz ich korelacje z zawartością Mn. Badania wykazały, że we wszystkich próbkach wyraźnie wzbogaconych w Mn zawartość Fe jest również podwyższona, a pomiędzy wartościami wskaźników wzbogacenia EfMn i EfFe występuje silna korelacja. Stwierdzono ponadto, że podwyższonej zawartości Mn czasami towarzyszy podwyższona zawartość V, Ni lub Mg.

Keywords: seria para liczna, seria limniczna, westfal A i B, formacja lubelska, mangan, wskaźnik wzbogacenia
str. 121 pobierz
11 5(17)/2016/11

Ewa KRZESZOWSKA
Wykształcenie facjalne westfalskich morskich poziomów faunistycznych północno-zachodniej i centralnej europy

Abstract: W pracy przedstawiono charakterystykę faunistyczną i geochemiczną westfalskich poziomów faunistycznych Europy. Poziomy te charakteryzuje zmienność facjalna wyrażająca się, zarówno zmianami w spektrum makrofauny, jak i zróżnicowanym charakterem geochemicznym osadów. Analiza facjalna poziomu Dunbarella (granica westfalu A i B) z Lubelskiego Zagłębia Węglowego, korelowanego z poziomem Katharina, poziomem Quaregnon oraz poziomem Clay Cross Marine Band, wykazała cykliczność sedymentacji charakterystyczną dla westfalskich poziomów faunistycznych.

Keywords: morskie poziomy faunistyczne, poziomu faunistyczny Dunbarella, westfal A i B, Lubelskie Zagłębie Węglowe
str. 134 pobierz
12 5(17)/2016/12

Tadeusz MZYK
Prognoza przebiegu zatapiania likwidowanej kopalni w północno-wschodniej części GZW

Abstract: W artykule przedstawiono charakterystykę warunków naturalnych, górniczych w rejonie jednej z likwidowanych kopalń w północno-wschodniej części GZW. Czynniki naturalne oraz historyczne (dokonana eksploatacja) decydują o procesie odtwarzania warunków quasi naturalnych w rejonie. Prognoza tempa zatapiania górotworu-odtwarzania warunków quasi naturalnych ma znaczenie dla określenia działań zaradczych oraz określenia możliwości zagospodarowania powierzchni terenu. Tym samym jest jednym z kluczowych elementów w procesie planowania przestrzennego w rejonie likwidowanych zakładów górniczych.

Keywords: wpływ eksploatacji górniczej, zatapianie górotworu, pojemność wodna górotworu, N-E część GZW
str. 147 pobierz
13 5(17)/2016/13

Tadeusz MZYK, Marian GOROL
Destrukcja obiektu budowlanego wynikająca z wpływów podziemnej eksploatacji górniczej – studium przypadku

Abstract: W artykule przedstawiono czynniki, wynikające z wpływów podziemnej eksploatacji górniczej, które w krótkim czasie spowodowały uszkodzenie obiektu budowlanego całkowicie eliminujące jego wartość użytkową. Przeprowadzona eksploatacja górnicza spowodowała wpływy bezpośrednie (zmiana morfologii terenu) i pośrednie (zmiany stosunków wodnych, drgania gruntu, zmiany stanu gruntu). Nawalne opady atmosferyczne, które wystąpiły w maju 2010 roku, w powiązaniu z niekorzystnymi zmianami morfologii terenu wywołały powódź. Zaistniałe czynniki, występujące indywidualnie nie byłyby destrukcyjne, jednak ich wzajemne nakładanie się ostatecznie doprowadziło do awarii budowlanej.

Keywords: wpływ eksploatacji górniczej, zalewiska, szkody hydrogeologiczne, powódź 2010
str. 165 pobierz
14 5(17)/2016/14

Tadeusz MZYK, Aleksandra CZAJKOWSKA, Marian GOROL
Zastosowanie odbiornika GNSS do monitoringu wpływu działalności górniczej na powierzchnię terenu

Abstract: W artykule przedstawiono propozycję oceny zasięgu wpływu prowadzonej eksploatacji górniczej z wykorzystaniem nowoczesnego lokalizatora MobileMapper 120. Jest to urządzenie pomiarowe do gromadzenia i przetwarzania danych przestrzennych oraz tworzenia map wyróżniające się nowatorską technologią Z-Blade, która pozwala na dużo szybszą inicjalizację przy dowolnej kombinacji satelitów GPS lub GLONASS. Metodykę pomiarów przedstawiono na przykładzie oceny zasięgu zalewiska, w trudnym zalesionym terenie. Przedstawiona metodyka może być wykorzystana do monitoringu rozwoju zasięgu wpływów eksploatacji górniczej na każdym etapie zaznaczenia się ich na powierzchni.

Keywords: GIS, GPS, GNSS, pomiary geodezyjne, wpływ eksploatacji górniczej, zalewiska
str. 176 pobierz
15 5(17)/2016/15

Jacek NOWAK
Skład chemiczny pirytu w mieszance wsadowej do pirometalurgicznego procesu otrzymywania cynku i ołowiu

Abstract: W artykule przedstawiono wyniki badań mineralogicznych i chemicznych kruszywa sztucznego wyprodukowanego na bazie starych odpadów z hutnictwa Zn-Pb. Skład mineralny zdominowany był przez minerały powstające w procesie hutniczym w wyniku oddziaływania wysokiej temperaturze (pirokseny, plagioklazy, mulit, magnetyt, spinele) oraz minerały wtórne powstałe w wyniku procesów hipergenicznych (gips, węglany). W składzie chemicznym dominowały: SiO2, Fe2O3, CaO, MgO a także Al2O3. Stwierdzono także wysoką zawartość Zn, która dochodziła nawet do 5,5%. Inne zidentyfikowane pierwiastki występujące w kruszywie to między innymi: Pb, Mn, Cr, Ni, Cu, As, Sr, Sb. Przeprowadzone testy wymywalności wykazały, że ilości metali jakie przechodzą do eluatu przekraczają dopuszczalne normy.

Keywords: odpady Zn-Pb, kruszywa sztuczne, cynk, ołów, eluaty, metale ciężkie, Orzeł Biały
str. 192 pobierz
16 5(17)/2016/16

Anna PATRZAŁEK, Katarzyna NOWIŃSKA, Jarosław KASZUBKIEWICZ
Wykorzystanie nawłoci (Solidiago Sp.) z siedlisk trudnych dla celów energetycznych

Abstract: Nawłoć (Solidago Sp.) skolonizowała większość nieużytków poprzemysłowych, będącymi siedliskami trudnymi. Pozyskiwanie nawłoci z siedlisk trudnych dla celów energetycznych jest zasadne z uwagi na: znaczne powierzchnie nieużytków poprzemysłowych opanowanych przez tę roślinę, jej długotrwałość na tego typu terenach, uzyskiwanie wysokich plonów biomasy zielonej bez większych nakładów, niską zawartość metali ciężkich w łodygach i liściach tej rośliny, wysoką wartość energetyczną Solidago Sp. oraz ilość pozyskiwanego z niej biogazu.

Keywords: nawłoć, Solidago Sp., siedliska trudne, biomasa, wartość energetyczna, biogaz
str. 204 pobierz
17 5(17)/2016/17

Frank OTTO, Jürgen KANITZ, Sigrun PAWELCZYK
Pierwszy krok w stronę górnictwa miejskiego. Odnowa studni odgazowania w składowiskach odpadów komunalnych. Reaktywacja produkcji gazu

Abstract: W artykule przedstawiono dwa tematy dotyczące studni odgazowania:na składowiskach odpadów komunalnych, które nie dostarczały odpowiedniego dla wykorzystania gazu oraz opuszczonych składowiskach odpadów komunalnych, zamkniętych w latach 80. XX w. Oba rodzaje składowisk stanowią zagrożenie dla środowiska – są źródłem zanieczyszczeń atmosfery, a problemem w obu przypadkach jest brak środków finansowych na przeciwdziałanie tym zagrożeniom. Celem badań zespołu THGA było znalezienie niskonakładowych rozwiązań umożliwiających ograniczenie zanieczyszczeń wokół wspomnianych składowisk odpadów komunalnych.

Keywords: opuszczone składowiska odpadów komunalnych, studnie odgazowania, koncentracja gazu
str. 216 pobierz
18 5(17)/2016/18

Łukasz GAWOR, Jouko SAARELA
Polityki gospodarki odpadami w Finlandii i Polsce – w kierunku społeczeństwa recyklingu

Abstract: W artykule przedstawiono porównanie polityki gospodarki odpadami w dwóch krajach Unii Europejskiej: Finlandii i Polski. Opisano przepisy prawne dotyczące gospodarki odpadami komunalnymi i przemysłowymi. Przedstawiono najważniejsze dane dotyczące ilości powstających odpadów oraz działalność w zakresie unieszkodliwiania i przeróbki oraz odzysku surowców wtórnych, w dążeniu do utworzenia tzw. społeczeństwa recyklingu.

Keywords: gospodarka odpadami, przepisy prawne, recykling
str. 229 pobierz

 

ISSN - 2391-9361

Volume 6, issue 1
SYSTEMY WSPOMAGANIA W INŻYNIERII PRODUKCJI
PROBLEMY W ZARZĄDZANIU ŚRODOWISKIEM

Nakład numeru: 130 egzemplarzy

 
Spis treści

  pobierz
1 vol. 6, iss. 1/1

Piotr BIELAWSKI
Diagnozowanie potencjału eksploatacyjnego węzłów cieplnych

Abstrakt: Przedstawiono filozofię budowania relacji diagnostycznych w oparciu o potencjał eksploatacyjny węzłów zespołów funkcjonalnych. Opisano model węzła cieplnego. Wykazano, że współczynnik przenikania ciepła jest zastępczą miarą potencjału eksploatacyjnego węzła cieplnego. Przedstawiono relacje współczynnik przenikania ciepła – miara symptomu diagnostycznego. Scharakteryzowano przedział wartości miary symptomu.

Słowa kluczowe: potencjał eksploatacyjny, węzły zespołów funkcjonalnych, węzeł cieplny, współczynnik przenikania ciepła
str. 7 pobierz
2 vol. 6, iss. 1/2

Bożena GAJDZIK, Jan SZYMSZAL
Krótkoterminowe prognozy krajowej wielkości produkcji stali i proporcji pomiędzy produkcją w procesie zintegrowanym i elektrycznym

Abstrakt: Prognozowanie jest elementem procesu podejmowania decyzji, w którym wypracowuje się pożądany obraz przyszłego stanu przedsiębiorstwa i określa sposoby jego osiągnięcia. Opracowanie prognoz jest postępowaniem świadomym i opartym na jakieś metodzie. W niniejszej publikacji zastosowano metody statystyczno-ekonometryczne. Prognozowanie dotyczyło produkcji stali i proporcji pomiędzy stosowanymi technologiami. Zakresem badań objęto krajowym przemysł stalowy. Ze względu na czasokres przewidywań, który przyjęto do 2020 roku, wyznaczone prognozy uznano za krótkoterminowe.

Słowa kluczowe: prognoza, produkcja stali, proces zintegrowany, piece elektryczne
str. 18 pobierz
3 vol. 6, iss. 1/3

Andrzej WIECZOREK, Magdalena ROZMUS
Możliwości i potrzeby w zakresie wykorzystania systemu klasy CMMs w szpitalu

Abstrakt: W artykule przedstawiono analizę porównawczą dwóch wybranych systemów klasy CMMS dla potrzeb wybranego szpitala. Dla jej potrzeb wykorzystano metodę ELECTRE. Zaprezentowano również efekty konfrontacji jej wyniku z rzeczywistymi potrzebami badanego szpitala. Działania te mają na celu wskazanie możliwości zmian w jego organizacji oraz zmian w omawianym systemie informacyjnym. Na końcu przedstawiono wnioski z przeprowadzonych badań.

Słowa kluczowe: zarządzanie utrzymaniem ruchu, komputerowe wspomaganie, CMMS, analiza porównawcza
str. 34 pobierz
4 vol. 6, iss. 1/4

Arkadiusz BOCZKOWSKI
Podstawowe błędy popełniane przy projektowaniu i realizacji ekranów akustycznych

Abstrakt: Ekrany akustyczne stanowią podstawowy rodzaj zabezpieczeń przeciwhałasowych w przypadku konieczności redukcji hałasu od źródeł liniowych, np.: drogowego, kolejowego czy tramwajowego. Ich skuteczność zależy przede wszystkim od przyjętych w czasie projektowania parametrów geometrycznych i materiałowych oraz od dokładności wykonania i montażu. W artykule omówiono najczęściej popełniane błędy spotykane przy projektowaniu i wykonawstwie drogowych ekranów akustycznych oraz omówiono ich wpływ na zmniejszenie efektywności ekranowania.

Słowa kluczowe: hałas, ekrany akustyczne, redukcja hałasu, projektowanie zabezpieczeń przeciwhałasowych, hałas komunikacyjny
str. 45 pobierz
5 vol. 6, iss. 1/5

Arkadiusz BOCZKOWSKI
Analiza wpływu ukształtowania wjazdów na posesje mieszkalne na skuteczność drogowych ekranów akustycznych

Abstrakt: Drogowe ekrany akustyczne są najczęściej stosowanymi zabezpieczeniami posesji mieszkalnych przed hałasem drogowym. W istniejących układach komunikacyjnych bardzo często zachodzi konieczność budowy ekranów w kolizji z licznymi wjazdami do posesji oraz drogami lokalnymi. Właściwe zaprojektowanie wjazdów na posesje mieszkalne determinuje uzyskanie wymaganej skuteczności całego ekranu i bardzo często jest kluczowe dla powodzenia całej inwestycji. Pozostawienie licznych otworów i nieciągłości w ekranach akustycznych prowadzi do zmniejszenia skuteczności ekranowania oraz występowania zjawiska migotania akustycznego. W artykule przedstawiono wpływ pozostawienia nieszczelności w ekranach akustycznych na zmniejszenie skuteczności ekranowania oraz wskazano właściwe rozwiązania zabezpieczeń akustycznych wjazdów na posesje mieszkalne.

Słowa kluczowe: hałas, ekrany akustyczne, redukcja hałasu, bramy wjazdowe, projektowanie zabezpieczeń przeciwhałasowych, hałas komunikacyjny
str. 58 pobierz
6 vol. 6, iss. 1/6

Leszek KAŹMIERCZAK-PIWKO, Dalia GÓRSKA, Barbara KORALEWSKA, Małgorzata MOTYKIEWICZ, Joanna POŹNIAK, Radosław JANIAK
Ryzyko ekologiczne jako składowa ryzyka kredytowego zobowiązań finansowych firm produkcyjnych

Abstrakt: Artykuł podejmuje zagadnienie ryzyka ekologicznego związanego z działalnością przedsiębiorstw produkcyjnych i jego wpływu na ocenę ich ryzyka kredytowego dokonywaną przez instytucje finansowe w przypadku ubiegania się przez te firmy o pożyczkę pieniężną. Przedstawiono w nim wybrane modele oceny ryzyka kredytowego oraz omówiono znaczenia aspektów ekologicznych związanych z działalnością produkcyjną w procedurze jego oceny. Na podstawie analizy piśmiennictwa wskazano również na podstawowe relacje pomiędzy tymi rodzajami ryzyka w praktyce działalności sektora bankowego.

Słowa kluczowe: ryzyko ekologiczne, ryzyko kredytowe, przedsiębiorstwo produkcyjne
str. 68 pobierz
7 vol. 6, iss. 1/7

Iwona ŻABIŃSKA
Rozwój energetyki prosumenckiej opartej o OZE w Polsce

Abstrakt: Celem artykułu jest analiza uwarunkowań rozwoju energetyki prosumenckiej w Polsce. Niniejsza ocena dokonana jest w oparciu o analizę aspektów prawnych, finansowych oraz danych statystycznych zamieszczonych w sprawozdaniach dotyczących przyłączonych instalacji. W artykule zdefiniowane zostało pojęcie prosumenta, mikroinstalacji oraz klastra energetycznego. Ponadto autor przedstawia regulacje prawne dotyczące mikroinstalacji oraz możliwości finansowania działalności prosumenckiej.

Słowa kluczowe: energetyka prosumencka, mikroinstalacja, odnawialne źródła energii (OZE), klastry energetyczne, Polska
str. 83 pobierz
8 vol. 6, iss. 1/8

Leszek KAŹMIERCZAK-PIWKO, Urszula LEWANDOWSKA, Hanna PROSÓŁ, Adrianna TARNAS
Innowacje ekologiczne w energetyce jako czynnik konkurencyjności gospodarki

Abstrakt: Artykuł podejmuje problematykę innowacji ekologicznych w energetyce jako czynnika konkurencyjności gospodarki. Przedstawiono w nim genezę pojęcia ekoinnowacja oraz określono kierunki i sposoby wdrażania ekoinnowacji w sektorach energetyki konwencjonalnej opartej o paliwa kopalne, jak i niekonwencjonalnej opartej o odnawialne źródła energii. Ponadto, wskazano w nim na znaczenie tego rodzaju innowacji dla konkurencyjności gospodarki jako całości.

Słowa kluczowe: innowacje ekologiczne, energetyka, konkurencyjność gospodarki
str. 96 pobierz
9 vol. 6, iss. 1/9

Artur KUBOSZEK
Ocena poprawności metod symulacji komputerowej w badaniach hałasu komunikacyjnego

Abstrakt: W artykule przedstawiono przykłady zastosowania komputerowych metod symulacji zjawisk akustycznych w procesie tworzenia strategicznej mapy hałasu. Artykuł przedstawia porównanie wyników badań uzyskanych w symulacji komputerowej i wyników pomiarów w środowisku.

Słowa kluczowe: hałas, metody symulacyjne, mapa hałasu
str. 106 pobierz
10 vol. 6, iss. 1/10

Leszek KAŹMIERCZAK-PIWKO, Adrianna DYBIKOWSKA, Elżbieta CELIŃSKA, Joanna RATAJCZAK
Rola ekoznakowania produktów konsumpcyjnych w podnoszeniu świadomości ekologicznej nabywców

Abstrakt: Artykuł podejmuje tematykę stosowania znaków ekologicznych przez producentów w kontekście rosnącej świadomości ekologicznej nabywców produktów konsumpcyjnych. Skupiając się na teoretycznych aspektach związanych z pojęciem ekoznakowania ukazuje jego znaczenie w stymulowaniu popytu konsumpcyjnego oraz kreowaniu wizerunku firmy. Na postawie analizy piśmiennictwa, ukazany został wpływ jednego z procesów zarządzania środowiskowego, jakim jest umieszczanie znaków ekologicznych na produktach, na decyzje podejmowane w procesie nabywania produktów konsumpcyjnych wynikające ze wzrastającej świadomości ekologicznej.

Słowa kluczowe: ecolabelling, ekoznakowanie, ekoetykietowanie, świadomość ekologiczna, rozwój zrównoważony, znaki ekologiczne
str. 122 pobierz
11 vol. 6, iss. 1/11

Leszek KAŹMIERCZAK-PIWKO, Mateusz BUDYNEK, Elżbieta CELIŃSKA, Piotr DUBICKI, Monika KOZAK, Joanna RATAJCZAK
Ekologiczne koszty rozwoju specjalnych stref ekonomicznych i stref aktywności gospodarczej w Polsce

Abstrakt: Artykuł podejmuje problematykę środowiskowych kosztów rozwoju Specjalnych Stref Ekonomicznych SSE oraz Stref Aktywności Gospodarczej SAG w Polsce. Autorzy przedstawiając genezę tych obszarów, ich postępujący rozwój oraz stan obecny koncertują się na określeniu możliwości analizy „ekologicznych efektów zewnętrznych” związanych z ich funkcjonowaniem. Ponadto ukazują oni specyfikę i wybrane uwarunkowania prawne funkcjonowania tych obszarów. Jednocześnie przedstawiają syntetyczne propozycje działań systemowych, zmierzających do ułatwienia procesu analizy tych bardzo ważnych z punktu widzenia skutecznego prowadzenia „polityki zrównoważonego rozwoju” aspektów.

Słowa kluczowe: rozwój zrównoważony, strefy aktywności gospodarczej, ekologiczne efekty zewnętrzne
str. 129 pobierz
12 vol. 6, iss. 1/12

Weronika DOROZIŃSKA, Maciej KWIATKOWSKI, Daria NOWICKA, Marcin SIKORA, Paulina STAŃKO
Proekologiczne aspekty logistyki zwrotnej w przedsiębiorstwie produkcyjnym

Abstrakt: Artykuł podejmuje problematykę efektywności proekologicznych aspektów logistyki zwrotnej w przedsiębiorstwie produkcyjnym. Celem artykułu jest przedstawienie głównych aspektów proekologicznych logistyki zwrotnej, jej genezę oraz sprawne i efektywne zagospodarowanie odpadów. Przedstawiono w nim uregulowania prawne dotyczące właściwego postępowania z odpadami oraz ich dalsze zagospodarowanie. Zostały przedstawione opisy aspektów i narzędzi logistyki zwrotnej stosowanych w przedsiębiorstwie produkcyjnym. Poruszono również temat efektywności stosowania logistyki zwrotnej oraz sposoby jej pomiaru i wartościowania skutków ekonomicznych i pozaekonomicznych. Przedstawione zostały także, korzyści wynikające z odpowiednio zarządzanego zwrotnego łańcucha dostaw.

Słowa kluczowe: ekologistyka, logistyka, logistyka zwrotna, sieci logistyczne, efektywność
str. 138 pobierz
13 vol. 6, iss. 1/13

Mari IURKOVA, Magdalena Anna JĘDRZEJCZAK, Natalia STĘPIEŃ, Patrycja ŚWISTAK, Patrycja MUSIAŁOWSKA
Ekologiczność produktu jako ważny element jego jakości

Abstrakt: Praca przedstawia ujęcie ekologiczności produktu w odniesieniu od jego jakości, skupiając się na niezbędnych ku określeniu tego terminu w poparciu o aspekty prawne, opiewa w czynniki definiujące jakość produktu ekologicznego wyróżniając je oraz skupia się na ekologiczności jako zagadnieniu jakościowym.

Słowa kluczowe: ekologiczność produktu, jakość rolnictwo ekologiczne, produkcja ekologiczna, ekologia
str. 148 pobierz
14 vol. 6, iss. 1/14

D. Rafael Barrionuevo GIMÉNEZ
Saving energy in lights

Abstrakt: Jedną z głównych kwestii poruszanych w inżynierii w dzisiejszych czasach jest „efektywne zarządzanie energią”, i oświetlenie miasta lub zewnętrznych obszarów kopalni. Jest to bardzo kosztowne. Inżynier może zarządzać przełącznikiem włącz/wyłącz dla latarni miejskich, ustalając harmonogram na dzień, miesiąc i rok oraz obliczyć „zaoszczędzoną energię elektryczną”. Można ustalić przyszłe prognozy dotyczące oszczędności w zależności od parametrów matematycznych opartych na ekliptycznej ścieżce słońca. Można zmniejszyć skutki zanieczyszczenia świetlnego, a także zarządzać i wykorzystywać inne harmonogramy przełącznika włącz/wyłącz na grupach linii świetlnych.

Słowa kluczowe: obliczenia słoneczne, oszczędność energii, obliczenia wschodów i zachodów słońca, obliczenia zmierzchu
str. 158 pobierz

 

ISSN - 2391-9361

Volume 6, issue 2
SYSTEMY WSPOMAGANIA W INŻYNIERII PRODUKCJI
ZAGADNIENIA ENERGOMASZYNOWE I BEZPIECZEŃSTWO W GÓRNICTWIE

Nakład numeru: 130 egzemplarzy

 
Spis treści

  pobierz
1 vol. 6, iss. 2/1

Daniel ADAMECKI
Oddziaływanie między urobkiem i taśmą w górniczych przenośnikach taśmowych – wybrane zagadnienia

Abstrakt: Przedmiotem referatu jest przedstawienie zjawiska oddziaływania między urobkiem i taśmą w górniczych przenośnikach taśmowych. Taśma obciążona urobkiem odkształca się wpływając na wiele parametrów eksploatacyjnych przenośnika taśmowego. Linia ugięcia taśmy między zestawami krążnikowymi jest jednym z istotnych parametrów opisujących współpracę urobku z taśmą przenośnikową. W artykule przedstawiono zmodyfikowane stanowisko badawcze do identyfikacji sprzężenia ciernego między urobkiem i taśmą w warunkach drgań wymuszonych. Następnie opisano różne modele matematyczne linii ugięcia taśmy między zestawami krążnikowymi w warunkach statycznych i dynamicznych jej obciążeń.

Słowa kluczowe: przenośnik taśmowy; test tarcia; współczynnik tarcia zewnętrznego; taśma elastomerowa; ugięcie taśmy
str. 11 pobierz
2 vol. 6, iss. 2/2

Sergiusz BORON
Obciążalność górniczych przewodów oponowych przy pracy przerywanej i dorywczej

Abstrakt: Podstawą doboru przekroju żył górniczych przewodów elektroenergetycznych jest obciążalność prądowa długotrwała, wynikająca z pracy ciągłej odbiorników. Norma dotycząca parametrów znamionowych silników wyróżnia, poza obciążeniem długotrwałym, inne rodzaje ich obciążenia, które mogą być opisane liczbowo, graficznie lub przez wybranie jednego z predefiniowanych rodzajów S1 do S10. W przypadku pracy przerywanej, dorywczej lub przy zmiennym obciążeniu silników, dobór przewodu zasilającego w oparciu o obciążalność długotrwałą, może prowadzić do nieuzasadnionego zawyżenia przekroju żył lub nadmiernego przyrostu ich temperatury. W artykule opisano metodykę wyznaczania obciążalności przewodów dla obciążeń innych niż długotrwałe. Przedstawiono wyniki przykładowych obliczeń obciążalności górniczych przewodów oponowych dla obciążenia dorywczego o różnym czasie trwania, a także czasu stygnięcia do temperatury zbliżonej do temperatury otoczenia.

Słowa kluczowe: obciążalność prądowa, elektroenergetyczne przewody górnicze, praca przerywana i dorywcza
str. 21 pobierz
3 vol. 6, iss. 2/3

Piotr BUCHWALD, Piotr GOLICZ, Janusz ŚLIWA, Aleksandra KOWALIK
RESYS nowy system telekomunikacyjny dla ratownictwa górniczego

Abstrakt: W artykule autorzy prezentują nowy system telekomunikacyjny przeznaczony dla zastępów ratowniczych. RESYS to system fonicznej łączności radiowej, transmisji danych oraz monitoringu ratowników biorących udział w akcjach ratowniczych w podziemnych zakładach górniczych. Został on wykonany w ramach jednego z zadań projektu badawczego dotyczącego poprawy bezpieczeństwa pracy w kopalniach pt.: „Opracowanie funkcjonalnego systemu bezprzewodowej łączności ratowniczej z możliwością stosowania w wyrobiskach zagrożonych wybuchem metanu i/lub pyłu węglowego”.

Słowa kluczowe: ratownictwo górnicze, łączność ratownicza, akcje ratownicze
str. 31 pobierz
4 vol. 6, iss. 2/4

Krzysztof SŁOTA
Ocena pomiarów parametrów pracy chłodnicy powietrza – studium przypadku

Abstrakt: W górnictwie i przemyśle do chłodzenia powietrza wykorzystuje się chłodnice powietrza. Moc tych urządzeń ma wpływ na parametry powietrza po przemianie, lecz nie zawsze można mówić o poprawnym działaniu urządzenia przyjmując do analizy wyłącznie temperatury powietrza. Celem pracy jest analiza różnych parametrów powietrza przy przepływie przez chłodnicę lub układ wentylator-chłodnica. Przedstawiony zostanie wpływ parametrów powietrza przed przemianą na parametry po przemianie. Na wykresie i-x Molliera pokazano przemianę powietrza dla jego przepływu przez chłodnicę, jak również układ wentylator-chłodnica. Przy założeniu stałej temperatury powietrza chłodzonego tspu równej 30°C (temperatura powietrza przed ochłodzeniem) i stałej temperatury powietrza po ochłodzeniu tszu równej 20°C oraz trzech różnych wilgotnościach względnych: tpu1=100%, tpu2=75% oraz tpu3=60% różnica entalpii cieplnej pomiędzy pierwszym a trzecim przypadkiem wynosi prawie 210%. W pracy przedstawiono schemat przepływu powietrza przez chłodnicę lub układ wentylator-chłodnica, wykorzystując wykres i-x Molliera. Pokazano studium przypadku, gdzie zakładano stałą temperaturę powietrza przed i po przemianie, a zmienną była wilgotność względna powietrza. Wykazano, że wielkość mocy chłodniczej jest bardzo zmienna, a różnice pomiędzy wartością minimalną a maksymalną mogą być bardzo duże.

Słowa kluczowe: klimatyzacja, aerologia górnicza, chłodnice powietrza
str. 42 pobierz
5 vol. 6, iss. 2/5

Piotr CHELUSZKA, Jacek GAWLIK
Komputerowa symulacja obciążeń dynamicznych w wybranych węzłach konstrukcyjnych nadwozia wysięgnikowego kombajnu chodnikowego w trakcie realizacji procesu roboczego

Abstrakt: Wysięgnikowe kombajny chodnikowe stanowią podstawową grupę maszyn roboczych stosowanych w górnictwie podziemnym węgla kamiennego do drążenia wyrobisk korytarzowych. Proces urabiania, szczególnie skał trudno urabialnych jest źródłem silnych obciążeń dynamicznych, które prowadzić mogą do niskiej efektywności pracy kombajnu oraz awarii głównych jego podzespołów spowodowanych znacznym ich przeciążeniem. Identyfikacja stanu dynamicznego kombajnu chodnikowego podczas realizacji procesu roboczego – maszyny traktowanej jako złożony obiekt dynamiczny – ma dlatego fundamentalne znaczenie z punktu widzenia projektowania tego rodzaju maszyn oraz optymalizacji parametrów realizowanego przezeń procesu. W artykule przedstawiono wybrane wyniki symulacji komputerowych dynamiki nadwozia kombajnu chodnikowego R-130 podczas realizacji procesu urabiania skał o zróżnicowanej urabialności. Z sytuacją taką mamy do czynienia powszechnie w przypadku drążenia wyrobisk korytarzowych w górotworze o budowie warstwowej, gdzie skałom łatwo urabialny (takim, jak na przykład węgiel kamienny) towarzyszą skały trudno urabialne (na przykład piaskowce). Zaprezentowano przykładowe charakterystyki dynamiczne napędu mechanizmów wychylania wysięgnika, które odpowiedzialne są, obok napędu głowic urabiających, za skuteczną realizację procesu urabiania. Określona została również wrażliwość napędu mechanizmów wychylania wysięgnika na warunki realizacji procesu urabiania.

Słowa kluczowe: kombajn chodnikowy, proces urabiania, model symulacyjny, obciążenie dynamiczne, symulacje komputerowe
str. 54 pobierz
6 vol. 6, iss. 2/6

Piotr CHELUSZKA, Piotr SOBOTA, Anna BUJNOWSKA
Analityczne wyznaczenie średniej wytrzymałości skrawów wykonywanych poprzecznymi głowicami kombajnu chodnikowego

Abstrakt: Prowadzone w Instytucie Mechanizacji Górnictwa Wydziału Górnictwa i Geologii Politechniki Śląskiej badania możliwości obniżenia energochłonności urabiania przez sterowanie ruchem głowic urabiających obejmują skrawanie bloku wykonanego z materiałów ekwiwalentnych o różnej wytrzymałości na ściskanie zbudowanego z pięciu warstw nachylonych ukośnie w stosunku do spągu. W artykule przedstawiono sposób analitycznego wyznaczenia parametrów geometrycznych skrawów wykonywanych głowicami poprzecznymi kombajnu chodnikowego oraz położenia skrawu względem spągu i osi wzdłużnej kombajnu. Umożliwia to wyznaczenie granicy warstw w przekroju poprzecznym skrawu a tym samym średniej wytrzymałości skały w tym przekroju. Wykonano przykładowe obliczenia średniej wytrzymałości skrawu zrealizowanego na stanowisku badawczym.

Słowa kluczowe: kombajn, proces skrawania, geometria kawałków, masa skalna z warstwową strukturą, określenie średniej wytrzymałości skał skrawanych
str. 68 pobierz
7 vol. 6, iss. 2/7

Krzysztof FILIPOWICZ, Mariusz KUCZAJ
Wpływ metalowego sprzęgła podatnego na wybrane parametry rozruchu układu napędowego

Abstrakt: Charakter pracy maszyn urabiających oraz do odstawy urobku, stanowiących główny trzon kopalnianego kompleksu zmechanizowanego, cechują częste rozruchy. Faza rozruchu wpływa niekorzystnie na podzespoły układu napędowego. Celem ich zabezpieczenia przed przeciążeniem stosuje się sprzęgła podatne. W Instytucie Mechanizacji Górnictwa Politechniki Śląskiej opracowano nową konstrukcję sprzęgła podatnego skrętnie cechującego się relatywnie dużym kątem względnego przemieszczenia członów w odróżnieniu od innych obecnie produkowanych sprzęgieł. W niniejszym artykule przedstawiono wyniki badań stanowiskowych, w których wykazano wpływ fazy rozruchu układu napędowego na elektryczne parametry zasilania silnika napędowego oraz na obciążenie dynamiczne przekładni zębatej. Pomiary były wykonane dla różnych wartości momentu hamującego, symulującego pracę układu napędowego pod obciążeniem. Z przeprowadzonych analiz wyników badań sformułowano szereg wniosków szczegółowych. Ostatecznie wykazano, że występuje pozytywny wpływ zastosowania nowej konstrukcji sprzęgła na warunki pracy podstawowych zespołów układu napędowego jakimi są silnik elektryczny i przekładnia zębata.

Słowa kluczowe: sprzęgło podatne, układ napędowy, rozruch układu napędowego
str. 80 pobierz
8 vol. 6, iss. 2/8

Aneta GRODZICKA
Analiza zachowań ratowników górniczych przed i po akcjach ratowniczych na podstawie badań ankietowych

Abstrakt: W artykule przedstawiono wyniki badań ankietowych dotyczących zachowań, reakcji oraz odczuć ratowników górniczych pod wpływem stresu. Każda akcja ratownicza jest analizowana indywidualnie ze względu na czynniki, które mają wpływ na jej przebieg. Z punktu psychologii ważnym elementem jest zachowanie ratownika, jego reakcje nie tylko przed, jak i w czasie akcji, ale również po przeprowadzonej akcji ratowniczej. Dzięki ankiecie można było zanalizować odczucia ratowników biorących udział w akcjach ratowniczych.

Słowa kluczowe: ratownictwo, górnictwo, zachowania, psychologia, ankieta
str. 93 pobierz
9 vol. 6, iss. 2/9

Adam HEYDUK
Metody stereowizyjne w analizie składu ziarnowego

Abstrakt: Stereowizja jest jednym ze sposobów akwizycji obrazów trójwymiarowych, opartym na naśladownictwie funkcjonowania ludzkiego układu wzrokowego. W artykule przedstawiono podstawowe zasady stereowizji oraz koncepcję zastosowania tej metody do analizy powierzchniowej warstwy strumienia materiału ziarnistego na ruchomej taśmie przenośnika. Dzięki wykorzystaniu ruchu taśmy możliwa jest realizacja prostego układu stereowizyjnego z wykorzystaniem tylko jednej kamery o wysokiej rozdzielczości, wykonującej zdjęcia w krótkim odstępie czasu. Przedstawiono wyniki wstępnych badań przeprowadzonych na stanowisku laboratoryjnym. Przeanalizowano zalety i wady metod stereowizyjnych w porównaniu z innymi sposobami akwizycji obrazów trójwymiarowych. Podstawową zaletą jest mała złożoność sprzętowa i stosunkowo niski koszt oraz wysoka rozdzielczość uzyskiwanych obrazów, natomiast podstawową wadą – wysoka złożoność obliczeniowa w przypadku obrazów obejmujących dużą liczbę ziarn (drobne sortymenty), związana z koniecznością identyfikacji odpowiadających sobie punktów w sekwencji dwóch kolejnych obrazów.

Słowa kluczowe: stereowizja, analiza obrazu, skład ziarnowy
str. 103 pobierz
10 vol. 6, iss. 2/10

Marek JASZCZUK, Jakub KRÓLAK
Metoda badania wpływu utraty stateczności na opory ruchu kombajnu ścianowego

Abstrakt: W pracy przedstawiono autorską metodę badania stateczności kombajnu, w której analizuje się zwrot reakcji występujących w płozach kombajnu. Za pomocą programu GeneSiS (Generator Siatek Skrawania), opracowanego w Instytucie Mechanizacji Górnictwa Wydziału Górnictwa i Geologii Politechniki Śląskiej, wyznacza się wartości sił na każdym z noży, a następnie obciążenie to redukuje się do trzech sił oraz trzech momentów w wybranym układzie współrzędnych, stanowiących obciążenie czynne organów urabiających kombajnu. Na podstawie modelu przestrzennego kombajnu wyznacza się obciążenia bierne w postaci reakcji prostopadłych do płaszczyzny podparcia. Zaprezentowano wpływ wybranych czynników (wysokości ściany i prędkości posuwu) na stateczność kombajnu KSW-880E. Metoda ta pozwala na uwzględnienie takich czynników jak: wysokość i nachylenie ściany, urabialność węgla, średnica i zabiór organów urabiających.

Słowa kluczowe: kombajn ścianowy, stateczność, opory ruchu
str. 114 pobierz
11 vol. 6, iss. 2/11

Jarosław JOOSTBERENS
Model symulacyjny gęstościomierza radiometrycznego

Abstrakt: Gęstościomierze radiometryczne znajdują zastosowanie w układach monitoringu i sterowania różnych procesów technologicznych, w tym również procesów przeróbki węgla kamiennego takich jak: wzbogacanie w cieczy ciężkiej, wzbogacanie w osadzarce, flotacja węgla. Gęstościomierze te działają na zasadzie absorpcji promieniowania gamma. Głowica pomiarowa gęstościomierza składa się ze źródła promieniowania oraz detektora, zwykle w postaci licznika scyntylacyjnego. Sygnał z detektora promieniowania jest ciągiem impulsów, który jest sygnałem stochastycznym o rozkładzie czasowym Poissona. Impulsy te zliczane są często za pomocą licznika impulsów, stanowiącego rodzaj filtru dolnoprzepustowego. Zależność pomiędzy mierzoną średnią wartością gęstości ośrodka, a średnią częstością zliczanych impulsów ma teoretycznie charakter wykładniczy. W artykule przedstawiono model symulacyjny gęstościomierza radiometrycznego. Opisano metodę pomiarową oraz podano równania modelu gęstościomierza. Przedstawiono również przykładowe wyniki badań symulacyjnych w formie graficznej.

Słowa kluczowe: gęstościomierz radiometryczny, rozkład Poissona, licznik, cyfrowy filtr dolnoprzepustowy
str. 126 pobierz
12 vol. 6, iss. 2/12

Jan KANIA
Zestawy maszyn, urządzeń i instalacji do głębienia zbiornika wyrównawczego węglowego II w JSW S.A. KWK „Pniówek”

Abstrakt: W artykule przedstawiono zestawy maszyn, urządzeń i instalacji do głębienia Zbiornika Wyrównawczego Węglowego II na poziomie 830 m w JSW S.A. KWK „Pniówek” oraz analizę uwarunkowań związanych z drążeniem zbiornika. Problemem technicznym okazała się niewielka odległość, wynosząca tylko 30 m, pomiędzy zbiornikiem pierwszym a nowodrążonym zbiornikiem drugim wymuszająca odstąpienie od tradycyjnej technologii drążenia z wykorzystaniem środków strzałowych i zaproponowanie technologii drążenia bez użycia materiałów wybuchowych oraz dobór maszyn i urządzeń. Zastosowane innowacyjne rozwiązania musiały zagwarantować, że nie zostanie naruszona konstrukcja istniejącego zbiornika I, a przestrzeń pomiędzy elementami betonowej obudowy zostanie całkowicie wypełniona. Przedstawiono zestawy maszyn i urządzeń związane z budową zbiornika w zależności od rozpatrywanych wariantów głębienia. Na podstawie przeprowadzonej analizy uwarunkowań związanych z budową zbiornika oraz technologii głębienia zbiornika wyrównawczego rozpatrywano zastosowanie zestawu maszyn i urządzeń spełniających określone wymagania drążenia bez użycia materiałów wybuchowych.

Słowa kluczowe: koncepcja głębienia, technologia głębienia bez użycia materiałów wybuchowych, zbiornik wyrównawczy węglowy, zestawy maszyn i urządzeń do głębienia zbiornika
str. 135 pobierz
13 vol. 6, iss. 2/13

Roman KAULA Krystian KALINOWSKI
Wyznaczanie charakterystyk statycznych flotowników przepływowych wielokomorowych

Abstrakt: Wyznaczanie charakterystyk statycznych procesu wzbogacania w przemysłowych maszynach flotacyjnym jest zagadnieniem trudnym ze względu na wpływ wielu parametrów na przebieg procesu. Przyjmuje się, że parametrem który zawiera informacje o czynnikach wpływających na proces jest współczynnik prędkości flotacji k ziaren, charakteryzujący sie określonym rozkładem flotowalności ziaren f(k). Funkcję tego typu uzyskuje się na podstawie przebiegu kinetyki wydzielania się masy składników nadawy w procesie flotacji cyklicznej. Wyznaczenie funkcji f(k) realizowane jest pośrednio poprzez model matematyczny przebiegu kinetyki flotacji m(t). Wyznaczone parametry modelu kinetyki są równocześnie parametrami modelu funkcji gęstości rozkładu flotowalności ziaren węgla. Na podstawie wcześniejszych prac autorzy wykazali, że model rozkładu trójkątnego funkcji f(k) dobrze charakteryzuje niejednorodność nadawy. Korzystając z rozkładu flotowalności ziaren można wyznaczyć rozkład zawartości popiołu w zależności od zmian współczynnika prędkości flotacji. Na podstawie tych zależności można wyznaczyć charakterystyki statyczne flotownika przepływowego. W artykule wyznaczono charakterystyki statyczne jednokomorowego i wielokomorowego flotownika przepływowego. Otrzymane na podstawie badań symulacyjnych charakterystyki statyczne wychodu koncentratu i zawartości popiołu w koncentracie w zależności od zmian natężenia dopływu powietrza, są zbieżne do charakterystyk wyznaczonych, przez autorów, na podstawie badań flotowników przemysłowych. Znajomość charakterystyk gęstości rozkładu frakcji wraz z rozkładem zawartości popiołu umożliwi lepszą ocenę zjawisk zachodzących w procesie wzbogacania. Wyznaczone na podstawie tych modeli charakterystyki statyczne przepływowych flotowników jedno i wielokomorowych mogą być wykorzystywane w projektowaniu systemów sterowania procesu flotacji kopalin.

Słowa kluczowe: modele kinetyki flotacji, współczynnik prędkości flotacji, funkcja gęstości rozkładu flotowalności ziaren węgla, charakterystyki statyczne flotowników przepływowych
str. 150 pobierz
14 vol. 6, iss. 2/14

Anna KIJEWSKA, Anna BLUSZCZ
Analiza poziomów śladu węglowego dla świata i krajów UE

Abstrakt: Wzrost liczby ludności na świecie i wzrost gospodarek światowych powoduje stały wzrost zapotrzebowania na energię elektryczną. Podstawowymi surowcami do produkcji energii elektrycznej w skali światowej są ropa naftowa, węgiel, gaz oraz energia jądrowa i energia odnawialna. Spalanie paliw kopalnych powoduje emisję gazów cieplarnianych, które w różnym stopniu przyczyniają się do ocieplenia klimatu. Celem artykułu jest analiza śladów węglowych dla świata i krajów UE. Artykuł zawiera charakterystykę pojęcia śladu węglowego, który oznacza całkowitą ilość emisji CO2 i innych gazów cieplarnianych np. metanu czy podtlenku azotu w odniesieniu do emisji wynikającej z cyklu życia produktu, włączając jego składowanie i unieszkodliwianie. Ślad węglowy jest wskaźnikiem ilościowym i uniwersalnym, dającym się policzyć dla przedsiębiorstwa, konkretnego produktu, usługi, procesu, organizacji, kraju bądź regionu. W artykule przedstawiono również analizę porównawczą tego wskaźnika dla różnych krajów na świecie i w UE. Wskazano obliczenia śladu węglowego ogółem oraz w przeliczeniu na osobę, co istotnie różnicuje ocenę gospodarek światowych pod względem wielkości emisji.

Słowa kluczowe: emisja dwutlenku węgla, CF, gazy cieplarniane, emisja gazów
str. 160 pobierz
15 vol. 6, iss. 2/15

Marcin KRAUSE
Badania zróżnicowania ryzyka wypadków przy pracy na przykładzie analizy statystyki wypadków dla branży górnictwa i Polski

Abstrakt: Publikacja przedstawia analizę statystyki wypadków przy pracy w branży górnictwa i w Polsce, która opiera się na danych Głównego Urzędu Statystycznego pt. „Wypadki przy pracy”. W opracowaniu wykorzystano kryteria analizy bezwzględnej, opartej na porównaniu wybranych miar wypadkowości (liczba i skutki wypadków) oraz analizy wskaźnikowej, opartej na porównaniu wybranych wskaźników wypadkowości (wskaźniki częstości, wskaźnik ciężkości i wskaźnik ryzyka). Praca obejmuje wyniki analizy porównawczej wypadkowości zawodowej w Polsce i górnictwie za lata 2005-2015, z uwzględnieniem wypadków ogółem, wypadków śmiertelnych i wypadków ciężkich.

Słowa kluczowe: wypadki przy pracy, statystyka wypadków, górnictwo, Polska
str. 169 pobierz
16 vol. 6, iss. 2/16

Zbigniew SŁOTA
Bezpieczeństwo podziemnych tras turystycznych w ZKWK „Guido” – propozycja badań ankietowych

Abstrakt: ZKWK „Guido” będąca częścią Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu jest unikatem w skali światowej. Oprócz prezentacji zabytków techniki górniczej na powierzchni ziemi udostępnia turystom podziemne trasy turystyczne. W chwili obecnej w ZKWK „Guido” udostępniono kilka podziemnych tras turystycznych. Najpopularniejsze znajdują się na poziomie 170 (praca górników na przełomie XIX i XX wieku na obszarze Śląska, zagrożenia w kopalni, tradycje górnicze) oraz 320 (wyrobiska utrzymane w stanie jak najbardziej zbliżonym do pierwotnego). Poziom 355 (otwarty 4 .02.2016r.) można zwiedzać albo podczas tzw. "szychty" (zwiedzający w ubraniu roboczym z przewodnikiem-górnikiem wykonują proste prace górnicze), albo jako tzw. "mroki kopalni" (zwiedzający otrzymują lampy osobiste i zwiedzają trasę po ciemku). Celem artykułu jest przedstawienie propozycji badań ankietowych dotyczących bezpieczeństwa tras turystycznych w odczuciu samych zwiedzających, wraz z wynikami badań pilotażowych przeprowadzonych w ZKWK „Guido”. W tym celu opracowano specjalną ankietę (zamieszczoną w pracy), która obejmowała pytania z zakresu trzech głównych obszarów: bezpieczeństwo ogólne (ankietowanych pytano m.in. o oznakowanie i oświetlenie trasy, elementy mogące stanowić niebezpieczeństwo dla zwiedzających, objawy złego samopoczucia, zachowania przewodnika), zdarzenia potencjalnie niebezpieczne (potknięcia, upadki, uderzenia głową i inne niebezpieczne zdarzenia) oraz zadowolenie turysty (zadowolenie z wycieczki, atrakcje, poczucie bezpieczeństwa, inne uwagi odnośnie bezpieczeństwa). Na podstawie opracowanej ankiety przeprowadzono badania pilotażowe w ZKWK „Guido” wśród 100 losowo wybranych turystów zwiedzających różne trasy podziemne w kopalni. Wyniki badań zamieszczono na wykresach, uwzględniając dodatkowo płeć, wiek, oraz wykształcenie ankietowanych. Ankieta była anonimowa, a jej wypełnienie dobrowolne. Wyniki pilotażowych badań ankietowych powinny pozwolić na udoskonalenie ankiety, której wyniki mogą stać się wskaźnikiem obszarów problemowych, dotyczących bezpieczeństwa tras turystycznych w oczach zwiedzających, wymagających uwagi ze strony decydentów w Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu.

Słowa kluczowe: podziemne trasy turystyczne, bezpieczeństwo, kopalnie zabytkowe, badania ankietowe
str. 178 pobierz
17 vol. 6, iss. 2/17

Adam MAREK
Wpływ przemienników częstotliwości na pracę silników indukcyjnych w podziemiach kopalń

Abstrakt: W referacie przedstawiono analizę współpracy pośrednich przemienników częstotliwości z zasilanymi przez nie silnikami indukcyjnymi. Na warunki pracy silników zasilanych z pośrednich przemienników częstotliwości mają w warunkach kopalnianych wpływ parametry elementów pasożytniczych użytych przewodów oponowych lub/i kabli górniczych, parametry elementów wchodzących w skład filtrów oraz sposób sterowania pracą zaworów falownika. Istotną właściwością omawianego przekształtnika jest to, że nie jest on źródłem napięcia sinusoidalnie zmiennego. Odkształcenie napięcia wyjściowego przemiennika jest efektem wielokrotnej komutacji zaworów falownika pracującego przy sterowaniu z modulacją szerokości impulsów (MSI). Z komutacją zaworów falownika związane są duże stromości narastania napięcia wyjściowego przemiennika. Stromości te osiągają wartości dochodzące do kilkunastu kV na s. Tak duże stromości narastania napięcia wyjściowego przemiennika powodują w stanie przejściowym przepływ dużych prądów pojemnościowych. W pracy omówiono wpływ poszczególnych parametrów kabli i przewodów oponowych na wartości przepięć i prądów doziemnych. Omówiono również sposoby ograniczenia tych niekorzystnych zjawisk (przepięć, prądów doziemnych).

Słowa kluczowe: pośredni przemiennik częstotliwości, falownik, MSI, silnik indukcyjny, przepięcie, prąd doziemny
str. 188 pobierz
18 vol. 6, iss. 2/18

Ewa MATUSZEWSKA-MAJCHER
Wpływ warunków wykonywania pracy górniczej na stan zdrowia pracowników kopalń

Abstrakt: W artykule na podstawie danych statystycznych dotyczących emerytur i rent pobieranych z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych podjęto próbę wskazania, iż warunki wykonywania pracy mogą mieć wpływ na długość życia oraz zdolności produkcyjne zatrudnionych pracowników.

Słowa kluczowe: bezpieczeństwo pracy, zagrożenia w górnictwie, przywileje emerytalne, emerytury górnicze
str. 197 pobierz
19 vol. 6, iss. 2/19

Anna MORCINEK-SŁOTA
Stres zawodowy wśród pracowników górnictwa – propozycja badań ankietowych w kopalniach węgla kamiennego

Abstrakt: Dla wielu ludzi praca zawodowa jest źródłem silnych emocji. Złość, gniew, lęk, strach lub silne zdenerwowanie dezorganizują postrzeganie i zakłócają myślenie oraz wykonywanie czynności. Pośrednio wpływają na popełnianie wielu różnych błędów, w tym także wypadkowych. Dlatego też ważnym elementem jest rozpoznawanie i eliminowanie w zakładach pracy przyczyn stresu zawodowego oraz uodparnianie ludzi na działanie stresu. W artykule przedstawiono problematykę związaną ze stresem zawodowym wśród pracowników kopalń węgla kamiennego. Omówiono ogólne pojęcie stresu oraz stresu zawodowego, jak również stresorów, czyli bodźców, które wywołują reakcję organizmu. Przedstawiono skutki zdrowotne związane ze stresem zawodowym oraz wpływ stresu na funkcjonowanie przedsiębiorstwa. W artykule przedstawiono propozycję badań ankietowych odnośnie stresu zawodowego wśród pracowników górnictwa. Zawarta w nim ankieta złożona jest z trzech części ujmujących następujące obszary problemowe: właściwości fizyczne środowiska pracy, czynniki społeczne środowiska pracy oraz czynniki stresogenne powodowane złą organizacją pracy. Ankieta ma formę otwartą i jest anonimowa. Respondenci mogą udzielać jednej lub kilku odpowiedzi spośród podanych, bądź mogą sami wyrazić własną opinię. Badania obejmą reprezentatywną, losowo wybraną grupę ludzi zatrudnionych na stanowiskach dołowych i przeprowadzane będą na okresowych szkoleniach bhp. Dodatkowo w badaniach uwzględnione będą informacje o wieku, stażu pracy (w tym, w samym górnictwie) oraz wykształceniu zawodowym pracowników. Badania ankietowe odnośnie stresu zawodowego umożliwią podjęcie właściwych działań profilaktycznych w celu zidentyfikowania i wyeliminowania występujących w zakładzie górniczym stresorów zawodowych. Pozwolą dostrzec, iż stres jest problemem dotyczącym zarówno poszczególnych pracowników jak i całego zakładu pracy. Pomogą pracodawcy w projektowaniu odpowiednich warunków pracy o ograniczonym potencjale wywoływania stresu oraz dadzą możliwość wyposażenia pracowników w wiedzę i umiejętności do radzenia sobie za stresem.

Słowa kluczowe: stres, stres zawodowy, stresory, ankieta
str. 205 pobierz
20 vol. 6, iss. 2/20

Dariusz MUSIOŁ
Koszty profilaktyk aerologicznych w porównaniu do ceny węgla w warunkach jednej z kopalń węgla kamiennego

Abstrakt: Wskazano koszty ponoszone na poprawę bezpieczeństwa pracy przez spółki węglowe dla profilaktyk prowadzonych w ramach zagrożeń aerologicznych. Scharakteryzowano trzy ściany eksploatacyjne jednej z kopalń prowadzone w tym samym okresie czasu i podobnych warunkach górniczo-geologicznych przy porównywalnych zagrożeniach aerologicznych. Wskazano na analogiczny zakres zastosowanych prac profilaktycznych ograniczających wpływ występujących zagrożeń na proces produkcji. Przeprowadzono analizę kosztów stosowanych prac profilaktycznych i wskazano ich wpływ na cenę węgla.

Słowa kluczowe: górnictwo, zagrożenia aerologiczne, prace profilaktyczne, koszty prac profilaktycznych
str. 214 pobierz
21 vol. 6, iss. 2/21

Andrzej NOWROT
Możliwości techniczne zastosowania szerokopasmowej analizy widmowej w predykcji wstrząsów i tąpnięć

Abstrakt: Do powszechnych zjawisk występujących w górnictwie podziemnym należą wstrząsy i tąpnięcia, które stanowią istotne zagrożenie dla znajdujących się pod ziemią ludzi oraz mogą spowodować znaczne straty finansowe. Odpowiednio wczesne wykrycie nadchodzącego zagrożenia zdecydowanie poprawiłoby bezpieczeństwo załogi jak również pozwoliłoby ograniczyć straty ekonomiczne. Niestety nie zostały dotychczas opracowane dostatecznie skuteczne systemy predykcji tych zjawisk. Niemniej jednak szczury, które żyją w podziemnej części kopalni, wykrywają zbliżające się zagrożenie dużo wcześniej w stosunku do zainstalowanej aparatury. Nadzwyczajne umiejętności tych gryzoni wynikają w znacznej mierze z możliwości ich zmysłów pozwalających na rejestrowanie drgań mechanicznych w szerokim zakresie od infradźwięków do ultradźwięków. Istotnym problemem technicznym w opracowaniu aparatury naśladującej zmysły szczura jest uzyskanie odpowiedniej czułości i rozdzielczości detektora w zakresie niskich częstotliwości przy jednoczesnym zapewnieniu odpowiedniego stosunku sygnał szum. W artykule przedstawiono koncepcję konstrukcji szerokopasmowego detektora mikrodrgań jako elementu systemu predykcji zagrożeń sejsmicznych.

Słowa kluczowe: predykcja, MEMS, analiza szerokopasmowa
str. 224 pobierz
22 vol. 6, iss. 2/22

Grzegorz PACH
Charakterystyki zastępcze wentylatorów w zagadnieniach wymuszonego rozpływu powietrza

Abstrakt: W artykule przedstawiono wyniki badań nad charakterystykami zastępczymi wentylatorów. Przypomniano podstawowe wiadomości dotyczące tematyki wymuszonego rozpływu powietrza (dawna nazwa to regulacja sieci wentylacyjnej) oraz rodzajów stosowanych przy niej rozwiązań. Wykazano możliwość wykorzystania charakterystyk zastępczych w zagadnieniu wymuszonego rozpływu powietrza w kopalnianych sieciach wentylacyjnych, w szczególności w przypadku występowania w nich zależnych prądów powietrza zużytego łączących podsieci wentylatorów głównego przewietrzania. Wspomniane charakterystyki mogą być przedstawione jako zależności łączące wydatek objętościowy powietrza w wybranej bocznicy wentylacyjnej z wymaganym spiętrzeniem wentylatorów zapewniającym utrzymanie zadanej a priori ilości powietrza w bocznicach, w których następuje jego zużycie. Kolejna forma to charakterystyki pozwalające na określenie mocy użytecznej poszczególnych wentylatorów oraz całkowitej mocy użytecznej wszystkich wentylatorów głównego przewietrzania w kopalni w odniesieniu do wydatku objętościowego powietrza w wybranej bocznicy wentylacyjnej. W artykule przedstawiony został przykład obliczeniowy dla kopalnianej sieci wentylacyjnej zawierającej dwa wentylatory głównego przewietrzania, których podsieci są wzajemnie połączone w strefie powietrza zużytego. Zwrócono uwagę, na możliwość wykorzystania tytułowych charakterystyk przy doborze optymalnego wymuszonego rozpływu powietrza mającego na celu obniżanie kosztów wentylacji kopalni przy jednoczesnym zapewnieniu stałej, bezpiecznej ilości powietrza w miejscach jego odbioru, tj. np. w rejonach wydobywczych, komorach funkcyjnych.

Słowa kluczowe: kopalniana sieć wentylacyjna, rozpływ wymuszony powietrza, prądy zależne powietrza w kopalnianych sieciach wentylacyjnych, moc użyteczna wentylatora, optymalizacja kopalnianej sieci wentylacyjnej
str. 232 pobierz
23 vol. 6, iss. 2/23

Arkadiusz PAWLIKOWSKI
Symulacja wpływu obciążenia osłony odzawałowej na podporność sekcji obudowy zmechanizowanej

Abstrakt: W artykule przedstawiono symulację wpływu obciążenia osłony odzawałowej na podporność sekcji obudowy zmechanizowanej. Wypadkową nacisku zawału na osłonę odzawałową wyznaczono traktując jej obciążenie jako parcie gruntu na ścianę. W porównaniu do stosowanych dotychczas obliczeń obciążenia osłony, w artykule istotne novum stanowi uwzględnienie przy wyznaczaniu tego obciążenia wszystkich sił w układzie sekcja obudowy - górotwór. W pracy wyznaczono i przeanalizowano charakterystyki podpornościowe sekcji obudowy zmechanizowanej, w zależności od obciążenia osłony odzawałowej rumowiskiem zawałowym, uwzględniając również brak tego obciążenia. Do symulacji wykorzystano uogólniony model sekcji obudowy zmechanizowanej pracującej w warunkach określonej ściany i metodę wyznaczania podporności sekcji obudowy, w której uwzględnia się wpływ przyrostu siły w stojakach w zależności od przyrostu kąta nachylenia stropnicy.

Słowa kluczowe: sekcja obudowy zmechanizowanej, osłona odzawałowa, podporność sekcji
str. 247 pobierz
24 vol. 6, iss. 2/24

Joachim PIELOT
Wpływ analogowej filtracji dolnoprzepustowej w torach pomiarowych na parametry sygnałów

Abstrakt: Pomiary różnych wielkości fizycznych dokonywane są najczęściej w ten sposób, że najpierw wartości chwilowe mierzonych wielkości są przetwarzane na wartości chwilowe napięcia elektrycznego, po czym sygnał napięciowy jest przesyłany torem pomiarowym do przetwornika analogowo-cyfrowego. W praktyce pomiarowej zdarza się jednak, że nie przykłada się należytej uwagi do zagadnień filtracji sygnałów w torach pomiarowych, albo filtracja ta jest przeprowadzona w niewłaściwy sposób. W referacie dokonana została analiza wpływu analogowej filtracji dolnoprzepustowej na parametry sygnałów użytecznych i zakłócających w torach pomiarowych. W pierwszej kolejności określono wpływ takiej filtracji z wykorzystaniem biernego filtru RC I rzędu w warunkach pracy bez obciążenia i z obciążeniem na wyjściu filtru. Następnie porównana została praca biernych filtrów RC I, II i III rzędu. Ponieważ skuteczność działania filtrów biernych jest często niewystarczająca, dlatego przedstawiono przykładowe działanie filtrów aktywnych wyższych rzędów.

Słowa kluczowe: filtracja dolnoprzepustowa, filtry analogowe, filtry antyaliasingowe
str. 257 pobierz
25 vol. 6, iss. 2/25

Wojciech PIELUCHA
Dobór parametrów regulatora pi w układzie sterowania odbiorem produktu dolnego w osadzarce – wybrane problemy

Abstrakt: W pracy krótko scharakteryzowano strefę odbioru osadzarki jako obiekt regulacji. Opisano przyjęty w celach badawczych przyrostowy algorytm cyfrowego regulatora PI. Omówiono też problemy związane z doborem nastaw cyfrowego regulatora PI. Następnie, w celach symulacyjnych, dobrano nastawy regulatora na podstawie zidentyfikowanych parametrów zastępczego liniowego modelu obiektu. W dalszej części referatu rozpatrzono dwa przypadki zmian zadanej gęstości rozdziału. W celu dokonania analizy porównawczej, zastosowano algorytm pozycyjny z kompensatorem zjawiska windup. Wyniki badań symulacyjnych przedstawiono w postaci wykresów przebiegów czasowych wartości regulowanej. Na koniec porównano efekty regulacji dla obu przyjętych algorytmów.

Słowa kluczowe: wzbogacanie węgla w osadzarce, regulator PI, zjawisko windup
str. 273 pobierz
26 vol. 6, iss. 2/26

Krzysztof TWARDOCH, Artur NAWRAT
Wpływ podziałki międzysegmentowej na współpracę koła napędowego z zębatką o owalnym przekroju sworzni w mechanizmie posuwu 2BP – analiza MES

Abstrakt: W artykule przedstawiono propozycję analizy numerycznej współpracy koła napędowego z zębatką o owalnym przekroju sworzni w mechanizmie EICOTRACK (2BP – mechanizm bezcięgnowego posuwu z dwoma kołami napędowymi) przy uwzględnieniu wpływu zmian podziałki międzysegmentowej. System bezcięgnowego posuwu 2BP odwzorowano w przestrzeni trójwymiarowej środowiska CAD kreując modele geometryczne koła napędowego i zębatki sworzniowej. Model mechanizmu 2BP został uproszczony ze względu na skomplikowany proces osiatkowania (meshing process) oraz długi czas analizy MES, wynikający ze złożoności obliczeniowej. Analiza MES, przeprowadzona w programie ANSYS Workbench, miała na celu wyznaczenie wartości siły międzyzębnej oraz kierunków jej działania podczas posuwu dla symulowanych zmian skokowych odstępu między segmentami zębatki. W pierwszej części artykułu przedstawiono bezcięgnowy system posuw EICOTRACK, stosowany w kombajnach ścianowych, który w Polsce jest produkowany pod nazwą 2BP. Następnie przedstawiono sposób parametryzowania modelu przestrzennego mechanizmu 2BP w programie ANSYS. Przeprowadzono kolejne etapy modelowania parametrów współpracy koła napędowego ze sworzniami segmentu zębatki – modelowanie kontaktu, warunków brzegowych itd. Przeprowadzono dyskretyzację modelu, dokonując podziału continuum modelu bryłowego na elementy skończone. Zamodelowano siły działające na koło. Wykonano badania w oparciu o model quasi-dynamiczny z użyciem Metody Elementów Skończonych. Wyniki analizy MES zilustrowano graficznie w postaci charakterystyk składowej pionowej siły międzyzębnej.

Słowa kluczowe: EICOTRACK, 2BP, mechanizm posuwu, napędowe koło zębate, zębatka, sworznie owalne, kombajn ścianowy, CAD, MES
str. 283 pobierz
27 vol. 6, iss. 2/27

Antoni WOJACZEK, Adam WOJACZEK
Informatyczne aspekty integracji kopalnianych systemów dyspozytorskich

Abstrakt: W dyspozytorniach zakładów górniczych eksploatuje się wiele różnych systemów telekomunikacyjnych. Systemy te mogą pracować pod nadzorem systemu dyspozytorskiego THOR, który zapewnia ich integrację oraz ujednolicone przetwarzanie i prezentację danych użytkownikowi. W artykule przedstawiono istotne zagadnienie, jakim jest komunikacja między autonomicznymi systemami i systemem dyspozytorskim THOR. Wyjaśniono strukturę, sposób działania i zadania sterowników komunikacyjnych, dedykowanych programów komputerowych, które realizują funkcje komunikacji między systemami. Przedstawiono opracowane i zastosowane w istniejących instalacjach kopalnianych metody oraz protokoły komunikacji między systemami.

Słowa kluczowe: integracja systemów dyspozytorskich, monitoring i wizualizacja, protokoły komunikacyjne
str. 301 pobierz
28 vol. 6, iss. 2/28

Anna LUBOSZ
Ryzyko związane z zagrożeniami elektrycznymi w górnictwie węgla kamiennego

Abstrakt: Artykuł obejmuje problematykę zagrożeń elektrycznych na które narażony jest w mniejszym lub większym stopniu praktycznie każdy górnik pracujący pod ziemią. Na zwiększenie niebezpieczeństwa porażeń prądem elektrycznym mają wpływ rodzaj i intensywność czynników narażeniowych występujących w miejscu pracy. Można tym sposobem określić w trzech kategoriach środowisko pracy czyli czynniki techniczno-klimatyczne, użytkowanie a więc czynniki organizacyjne i antropogenne oraz rodzaj obiektu czyli ciasnota pomieszczeń i wyrobisk powodująca skrępowanie ruchów i możliwość zbliżania się do przedmiotów mogących znaleźć się pod napięciem. Skutki tego zagrożenia jak pokazują statystyki wypadkowe bardzo często bywają tragiczne. Wynika to przede wszystkim z błędów ludzkich ale również z niewłaściwie przeprowadzonej i skalkulowanej oceny istniejących zagrożeń. W artykule zaproponowana zostanie profilaktyka, mająca na celu poprawę warunków pracy, gdyż pracownicy służby BHP w kopalniach węgla kamiennego zbyt ogólnie dokonują oceny ryzyka zawodowego w oddziale energomechanicznym, koncentrując swoja uwagę na zagrożeniach naturalnych, pomijając prawie całkowicie codzienne czynności wykonywane na przez pracowników działu Energomechanicznego na sieci i urządzeniach elektrycznych. Tymczasem, zagrożenia elektryczne są najczęstszą przyczyną wypadków porażenia prądem i zdarzeń o skutkach katastroficznych. Dlatego procedura oceny ryzyka zawodowego zaproponowana metodą Risk Score skupia się na zagrożeniach stricte związanych z negatywnym oddziaływaniem prądu elektrycznego na człowieka wydaje się być skutecznym narzędziem diagnostyki istniejących zagrożeń elektrycznych w warunkach dołowych polskich kopalń węgla kamiennego. Z kolei zaproponowane rozwiązania profilaktyczne zwiększające poziom bezpieczeństwa związanego z zagrożeniami elektrycznymi mogą skutecznie ograniczyć nieformalne działania zmuszające elektromonterów do naruszania zasad bezpieczeństwa pracy.

Słowa kluczowe: zagrożenia elektryczne, bezpieczeństwo pracy, ryzyko zawodowe
str. 314 pobierz
29 vol. 6, iss. 2/29

Ewelina WŁODARCZYK, Aurelia RYBAK
Logistyka dystrybucji w przedsiębiorstwach górniczych

Abstrakt: W artykule opisano polski rynek węgla kamiennego oraz przedstawiono organizację dystrybucji węgla w przedsiębiorstwach górniczych. Analizy dokonano na przykładzie Katowickiego Holdingu Węglowego. Jej wyniki pozwoliły na wskazanie sposobów kierowania dystrybucją umożliwiających przedsiębiorstwom przetrwanie na konkurencyjnym rynku.

Słowa kluczowe: górnictwo, dystrybucja, kanały dystrybucji, logistyka dystrybucji
str. 324 pobierz
30 vol. 6, iss. 2/30

Piotr BUCHWALD, Adam NOWAK, Leszek KWISKA
Nowe możliwości realizacji zadań ratowniczych przez pogotowia specjalistyczne CSRG S.A.

Abstrakt: W artykule przedstawiono pogotowia specjalistyczne Centralnej Stacji Ratownictwa Górniczego S.A. ich wyposażenie oraz sytuacje wymuszające pozyskiwanie nowego sprzętu ratowniczego, niezbędnego do bezpiecznego wykonywania zadań ratowniczych.

Słowa kluczowe: górnictwo, ratownictwo górnicze, akcja ratownicza, pogotowia specjalistyczne
str. 334 pobierz

 

ISSN - 2391-9361

Volume 6, issue 3
SYSTEMY WSPOMAGANIA W INŻYNIERII PRODUKCJI
ROZPOZNAWANIE ZŁÓŻ I BUDOWNICTWO PODZIEMNE

Nakład numeru: 130 egzemplarzy

 
Spis treści

  pobierz
1 vol. 6, iss. 3/1

Piotr BAŃKA, Tomasz CICHY
Dobór architektury sieci neuronowej wykorzystywanej do opisu zmian wielkości sejsmiczności indukowanej

Abstrakt: W artykule przedstawiono wyniki badań mających na celu ustalenie optymalnej architektury sieci neuronowej wykorzystywanej do prognozy zmian gęstości energii wstrząsów indukowanych prowadzonymi robotami górniczymi. Zbiór wykorzystywany do nauki sieci neuronowej zawierał wartości wskaźników charakteryzujących zmiany energii właściwej odkształcenia sprężystego (szacowane z wykorzystaniem rozwiązania przemieszczeniowego zadania brzegowego przestrzennej teorii sprężystości podanego przez H. Gila), a także informacje o zarejestrowanym poziomie sejsmiczności, charakteryzowanym przez określenie gęstości energii wstrząsów. W trakcie prowadzonych badań przeanalizowano wpływ liczby neuronów w warstwie ukrytej sieci (od 1 do 16) oraz przyjętej charakterystyki neuronu (rozważano następujące funkcje aktywacji: liniową, logistyczną i tangens hiperboliczny) na dokładność opisu zmian sejsmiczności indukowanej przy zastosowaniu odpowiednio wytrenowanej (nauczonej) sieci neuronowej. Sprawdzono także wpływ architektury sieci neuronowej na dokładność prognozy zmian wydatku energetycznego wstrząsów górotworu. Rezultaty obliczeń, wykonanych dla silnie zagrożonego wstrząsami i tąpaniami rejonu robót górniczych prowadzonych w jednej z kopalń węgla kamiennego GZW, potwierdziły możliwość zastosowania sieci neuronowych do szacowania zmian gęstości energii wstrząsów towarzyszących eksploatacji złoża. Stwierdzono także, że wystarczającą dokładność prognozy można uzyskać stosując mało rozbudowaną sieć neuronową, zawierającą w warstwie ukrytej tylko dwa neurony, natomiast jako funkcję aktywacji korzystnie jest przyjąć tangens hiperboliczny.

Słowa kluczowe: energia odkształcenia sprężystego, sejsmiczność indukowana, sieci neuronowe
str. 11 pobierz
2 vol. 6, iss. 3/2

Piotr BAŃKA, Ewelina LIER
Wykorzystanie sieci neuronowych do obliczania prędkości i przyspieszeń drgań gruntu wywoływanych wstrząsami górotworu

Abstrakt: W wielu kopalniach istotny problem stanowią drgania gruntu wywoływane silnymi wstrząsami indukowanymi prowadzonymi robotami górniczymi. W rejonach, w których stwierdza się występowanie drgań powierzchni terenu generowanych wstrząsami górotworu, konieczne jest sporządzanie prognoz parametrów drgań gruntu, które mogą wystąpić w trakcie realizacji założeń projektowych zakładów górniczych. W artykule przedstawiono wyniki badań, których celem było określenie możliwości zastosowania, do prognozy parametrów drgań gruntu wywoływanych wstrząsami, sieci neuronowych. Wykorzystano obserwacje drgań gruntu pochodzące z obszaru jednej z silnie zagrożonych sejsmicznie kopalń GZW. Otrzymane rezultaty wykazały możliwość zastosowania sieci neuronowych do obliczania wartości prędkości i przyspieszeń drgań powierzchni terenu powodowanych wstrząsami. Dla rozpatrywanego zbioru rejestracji uzyskano dokładniejsze wyniki niż w przypadku zastosowania powszechnie wykorzystywanego, prostego modelu regresji liniowej.

Słowa kluczowe: sejsmiczność indukowana, drgania powierzchni, sieci neuronowe
str. 24 pobierz
3 vol. 6, iss. 3/3

Mirosław CHUDEK, Stanisław DUŻY, Grzegorz DYDUCH
Stan techniczny obudowy wyrobisk korytarzowych jako źródło zagrożenia obwałami

Abstrakt: W artykule poruszono zagadnienia związane z utrzymaniem stateczności wyrobisk korytarzowych przy pogarszającym się stanie technicznym obudowy. Omówiono metodę diagnozowania obudów wyrobisk korytarzowych oraz przedstawiono wartościowanie zużycia elementów obudowy i jego wpływ na ocenę stanu technicznego konstrukcji. Wskazano na konieczność prowadzenia szkoleń dla pracowników dozoru w zakresie diagnozowania i oceny stanu technicznego obudów wyrobisk górniczych oraz objęcia wyrobisk stałym monitoringiem w aspekcie zagrożenia obwałami i zawałami.

Słowa kluczowe: stan techniczny, wyrobisko korytarzowe, zagrożenie obwałami, korozja
str. 35 pobierz
4 vol. 6, iss. 3/4

Stanisław DUŻY, Piotr GŁUCH, Adam RATAJCZAK
Badanie zasięgu strefy spękań w stropie wyrobiska przyścianowego w obudowie podporowo-kotwowej dla oceny bezpieczeństwa utrzymania skrzyżowania ściana-chodnik

Abstrakt: Utrzymanie skrzyżowania ściana-chodnik należy do jednych z najważniejszych czynności technologicznych realizowanych w procesie eksploatacji ściany. Długoletnie doświadczenia dołowe w zakresie stosowania obudowy podporowej przykotwionej za pomocą dwóch par kotwi prętowych (długości 2,7÷3,1 m) bez zabudowy dodatkowych wzmocnień dla ochrony skrzyżowania ściana-chodnik, wykazały pełną przydatność techniczną i ekonomiczną takiego systemu wzmocnienia. Przeprowadzone badania dołowe pomiarów zasięgu strefy spękań i rozwarstwień stropu (endoskopowe i przy pomocy rozwarstwieniomierzy linkowych), a także przeprowadzone badania laboratoryjne (stanowiskowe) pozwoliły określić współczynnik bezpieczeństwa utrzymania skrzyżowania ściana-chodnik Sbsc-ch rzutujący bezpośrednio na konieczność zabudowy dodatkowego wzmocnienia.

Słowa kluczowe: eksploatacja, skrzyżowanie ściana-chodnik, obudowa kotwowa, bezpieczeństwo pracy
str. 46 pobierz
5 vol. 6, iss. 3/5

Marian GOROL, Tadeusz MZYK
Post factum, czyli: czy można zdemaskować ukrywających fakty i ustalić ilość kopaliny wydobytej w sposób nielegalny? – studium przypadku

Abstrakt: W artykule przedstawiono przypadek łamania, na wielką skalę, przepisów ustawy Prawo geologiczne i górnicze. Przedsiębiorca pod pozorem robót geologicznych prowadził regularną eksploatację iłu do produkcji wyrobów ceramiki budowlanej. Ostatecznie zmuszony do przeprowadzenia geodezyjnego obmiaru wyrobiska i rozliczenia zasobów złoża, prawie 11-krotnie zaniżył ilość kopaliny pobranej w sposób nielegalny, czego dowiedziono wykorzystując metodykę obliczania zasobów metodą przekrojów. Procederowi sprzyjał brak zdecydowania w działaniu organu koncesyjnego.

Słowa kluczowe: złoże, iły, nadkład, kopalina, przerost, wyrobisko odkrywkowe, urobek, zasoby, metoda przekrojów
str. 59 pobierz
6 vol. 6, iss. 3/6

Marek JENDRYŚ, Henryk KLETA
Badanie efektu dylatancji w numerycznym modelu próbki skalnej

Abstrakt: W artykule przedstawiono badania mające na celu określenie przebiegu procesów dylatacyjnych w podczas prób jednoosiowego i trójkierunkowego ściskania próbek walcowych z materiału ziarnistego. Symulacje przeprowadzone zostały za pomocą programów PFC2D i PFC3D pozwalających na budowę modeli z wykorzystaniem na metody elementów odrębnych. W celu opisania procesów dylatacyjnych obliczone zostały charakterystyki naprężeniowoodkształceniowe pozwalające na wyznaczenie parametrów opisujących przebieg procesów dylatacyjnych.

Słowa kluczowe: górotwór, badania numeryczne, dylatancja
str. 68 pobierz
7 vol. 6, iss. 3/7

Iwona JONCZY, Beata CHWEDOROWICZ, Małgorzata KAMIŃSKA, Bartosz KOWALSKI
Wykorzystanie rentgenowskiej analizy spektralnej w mikroobszarach w oznaczaniu pierwiastków towarzyszących minerałom rud cynkowo-ołowiowych ze złoża klucze I

Abstrakt: Pierwiastki towarzyszące rudom cynkowo-ołowiowym budzą szczególne zainteresowanie zwłaszcza, że część z nich jest zaliczana do grupy pierwiastków krytycznych, których pozyskiwanie z nowych źródeł stanowi obecnie jeden z priorytetów gospodarki w krajach Unii Europejskiej. W celu precyzyjnego oznaczenia pierwiastków towarzyszących sfalerytowi, galenie i markasytowi należy zastosować metody instrumentalne, które w dokładny i wiarygodny sposób pozwolą na oznaczenie ich koncentracji oraz form występowania. Jedną z takich technik jest rentgenowska analiza spektralna w mikroobszarach, którą wykorzystano w badaniach minerałów rudnych ze złoża Klucze I. W kilkunastu mikroobszarach dla sfalerytu, galeny i markasytu oznaczono skład jakościowy i ilościowy pierwiastków; na tej podstawie stwierdzono, że siarczkom cynku, ołowiu i żelaza, obok kadmu Cd i arsenu As, towarzyszą tal Tl i antymon Sb, a także pierwiastki zaliczane do grupy krytycznych: wolfram W, dysproz Dy oraz iryd Ir. W, Dy i Ir nie były dotychczas opisywane w literaturze, jako towarzyszące minerałom rud Zn-Pb; w badanych minerałach występują w stanie rozproszonym, przede wszystkim w sfalerycie i markasycie. Ich obecność może stanowić przesłankę odnośnie możliwości pozyskiwania alternatywnych źródeł pierwiastków krytycznych.

Słowa kluczowe: minerały rud Zn-Pb, rentgenowska analiza spektralna w mikroobszarach, pierwiastki krytyczne
str. 79 pobierz
8 vol. 6, iss. 3/87

Henryk KLETA
Założenia systemu monitorowania szybów górniczych w świetle wybranych uszkodzeń obudów szybowych

Abstrakt: W artykule przedstawiono założenia systemu monitorującego stan obudowy szybów, uwzględniającego uwarunkowania techniczne tych wyrobisk górniczych w świetle spotykanych w praktyce górniczej rodzajów uszkodzeń obudowy. W przedstawionych założeniach dla systemu monitorującego stan obudowy uwzględniono uwarunkowania przestrzenne i środowiskowe występujące w szybach wraz z podaniem sposobów identyfikacji uszkodzeń obudowy i oceny bezpieczeństwa obudowy. Przedstawione założenia systemu monitorowania stanu obudowy szybów zostały zastosowane w realizowanym międzynarodowym projekcie badawczym Intelligent Deep Mine Shaft Monitoring.

Słowa kluczowe: szyb, obudowa szybu, monitoring obudowy szybów
str. 92 pobierz
9 vol. 6, iss. 3/9

Magdalena KOKOWSKA-PAWŁOWSKA
Zmienność zawartości siarki oraz stopień mineralizacji siarczkami składników petrograficznych węgla w wybranych pokładach z warstw porębskich (620) i załęskich (405)

Abstrakt: W opracowaniu przedstawiono wyniki badań zmienności zawartości siarki (całkowitej, pirytowej, siarczanowej i organicznej) w próbkach węgla z pokładów 620 i 405 (KWK „Sośnica-Makoszowy”). Określono formy mineralizacji siarczkowej (piryt) składników mikropetrograficznych: mikrolitotypów, karbominerytów i minerytów w próbkach bruzdowych oraz wyliczono procentowy udział tych form w próbkach kawałkowych litotypów. Stwierdzono zróżnicowany stopień mineralizacji składników mikropetrograficznych siarczkami pochodzenia syn- i diagenetycznego oraz epigenetycznego. W próbkach litotypów węgla z obu pokładów, wśród badanych składników mikropetrograficznych, najwyższy udział wykazywały ziarna mikrolitotypów z siarczkami w formie rozproszonej, co stanowić będzie problem w procesie mechanicznego wzbogacania.

Słowa kluczowe: zawartość siarki, składniki mikropetrograficzne, mineralizacja siarczkowa, siarczki syngenetyczne, diagenetyczne i epigenetyczne
str. 101 pobierz
10 vol. 6, iss. 3/10

Marek KRUCZKOWSKI
Określenie przyczyn powstania liniowych deformacji nieciągłych w wybranej kopalni w zachodniej części GZW

Abstrakt: Liniowe deformacje nieciągłe są najczęściej efektem prowadzenia eksploatacji górniczej w rejonie uskoków tektonicznych oraz eksploatacji górniczej do jednej wspólnej krawędzi co związane jest z tworzeniem się tzw. skarp eksploatacyjnych. Deformacje nieciągłe w podanych przypadkach ujawniają się w postaci szczelin, progów i uskoków terenowych powodując najczęściej szkody w obiektach infrastruktury drogowej. W pracy przedstawiono analizę przyczyn powstania liniowych deformacji nieciągłych sporządzoną na podstawie: inwentaryzacji progów terenowych, map pokładowych oraz zakresu dokonanej eksploatacji górniczej w wybranym rejonie.

Słowa kluczowe: eksploatacja górnicza, deformacja nieciągła, prognozowanie deformacji
str. 111 pobierz
11 vol. 6, iss. 3/11

Marek MARCISZ, Krystian PROBIERZ, Tomasz CHMIELNIAK, Aleksander SOBOLEWSKI
Czyste technologie węglowe – szansą rozwoju sektora górniczego

Abstrakt: Udokumentowane zasoby paliw kopalnych oraz prognozy ich zużycia wskazują, że węgiel, w perspektywie średnio i długoterminowej, będzie miał istotną rolę jako źródło energii i surowiec dla przemysłu chemicznego. Dotyczy to zarówno naszego kraju, jak i gospodarki światowej. Procesy przetwórstwa węgla, w tym zgazowanie i piroliza mogą wykorzystywane być również do wielotonażowej produkcji wodoru, tworząc podstawę do rozwoju nowych kierunków energetycznych w ramach tzw. Gospodarki Wodorowej. W powiązaniu ze wzrostem zapotrzebowania na energię spowoduje to konieczność rozwoju zarówno istniejących, jak i opracowania nowych wysokoefektywnych technologii wykorzystania węgla. Oprócz wymagań wzrostu sprawności wytwarzania energii kluczowym kierunkiem rozwoju technologii węglowych będzie radykalne obniżenie ich uciążliwości dla środowiska, ze szczególnym uwzględnieniem emisji CO2, uważanej za jedną z podstawowych przyczyn efektu cieplarnianego. W pracy przedstawiono charakterystykę podstawowych kierunków rozwoju Czystych Technologii Węglowych (CTW), obejmujących zarówno procesy przygotowania paliwa, jak również jego przetwórstwa do energii oraz cennych produktów chemicznych w tym paliw płynnych i gazowych. Szczególną uwagę poświęcono metodom obniżenia emisji CO2 oraz technologiom zgazowania jako źródła gazu syntezowego dla zastosowań energetycznych i chemicznych. Przedstawiono podstawy procesu zgazowania węgla oraz stan rozwoju komercyjnych technologii zgazowania na świecie. Omówiono również wyniki badań ukierunkowanych na rozwój własnych, krajowych, rozwiązań technologicznych. Dotyczy to zwłaszcza rozwoju fluidalnej technologii zgazowania wykorzystującej jako surowiec w procesie ditlenek węgla. Ważnym elementem pracy jest również przedstawienie aktualnej sytuacji w obszarze działań administracyjnych oraz komercyjnych ukierunkowanych na wdrożenie pierwszych układów przemysłowych w naszym kraju.

Słowa kluczowe: węgiel kamienny, czyste technologie węglowe, przetwórstwo i przygotowanie paliw, wytwarzanie energii, zgazowanie, emisja i redukcja CO2, efekt cieplarniany
str. 121 pobierz
12 vol. 6, iss. 3/12

Michał MAZUREK, Anna MANOWSKA
Laboratoryjno-statystyczna ocena skuteczności wzbogacania mułów węglowych we wzbogacalniku spiralno- zwojowym typu Reichert LD-4

Abstrakt: W artykule przedstawiono rezultaty wzbogacania mułów węglowych na wzbogacalniku spiralnym zwojowym typu Reichert LD4. Proces wzbogacania mułów przeprowadzono dla zagęszczenia nadawy, wynoszącej β = 350 g/dm3 i β = 300 g/dm3. Przeprowadzone badania pokazały, że możliwe jest uzyskanie koncentratów mułowych o zawartości popiołu rzędu kilku do kilkunastu procent. Osiągnięcie założonego celu wymaga zweryfikowania tezy, czy wdrożenie optymalnego modelu technologicznego uczyni proces pozyskiwania koncentratów z mułów procesem ekonomicznie opłacalnym.

Słowa kluczowe: wzbogacanie mułów, wzbogacalnik spiralny zwojowy, analiza statystyczna
str. 136 pobierz
13 vol. 6, iss. 3/13

Ryszard MIELIMĄKA, Artur PISTELOK
Ocena projektu eksploatacji w filarze szybów głównych pod kątem ochrony szybów i zakładu przeróbczego

Abstrakt: W artykule przedstawiono sposób przeprowadzenia oceny projektu eksploatacji KWK „Rydułtowy-Anna” w filarze szybów głównych pod kątem ochrony obiektów położonych w granicach terenu chronionego tym filarem. Zgodnie z tym projektem kopalnia zamierza wybrać w granicach filara szybów głównych ściany I, III i IV w pokładzie 713. Eksploatacja ta będzie oddziaływać na szyby 2 i 4, obiekty przyszybowe, a także na obiekty zakładu przeróbczego. Analiza wielkości wyznaczonych deformacji w powiązaniu ze stanem technicznym tych obiektów pozwoliła na ocenę możliwości realizacji eksploatacji przedmiotowych ścian z uwagi na ochronę szybów i obiektów zakładu przeróbczego.

Słowa kluczowe: wpływy eksploatacji górniczej, wskaźniki deformacji, wartości parametrów teorii wpływów
str. 150 pobierz
14 vol. 6, iss. 3/14

Tadeusz MZYK, Marian GOROL
Ocena przydatności terenów pogórniczych do celów budowlanych w rejonach dawnej płytkiej eksploatacji górniczej

Abstrakt: W artykule przedstawiono problematykę oceny warunków geologiczno-górniczych terenów zlikwidowanych kopalń. Wykazano konieczność zaangażowania projektanta budowlanego i inwestora w identyfikację i rozpoznanie zagrożeń wynikających z możliwości powstania deformacji, w szczególności wskutek występowania płytkich zrobów górniczych. Przedstawiono problem rozproszenia materiałów i informacji źródłowych w licznych instytucjach. Problematykę oceny przydatności terenu do zabudowy przedstawiono na wybranym przykładzie.

Słowa kluczowe: zagospodarowanie przestrzenne, płytkie zroby, warunki posadowienia obiektu budowlanego
str. 160 pobierz
15 vol. 6, iss. 3/15

Justyna ORWAT
Ocena skuteczności modeli zastosowanych do reprognozy krzywizn terenu górniczego w oparciu o przeciętne przebiegi ich pomierzonych wartości

Abstrakt: W niniejszym artykule przedstawiono sposób wyznaczenia przeciętnych wartości krzywizn terenu górniczego pomierzonych na odcinkach linii obserwacyjnej założonej przez KWK „Budryk” prostopadle do wybiegów czterech wyrobisk ścianowych. Przeciętne wartości krzywizn zmierzonych po zakończeniu eksploatacji w jednej, dwóch, trzech oraz czterech ścianach uzyskano na drodze podzielenia różnicy przeciętnych wartości nachyleń terenu górniczego obserwowanych na sąsiednich odcinkach linii pomiarowej przez zmierzoną w danych cyklach pomiarowych średnią długość sąsiadujących ze sobą odcinków. Z kolei przeciętne wartości pomierzonych nachyleń obliczono poprzez podzielenie różnicy przeciętnych wartości pomierzonych obniżeń terenu górniczego, wyznaczonych w wyniku aproksymacji przeprowadzonej splajnami wygładzonymi, przez zmierzoną w danych cyklach pomiarowych długość odcinków. W celu oceny dokładności opisu danych empirycznych przez ich przeciętne przebiegi obliczono wartości odchyleń standardowych pomiędzy pomierzonymi a średnimi wartościami krzywizn (σK) oraz wskaźników zmienności rozproszenia losowego krzywizn (MK). Następnie dokonano oceny skuteczności reprognozowania wartości krzywizn terenu górniczego (przy zastosowaniu teorii wpływów S. Knothego i wzorów J. Białka) w odniesieniu do ich przeciętnych wartości pomierzonych. Obliczono wartości odchyłek modeli ΔK i ich rozproszenie MΔK.

Słowa kluczowe: teoria wpływów S. Knothego, wzory J. Białka, rozproszenie losowe (fluktuacja), aproksymacja, nachylenia terenu górniczego
str. 171 pobierz
16 vol. 6, iss. 3/16

Justyna ORWAT, Ryszard MIELIMĄKA
Adekwatność teoretycznych przebiegów nachyleń w odniesieniu do ich przeciętnych przebiegów wyznaczonych z pomiarów geodezyjnych prowadzonych na linii obserwacyjnej

Abstrakt: W niniejszym artykule zaprezentowano porównanie teoretycznych wartości nachyleń terenu górniczego obliczonych przy pomocy teorii S. Knothego i wzorów J. Białka z ich przeciętnymi przebiegami wyznaczonymi z wyników pomiarów geodezyjnych. Przeciętne wartości obserwowanych nachyleń wyznaczono z przeciętnych wartości pomierzonych obniżeń, które uzyskano w wyniku aproksymacji splajnem wygładzonym. Wykazano, że w przypadku nachyleń błąd modelu J. Białka jest mniejszy niż modelu S. Knothego. Dokładniej opisywane są przy tym nachylenia ujemne, ukształtowane na zewnątrz wyeksploatowanego pola, w porównaniu z nachyleniami dodatnimi powstałymi nad wyeksploatowanym polem.

Słowa kluczowe: teoria wpływów S. Knothego, wzory J. Białka, rozproszenie losowe (fluktuacja), aproksymacja, nachylenia terenu górniczego
str. 181 pobierz
17 vol. 6, iss. 3/17

Piotr PAWLIK, Sandra UTKO
Fizykomechaniczne właściwości klejów stosowanych do wzmacniania górotworu w kopalniach węgla kamiennego

Abstrakt: W pracy przedstawiono porównanie wymagań i parametrów dwukomponentowych klejów poliuretanowych stosowanych w górnictwie węgla kamiennego w Polsce, Niemczech i w Czechach. Porównano doświadczalnie typowe kleje używane w profilaktyce górniczej. Mając na uwadze zapewnienie bezpieczeństwa stosowania w zmieniających się warunkach wydobycia oraz zapewnienie wysokiej skuteczności klejenia zostały zaproponowane parametry, które należałoby rozważyć jako nowe wymagania certyfikacyjne.

Słowa kluczowe: iniekcja, wzmacnianie górotworu, klej poliuretanowy
str. 191 pobierz
18 vol. 6, iss. 3/18

Tadeusz PINDÓR
Restrukturyzacja światowego sektora węgla kamiennego kluczowym czynnikiem konkurencyjności w gospodarce globalnej

Abstrakt: Artykuł zawiera analizę procesu głębokich i wszechstronnych przemian strukturalnych przedsiębiorstw pozyskiwania węgla kamiennego w świecie, podjętych w konsekwencji szoku cenowego na międzynarodowych rynkach ropy naftowej i gazu ziemnego w latach 1973-1980 oraz wprowadzania kryteriów rozwoju zrównoważonego i trwałego od początku lat osiemdziesiątych XX stulecia. We wstępie sformułowano cel restrukturyzacji na poziomie mezo- i mikroekonomicznym, zidentyfikowany jako uzyskanie i/lub utrzymanie pozycji konkurencyjnej sektora, regionu lub przedsiębiorstwa w skali międzynarodowej. Scharakteryzowano najważniejsze czynniki, dostosowujące działalność producentów węgla kamiennego do zmian wielkości i struktury popytu, wynikających z nowych uwarunkowań technologicznych, środowiskowych i ekonomicznych użytkowników, a w szczególności: międzynarodowy transfer wiedzy, innowacji i technologii w procesach pozyskiwania i wzbogacania węgla; proeksportową orientację założeń planistycznych i projektów zagospodarowania nowo odkrytych złóż; rozwój infrastruktury transportu węgla kamiennego z regionów górniczych do portów eksporterów; międzynarodową współpracę producentów górniczych z odbiorcami węgla oraz firmami pośredniczącymi, opartą w szczególności o platformę jaką tworzy World Coal Association. Głównym wnioskiem zamieszczonym w podsumowaniu jest stwierdzenie, że w efekcie przedsięwzięć restrukturyzacyjnych, zrealizowanych w globalnym sektorze węgla kamiennego w latach 1980-2015, produkt ten utrzymał konkurencyjną pozycję w gospodarce światowej jako pierwotny nośnik energii oraz surowiec przemysłowy.

Słowa kluczowe: restrukturyzacja sektora węgla kamiennego, produkcja węgla kamiennego, eksport węgla kamiennego, konkurencyjność globalna
str. 202 pobierz
19 vol. 6, iss. 3/19

Marian PONIEWIERA
Zastosowanie oprogramowania Geolisp do budowy dynamicznego systemu informacji o przestrzeni górniczej

Abstrakt: W artykule omówiono możliwości programu Geolisp w zakresie sporządzania różnorodnej dokumentacji takiej jak: przekrój przez górotwór, tworzenie prognozowanej mapy wysokościowej, znajdowanie parcel o zadanych parametrach jakościowych, wykres miąższości złoża w ścianie, karta otworu wiertniczego, transformacja między różnymi układami współrzędnych, kontrola topologii, predykcja wybranego parametru w zadanym obszarze metodą krigingu i wiele innych.

Słowa kluczowe: Numeryczny Model Złoża, planowanie produkcji węgla
str. 213 pobierz
20 vol. 6, iss. 3/20

Grzegorz SMOLNIK
Wpływ pojedynczego magistralnego pęknięcia w górotworze na stan naprężenia i przemieszczenia w sąsiedztwie wyrobiska korytarzowego o przekroju kołowym

Abstrakt: W pracy podjęto się określenia, pod jakimi warunkami wnioski z klasycznej analizy wpływu wykonania wyrobiska o przekroju kołowym, w górotworze o cechach ośrodka idealnie liniowo-sprężystego na stan naprężenia w jego otoczeniu, zachowują swoją użyteczność, gdy wyrobisko to przecina lub w jego bliskim otoczeniu przebiega magistralna nieciągłość. Analizie poddano pięć typowych przypadków wzajemnego położenia nieciągłości względem wyrobiska, przy czym samą nieciągłość scharakteryzowano zerową spójnością i wytrzymałością na rozciąganie – ma więc ona charakter pęknięcia. Stwierdzono, że wpływ nieciągłości na stateczność wyrobiska zależy przede wszystkim od jej zorientowania wobec wyrobiska, a w przypadkach niekorzystnego jej położenia również od wytrzymałości pęknięcia na ścinanie i/lub pierwotnego stanu naprężenia w górotworze.

Słowa kluczowe: rozwiązanie Kirscha, pęknięcie, stan naprężenia, wyrobisko o przekroju kołowym
str. 223 pobierz
21 vol. 6, iss. 3/21

Grzegorz STROZIK
Ocena wpływu fizycznych właściwości mieszanin popiołowo-wodnych do wypełniania płytkich pustek podziemnych na stan zagrożenia występowaniem nieciągłych deformacji powierzchni terenu

Abstrakt: Płytkie pustki podziemne stanowią potencjalne źródło zagrożenia występowaniem deformacji nieciągłych, zwłaszcza zapadlisk, którym można zapobiec przez wypełnienie pustek odpowiednio dobranymi materiałami. Aby uniemożliwić opad skał stopowych i samozasypanie pustki luźnymi skałami nadkładu, użyty do wypełnienia materiał musi być nieściśliwy, odporny na rozmakanie i spełniać inne kryteria wymagane dla mieszanin przeznaczonych do wypełniania pustek podziemnych. W artykule dokonano oceny sedymentacji, czasu tężenia i wiązania, wytrzymałości na ściskanie, rozmakalności i ściśliwości wybranych rodzajów mieszanin popiołowo-wodnych na przebieg procesu wypełniania pustek podziemnych i stabilizacji warstw nadległych, z uwzględnieniem wpływu czasu na zmianę wartości tych parametrów. Następnie dokonano porównania ściśliwości mieszanin popiołowo-wodnych i popiołów w stanie suchym oraz wilgotnym. Na tej podstawie określono wpływ rodzaju materiału wypełniającego na wysokość stref zawału i spękań nad pustką podziemną, których położenie względem stropu skały zwięzłej i powierzchni ziemi decydujące o wystąpieniu nieciągłej deformacji powierzchni terenu.

Słowa kluczowe: wypełnianie pustek podziemnych, ochrona powierzchni terenu, deformacje nieciągłe, mieszaniny popiołowo-wodne, właściwości fizyczne drobnofrakcyjnych mieszanin wiążących
str. 235 pobierz
22 vol. 6, iss. 3/22

Roman ŚCIGAŁA, Katarzyna SZAFULERA, Marek KRUCZKOWSKI, Krzysztof TOMICZEK
Wykorzystanie tomografii elektrooporowej do lokalizacji płytkich pustek w górotworze

Abstrakt: Warunkiem koniecznym do powstawania na powierzchni zapadlisk jest istnienie pustek w górotworze występujących na niewielkich głębokościach. Pustki te mogą być pochodzenia naturalnego (np. zjawiska krasowe) lub antropogenicznego (wskutek dokonanej eksploatacji górniczej). Bez względu na charakter powstania pustki, stanowi ona poważne zagrożenie dla szeroko rozumianego bezpieczeństwa publicznego, z uwagi na zagrożenie wystąpienia deformacji nieciągłych. Aby zagrożenie tego typu można było zlikwidować, niezbędne jest najpierw rozpoznanie lokalizacji pustki, a następnie jej likwidacja, np. poprzez wypełnienie odpowiednim materiałem. Jednym ze sposobów określenia lokalizacji płytkich pustek w górotworze w sposób nieniszczący są metody geofizyczne. W artykule przedstawiony został przykład wykorzystania jednej z metod geofizycznych – tomografii elektrooporowej, do lokalizacji płytkich antropogenicznych pustek w górotworze. Przeprowadzone badania dotyczyły terenu górniczego jednej z kopalń GZW, gdzie w przeszłości na niedużej głębokości prowadzono roboty górnicze. Teren ten wybrano ze względu na stosunkowo dobrze rozpoznaną sytuację geologiczną i górniczą, ale przede wszystkim przez wzgląd na makroskopowo zauważalne zmiany rzeźby terenu korespondujące z lokalizacją wyrobisk górniczych określonych na podstawie map górniczych oraz stwierdzone w przeszłości przez służby kopalni zapadlisko.

Słowa kluczowe: deformacje nieciągłe, płytka eksploatacja, metoda elektrooporowa
str. 249 pobierz
23 vol. 6, iss. 3/23

Magdalena TUTAK
Wykorzystanie CFD do określenia wpływu systemu przewietrzania ściany eksploatacyjnej na położenie i zasięg strefy szczególnego zagrożenia pożarami endogenicznymi w zrobach zawałowych

Abstrakt: Podczas przewietrzania ścian eksploatacyjnych występuje migracja części strumienia powietrza do zrobów zawałowych. W przypadku gdy w zrobach tych znajdzie się węgiel skłonny do samozapalenia, to przepływ powietrza przez te zroby może wpłynąć na powstanie w nich sprzyjających warunków do utleniania się węgla, a w dalszej kolejności do jego samozagrzewania i samozapłonu. Powstający w takich warunkach pożar endogeniczny może stanowić poważne zagrożenie dla załogi oraz ciągłości ruchu zakładu górniczego. W artykule przedstawiono wyniki analizy numerycznej przepływu strumienia powietrza przez zroby ścian zawałowych przewietrzanych systemami na „U” od granic oraz na „Y”. Celem tej analizy było wyznaczenie w zrobach strefy szczególnego zagrożenia pożarami endogenicznymi. Dla określonych warunków górniczo-geologicznych wyznaczono krytyczne wartości prędkości przepływu powietrza i stężenia tlenu w zrobach, warunkujące rozpoczęcie procesu utleniania węgla.

Słowa kluczowe: CFD, pożar endogeniczny, ściana eksploatacyjna, zroby zawałowe, przepływ powietrza
str. 257 pobierz
24 vol. 6, iss. 3/24

Krzysztof TOMICZEK
Numeryczna analiza wpływu własności skał stropowych na możliwości ograniczenia ich opadu w wyrobisku ścianowym

Abstrakt: Jednym z podstawowych czynników wpływających na bezpieczeństwo i ciągłość procesu eksploatacji jest zapewnienie niezakłóconego wybierania pokładu poprzez utrzymanie stateczności skał występujących w stropie oraz w czole ściany przed stropnicami obudowy zmechanizowanej oraz zapobieganie niekontrolowanemu opadowi skał stropowych lub bloków węgla do przodka. Na podstawie przykładów eksploatacji trzech ścian S-2, S-3 i S4 w pokładzie 403/1, prowadzonych z zawałem warstw stropowych, przeprowadzono uproszczone analizy numeryczne używając programu różnic skończonych FLAC2D (Itasca C.G.). Badano wpływ własności skał stropowych i węgla na zasięg stref uplastycznienia oraz zniszczenia skał przed i nad czołem ściany. Przeprowadzone analizy stanowiły negatywną weryfikacją prowadzonych dotychczas działań powodujących osłabienie górotworu i wskazywały na konieczność podjęcia takich, które zmierzałyby do jego wzmocnienia.

Słowa kluczowe: ściana zawałowa, opad/obwał stropu, własności wytrzymałościowe i odkształceniowe węgla i skał
str. 274 pobierz
25 vol. 6, iss. 3/25

Adam WASILCZYK, Damian KOWALSKI
Projektowanie przebiegu otworów wiertniczych badawczych, odwadniających podziemny zbiornik wodny, na przykładzie wybranej kopalni węgla kamiennego

Abstrakt: Podziemne zbiorniki wodne są źródłem zagrożenia wodnego wobec prowadzonych robót górniczych, w ich bezpośrednim sąsiedztwie. W celu likwidacji powstałego zagrożenia wodnego, wykonuje się wyprzedzające otwory wiertnicze badawcze, odwadniające te zbiorniki. Szczególnie istotne jest takie zaprojektowanie przebiegu otworów wiertniczych, aby efektywnie odwodnić podziemny zbiornik wodny, obniżając jego zwierciadło wody do rzędnej, zapewniającej bezpieczne prowadzenie robót górniczych. W artykule przedstawiono projektowanie przebiegu otworów wiertniczych badawczych, odwadniających podziemny zbiornik wodny. Do badań wytypowano podziemny zbiornik wodny, zlokalizowany w zrobach wybranej czynnej kopalni węgla kamiennego Górnośląskiego Zagłębia Węglowego (GZW). W wyniku przeprowadzonych analiz mapy pokładu, w rejonie wytypowanego do badań zbiornika wodnego, zaprojektowano przebieg otworów wiertniczych i określono parametry wiercenia dla projektowanego odwodnienia zbiornika wodnego. Zaprezentowane w artykule projektowanie otworów wiertniczych, umożliwia bezpieczne drążenie wyrobisk górniczych, zlokalizowanych w bezpośrednim sąsiedztwie podziemnego zbiornika wodnego. Do wykonania projektu otworów wiertniczych wykorzystano program AutoCAD firmy Autodesk. Zaprojektowane otwory wiertnicze przedstawiono w postaci szkiców wiercenia.

Słowa kluczowe: otwór wiertniczy badawczy, podziemny zbiornik wodny, GZW
str. 285 pobierz
26 vol. 6, iss. 3/26

Paweł WRONA
Model numeryczny emisji CO2 z nieczynnego szybu

Abstrakt: W artykule przedstawiono wyniki symulacji numerycznych emisji dwutlenku węgla z nieczynnego szybu podziemnej kopalni węgla kamiennego. Do obliczeń zastosowano program FDS wraz z graficznym modułem Pyrosim. Program należy do grupy programów CFD (Computational Fluid Dynamics) służących do symulacji przepływów mieszanin gazowych. Walidację stworzonego modelu przeprowadzono w oparciu o dane eksperymentalne otrzymane podczas pomiarów „insitu” nad nieczynnym szybem Gliwice II. W programie FDS przeprowadzono symulacje emisji mieszaniny gazowej z szybu z założonym, stężeniem objętościowym CO2 wynoszącym 3,24% (wartość maksymalna stwierdzona podczas pomiarów) dla dwóch wariantów prędkości wiatru. W pierwszym wariancie założono prędkość wiatru 1 m/s z kierunku południowego (warunek odpowiadający przeprowadzonym pomiarom). W drugim wariancie założono prędkość wiatru 0 m/s (dzień bezwietrzny) i porównano otrzymane wyniki. Wykazano, że istnieje różnica w rozpływie strugi mieszaniny gazowej wokół szybu dla obu wariantów. W dni bezwietrzne gazy wypływające z górotworu przez szyb mogą tworzyć lokalnie wokół szybu bardziej niebezpieczne nagromadzenia niż podczas dni wietrznych. Ma to znaczenie przy opracowaniu procedur bezpieczeństwa dla terenów pogórniczych. Zbudowany model numeryczny może być zmodyfikowany w dowolny sposób i być stosowany w przyszłości w ocenie bezpieczeństwa gazowego na powierzchni przy wielu zagadnieniach związanych z możliwym przepływem gazów pomiędzy atmosferą, a górotworem, np. przy likwidacji kopalń, technologiach CCS (Carbon Capture Storage) lub UCG (Underground Coal Gasification).

Słowa kluczowe: CFD, emisja gazów, dwutlenek węgla, likwidacja kopalń
str. 295 pobierz

 

ISSN - 2391-9361

Volume 6, issue 4
SYSTEMY WSPOMAGANIA W INŻYNIERII PRODUKCJI
CROSS-BORDER EXCHANGE OF EXPERIENCE IN PRODUCTION ENGINEERING USING PRINCIPLES OF MATHEMATICS

Nakład numeru: 130 egzemplarzy

 
Spis treści

  pobierz
1 vol. 6, iss. 4/1

Mariusz J. LIGARSKI
Production engineering as a discipline and the possibilities to apply the organization of its achievements in practice

Abstrakt: W opracowaniu przedstawiono podstawowe informacje dotyczące nowej dyscypliny naukowej w Polsce: inżynierii produkcji, która została wydzielona w 2010 roku w ramach dziedziny nauk technicznych. Zaprezentowano krótką charakterystykę 10 obszarów naukowo-badawczych, wyodrębnionych w ramach tej dyscypliny. Określono podmiot badań inżynierii produkcji oraz wyartykułowano zadania, jakie stoją przed dyscypliną w obszarze innowacyjności. Opierając się na informacjach, zawartych w czterdziestu kilku referatach przygotowanych przez polskich i czeskich naukowców na konferencje w ramach projektu Transgraniczna wymiana doświadczeń w inżynierii produkcji z zastosowaniem metod matematycznych, zaprezentowano przykłady praktycznych zastosowań rozwiązań opracowanych w ramach dyscypliny. Przedstawiono różne podziały opracowanych rozwiązań i zwrócono uwagę na ich walory aplikacyjne. Potwierdzono, że opracowane rozwiązania mogą znaleźć szerokie zastosowanie w różnorodnych organizacjach. Podsumowując, stwierdzono szerokie spektrum rozwiązań w inżynierii produkcji oraz podkreślono jej wagę dla rozwoju gospodarki polskiej i czeskiej.

Słowa kluczowe: inżynieria produkcji, dyscyplina naukowa, rozwiązania praktyczne
str. 11 pobierz
2 vol. 6, iss. 4/2

Zygmunt KORBAN
Application of MERIT survey in the assessment process of the management quality of the occupational health safety – case study

Abstrakt: Doświadczenia krajów rozwiniętych gospodarczo są dowodem na to, iż jakość działań podejmowanych w obszarze zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy może stanowić ważny element w procesie podnoszenia standardów bhp. Istotną rolę w tym zakresie spełniają m. in. badania audytowe systemu zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy będące formą i narzędziem kontrolingu. Jednym z pierwszych rozwiązań tego typu zastosowanym w przemyśle wydobywczym w Polsce były badania oparte na ankiecie MERIT (Management Evaluation Regarding Itemized Tendencies). Zastosowany w ramach ankiety model matematyczny pozwala na wyznaczenie wskaźników ocenowych (wskaźnika końcowego WZBP i wskaźników cząstkowych WOPi). Przedstawione w artykułem wyniki badań ankietowych przeprowadzonych na grupie respondentów – pracowników oddziałów górniczych kopalni – zostały następnie wykorzystane w procesie prognozowania oceny jakości działań podejmowanych w obszarze zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy (jako metodę prognozowania wykorzystano liniową funkcję dyskryminacyjną).

Słowa kluczowe: zarządzanie bezpieczeństwem i higieną pracy, MERIT
str. 19 pobierz
3 vol. 6, iss. 4/3

Stanisław KOWALIK
Research of correlation between temperature rock mass and energy of tremor

Abstrakt: W pracy przedstawiono wyniki obliczeń korelacji pomiędzy temperaturą górotworu a energią wstrząsu w kopalni węgla „Jas-Mos”. Określono korelację pomiędzy temperaturą przed wstrząsem i po wstrząsie, temperaturą przed wstrząsem i energią wstrząsu oraz temperaturą po wstrząsie i energią wstrząsu. Obliczono też korelację wieloraką pomiędzy badanymi wielkościami. Określono także korelację między różnicą temperatur i energią wstrząsu.

Słowa kluczowe: górotwór, wstrząs górniczy, temperatura, korelacja
str. 27 pobierz
4 vol. 6, iss. 4/4

Radosław WOLNIAK
Application methods for analysis car accident in industry on the example of power

Abstrakt: W publikacji przedstawiono koncepcję wykorzystania metody RCA do analizy awarii na przykładzie elektrowni. W dzisiejszych czasach gdzie pośpiech gra wielką rolę mało kto próbuje dotrzeć do przyczyn źródłowych awarii. Metoda RCA (Root Cause Analysis ) jest analizą przyczyn źródłowych, jest ona niezależną i kompletną metodą analizy ryzyka, służącą do badania, identyfikacji oraz sklasyfikowania przyczyń źródłowych zdarzeń zagrażających zakładowi pracy. Celem publikacji jest zbadanie korzyści płynących z zastosowania analizy RCA jako reaktywnej metody identyfikowania przyczyn, odkrywania problemów i ich rozwiązywania w firmie.

Słowa kluczowe: analiza RCA, analiza awaryjności, metoda FMEA, diagram Ishikawy, metoda 5-Why
str. 34 pobierz
5 vol. 6, iss. 4/5

Ewa W. MARUSZEWSKA, Witold BIAŁY
Financial challenges in production engineering using key performance indicators – a case of different production process types

Abstrakt: W artykule poruszono problem zarządzania procesami wytwórczymi w sytuacji braku powtarzalności działań produkcyjnych, tj. świadczenia niejednorodnych usług. Autorzy stwierdzają, że właściwe podejmowanie decyzji wymaga uwzględnienia parametrów niefinansowych, które kształtują koszty produkcji i są kluczowe w procesie zarządzania kosztami. Celem artykułu jest wskazanie zestawu kluczowych mierników dokonań użytecznych w procesie operacyjnego zarządzania głównymi finansowymi obszarami procesu produkcyjnego. Poprzez włączenie niefinansowych (i niepieniężnych) danych o działalności produkcyjnej (usługowej) wskazano na istotne determinanty procesów wytwórczych, które powinny mieć znaczenie dla oceny ich efektywności i ekonomiczności wyrażanych tradycyjnie za pomocą informacji finansowych.

Słowa kluczowe: inżynieria produkcji, zarządzanie kosztami, kluczowe mierniki dokonań, KPI
str. 41 pobierz
6 vol. 6, iss. 4/6

Patrycja HĄBEK
The concept of using FMEA method for sustainable manufacturing

Abstrakt: Zrównoważone wytwarzanie polega na zapewnianiu, że opłacalne ekonomicznie procesy wytwórcze nie zagrażają środowisku naturalnemu, są realizowane w sposób bezpieczny dla zdrowia i życia pracowników oraz społeczeństwa. Powstaje zatem pytanie w jaki sposób usprawniać procesy wytwarzania aby uczynić je bardziej zrównoważonymi? Na tak postawione pytanie nie sposób odpowiedzieć jednoznacznie. Autorka artykułu zwraca uwagę na możliwość wykorzystania w tym celu metody FMEA (Failure Mode and Effects Analysis), której celem jest identyfikowanie potencjalnych wad produktu/procesu, a następnie ich eliminowanie lub minimalizowanie ryzyka z nimi związanego. W artykule zaproponowana zostanie modyfikacja tej metody dla zastosowania jej w procesie zrównoważonego wytwarzania.

Słowa kluczowe: zrównoważone wytwarzanie, analiza przyczyn i skutków wad, FMEA, nowe uruchomienie produkcji, zakupy
str. 49 pobierz
7 vol. 6, iss. 4/7

Sabina KOŁODZIEJ, Witold BIAŁY
Statistical methods as a decision making tool for production engineering – an exemplary application

Abstrakt: Inżynieria produkcji jest dyscypliną, która swoją uwagę skupia na kwestiach planowania, projektowania, wdrażania i zarządzania systemami produkcyjnymi, logistycznymi, w celu zapewnienia ich prawidłowego funkcjonowania (IIE, 1989). Zgodnie z tą definicją, inżynieria produkcji koncentruje się na decyzjach mających na celu utrzymanie procesów decyzyjnych w organizacji. Dlatego decydenci stosują różne narzędzia, aby zapewnić dokładność i efektywność tego procesu. Jedną z grupy metod która może być przydatna w inżynierii produkcji są metody statystyczne bazujące na zbieraniu danych, ich prezentacji, przetwarzaniu. W artykule przedstawiono propozycję metody statystycznej która może znaleźć zastosowanie w inżynierii produkcji.

Słowa kluczowe: metody statystyczne, decyzja, organizacja, inżynieria produkcji
str. 56 pobierz
8 vol. 6, iss. 4/8

Ewa MATUSZEWSKA-MAJCHER
The overview of applied methods for occupational risk assessment

Abstrakt: W artykule przedstawiono przeglądowo najczęściej stosowane metody oceny ryzyka zawodowego. Analizie poddane zostały współczynniki stosowane w poszczególnych metodach ze zwróceniem uwagi na zasady ich wyznaczania. Istotnym był także sposób w jaki określa się wskaźnik ryzyka oraz zasady jego interpretacji w poszczególnych metodach.

Słowa kluczowe: ocena ryzyka zawodowego, metoda Risk Score, metoda wskaźnika WPR, poszerzona metoda pięciu kroków, zarządzanie ryzykiem
str. 63 pobierz
9 vol. 6, iss. 4/9

Justyna ORWAT
Possibility analysis of the use of smooth spline functions to determination the average course of mining area curvatures obtained from results of geodesic measurements

Abstrakt: W pracy dokonano analizy możliwości wykorzystania wygładzonych funkcji sklejanych do wyznaczenia przeciętnego przebiegu krzywizn terenu górniczego, których wartości obliczono na bazie wyników obserwacji geodezyjnych prowadzonych w granicach pewnego obszaru górniczego. Niniejszą analizę przeprowadzono w oparciu o obliczenie odchyleń standardowych pomiędzy empirycznymi a średnimi wartościami krzywizn (σK) oraz wskaźników zmienności rozproszenia losowego krzywizn (MK) i porównanie ich wartości z wzorcowymi, pojawiającymi się w literaturze przedmiotu.

Słowa kluczowe: rozproszenie losowe (fluktuacja) krzywizn terenu górniczego, aproksymacja, splajn wygładzony
str. 69 pobierz
10 vol. 6, iss. 4/10

Bartosz SZCZĘŚNIAK
Matrix calculus and spreadsheet in planning and controlling of operating costs

Abstrakt: W artykule przedstawiono koncepcję wykorzystania rachunku macierzowego w zakresie planowania i kontroli kosztów operacyjnych. W pierwszej kolejności w opracowaniu omówione zostało tworzenie planu kosztów dla przedsiębiorstwa traktowanego jako ciąg powiązanych komponentów, których wzajemne powiązania są ujmowane w postaci odpowiednich macierzy. W dalszej części artykułu skupiono się na analizie odchyleń występujących podczas porównania kosztów planowanych z zarejestrowanymi kosztami rzeczywistymi. Zidentyfikowano różne rodzaje odchyleń składających się na odchylenie całkowite. Odchylenia te są możliwe do ustalenia na podstawie danych zawartych w macierzach wykorzystywanych na etapie planowania oraz na podstawie odpowiednich zgromadzonych danych rzeczywistych. Dla poszczególnych grup odchyleń przedstawiono sposób ustalenia ich wartości. W końcowej części artykułu omówiono możliwość wykorzystania arkuszy kalkulacyjnych zarówno w zakresie tworzenia planu kosztów, jak i jego późniejszej kontroli.

Słowa kluczowe: Matrix calculus and spreadsheet in planning and controlling of operating costs
str. 76 pobierz
11 vol. 6, iss. 4/11

Anna GEMBALSKA-KWIECIEŃ, Monika STĘPIEŃ
The support of projects risk management in production company using methods of production engineering

Abstrakt: Prezentowany artykuł podejmuje próbę opracowania metodyki wspomagającej zarządzanie ryzykiem w realizacji projektów w inżynierii produkcji. Metodyka dotyczy przedsiębiorstwa produkcyjnego branży motoryzacyjnej, ponieważ jest to jedna z branż gdzie realizowane projekty są ze sobą porównywalne. Na tej podstawie możliwe jest zidentyfikowanie ryzyk, które wystąpiły w przeszłości podczas realizacji poszczególnych etapów projektów, co może przyczynić się do efektywniejszego zarządzania ryzykiem podczas wykonywania obecnych oraz przyszłych przedsięwzięć. Opracowana metodyka opisuje w jaki sposób należy gromadzić dane dotyczące realizowanych przedsięwzięć, a także jak dokonywać ich analizy aby możliwe było ich późniejsze wykorzystanie.

Słowa kluczowe: morskie poziomy faunistyczne, poziomu faunistyczny Dunbarella, westfal A i B, Lubelskie Zagłębie Węglowe
str. 83 pobierz
12 vol. 6, iss. 4/12

Jolanta IGNAC-NOWICKA
Analysis of factors affecting gas hazards in industrial plants

Abstrakt: W artykule przedstawiono charakterystykę przemysłowych instalacji gazowych oraz zagrożeń związanych z ich eksploatacją. Przeanalizowano metody identyfikacji zagrożeń stosowane w procesach przemysłowych. Przedstawiono analizę zagrożenia wybuchem metodą drzewa zdarzeń z uwzględnieniem czynników wpływających na błędy pracownika (czynnik ludzki).

Słowa kluczowe: metody identyfikacji zagrożeń, instalacje gazowe, system sygnalizacji gazowej, czynnik ludzki
str. 91 pobierz
13 vol. 6, iss. 4/13

Andrzej LOSKA
Analytical model of the exploitation policy assessment of technical network systems - case study

Abstrakt: Artykuł podejmuje problematykę oceny polityki eksploatacyjnej systemów technicznych. Po przeprowadzonej dyskusji nad modelami matematycznymi możliwymi do zastosowania w ocenie funkcjonowania służb technicznych przedsiębiorstw, przedstawiono koncepcję analityczną opartą na wypadkowej trzech wielkości: czasu, kosztów i liczby prac obsługowo-naprawczych, odniesionej do czterech kategorii prac. Zaproponowaną koncepcję poddano weryfikacji dla wybranych sieciowych systemów technicznych. Ostatnim aspektem podejmowanym w artykule jest analiza i interpretacja uzyskanych wyników w kontekście oceny polityki eksploatacyjnej.

Słowa kluczowe: polityka eksploatacyjna, sieciowe systemy techniczne, efektywność eksploatacyjna, zarządzanie utrzymaniem ruchu
str. 98 pobierz
14 vol. 6, iss. 4/14

Waldemar PASZKOWSKI
Assessment of annoyance imact of road noise sources under the laboratory conditions

Abstrakt: W artykule przedstawiono próbę oceny statystycznej wyników badań psychoakustycznych z przeprowadzonego eksperymentu nad dokuczliwością źródeł hałasu drogowego. Badaniu podlegała ocena dokuczliwości hałasowej emitowanych sygnałów akustycznych w warunkach laboratoryjnych. Otrzymane wyniki badań wykorzystane mogą być w zadaniach modelowania jakości akustycznej środowiska zurbanizowanego zagrożonego hałasem.

Słowa kluczowe: analiza wariancji, dokuczliwość hałasu, hałas drogowy
str. 105 pobierz
15 vol. 6, iss. 4/15

Joanna MYTYCH, Mariusz J. LIGARSKI
Investigation into organizational structure influence on the functioning of an accredited testing laboratory

Abstrakt: Systemy zarządzania jakością wg normy PN-EN ISO/IEC 17025:2005 zostały szeroko opisane w kontekście metod badawczych. Natomiast budowa i funkcjonowanie systemu zarządzania zostały opisane w znacznie mniejszej skali. Autorzy publikacji podjęli próbę oceny wybranych wyników przeprowadzonego badania ankietowego na próbie 1213 akredytowanych laboratoriów badawczych funkcjonujących na terenie Polski. Autorzy skupili się na analizie wyników ankiety opisującej wpływ struktury organizacyjnej jednostki, w której jest umiejscowione laboratorium, na funkcjonowanie akredytowanego systemu zarządzania w laboratorium badawczym.

Słowa kluczowe: system zarządzania jakością, ISO/IEC 17025:2005, akredytacja, laboratorium badawcze
str. 112 pobierz
16 vol. 6, iss. 4/16

Dorota KSIĄŻEK, Mariusz J. LIGARSKI
Assessment of the level of maturity of the quality management system – applied models and sample test results

Abstrakt: W artykule zostały przedstawione modele i metody oceny poziomu dojrzałości systemu zarządzania jakością w organizacjach zawarte w normach oraz promowane przez Europejską Fundację Zarządzania Jakością. Zaprezentowano fundamentalne zasady kształtujące projakościowe podejście do zarządzania jakością. Przeanalizowano wyniki samooceny wybranej grupy polskich przedsiębiorstw zarządzanych projakościowo w oparciu o przeprowadzone badania własne z udziałem Finalistów Polskiej Nagrody Jakości.

Słowa kluczowe: system zarządzania jakością, ocena dojrzałości, samoocena
str. 118 pobierz
17 vol. 6, iss. 4/17

Bożena SKOTNICKA-ZASADZIEŃ
Selected quantitative methods used in production engineering for the improvement of production processes

Abstrakt: W każdym przedsiębiorstwie produkcyjnym dokonuje się analizy i doskonalenia cyklu życia procesu i wyrobu. Dokonuje się tego na etapie projektowania, wytwarzania i kontroli. W artykule przedstawiono klasyfikację wybranych metod zarządzania jakością takich jak: QFD, FMEA, SPC, 8D, DOE.

Słowa kluczowe: metody ilościowe, doskonalenie procesu, wytwarzanie, kontrola
str. 125 pobierz
18 vol. 6, iss. 4/18

Elżbieta MILEWSKA, Karolina KOSSOWSKA
Use of work station performance indicator rating in the manufacturing processes improving

Abstrakt: W artykule przedstawiono wyniki badań dotyczących poprawy wydajności prac realizowanych na stanowisku konfekcji taśm przenośnikowych tkaninowych do szerokości 140 mm w przedsiębiorstwie Conbelts S.A. z siedzibą w Bytomiu. Wykorzystując wskaźnik OEE autor wykonał ocenę wydajności stanowisk roboczych wybranego ciągu technologicznego. Uzyskane wyniki badań umożliwiły zaprojektowanie i wdrożenie rozwiązań eliminujących nieprawidłowości oraz usprawnienie działań realizowanych na stanowisku konfekcji taśm. Powdrożeniowa ocena wydajności potwierdziła skuteczności podjętych rozwiązań.

Słowa kluczowe: wydajność, OEE, taśmy przenośnikowe
str. 130 pobierz
19 vol. 6, iss. 4/19

Piotr KALETA, Tomasz WAŁEK
Methodology of running cost analysis for high-efficiency gas micro-cogeneration application in objects of various demand of heat and power

Abstrakt: W artykule przedstawione zostały uwarunkowania dotyczące zastosowania wysokosprawnej mikrokogeneracji gazowej w obiektach o zróżnicowanym zapotrzebowaniu na energię elektryczną i ciepło, w świetle współłączenia mikrokogeneracji z innymi źródłami zaopatrującymi obiekt w energię elektryczną i ciepło. Układ taki charakteryzuje się pewnymi krytycznymi parametrami, od których zależy jak najefektywniejsze wykorzystanie układu mikro-kogeneracji w obiekcie, i idąca za tym maksymalna możliwa redukcja zużycia paliw pierwotnych i emisji zanieczyszczeń do środowiska. Zapewnienie takich parametrów wymaga opracowania i zastosowania odpowiedniego modelu matematycznego, który został w artykule przedstawiony. Zaprezentowany model matematyczny znajduje praktyczne zastosowanie przy przeprowadzaniu prawidłowego doboru mocy jednostek mikrokogeneracyjnych na potrzeby analizowanych obiektów, takich jak np. uzdrowiska, baseny, szpitale, hotele, pensjonaty, zakłady produkcyjne.

Słowa kluczowe: mikrokogeneracja gazowa, zapotrzebowanie na ciepło i energię elektryczną, wykresy uporządkowane
str. 140 pobierz
20 vol. 6, iss. 4/20

Katarzyna MIDOR
Use of six sigma in the production process – case study

Abstrakt: Zagadnienia związane z jakością produktu finalnego i poszczególnych komponentów składających się na produkt końcowy są ważne w każdej branży. Szczególnie w branży motoryzacyjnej, gdzie konsekwencje błędów jakościowych są bardzo dotkliwe i kosztowne. Celem artykułu jest zaprezentowanie zastosowania metody Six Sigma do doskonalenia procesu pomiaru wysokości chipa na płytce kontrolera na strumieniu produkcyjnym dla klienta klasy Premium. Zastosowana metoda, którą można zdefiniować w sposób matematyczny, pozwoliła zminimalizować przyczyny zbyt wysokiego odrzutu wybranego elementu, co zostanie zaprezentowanie w artykule.

Słowa kluczowe: six sigma, proces produkcyjny, jakość, doskonalenie procesu
str. 147 pobierz
21 vol. 6, iss. 4/21

Michał MOLENDA
Application of quality engineering to improve the assembly process of the car cockpit elements

Abstrakt: W artykule przedstawiono przykład zastosowania metod inżynierii jakości do doskonalenia procesu montażu w przedsiębiorstwie produkcyjnym elementy wyposażenia samochodów – lakierowane elementy kokpitu. Głowna część artykułu stanowi opis projektu doskonalenia jaki został przeprowadzony w wybranym przedsiębiorstwie. W tej części zawarto opis problemów z wadliwością procesu montażu oraz działania podjęte w celu jego udoskonalenia. Artykuł zawiera także ocenę skuteczności wdrożonych rozwiązań.

Słowa kluczowe: doskonalenie jakości, metoda 5why, diagram Pareto
str. 153 pobierz
22 vol. 6, iss. 4/22

Michał ZASADZIEŃ
Statistical process control in the maintenance

Abstrakt: Doskonalenie procesów związanych z utrzymaniem ruchu jest istotne z punktu widzenia produktywności przedsiębiorstwa. Od sprawnie działających służb odpowiedzialnych za utrzymanie w sprawności środków technicznych zależy wydajność produkcji, bezpieczeństwo obsługujących, jakość wyrobów oraz skuteczność realizacji planów produkcyjnych. Jednym z najważniejszych zadań utrzymania ruchu jest minimalizowanie długości trwania przestojów spowodowanymi awariami. W artykule zaprezentowano propozycję zastosowania narzędzi SPC do ciągłego doskonalenia procesu utrzymania ruchu. Implementacja statystycznej kontroli procesu umożliwiła identyfikację najważniejszych problemów wpływających na przedłużanie czasu usuwania awarii oraz stały monitoring procesu usuwania awarii. Opracowanie opiera się na danych o awariach zbieranych w jednym z przedsiębiorstw produkcyjnych w okresie trzech lat.

Słowa kluczowe: utrzymanie ruchu, doskonalenie, proces, SPC, awaria, przestój
str. 159 pobierz
23 vol. 6, iss. 4/23

Jacek SITKO, Krzysztof MICHALSKI
Analysis of the system processing waste products in energy and metallurgical industry

Abstrakt: Artykuł prezentuje przegląd wybranych zagadnień związanych z problemem przerobu i wykorzystaniem żużli z przemysłu energetycznego oraz hutnictwa Zn-Pb. Zróżnicowany skład chemiczny oraz struktura stwarza dla technologii utylizacji szereg trudności, które należy pokonać aby umożliwić szerokie wykorzystanie żużli w przemyśle. Innowacyjne podejście do procesu utylizacji zwiększa szanse na rozwiązanie wielu problemów technologicznych i organizacyjnych w branży energetycznej i hutniczej.

Słowa kluczowe: proces, recykling, żużel, energia
str. 166 pobierz
24 vol. 6, iss. 4/24

Krzysztof MICHALSKI, Jacek SITKO
Analysis of degraded post-industrial areas for redevelopment. Case study

Abstrakt: Zdegradowane tereny poprzemysłowe posiadają spory potencjał do ponownego zagospodarowania. Jednak nieustabilizowana sytuacja prawna, brak informacji o terenie, jego infrastrukturze i kluczowych cechach powodują, iż inwestorzy preferują tereny niezagospodarowane. Poniższe opracowanie jest próbą dokonania wstępnej analizy wybranego terenu pogórniczego, w celu ułatwienia wyboru sposobu jego powtórnego zagospodarowania.

Słowa kluczowe: tereny poprzemysłowe, ponowne wykorzystanie
str. 172 pobierz
25 vol. 6, iss. 4/25

František STANĚK, Marcela JAROŠOVÁ, Jana STAŇKOVÁ
Dynamic model of a kaolin deposit

Abstrakt: This paper focuses on research within the project TE02000029 Competence Centre for Effective and Ecological Mining of Mineral Resources, granted by The Technology Agency of the Czech Republic, and, more specifically, on the research within its work package WP4 – Spatial modelling of mineral deposits. The focus of this work package is digital modelling of selected nonenergetic raw materials, which belong to the critical commodities, as defined by the European Union. For modelling these deposits, suitable mathematical procedures, based on study and reevaluation of archived data, are needed. One of the selected deposits is a kaolin deposit near the village Jimlíkov near the city Karlovy Vary. In this paper, we show a step-by-step procedure for creation, visualization and evaluation of a 3D model of the deposit. This methodology, along with our recently developed software allows a user to create a variant of this dynamic model for the same or similar types of deposits, enables rapid updating of these models when adding or changing the input data on the basis of new mining exploration or when changing modelling parameters such as using multiple variations interpolation parameters. Our methodology leads to a more advanced deposit evaluation, including adaptive estimates of the reserves based on the usability requirements we choose. In January 2017 our software was tried out in the company Sedlecký kaolin a. s. in Božičany and our dynamic model is fully applied in practice.

Słowa kluczowe: spatial modelling of deposits, EU critical commodities, kaolin deposit, visualization, estimates of reserves
str. 179 pobierz
26 vol. 6, iss. 4/26

Marcela JAROŠOVÁ, František STANĚK, Jana STAŇKOVÁ
Implementation of a kaolin deposit model in Visual Studio 2015

Abstrakt: This paper focuses on research within the project TE02000029 Competence Centre for Effective and Ecological Mining of Mineral Resources, granted by The Technology Agency of the Czech Republic, and, more specifically, on the research within its work package WP4 – Spatial modelling of mineral deposits. The focus of this work package is digital modelling of selected nonenergetic raw materials, which belong to the critical commodities, as defined by the European Union. For modelling these deposits, suitable mathematical procedures, based on study and reevaluation of archived data, are needed. One of the selected deposits is a kaolin deposit near the village Jimlíkov near the city Karlovy Vary. The article describes the implementation of the methodology used for processing deposits of kaolin in Visual Studio 2015 by means of objects of Surfer and Voxler created by Golden Software. This software solution is installed at the company Sedlecky kaolin a.s. and thus is fully exploited in practice.

Słowa kluczowe: kaolin deposit, Visual Studio 2015, spatial modeling, Surfer, Voxler
str. 191 pobierz
27 vol. 6, iss. 4/27

Ivan KOLOMAZNÍK, Zdeněk KLIKA
The determination of the mineral percentages in granite

Abstrakt: Recently a new method (CQMA) for the quantitative determination of minerals in solid samples has been suggested and verified on 6 standards of rocks samples. This method is based on the recalculation of the elemental bulk chemical analysis on the quantitative contents of the mineral phases identified in sample. This method is based on the optimization procedure and except elemental bulk chemical analysis requires the identification of minerals and finding their crystallochemical formulas. The mineral phases as well as chemical analysis are determined by usual analytical methods. In this contribution the results of quantitative calculated minerals by Chemical Quantitative Mineral Analysis (CQMA) are compared with the reference analysis of granite. Mineral analysis of granite was performed by optical and XRD methods, chemical analyses by classical and XRF methods and crystallochemical formulas of minerals were identified by Rietveld technique.

Słowa kluczowe: quantitative mineral analysis, chemical analysis recalculation, a sample on analysis of granite
str. 200 pobierz
28 vol. 6, iss. 4/28

Hana DOLEŽALOVÁ, Vlastimil KAJZAR
Prediction of subsidence depression development

Abstrakt: An extensive network of points was repeatedly surveyed by GPS method to monitor the surface manifestations of undermining in the Louky locality near Karvina from 2006 to 2011. The aim was not only to record the development of the creating subsidence depression, its range, size of subsidence and horizontal shifts, but the task was also to predict the future state in the area. Such information is essential for planning surface reclamation and other uses of the undermined areas. Prediction of further development on the basis of GPS data and theoretical knowledge of the subsidence depression development was provided by regression analysis.

Słowa kluczowe: undermining; subsidence; prediction; regression analysis
str. 208 pobierz
29 vol. 6, iss. 4/29

Marcela RABASOVÁ, Ondřej PAVLÍK
Statistical evaluation of the efficiency of the two types of protection systems in carotid artery stenting

Abstrakt: The article deals with the evaluation of the efficiency of the two types of protection systems in carotid artery stenting (CAS). Carotid artery stenting is a treatment of carotid artery stenosis, which is a narrowing of the carotid artery caused by a plaque buildup in the artery wall. Pieces of plaque can break off and block the blood flow in the artery, which leads to a stroke. Carotid artery stenting is an endovascular surgery where a stent is deployed within the lumen of the affected carotid artery to dilate it and prevent a stroke. Two types of embolic protection devices are commonly used during CAS - distal protection devices (filters) and proximal protection devices. The aim of this study was to determine whether the two protection systems differ in the number and in the location of new ischemic lesions after surgery. Statistical analysis was carried out with the programs SPSS and Microsoft Excel. Mann-Whitney test, χ2 test and Arcsine test were used and the value of p = 0.05 was taken as a level of significance.

Słowa kluczowe: carotid stenosis, embolic protection devices, statistical tests, Mann-Whitney test, χ2 test, Arcsine test
str. 215 pobierz
30 vol. 6, iss. 4/30

Zdeněk BOHÁČ, Jarmila DOLEŽALOVÁ, Pavel KREML
Mathematics yesterday and today on VSB-TU Ostrava

Abstrakt: The authors compare mathematics curricula at VŠB - Technical University of Ostrava in the year 1979 and at present. They compare the extents and the contents of the curriculum, numbers of lessons and above all the preparedness of students for applications in engineering practice. Reality is compared with the requirements of the European Society for Engineering Education (SEFI) in the material A Framework for Mathematics Curricula in Engineering Education.

Słowa kluczowe: SEFI, mathematics curriculum, mathematics education
str. 222 pobierz
31 vol. 6, iss. 4/31

Ján BRAJERCÍK, Zbynek URBAN
On homogeneous functions in second-order field theory

Abstrakt: The classical concept of a homogeneous function is introduced and extended within the theory of differential groups, known in the theory of differential invariants. Invariance under reparametrizations of solutions of partial differential equations is studied. On this basis the wellknown generalizations of the Euler theorem are obtained (the Zermelo conditions). The positive homogeneity concept is then applied to second-order variational equations in field theory.

Słowa kluczowe: lagrangian, euler-lagrange equations, zermelo conditions, jet, differential group, field theory
str. 230 pobierz
32 vol. 6, iss. 4/32

Dagmar DLOUHÁ, František CERVENKA
Using hyperbola and one-sheeted hyperboloid in engineering practice

Abstrakt: We have begun to innovate our lectures within the course “Geometry on Computer”. These innovations are supported by the FRVS grants. We use programs GeoGebra and Open - SCAD for teaching plane and 3D geometry. The GeoGebra allows us to concentrate on mathematical and geometrical principles of solving problems. OpenSCAD is basic programmable 3D CAD modeler. The content of the course has been compiled with respect to requirements of students in their future studies and practical engineering use. In this paper we present application problems where following principals of classic geometry are used: articulated antiparallelogram, parametrization of functions and their use in 3D modeling and solving navigation problems.

Słowa kluczowe: GeoGebra, OpenSCAD, 3D modelling, hyperbola, hyperboloid, antiparallelogram
str. 237 pobierz
33 vol. 6, iss. 4/33

Viktor DUBOVSKÝ
Note on circulant matrices of degree 9

Abstrakt: Circulant matrices provide quite a wide range of applications in many different branches of mathematics, such as data and time-series analysis, signal processing or Fourier transformation. Huge number of results concerning circulant matrices could be found in algebraic number theory. This is because we could construct factor ring isomorphic to the p-th cyclotomic field Q(Ƈp) from the ring of circulant matrices degree p, where p is a prime. In this paper the connection between ring of circulant matrices of degree 9, C9, and the cyclotomic field Q(Ƈ9) is shown.

Słowa kluczowe: circulant matrix, cyclotomic field
str. 243 pobierz
34 vol. 6, iss. 4/34

Radka HAMRÍKOVÁ, Dagmar DLOUHÁ
Youtube in teaching geometry

Abstrakt: More and more people are turning to the Internet for help in solving their problems. They seek guidance as texts and increasingly video. Even in technical practice people have come to watch the video on youtube that will help them solve their problem. To confirm this assumption, we conducted a survey among students on the basis of the result, we decided to put video tutorials on youtube and offer them to share not only our students but also the public.

Słowa kluczowe: Youtube, video, video tutorials, studying materials
str. 252 pobierz
35 vol. 6, iss. 4/35

Radka HAMRÍKOVÁ, Jan KOTULEK, Arnošt ŽÍDEK
Math support centre at Technical University Ostrava

Abstrakt: The Math Support Centre was established at Technical University of Ostrava in 2016. Its goal is to help students to better understand mathematics in an unformal study atmosphere. The main task of the Support Centre is to overcome gaps between their knowledge from different types of secondary schools and level of mathematics needed for successful study at our Technical University. We also help students with their problems of any type arising within their studies of mathematical subjects.

Słowa kluczowe: mathematics education, math support centre
str. 257 pobierz
36 vol. 6, iss. 4/36

Jan CHALOUPKA, Gabriela NECASOVÁ, Petr VEIGEND, Jirí KUNOVSKÝ, Václav ŠÁTEK
Modern Taylor Series method in numerical integration: part I

Abstrakt: The paper deals with extremely exact, stable, and fast numerical solutions of systems of differential equations. It also involves solutions of problems that can be reduced to solving a system of differential equations. The approach is based on an original mathematical method, which uses the Taylor series method for solving differential equations in a non-traditional way. Even though this method is not much preferred in the literature, experimental calculations have verified that the accuracy and stability of the Taylor series method exceed the currently used algorithms for numerically solving differential equations. The Modern Taylor Series Method (MTSM) is based on a recurrent calculation of the Taylor series terms for each time interval. Thus, the complicated calculation of higher order derivatives (much criticised in the literature) need not be performed but rather the value of each Taylor series term is numerically calculated. An important part of the method is an automatic integration order setting, i.e. using as many Taylor series terms as the defined accuracy requires. The aim of our research is to propose the extremely exact, stable, and fast numerical solver for modelling technical initial value problems that offers wide applications in many engineering areas including modelling of electrical circuits, mechanics of rigid bodies, control loop feedback (controllers), etc.

Słowa kluczowe: Taylor series method; ordinary differential equations; technical initial value problems
str. 263 pobierz
37 vol. 6, iss. 4/37

Marta JAROŠOVÁ, Radek KUCERA, Václav ŠÁTEK
Preconditioning in the path-following algorithm for the stokes flow with stick-slip conditions

Abstrakt: The Stokes problem with the stick-slip boundary condition is solved by the mixed finite element method combined with the TFETI method. An interior point method for the minimization subject to box and equality constraints is used. The preconditioned projected conjugate gradient method solves the inner linear systems. The preconditioners are tested experimentally. The aim of our research is to develop efficient solvers for modelling of a flow over hydrophobic walls that exhibits applications in engineering areas including biomedical modelling or transport of fluid.

Słowa kluczowe: Stokes problem; stick-slip condition; interior point method; TFETI method
str. 274 pobierz
38 vol. 6, iss. 4/38

Radek KUCERA, Jaroslav HASLINGER, Kristina MOTYCKOVÁ, Alexandros MARKOPOULOS
Symmetrized semi-smooth newton method for solving 3D contact problems

Abstrakt: The semi-smooth Newton method for solving discretized contact problems with Tresca friction in three space dimensions is analyzed. The slanting function is approximated to get symmetric inner linear systems. The primal-dual algorithm is transformed into the dual one so that the conjugate gradient method can be used. The R-linear convergence rate is proved for an inexact globally convergent variant of the method. Numerical experiments conclude the paper. The contact problems are important in many practical applications, e.g., biological processes, design of machines, transportation systems, metal forming, or medicine (bone replacements).

Słowa kluczowe: contact problem; Tresca friction; semi-smooth Newton method; conjugate gradient method; gradient projection; convergence rate
str. 286 pobierz
39 vol. 6, iss. 4/39

Zuzana MORÁVKOVÁ, Petr VOLNÝ
Extrema problems solved in GeoGebra

Abstrakt: The solving of applied problems is a reasonable way to gain better understanding of mathematical concepts, especially for future engineers. GeoGebra is a very useful tool for modeling these problems thanks to its interactivity.

Słowa kluczowe: GeoGebra, extrema problems
str. 294 pobierz
40 vol. 6, iss. 4/40

Radomír PALÁCEK, Jan KOTULEK
History of the czechoslovak journal of actuarial sciences

Abstrakt: In this article we apprise with the history of the Czechoslovak Journal of Actuarial Sciences that was published in the era of the first republic before the World War II. We show its influence on the development of the insurance mathematics in Czechoslvakia and describe the circle of its authors. We show how the old proverb historia magistra vitae is useful for understanding the current development in actuarial sciences or, more generally, in social insurance.

Słowa kluczowe: actuarial sciences, social insurance
str. 300 pobierz
41 vol. 6, iss. 4/41

Jakub STRYJA
Damped solutions of singular ivps with ø-Laplacian

Abstrakt: We study analytical properties of a singular nonlinear ordinary differential equation with a ø-Laplacian. We investigate solutions of the initial value problem (p(t)ø(u’(t)))’ + p(t)f(ø(u(t))) = 0, u(0) = u0 ≡ [L0,L], u’(0) = 0 on the half-line [0,∞). Here, f is a continuous function with three zeros, function p is positive on (0, ∞) and p(0) = 0. The integral ʃds ds./p(s) may be divergent which yields the time singularity at t = 0. Our equation generalizes equations which appear in hydrodynamics or in the nonlinear field theory.

Słowa kluczowe: second order ODE, time singularity, existence and uniqueness, ø -Laplacian, damped solution
str. 306 pobierz
42 vol. 6, iss. 4/42

Martin SWACZYNA, Petr VOLNÝ
Uniform horizontal projectile motion

Abstrakt: In the paper we present the modification of the classical horizontal projectile motion in the homogeneous gravitational field called uniform horizontal projectile motion. The particle passing in the homogeneous gravitational field is treated as a mechanical system subjected to a nonholonomic nonlinear constraint which keeps the magnitude of the instantaneous velocity of the particle constant during the motion. We present the comparison of the kinematic parameters of both motions (classical and uniform horizontal projectile motions) under the same initial conditions. The presented problem can serve as a suitable topic for an elementary course of theoretical mechanics on the university level.

Słowa kluczowe: nonholonomic mechanical systems, reduced and deformed equations of motion, Chetaev constraint force, horizontal projectile motion, kinematic parameters
str. 314 pobierz
43 vol. 6, iss. 4/43

Zbynek URBAN, Jana VOLNÁ
Variational equations on the Möbius strip

Abstrakt: In this paper, systems of second-order ordinary differential equations (or dynamical forms in Lagrangian mechanics), induced by the canonical embedding of the two-dimensional Möbius strip into the Euclidean space, are considered in the class of variational equations. For a given non-variational system, the conditions assuring variationality (Helmholtz conditions) for the induced system on the Möbius strip are formulated. The theory contributes to variational foundations of geometric mechanics.

Słowa kluczowe: Lagrangian; Euler -Lagrange equations; Helmholtz conditions; fibered manifold; Möbius strip
str. 325 pobierz
44 vol. 6, iss. 4/44

Jaroslav VLCEK, Petr OTIPKA
Green tensor in material sciences

Abstrakt: Material properties of heterogeneous nanomaterials modelled by effective medium approximation (EMA) demand specific approaches when metallic inclusions in a host medium are exposed to external magnetic field. Resulting induced anisotropy of permittivity is manifested itself by a specific form of polarizability tensor. In presented work, this one is applied in the so called “strong-couple-dipole” (SCD) method, where the electromagnetic Green tensor is of key importance. The results are oriented to the magneto-plasmonic sensor element design for the use in biology or chemistry.

Słowa kluczowe: anisotropy, effective medium, polarizability tensor, Green tensor
str. 334 pobierz

 

ISSN - 2391-9361

Volume 6, issue 5
SYSTEMY WSPOMAGANIA W INŻYNIERII PRODUKCJI
TECHNOLOGY ASSESSMENT W UJĘCIU TEORETYCZNYM I PRAKTYCZNYM

Nakład numeru: 130 egzemplarzy

 
Spis treści

  pobierz
1 vol. 6, iss. 5/1

Mariusz ŻÓŁTOWSKI
Drganiowe badania pęknięcia bloczka betonowego

Abstrakt: W przedstawionym opracowaniu wskazano na możliwość wykorzystania złożonych estymatorów rozpływu energii drganiowej wykorzystywanych w badaniu jakości bloczków betonowych, w ramach dedykowanej metodologii badań i metodyk szczegółowych wypracowanych w wielu wcześniejszych opracowaniach autora. Analizy teoretyczne i weryfikacja praktyczna badania wrażliwości informacyjnej miar złożonych procesów drganiowych wskazują na szerokie możliwości ich zastosowań. Uznając potrzebę doskonalenia metod badania maszyn i konstrukcji budowlanych dla potrzeb oceny ich stanu degradacji – w tej pracy przedstawiono istotne wyniki postępowania badawczego w zakresie weryfikacji skuteczności proponowanych miar wzajemnych w badaniach stanowiskowych bloczków betonowych.

Słowa kluczowe: obciążenia konstrukcji, degradacja stanu, drgania, estymatory drganiowe, opracowanie statystyczne
str. 7 pobierz
2 vol. 6, iss. 5/2

Adam BARYLSKI
Ilościowa ocena technologiczności konstrukcji uchwytów obróbkowych

Abstrakt: Przedstawiono propozycje oceny technologiczności konstrukcji specjalnych uchwytów obróbkowych. Przyjęto kryteria ilościowe oceny cech użytkowych i technologicznych, głównie w aspekcie montażu oprzyrządowania. Podano przykład oceny w przypadku uchwytów wiertarskich. Zaproponowana metoda może być szczególnie przydatna podczas projektowania obiektów technicznych przez mniej doświadczonych konstruktorów lub w procesie kształcenia inżynierskiego mechaników technologów.

Słowa kluczowe: uchwyty obróbkowe, technologiczność konstrukcji, ocena ilościowa
str. 21 pobierz
3 vol. 6, iss. 5/3

Adam BARYLSKI
Problemy oceny technologii docierania elementów ceramicznych

Abstrakt: Docieranie luźnym ścierniwem należy do podstawowych metod obróbki wykończeniowej. Technologie te stosowane są obecnie zarówno w obróbce elementów metalowych, jak i niemetalowych, głównie ceramicznych. Powierzchnie po docieraniu charakteryzują się wysoką jakością i otrzymywane są stosunkowo prostymi środkami produkcji. W części praktycznej zostały zaprezentowane wyroby z ich dokładnymi wymaganiami oraz dopasowanymi separatorami. Następnie przeanalizowano czas, który jest potrzebny do wykonania operacji, z podziałem na czas przygotowawczo-zakończeniowy, pomocniczy i główny, określono także normę czasu pracownika i ile produktów jest w stanie obrobić w ciągu roku. Kolejny rozdział zawiera obliczenia dotyczące kosztów docierania przedmiotów.

Słowa kluczowe: ceramika, powierzchnie płaskie, docieranie, technologia, ocena
str. 33 pobierz
4 vol. 6, iss. 5/4

Andrzej WIECZOREK
Wybrane problemy społecznej oceny systemów technicznych wspomagających funkcjonowanie osób starszych w transporcie oraz sposoby ich rozwiązywania

Abstrakt: Wśród istotnych problemów współczesności należy wyróżnić starzenie się społeczeństw. Przekroczenie przez człowieka wieku 50 lat może się wiązać z pogorszeniem jego stanu zdrowia i z tym związanym radzeniem sobie w życiu. Dlatego też ważne jest wychodzenie naprzeciw potrzebom osób starszych, których zaspokojenie warunkuje jakość ich życia. Potrzeby te istnieją między innymi w środowisku transportowym. W artykule podjęto temat problemów osób starszych, występujących w ich funkcjonowaniu w takim środowisku oraz wybrane możliwości ich rozwiązywania, jakie stwarza społeczna ocena technologii w projektowaniu, konstruowaniu oraz eksploatacji środków technicznych, ukierunkowana na poprawę jakości ich życia. Zagadnienia z obszaru TA zilustrowano wybranymi przykładami technicznych rozwiązań gerontechnologii wykorzystywanych w omawianym obszarze.

Słowa kluczowe: osoby starsze, społeczna ocena technologii, transport, eksploatacja
str. 44 pobierz
5 vol. 6, iss. 5/5

Eugeniusz PIECHOCZEK
Problemy konwersji technologii w wybranych dziedzinach

Abstrakt: Artykuł porusza problemy konwersji technologii w wybranych dziedzinach. Przekształcenia procesów dotyczą zastosowanych narzędzi, urządzeń bądź zmian procesowych m.in. w medycynie, produkcji, usługach i zarządzaniu. Autor podejmuje próbę przedstawienia ewolucji stosowanych technik w transporcie polegającą na zastosowaniu platform zdalnie sterowanych np. w ruchu miedzy terminalowym lotnisk, zastosowaniu bezpilotowych statków powietrznych, reorientacji zarządzania ruchem lotniczym przez zastosowanie zdalnie sterowanych wież kontroli ruchu. Opracowane substytucje pozwalają na wdrożenia nowych rozwiązań technicznych. Napotykają one jednak na bariery mentalne i brak przystosowania regulacji prawnych. Modernizacja technologiczna w wielu przypadkach spotyka się z barierami odbioru społecznego. W niektórych zastosowaniach przełom mentalny nastąpił bezwiednie, kiedy zastosowana modernizacja promowana jest przez odbiorców. W innych dziedzinach takich jak zarządzanie ruchem lotniczym, próby przeobrażenia tradycyjnych metod budzą opór środowiska. Autor podejmuje próbę analizy zalet i wad, korzyści i potencjalnych zagrożeń towarzyszących swoistemu skokowi cywilizacyjnemu związanemu z transformacją wybranych dziedzin aktywności gospodarczej.

Słowa kluczowe: lotnictwo, bezzałogowce, transformacja w komunikacji, innowacje, RPAS/UAV
str. 55 pobierz
6 vol. 6, iss. 5/6

Katarzyna MIDOR, Anna Maria HORODECKA
Doskonalenie produktów poprzez poprawę jakości życia pracowników z wykorzystaniem nowych technologii

Abstrakt: W obecnym czasie dla firm niezwykle istotna jest wysoka jakość wytwarzanych produktów. Na jakość wyrobów wpływa szereg czynników wśród których istotną rolę odgrywa człowiek, jako osoba zarządzająca i jako pracownik najniższego szczebla ze swoją jakością pracy. Wyzwania współczesnej cywilizacji wymagają od jednostki aktywności oraz kreatywności w myśleniu i działaniu. Coraz częściej podkreśla się, iż podstawowymi wymogami współczesnego świata są: jakość pracy, kompetencje, kreatywność, adaptacyjność, zamiłowanie do kontaktów i pracy w zespołach, transfer umiejętności, samodzielność oraz umiejętność radzenia sobie w nieprzewidywalnych warunkach. Te wymagania stawiane współczesnemu pracownikowi nie wątpliwie mają wpływ na jakość życia pracowników. A organizacje i menadżerowie zarządzającymi nimi mają za zadanie tak te wymagania egzekwować od pracowników, aby nie pogarszać im jakości życia. W artykule zostanie zaprezentowane jak nowa technologia, w tym przypadku program komputerowy wpłyną na poprawę jakości życia pracowników, a tym samym przyczynił się do doskonalenia produktów ich pracy.

Słowa kluczowe: jakość życia, pracownik, technologia, doskonalenie produktów, jakość pracy
str. 65 pobierz
7 vol. 6, iss. 5/7

Marek GÓRKA
Technologia informacyjna w obszarze cyberbezpieczeństwa państwa i społeczeństwa

Abstrakt: Polityka bezpieczeństwa jest kwestią kluczową dla społeczeństwa informacyjnego. Oprócz zwiększenia zasobów technologicznych w dziedzinie cyberprzestępczości potrzebne są także nowe metody, instrumenty i umiejętności leżące po stronie personelu pracującego w administracji oraz w instytucjach wchodzących w zakres infrastruktury krytycznej. Głównym tematem tego artykułu jest wskazanie na cyberbezpieczeństwo jako zjawisko obecne na styku nauk społecznych oraz technicznych. Zrozumienie oraz zdefiniowanie zagrożeń w zakresie bezpieczeństwa w sieci, może pomóc organizacjom w sektorze publicznym i prywatnym. Cyberbezpieczeństwo jest skomplikowane zjawiskiem. Wynika to przede wszystkim z natury nowoczesnego środowiska, w którym przechowywane są kluczowe informacje dla wielu instytucji. Ponieważ zarówno sektor publiczny, jak i prywatny potrzebują wykwalifikowanych pracowników w obszarze cyberbezpieczeństwa nauka odgrywają ważną rolę w dziedzinie bezpieczeństwa w sieci.

Słowa kluczowe: cyberbezpieczeństwo, bezpieczeństwo informacji, cyberprzestępczość, edukacja dla cyberbezpieczeństwa, społeczeństwo informacyjne
str. 73 pobierz
8 vol. 6, iss. 5/8

Paulina KUZIOR
System dozoru elektronicznego jako alternatywa dla kary pozbawienia wolności

Abstrakt: System dozoru elektronicznego jest coraz popularniejszym sposobem odbywania kary za popełnione przestępstwa. Występuje w trzech postaciach, które zostały oddzielnie omówione w tekście. W artykule dokonana została analiza zagadnienia, a także przedstawione zostały warunki konieczne do spełnienia, aby możliwe było orzeczenie odbywania kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego. Uwzględnione zostały regulacje prawne obowiązujące w Polsce, a także w innych krajach.

Słowa kluczowe: dozór elektroniczny, kara pozbawienia wolności, urządzenie rejestrujące, obowiązki skazanego
str. 90 pobierz
9 vol. 6, iss. 5/9

Bartłomiej SZYMCZYK
Zagadnienia wyceny innowacyjnych rozwiązań produktowo-technologicznych

Abstrakt: Prezentowany artykuł dotyczy zagadnienia wyceny innowacyjnych zasobów jednostki gospodarczej. Tworzenie nowych rozwiązań produktowych przy zastosowaniu nowoczesnych technologii oraz umiejętne oszacowanie ich wartości decyduje często o pozycji całego przedsiębiorstwa i jego przewadze konkurencyjnej w danym segmencie rynku. W pierwszej części artykułu przybliżono pojęcie wyceny, a także zaprezentowano systematyzację istniejących metod wyceny innowacyjnych aktywów w świetle dostępnej literatury przedmiotu. W części drugiej podjęto próbę ewaluacji wartości konkretnego rozwiązania produktowotechnologicznego z wykorzystaniem wybranej metody wyceny. Zwrócono uwagę na znaczenie pewnych cech charakteryzujących przedmiot wyceny, które mogą determinować rodzaj zastosowanej w danym przypadku metody.

Słowa kluczowe: wycena, innowacyjne rozwiązanie produktowo-technologiczne, metody wyceny, studium przypadku
str. 102 pobierz

 

ISSN - 2391-9361

Volume 6, issue 6
SYSTEMY WSPOMAGANIA W INŻYNIERII PRODUKCJI
INŻYNIERIA SYSTEMÓW TECHNICZNYCH

Nakład numeru: 130 egzemplarzy

 
Spis treści

  pobierz
1 vol. 6, iss. 6/1

Celina BARTNICKA, Radosław CZYŻ
Badanie poziomu zadowolenia pracowników z elastycznych form organizacji czasu pracy

Abstrakt: Przedsiębiorcy coraz częściej dają pracownikom możliwość korzystania z elastycznych form organizacji czasu pracy. Staje się to przywilejem dla pracowników. Taki system zapewnia zatrudnionym work-life balance, daje komfort psychiczny, zadowolenie i wpływa na ich chęć kontynuacji kariery zawodowej w firmie, co stanowi zarówno korzyść dla pracownika, jak i pracodawcy. Praca zawiera przegląd najczęściej stosowanych w praktyce form organizacji czasu pracy. W artykule przedstawiono wyniki i wnioski z badania przeprowadzonego w formie ankietowej, którego celem było sprawdzenie poziomu zadowolenia pracowników z elastycznych form organizacji czasu pracy.

Słowa kluczowe: czas pracy, zadowolenie pracownika, satysfakcja pracownika, system pracy
str. 11 pobierz
2 vol. 6, iss. 6/2

Witold BIAŁY, Michał MOLENDA
Współpraca edukacyjna na pograniczu polsko-czeskim z wykorzystaniem środków UE - studium przypadku

Abstrakt: W artykule przedstawiono sposób realizacji transgranicznej współpracy w zakresie wymiany doświadczeń pomiędzy Uczelniami, leżącymi po dwóch stronach granicy. Tematyka współpracy dotyczy wykorzystania metod matematycznych w inżynierii produkcji. Wspólne działania i doświadczenia każdej ze stron, powinny wskazać na kierunki do opracowania nowych, lub modyfikację dotychczasowych metod matematycznych. W wyniku tych działań, zaistnieje możliwość uruchomienia mechanizmów, które spowodują dostosowanie istniejących reguł matematycznych do uwarunkowań i potrzeb, uwzględniających różnice technologiczne, organizacyjne, strukturalne, wy-stępujące pomiędzy sąsiadującymi krajami. W artykule przedstawiono działania jakie zostały podjęte przez leżące po dwóch stronach granicy Uczelnie kształcące inżynierów: Politechnikę Śląską (Polska) i Wyższą Szkołę Górniczą-TU w Ostrawie (Republika czeska). Do realizacji tego celu pozyskano środki finansowe oferowane przez UE w ramach funduszy strukturalnych. Projekt jest współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego „Przekraczamy granice” oraz z budżetu państwa Rzeczpospolitej Polskiej. Głównym celem projektu są konferencje, w których biorą udział realizatorzy projektu oraz przedsiębiorcy, usługodawcy z terenu przygranicznego (obszaru wsparcia).

Słowa kluczowe: edukacja, jakość kształcenia, inżynieria produkcji, pogranicze polsko-czeskie
str. 23 pobierz
3 vol. 6, iss. 6/3

Jarosław BRODNY, Kinga STECUŁA, Dorota PALKA
Zastosowanie narzędzi informatycznych do badania efektywności wykorzystania maszyn górniczych

Abstrakt: W celu obiektywnego i wiarygodnego wyznaczenia efektywności maszyn konieczne jest wykorzystanie danych rejestrowanych przez systemy automatyki przemysłowej. Obecnie systemy te są bardzo rozbudowane i rejestrują bardzo wiele parametrów pracy maszyn. Głównie dane te wykorzystuje się do diagnostyki pracy tych maszyn. W opracowaniu przyjęto, że dane te będą stanowiły podstawę do wyznaczenia efektywności maszyn. Duża ilość tych danych wymaga zastosowania odpowiednich narzędzi informatycznych do ich archiwizacji, synchronizacji oraz obróbki analitycznej. W artykule omówiono podstawowe narzędzia, które można wykorzystać w tym procesie oraz przedstawiono przykład ich praktycznego zastosowania. Narzędziami tymi są bazy danych, hurtownie danych oraz platformy informatyczne. Natomiast praktyczne ich wykorzystanie przed-stawiono na przykładzie kombajnu ścianowego i przenośnika ścianowego.

Słowa kluczowe: efektywność maszyn, baza danych, platforma informatyczna, model OEE
str. 36 pobierz
4 vol. 6, iss. 6/4

Piotr DUBICKI, Urszula LEWANDOWSKA, Joanna RATAJCZAK, Adrianna TARNAS
Lean Management jako instrument odpowiedzialnego biznesu

Abstrakt: Artykuł przedstawia zagadnienie Lean Management jako instrument odpowiedzialnego biznesu. Zobrazowano w nim genezę pojęcia Lean Management oraz sposoby, w jaki wpływa ono na usprawnienie działalności organizacji. Ponadto omówiono istotę odpowiedzialnego biznesu oraz przybliżono pojęcie Lean Management jako jeden z instrumentów odpowiedzialnego biznesu.

Słowa kluczowe: szczupłe zarządzanie, odpowiedzialny biznes, społeczna odpowiedzialność
str. 48 pobierz
5 vol. 6, iss. 6/5

Łukasz DZIEMBA, Stefan SENCZYNA
Model procesu dla planowania i kontroli produkcji w przedsiębiorstwie wspomaganej funkcjami systemu ERP

Abstrakt: Otoczenie przedsiębiorstwa produkcyjnego to klienci oczekujący efektywnej i terminowej realizacji ich potrzeb. Czyni to systemy informatyczne ERP kluczowymi narzędziami w doskonaleniu i wspomaganiu zarządzania. W publikacji przedstawiono modele procesów jako metodę doskonalenia zarządzania poprzez rozszerzenie wspomagania systemem informatycznym ERP. W pierwszej części przedstawiono opis organizacji wydziału produkcji oraz przepływów i procesów przetwarzania informacji. W drugiej części przedstawiono modele konceptualne, oparte na założeniach analizy strukturalnej. Interpretowanie modeli konceptualnych procesów, w publikacji są to modele planowania i kontroli produkcji, jest metodą powiązania funkcji systemu ERP z organizacją i procesami przetwarzania informacji. Daje to możliwość doskonalenia zarządzaniu stosując system ERP w oparciu o umiejętności kadry przedsiębiorstwa.

Słowa kluczowe: organizacja, planowanie i kontrola produkcji, modele procesów
str. 56 pobierz
6 vol. 6, iss. 6/6

Łukasz DZIEMBA, Stefan SENCZYNA
Mapowanie funkcji systemu ERP na organizację przedsiębiorstwa metodą modelu strukturalnego

Abstrakt: Funkcjonalność systemów informatycznych ERP pozwala objąć wszystkie obszary aktywności przedsiębiorstwa wspomaganiem. Stanowi to podstawę doskonalenia zarządzania przedsiębiorstwem oraz osiągania efektywności w realizacji potrzeb otoczenia. Modele procesów, przedstawione w publikacji, maja na celu lepsze wykorzystanie funkcjonalności systemów informatycznych ERP we wspomaganiu przedsiębiorstwa na przykładzie obsługi klienta. Modele procesów utworzone zostały z zastosowaniem analizy strukturalnej w modelowaniu procesów biznesowych.

Słowa kluczowe: system informatyczny, ERP, modele procesów, procesy biznesowe
str. 69 pobierz
7 vol. 6, iss. 6/7

Anna GEMBALSKA-KWIECIEŃ
Instrumenty pobudzania motywacji

Abstrakt: Prezentowany artykuł podejmuje temat pobudzania motywacji i instrumentów do tego wykorzystywanych. Temat ten jest istotny w zarządzaniu przedsiębiorstwem, ponieważ efektywny system motywowania pracowników powoduje, że pracownik uruchamia swój cały potencjał do realizacji zadań i celów organizacji, w wyniku czego przedsiębiorstwo ma większe szanse na ich osiągnięcie. W artykule przedstawiono podstawowe pojęcia i definicje motywowania, charakterystykę procesu oraz wybrane teorie motywacji. Pokazano podział motywatorów, w tym opisano płacowe oraz pozapłacowe środki pobudzania motywacji.

Słowa kluczowe: zarządzanie, motywacja, instrumenty motywowania, motywatory
str. 79 pobierz
8 vol. 6, iss. 6/8

Bartosz GŁOWACKI
Wskaźnik eksploatacyjnej efektywności energetycznej jako element planowania przebiegu rejsu jednostki rybackiej

Abstrakt: Wykorzystanie wskaźnika eksploatacyjnej efektywności energetycznej EEOI do analizy efektywności eksploatacyjnej i planowania przebiegu rejsu jednostek rybackich to rozwiązanie innowacyjne. W artykule przedstawiono autorskie oprogramowania dedykowanego dla tego typu jednostek, pozwalające na zbieranie w trybie on-line danych opisujących przebieg rejsu i pojedynczych działań wykonywanych przez jednostkę. Odpowiednia interpretacja i korelacja parametrów techniczno-eksploatacyjnych z wykorzystaniem programu komputerowego, umożliwi uzyskanie danych pozwalających na ocenę efektywności eksploatacyjnej, z uwzględnieniem stanu technicznego jednostki w dowolnych warunkach eksploatacyjnych. Pozwoli również na planowanie rejsu.

Słowa kluczowe: zarządzania efektywnością energetyczną, monitorowanie efektywności energetycznej, audyt efektywności energetycznej
str. 91 pobierz
9 vol. 6, iss. 6/9

Sara GRUSZKA, Mariusz J. LIGARSKI
Ocena efektywności procesu produkcyjnego na przykładzie producenta złączy stalowych

Abstrakt: W pracy przedstawiono podstawowe informacje dotyczące oceny efektywności procesu produkcyjnego. Zaprezentowano przykład kluczowych wskaźników efektywności (KPI) stosowanych przez producenta złączy stalowych. Zaprezentowano zestaw wskaźników finansowych i niefinansowych oraz sposób ich obliczania. Poddano analizie uzyskane wyniki. Podjęto próbę oceny za-stosowania KPI do badania efektywności procesu produkcyjnego. Określono zalety i wady zastosowanego podejścia.

Słowa kluczowe: efektywność, proces produkcyjny, kluczowe wskaźniki efektywności (KPI), wskaźniki finansowe, wskaźniki niefinansowe
str. 102 pobierz
10 vol. 6, iss. 6/10

Jarosław GRZESIEK
Zmiana procedur zarządzania poprzez zamówienie zmiany inżynierii produktu

Abstrakt: Jeśli przedsiębiorstwo jest duże, każda nowa zmiana w produkcie to ryzyko kolizji pomiędzy wersjami, a w konsekwencji prowadzi to do błędów podczas produkcji. Stosowanie w małych przedsiębiorstwach metod zarządzania dokumentacją wykorzystywanych w dużych przedsiębiorstwach może prowadzić do nadmiernego sformalizowania procesu projektowego, a w konsekwencji pozbawienia go atutu elastyczności.

Słowa kluczowe: zarządzanie zmianą w produkcie, zmiana inżynierii produktu
str. 110 pobierz
11 vol. 6, iss. 6/11

Patrycja HĄBEK
Relations with stakeholders in a socially responsible company. The case of car manufacturer

Abstrakt: Niniejszy artykuł ukazuje ważną rolę, jaką odgrywają relacje z interesariuszami w społecznie odpowiedzialnym przedsiębiorstwie. Teoria interesariuszy stanowi podstawę interpretacji koncepcji społecznej odpowiedzialności. W związku z tym nie jest możliwe prowadzenie przedsiębiorstwa społecznie odpowiedzialnego bez identyfikowania i odpowiadania na potrzeby jego interesariuszy. W artykule autorka omówiła główne założenia teorii interesariuszy oraz ważniejsze typologie interesariuszy. Na wybranym przykładzie producenta samochodów przedstawiono sposób tworzenia i zarządzania relacjami z interesariuszami a w szczególności proces komunikowania i po-zyskiwania informacji zwrotnej od interesariuszy.

Słowa kluczowe: społeczna odpowiedzialność przedsiębiorstw, interesariusze, raportowanie CSR, komunikacja
str. 120 pobierz
12 vol. 6, iss. 6/12

Jan KAŹMIERCZAK, Kinga STECUŁA
Problem of preparing students to study in the field of "Management and Production Engineering" in the field of basic technical knowledge - case study

Abstrakt: Przedmiotem niniejszego artykułu jest wskazanie problematyki przygotowania studentów pierwszego roku pierwszego stopnia studiów na kierunku „Zarządzanie i Inżynieria Produkcji”, zwłaszcza w zakresie podstawowej wiedzy technicznej oraz myślenia „technicznego”. Problem oraz proponowane środki i sposoby jego rozwiązania przedstawiono w artykule na przykładzie szczególnego przedmiotu, realizowanego na Wydziale Organizacji i Zarządzania Politechniki Śląskiej, którym jest „Wprowadzenie do techniki”. W części wprowadzającej artykułu pokazano uwarunkowania i przesłanki, które były punktem wyjścia dla opracowania programu ww. przedmiotu. W kolejnym, drugim rozdziale przedstawiono treści kształcenia oraz zasady zaliczania przez studentów przedmiotu w zakresie objętych wykładami. W rozdziale 3 omówiono koncepcję oraz sposób jej realizacji w zajęciach projektowych, przewidzianych w programie omawianego przedmiotu. Rozdział 4 to zbiór obserwacji, związany z prowadzeniem zarówno wykładów jak i zajęć laboratoryjnych oraz zaliczaniem przez studentów tych zajęć. Sformułowane w podsumowaniu propozycje do-tyczą zwłaszcza przygotowania materiałów dydaktycznych do omawianego w artykule obszaru kształcenia, ale także – potrzeb i możliwości wykorzystania doświadczeń przedstawionych w artykule w kształceniu studentów na kierunkach nietechnicznych.

Słowa kluczowe: przygotowanie studentów, studia techniczne, nowoczesne kształcenie inżynierskie
str. 129 pobierz
13 vol. 6, iss. 6/13

Dorota KLIMECKA-TATAR
Problemy w organizacji procesu usługowo-wytwórczego w układzie klient – lekarz stomatolog – technik dentystyczny

Abstrakt: Realizacja procesów usługowych o charakterze specjalistycznych obarczona jest dużym zakresem wymagań i obowiązków, rozpoczynając od wymagań prawnych, szerokiej wiedzy specjalistycznej, poprzez doświadczenie, praktykę i zaangażowanie. W niniejszym artykule zaprezentowano problemy, jakie mogą wystąpić w przypadku realizacji usług, których powodzenie w znacznej mierze uzależnione jest od podprocesu wytwórczego – na przykładzie leczenia stomatologicznego wymagającego zaprojektowanie i wytworzenie protezy dentystycznej.

Słowa kluczowe: wizualizacja procesu, proces usługowy, przepływ informacji
str. 141 pobierz
14 vol. 6, iss. 6/14

Artur KUBOSZEK
Ocena poprawności metod symulacji komputerowej w badaniach hałasu kolejowego

Abstrakt: W artykule przedstawiono przykłady zastosowania komputerowych metod symulacji zjawisk akustycznych w procesie tworzenia strategicznej mapy hałasu. Artykuł przedstawia porównanie wyników badań uzyskanych w symulacji komputerowej i wyników pomiarów środowisku.

Słowa kluczowe: hałas, metody symulacyjne, mapa hałasu
str. 149 pobierz
15 vol. 6, iss. 6/15

Elżbieta MILEWSKA
Zdolność adaptacyjna przedsiębiorstw produkcyjnych

Abstrakt: Przewaga konkurencyjna może być uzyskiwana poprzez adaptację organizacji do zmieniających się warunków prowadzenia działalności gospodarczej i reorganizację procesów biznesowych. Zarządzanie przebiegiem prac wytwórczych jest szczególnie istotną umiejętnością dla efektywnego wykorzystywania dostępnych zasobów przedsiębiorstwa. Zwiększenie skuteczności ko-ordynacji zadań operacyjnych oraz uzyskanie elastyczności procesu wytwórczego może być realizowane poprzez wdrożenie zintegrowanych systemów informatycznych wspomagających zarządzanie produkcją.

Słowa kluczowe: elastyczność, sterowanie, wytwarzanie, niepewność
str. 159 pobierz
16 vol. 6, iss. 6/16

Witold NAWROCKI, Roman STRYJSKI, Waldemar WOŹNIAK
Metoda podnoszenia efektywności procesów produkcyjnych w Toyota Motor Manufacturing POLAND

Abstrakt: W artykule zaprezentowano metodę „pól kapuścianych”, bazujących na wybranych technikach i narzędzia Lean Manufacturing do podnoszenia efektywności procesów produkcyjnych. Wizualizację przyjętej metody przedstawiono na podstawie badań realizowanych w przedsiębiorstwie Toyota Motor Manufacturing Poland w Wałbrzychu.

Słowa kluczowe: system produkcyjny Toyota, „pola kapuściane”
str. 167 pobierz
17 vol. 6, iss. 6/17

Victor NORDIN, Elisabeta KHASAN
Разработка стратегии продаж торгового предприятия

Abstrakt: Повышение объема продаж может рассматриваться как стратегическая цель торговой фирмы. В статье анализируются ключевые звенья стратегии, этапы её разра-ботки, позиции фирмы на рынке. Осуществлено ранжирование направлений повышения эф-фективности. Применение предлагаемых рекомендаций ведет к повышению конкуренто-способности.

Słowa kluczowe: стратегия продаж, торговое предприятие, алгоритм разработки стра-тегии, показатели эффективности, направления повышения эффективности
str. 177 pobierz
18 vol. 6, iss. 6/18

Dorota PALKA
Analiza wpływu stosowania nowoczesnych systemów produkcji w przemyśle odzieży reklamowej

Abstrakt: W artykule podjęto tematykę mieszczącą się w dyscyplinie inżynierii produkcji, a do-tyczącą nowoczesnych sposobów produkcji w przemyśle odzieży reklamowej. W szczególności skoncentrowano się na maszynach stosowanych w tej branży. Przeprowadzono analizę pracy linii technologicznej do produkcji nadruków. Omówiono wybrane metody produkcji nadruków w przykładowym przedsiębiorstwie produkcyjnym. Wskazano zalety stosowania nowoczesnych maszyn do produkcji wpływające na rozwój firmy, bezpieczeństwa pracowników oraz możliwość obsługi technicznej. Przeprowadzono także analizę porównawczą produkcji w przedsiębiorstwie przed i po wprowadzeniu nowoczesnych maszyn.

Słowa kluczowe: nowoczesne systemy, inżynieria produkcji, odzież reklamowa
str. 186 pobierz
19 vol. 6, iss. 6/19

Dorota PALKA, Andrzej WIECZOREK
Postęp techniczny – wybrane problemy oraz propozycje ich rozwiązania

Abstrakt: W niniejszym artykule podjęto refleksję na temat rozwoju techniki oraz jego wpływu na społeczeństwo. Na podstawie przeglądu literatury oraz własnych spostrzeżeń zestawiono pozytywne oraz negatywne skutki postępu techniki. Zwrócono szczególną uwagę na kwestię technicznych barier oraz zagrożeń, w szczególności wobec osób starszych. Z uwagi na dużą liczbę uchybień podjęto próbę stworzenia modelu zrównoważonego postępu techniki oraz świadomości społeczeństwa. Ponadto zaproponowano rozwiązania problemów związanych z wprowadzaniem szeroko rozumianych nowinek technicznych. Artykuł oparty głównie na przeglądzie literatury jest refleksją nad postępującymi problemami, a także punktem wyjściowym do dalszych badań naukowych.

Słowa kluczowe: zrównoważony rozwój, technika, uniwersytet III wieku
str. 194 pobierz
20 vol. 6, iss. 6/20

Jacek SITKO
Analiza wybranych aspektów produkcji wyrobów izolacyjnych

Abstrakt: Artykuł zawiera analizę wybranych problemów poziomu jakości wyrobów termoizolacyjnych w przedsiębiorstwie przemysłowym. W badaniach uwzględniono szereg czynników technologicznych, materiałowych, organizacyjnych i innych, mogących mieć wpływ na jakość izolacji termicznej stosowanej w budownictwie przemysłowym i indywidualnym. Wykryto i usystematyzowano, według poziomu istotności, najważniejsze czynniki wpływające na jakość wyrobów.

Słowa kluczowe: materiał, produkt, izolacja, wada
str. 202 pobierz
21 vol. 6, iss. 6/21

Robert SKLORZ, Łukasz PUZIO, Jarosław BRODNY
Wstępna analiza wpływu wybranych czynników zewnętrznych i parametrów eksploatacyjnych transportowego samolotu odrzutowego na zużycie paliwa

Abstrakt: Celem wszystkich przedsiębiorstw jest osiągniecie jak najwyższej efektywności ekonomicznej. Dotyczy to także przewoźników lotniczych. Jednym z obszarów, w którym istnieją możliwości poprawy tej efektywności jest zmniejszenie kosztów eksploatacji posiadanych środków technicznych, głównie samolotów. W tym zakresie oczywistym wydaje się zmniejszenie zużycia paliwa przez samoloty. Aby w procesie tym osiągnąć zadowalające wyniki konieczne jest zidentyfikowanie czynników zewnętrznych oraz parametrów eksploatacyjnych mających największy wpływ na to zużycie. W artykule przedstawiono wstępną analizę wpływu tych wielkości na zużycie paliwa transportowego samolotu odrzutowego. W tym celu dokonano analizy poszczególnych faz lotu samolotu z uwzględnieniem czynników mających najistotniejszy wpływ na zużycie paliwa. Przedstawiono także najważniejsze parametry pracy samolotu rejestrowane w czasie jego lotu oraz dokonano wstępnej analizy ich wpływu na zużycie paliwa. Przedstawione opracowanie należy potraktować jako wstępne do bardziej zaawansowanych analiz optymalizacyjnych zużycia paliwa w samolotach odrzutowych.

Słowa kluczowe: transportowy samolot odrzutowy, zużycie paliwa, parametry lotu, fazy lotu
str. 209 pobierz
22 vol. 6, iss. 6/22

Bartosz SZCZĘŚNIAK
Wspomaganie procesu układania planu zajęć dydaktycznych – weryfikacja poprawności planu

Abstrakt: W artykule przedstawiono rozwiązania, które zostały zastosowane w celu Weryfikacji poprawności tworzonego planu, w narzędziu informatycznym wspomagającym proces układania planu zajęć dla kursu edukacyjnego. Zaprezentowane narzędzie stworzono w arkuszu kalkulacyjnym zgodnie z autorską koncepcją „Mikronarzędzi Bazujących na Relacyjnym Modelu Danych”. Określając założoną funkcjonalność rozwiązania, ustalono główne warunki, które muszą być spełnione, żeby gotowy plan mógł zostać uznany za poprawny. Za pomocą diagramu związków encji zgodnego z CASE – Method pokazano zidentyfikowaną dla przeanalizowanego zagadnienia strukturę danych. Przedstawiono sposób implementacji tej struktury w arkuszu kalkulacyjnym. W najistotniejszej części opracowania, szczegółowo opisano zaproponowane rozwiązania, które pozwalają na weryfikację wszystkich zidentyfikowanych warunków. W końcowej części artykułu zidentyfikowano wszystkie elementy arkusza kalkulacyjnego, które pozwoliły na uzyskanie założonej funkcjonalności.

Słowa kluczowe: doskonalenie procesów, baza danych, arkusz kalkulacyjny, procesy informacyjne
str. 222 pobierz
23 vol. 6, iss. 6/23

Radosław WOLNIAK
Oprogramowanie do komputerowego wspomagania metody QFD

Abstrakt: W publikacji przedstawiono kwestie związane z komputerowym wspomaganiem metody QFD. Celem niniejszego artykułu jest analiza możliwości wykorzystania komputerowego wspomagania w zakresie metody QFD oraz przedstawienie i porównanie oprogramowania komputerowego, które można w tym celu wykorzystać.

Słowa kluczowe: QFD, projektowanie jakości, komputerowe wspomaganie
str. 234 pobierz
24 vol. 6, iss. 6/24

Radosław WOLNIAK
The Design Thinking method and its stages

Abstrakt: The paper presents the most important issues related to the concept of Design Thinking. The purpose of the publication was in particular to analyze the stages used in the implementation of Design Thinking in organizations. The article is focused on a detailed analysis of the five-step approach but also outlined a competitive seven-step approach to the problem. The publication also discusses Design Thinking relationships with innovation.

Słowa kluczowe: innovation, design, design thinking, creativity, innovative approach
str. 247 pobierz
25 vol. 6, iss. 6/25

Radosław WOLNIAK, Bożena SKOTNICKA-ZASADZIEŃ
Zalety korzystania z e-administracji z punktu widzenia osób niepełnosprawnych na przykładzie urzędu miejskiego w Katowicach

Abstrakt: W publikacji zaprezentowano problematykę dotyczącą wyników badań w zakresie wykorzystania przez osoby niepełnosprawne systemów e-administracji. Celem publikacji jest określenie, jakie zalety korzystania z e-administracji postrzegają osoby niepełnosprawne korzystające z usług urzędu miejskiego w Katowicach oraz z jakich środków komunikacji najczęściej korzystają w kontakcie z urzędem. W badaniach postanowiono również sprawdzić czy i w jaki sposób rodzaj niepełnosprawności wpływa na badane kwestie.

Słowa kluczowe: niepełnosprawność, administracja publiczna, komunikacja, jakość usług
str. 256 pobierz

 

ISSN - 2391-9361

Volume 6, issue 7
SYSTEMY WSPOMAGANIA W INŻYNIERII PRODUKCJI
JAKOŚĆ, BEZPIECZEŃSTWO, ŚRODOWISKO

Nakład numeru: 130 egzemplarzy

 
Spis treści

  pobierz
1 vol. 6, iss. 7/1

Andrzej ADAMKIEWICZ, Anna ANCZYKOWSKA
Bezpieczeństwo zbiornikowców LNG manewrujących na akwenach ograniczonych

Abstrakt: W artykule przedstawiono stan floty zbiornikowców LNG przewidywanych do obsługi terminala LNG, w tym z uwzględnieniem autoryzacji gazowca dla zapewnienia bezpieczeństwa żeglugi na obszarach ograniczonych. Rozpoznano przesłanki zagrożenia bezpieczeństwa statku na ograniczonej drodze wodnej, właściwości żeglugi zbiornikowców na akwenie terminalu oraz wpływ rodzaju głównego układu napędowego na cechy funkcjonalne gazowca. Na takim tle zdefiniowano wskaźniki bezpieczeństwa eksploatacji zbiornikowców jako narzędzi do oceny rodzaju napędu statku w aspekcie bezpiecznego wykonania zadania transportowego.

Słowa kluczowe: bezpieczeństwo, zbiornikowiec, układ napędowy, manewrowanie, terminal LNG
str. 11 pobierz
2 vol. 6, iss. 7/2

Paweł ANDRZEJCZYK, Jarosław BRODNY, Damian HYS
Techniczne aspekty kontroli czasu pracy kierowców

Abstrakt: W artykule omówiono normy prawne regulujące czas pracy kierowców samochodów o nośności powyżej 3,5 tony oraz urządzenia stosowane do rejestracji czasu ich pracy. Okazuje się, że w praktyce regulacje te stwarzają dla kierowców wiele problemów. Powoduje to, że czasami podejmowane są próby omijania tych przepisów. W pracy przedstawiono przykłady działań związanych z tym procesem. Dotyczą one głównie ingerencji w pracę urządzeń rejestrujących parametry jazdy samochodem. Przykłady te dotyczą typowych działań podejmowanych w stosunku do tachometrów samochodowych. Należy podkreślić, że są one niezgodne z przepisami i podlegają stosownym karom. Nie mniej w praktyce zdarzają się dość często. Głównym celem pracy było przybliżenie zasad i unormowań obowiązujących w transporcie samochodowym oraz problemów technicznych związanych z ich stosowaniem.

Słowa kluczowe: czas pracy kierowców, tachometr analogowy, tachometr cyfrowy
str. 21 pobierz
3 vol. 6, iss. 7/3

Henryk BADURA, Zygmunt ŁUKASZCZYK
Zarządzanie zagrożeniem metanowym w kopalniach węgla kamiennego

Abstrakt: W artykule przedstawiono problemy związane z eksploatacją złóż węglowych w warunkach zagrożenia metanowego. Omówiono sposoby identyfikacji poziomu zagrożenia w okresie rozpoznawania geologicznego złóż i projektowania eksploatacji. Przedstawiono wpływ warunków zalegania pokładu na zagrożenie metanowe oraz możliwości oddziaływania na poziom zagrożenia przez dobór sposobu przewietrzania rejonu ściany. Wskazano na istotną role pomiarów automatycznych i ręcznych stężenia metanu na identyfikację poziomu zagrożenia. Omówiono wykorzystanie odmetanowania w celu obniżenia zagrożenia metanowego i jednocześnie przedstawiono korzyści ekonomiczne z zagospodarowania metanu. Wskazano, że poprawa efektywności odmetanowania jest najlepszym sposobem obrony przed wydzielaniem się metanu do atmosfery.

Słowa kluczowe: zagrożenie metanowe, sposoby przewietrzania, odmetanowanie, utylizacja
str. 33 pobierz
4 vol. 6, iss. 7/4

Mateusz BUDYNEK, Elżbieta CELIŃSKA, Piotr DUBICKI, Adrianna DYBIKOWSKA
Ekoinnowacje przedsiębiorstw jako instrument budowy zasobooszczędnej i niskoemisyjnej gospodarki

Abstrakt: Artykuł podejmuje problematykę ekoinnowacji przedsiębiorstw w kontekście budowy zasobooszczędnej i niskoemisyjnej gospodarki. Ukazane zostały zależności pomiędzy projektowaniem i wdrażaniem innowacji środowiskowych, jako kluczowego instrumentu pozwalającego na unowocześnianie społeczeństw i gospodarek a pozytywnym wpływem na jakość środowiska naturalnego. Przedstawiony został również przegląd pojęć i założeń związanych z koncepcją zasobooszczędnej i niskoemisyjnej gospodarki w Unii Europejskiej, koncepcji zrównoważonego rozwoju oraz definicji i typologii innowacji środowiskowych.

Słowa kluczowe: innowacje środowiskowe, gospodarka zasobooszczędna, zrównoważony rozwój
str. 45 pobierz
5 vol. 6, iss. 7/5

Marcin DĄBROWSKI, Katarzyna BIAŁEK
Skracanie cyklu produkcyjnego na przykładzie produkcji systemów oświetlenia awaryjnego

Abstrakt: W niniejszym artykule autorzy posłużyli się wybranymi narzędziami i technikami Lean Management w celu skrócenia cyklu produkcyjnego wytypowanego systemu oświetlenia awaryjnego, wytwarzanego w badanym przedsiębiorstwie produkcyjnym. Przeprowadzone badania obejmowały analizy przepływu materiału z wykorzystaniem diagramu spaghetti, obserwację czasu roboczego w oparciu o metodę chronometrażową oraz modyfikację stanowisk pracy z wykorzystaniem techniki 5S. Opisane przez autorów rozwiązania techniczne i organizacyjne przyczyniły się do skrócenia analizowanego cyklu produkcyjnego.

Słowa kluczowe: poprawa efektywności, 5S, mapowanie strumienia wartości, cykl produkcyjny
str. 54 pobierz
6 vol. 6, iss. 7/6

Robert DYLEWSKI
Ekonomiczne i ekologiczne koszty ogrzewania oraz optymalna grubość termoizolacji

Abstrakt: W artykule zaproponowano metodę wyznaczania ekologicznych kosztów ogrzewania na wzór metody wyznaczania ekonomicznych kosztów ogrzewania. Dzięki temu można analitycznie opisać ekologiczną, podobnie jak ekonomiczną, wartość bieżącą netto inwestycji termoizolacyjnej oraz wyznaczyć optymalną grubość termoizolacji zarówno ze względów ekonomicznych jak i ekologicznych. Zbadano różne przypadki występujące w warunkach polskich. Poddano wariantowości: materiał konstrukcyjny przegrody, rodzaj źródła ciepła, rodzaj materiału termoizolacyjnego. Uwzględniono tez różnorodność stref klimatycznych występujących w Polsce. Dla wszystkich zbadanych wariantów otrzymano grubość termoizolacji optymalną ze względów ekologicznych dużo większą niż ze względów ekonomicznych. Korzystne jest zastosowanie większych grubości termoizolacji niż optymalne ze względów ekonomicznych. Otrzymuje się wtedy większe korzyści ekologiczne z inwestycji termoizolacyjnej, przy niewielkim zmniejszeniu korzyści ekonomicznych.
Słowa kluczowe: optymalna grubość termoizolacji; ekonomiczne koszty ogrzewania; ekologiczne koszty ogrzewania
str. 68 pobierz
7 vol. 6, iss. 7/7

Łukasz DZIEMBA, Jerzy UCHROŃSKI
Zasady modelowania działania służb w sytuacjach kryzysowych - zastosowanie symulacji procesów

Abstrakt: Artykuł przedstawia przegląd możliwych metod i narzędzi służących do modelowania działań i symulacji procesów. Są nimi: tablice decyzyjne, drzewo rozkładu i drzewo decyzyjne, diagramy decyzyjne i mapy procesów; notacja BPMN. Na podstawie przeprowadzonych badań literaturowych i własnych doświadczeń ze stosowaniem opisywanych w artykule narzędzi i metody symulacji stwierdzono, iż mapy procesu stanowią przydatne narzędzie modelowania z punktu widzenia prezentacji sekwencji zdarzeń, jakie występują w ich przebiegu. W tym świetle notacja BPMN staje się celowa do zastosowania z uwagi na swą przejrzystość, wskazanie poszczególnym działaniom, procesom i decyzjom zróżnicowanych źródeł i zasobów informacji, a także zapewnia uporządkowanie zapisu; oraz założenia oddzielenia sekwencji działań oraz komunikacji – przepływów informacyjnych.

Słowa kluczowe: drzewo decyzyjne, diagramy decyzyjne, mapy procesów, notacja BPMN
str. 84 pobierz
8 vol. 6, iss. 7/8

Jolanta IGNAC-NOWICKA
Analiza zagrożeń na wybranych stanowiskach pracy z zastosowaniem drzewa błędów

Abstrakt: W artykule przedstawiono analizę zagrożeń metodą drzewa błędów (FTA) dla wybranych stanowisk pracy. Zawarte w artykule schematy drzewa błędów ilustrują dwa typy zagrożeń: wypadkiem podczas pracy z prasą hydrauliczną oraz zniszczeniem maszyny na skutek przegrzania. W obu przypadkach przeprowadzona analiza wskazuje przyczyny zagrożenia wynikające z faktu awaryjności elementów maszyny lub stanowiska pracy oraz możliwe do popełnienia błędy operatora. Za pomocą drzewa błędów wskazano wzajemne związki między zdarzeniami prowadzącymi do zagrożenia w analizowanych przykładach. Zidentyfikowano również działania korygujące dla analizowanych zagrożeń w celu zminimalizowania ryzyka zawodowego.

Słowa kluczowe: metoda drzewa błędów, analiza zagrożeń, działania korygujące
str. 97 pobierz
9 vol. 6, iss. 7/9

Radosław JANIAK, Małgorzata MOTYKIEWICZ, Hanna PROSÓŁ, Ewelina LEHNHARDT
Nowoczesne systemy wspomagania procesów transportu i spedycji w międzynarodowych łańcuchach dostaw

Abstrakt: Artykuł podejmuje problem przedstawienia nowoczesnych systemów wspomagania transportu i spedycji w międzynarodowych łańcuchach dostaw. Na podstawie analizy piśmiennictwa omówiono zagadnienie międzynarodowych łańcuchów dostaw, przedstawiono jak transport i spedycja odgrywa ważną rolę w międzynarodowych łańcuchach dostaw, a także przedstawiono nowoczesne systemy wspomagania w transporcie i spedycji z wykorzystaniem łącz bezprzewodowych, systemów nawigacji i rozwoju telematyki.

Słowa kluczowe: łańcuchy dostaw, telematyka, system satelitarny, platforma transportowa
str. 105 pobierz
10 vol. 6, iss. 7/10

Jan KAŹMIERCZAK, Agnieszka JANIK, Katarzyna MIDOR, Andrzej WIECZOREK
Koncepcja badań nad relacjami wiążącymi jakość funkcjonowania sieciowych instalacji dystrybucyjnych w miastach z jakością życia mieszkańców na przykładzie systemu wodociągowego

Abstrakt: W artykule przedstawiono wstępną koncepcję badań nad systemem wspomagania zarządzania siecią wodociągową (dostarczaniem wody mieszkańcom terenów miejskich), zorientowanym na końcowego odbiorcę dostarczanego przez system medium. W części wprowadzającej pokazano uwarunkowania podjęcia zamierzonych badań, odniesione m.in. do wyników wcześniejszych projektów badawczych i wdrożeniowych zorientowanych zwłaszcza na dostarczanie użytkownikom końcowym wody pitnej na terenach zurbanizowanych. W kolejnym, drugim rozdziale artykułu przedstawiono podstawowe uwarunkowania funkcjonowania systemu wspomagania oraz ogólne zamierzenie, zorientowane na stworzenie platformy komunikowania końcowego użytkownika z dostawcą wybranego medium jako aplikacyjnej formy systemu wspomagania. Rozdział trzeci przedstawia ideę „śladu wodnego” jako możliwej do wykorzystania podstawy metodologicznej, umożliwiającej budowę zbioru sposobów i środków utworzenia, bieżącej obsługi oraz doskonalenia ww. platformy. Zestawienie takie, traktowane jako podstawa realizacji pokazanego wcześniej zamierzenia, jest z kolei punktem wyjścia dla wniosków, podsumowujących treści przedstawione w artykule.

Słowa kluczowe: jakość życia, zarządzanie zasobami wody, ślad wodny, zrównoważony rozwój
str. 117 pobierz
11 vol. 6, iss. 7/11

Krzysztof KNOP
Analiza udziału i znaczenia stosowanych metod kontroli jakości do wykrywania niezgodności profili aluminiowych

Abstrakt: Artykuł przedstawia wyniki w zakresie analizy udziału i znaczenia specyficznych metod kontroli jakości stosowanych do wykrywania niezgodności profili aluminiowych powstających w procesie tłoczenia. Analizie poddano takie specyficzne metody kontroli jakości, jak: pomiar, badania, sprawdzenie, kontrola wizualna, kontrola liczbowa oraz kontrola alternatywna. Dokonano identyfikacji stosowanych procesów kontroli jakości. Wykorzystano diagram Pareto-Lorenza do identyfikacji niezgodności krytycznych badanego wyrobu w okresie 1 roku. Przeanalizowano zależność pomiędzy występowaniem metod kontroli jakości przy wykrywaniu niezgodności a udziałem niezgodności wykrywanych przez badane metody kontroli jakości. Dokonano także analizy ryzyka związanego z niezgodnościami wykrywanymi przez badane metody kontroli jakości bazując na wskaźnikach FMEA (liczbach priorytetowych). Metodą kontroli, która najczęściej uczestniczyła przy wykrywaniu niezgodności profili aluminiowych i wykrywała jednocześnie najwięcej niezgodności jest kontrola wizualna. Kontrola ta odpowiedzialna jest także za wykrywanie niezgodności, których ryzyko wystąpienia i znaczenie dla klienta jest największe, stąd konieczność podejmowania przez zarządzających działań zmierzających do zwiększenia poziomu jej skuteczności.

Słowa kluczowe: profil aluminiowy, kontrola jakości wyrobu, niezgodności, wykrywanie
str. 129 pobierz
12 vol. 6, iss. 7/12

Barbara KORALEWSKA, Marcin SIKORA, Małgorzata SMYK, Natalia STĘPIEŃ
Innowacje ekologiczne w sektorze produkcji rolnej jako instrument zrównoważonego rozwoju

Abstrakt: Praca przedstawia określenie innowacji ekologicznych w sektorze produkcji rolnej jako instrumentu zrównoważonego rozwoju, obejmując takie aspekty jak określenie sektora produkcji rolnej w Polsce i na świecie oraz proces wdrożenia koncepcji zrównoważonego rozwoju dla tego sektora. Praca zawiera również podział ekoinnowacji w ramach omawianego sektora oraz ich typologię w obrębie sektora.

Słowa kluczowe: ekoinnowacja, sektor produkcji rolnej, zrównoważony rozwój
str. 143 pobierz
13 vol. 6, iss. 7/13

Maciej KWIATKOWSKI, Małgorzata SMYK, Jacek ADAMCZAK, Magdalena JĘDRZEJCZAK
Wykorzystanie instrumentów Lean Manufacturing w procesie logistyki produkcji

Abstrakt: Artykuł przedstawia technikę Lean Manufacturing, która jest odpowiedzialna za likwidowanie marnotrawstwa w przedsiębiorstwie. Dąży do stworzenia przedsiębiorstwa „idealnego”, które będzie spełniało perfekcyjnie oczekiwania swoich klientów przy jednoczesnym wysokim poziomie satysfakcji pracowników.

Słowa kluczowe: Lean manufacturing, lean management, logistyka produkcji
str. 154 pobierz
14 vol. 6, iss. 7/14

Tomasz ŁAGUTKO, Sandra DOBOSZ, Dalia GÓRSKA, Joanna PÓŹNIAK
Sektor wytwarzania energii w Polsce w perspektywie niemieckiego planu Energiewende

Abstrakt: Artykuł podejmuje problematykę funkcjonowania i rozwoju polskiego rynku wytwarzania energii w kontekście założeń niemieckiego planu Energiewende. Dokonuje analizy komparatywnej polskich i niemieckich celów strategicznych w zakresie produkcji „taniej energii” oraz konsekwencji środowiskowych wynikających z ich przyjęcia. Wskazuje ponadto główne wady i zalety obydwu podejść do rozwoju sektora energii oraz „teoretycznej implementacji” rozwiązań przyjętych w planie Energiewende do polskiego sektora wytwarzania. Jednocześnie analizuje trudności w realizowaniu polityki zmierzającej do obniżenia emisji szkodliwych gazów do atmosfery w procesie produkcji energii elektrycznej.

Słowa kluczowe: źródła odnawialne, cele strategiczne, emisja CO2, ochrona środowiska
str. 163 pobierz
15 vol. 6, iss. 7/15

Magdalena MAZUR
Aspekty jakościowe procesów wytwórczych lamp oświetleniowych

Abstrakt: W pracy przedstawiono charakterystykę i analizę jakościową procesów realizowanych w podmiocie badawczym. Podmiotem badawczym jest przedsiębiorstwo produkcyjne, zajmującej się wytwarzaniem lamp oświetleniowych. Przedstawiono podstawowe produkty oferowane przez podmiot badawczy oraz dokonano analizy procesów wytwórczych na przykładzie produktu modelowego. Charakterystyka strumienia wartości kolejnych procesów wytwórczych dokonana została na przykładzie lampy typu Kleks. Dokonana została analiza jakościowa przedstawionych procesów, zidentyfikowano typy niezgodności i dokonano ich hierarchizacji z wykorzystaniem analizy Pareto-Lorenza. W pracy zawarto również ocenę ryzyka związanego z występowaniem określonych wcześniej niezgodności. Określono przyczyny i skutki ich występowania oraz oszacowano Liczbę Priorytetową Ryzyka. Analiza poziomu jakości objęła również zaplanowanie działań korygujących mających na celu ograniczenie ryzyka wytworzenia elementów niezgodnych z założoną specyfikacją techniczną w kolejnym cyklu produkcyjnym.

Słowa kluczowe: procesy wytwórcze, analiza jakościowy Pareto-Lorenza, metoda FMEA
str. 173 pobierz
16 vol. 6, iss. 7/16

Krzysztof MICHALSKI, Dawid KUNAT
Opracowanie sposobu prowadzenia analizy awaryjności wtryskarek w oparciu o metodę FMEA

Abstrakt: Współczesne wtryskarki są skomplikowanymi, wielofunkcyjnymi maszynami do przetwórstwa tworzyw sztucznych. Najczęstszą przyczyną nieoczekiwanych przerw w produkcji jest awaryjność maszyn. W artykule zaprezentowano sposób prowadzenia analizy awaryjności wtryskarek na etapie użytkowania maszyny. Zidentyfikowane zostały występujące awarie, następnie zostały one zhierarchizowane w oparciu o kryterium częstotliwości występowania oraz ustalono przyczyny ich powstawania.

Słowa kluczowe: podsystemy wtryskarek, wady
str. 183 pobierz
17 vol. 6, iss. 7/17

Katarzyna MIDOR
Wykorzystanie metody Servqual do doskonalenia usługi – studium przypadku

Abstrakt: Współczesne przedsiębiorstwa powinny doskonalić zarządzanie, które jest ukierunkowane na jakość obsługi klienta. Jednym z kierunków doskonalenia organizacji w tym zakresie jest badanie poziomu satysfakcji klientów. W artykule zostały przedstawione wyniki badań satysfakcji klienta przeprowadzone za pomocą metody Servqual w firmie usługowej z branży farmaceutycznej. Zastosowanie tej metody pozwoliło na zidentyfikowanie luk w obszarze obsługi klienta w badanej hurtowni farmaceutycznej, co z kolei pozwoliło na zaproponowanie kierunków udoskonalenia świadczonych usług przez wskazanie obszarów, które należy poprawić w pierwszej kolejności, by móc podnieść poziom świadczonych usług.

Słowa kluczowe: metoda Servqual, doskonalenie, jakość, hurtownia farmaceutyczna, usługa
str. 191 pobierz
18 vol. 6, iss. 7/18

Patrycja MUSIAŁOWSKA, Paulina STAŃSKO, Patrycja ŚWISTAK, Nikola JANAS
Controlling ekologiczny w przedsiębiorstwie produkcyjnym

Abstrakt: Artykuł podejmuje problematykę ekologicznego controllingu w przedsiębiorstwie produkcyjnym oraz oddziaływania przedsiębiorstwa na środowisko wokół niego. Przedstawiono definicję pojęcia controlling ekologiczny, a także ekonomiczny punkt widzenia dotyczący wdrażania do przedsiębiorstwa takiego zarządzania.

Słowa kluczowe: zarządzanie środowiskiem, oddziaływanie na środowisko
str. 202 pobierz
19 vol. 6, iss. 7/19

Victor NORDIN, Gennagij KORNEEV
О необходимости изменения подхода к транспортному oбразованию в Pоссии

Abstrakt: Транспортная отрасль России характеризуется огромным числом проблем системного характера, связанных в первую очередь с нехваткой эффективных специалистов. Как показывает опыт передовых в этом отношении стран, особого внимания заслуживает образование специалистов в области транспортного планирования.

Słowa kluczowe: транспортная система, столкновение городов и автомобилей, транспортная политика, транспортное планирование, транспортное образование
str. 213 pobierz
20 vol. 6, iss. 7/20

Kinga STECUŁA
Zagrożenia związane z postępem techniki na przykładzie Facebooka

Abstrakt: W artykule przedstawiono wybrany wycinek wyników badań ankietowych dotyczących Facebooka. Badania poruszały tematykę aktywności i postawy użytkowników wspomnianego medium społecznościowego. Ze względu na obszerność przeprowadzonych badań w niniejszym artykule zaprezentowano i mówiono jedynie fragment ankiety dotyczący zagrożeń Facebooka. Wyniki badań dostarczyły nowej wiedzy na obszarze zagrożeń, niebezpieczeństw i negatywnych skutków postępu technicznego na przykładzie badanego medium społecznościowego.

Słowa kluczowe: Facebook, zagrożenia postępu techniki, cyberprzemoc, zagrożenia
str. 223 pobierz
21 vol. 6, iss. 7/21

Monika STĘPIEŃ
Dobór metod i narzędzi modelowania procesów w obszarze gospodarki odpadami komunalnymi

Abstrakt: Celem tego artykułu jest dobór metod i narzędzi do modelowania procesów w zakresie gospodarki odpadami komunalnymi (GOK). Czynnikiem determinującym wybór kompleksowych i szczegółowych metod/notacji jest przede wszystkim złożoność procesów zidentyfikowanych w systemie GOK i duża liczba jego uczestników. Wiarygodna analiza procesów, zrozumienie celu modelowania i zbadania dostępnych na rynku metodologii umożliwia wybranie odpowiednich metod modelowania procesów. Wybór właściwego narzędzia informatycznego wydaje się być raczej podyktowany wygodą użytkownika i jego możliwościami finansowymi. Niniejszy artykuł zawiera syntetyczny opis pojawiających się w literaturze metod modelowania i odpowiednich narzędzi, ale także określa najlepsze podejście, w opinii autora, do modelowania procesów w wybranym obszarze.

Słowa kluczowe: modelowanie procesów, gospodarka odpadami komunalnymi, BPMN, system gospodarki odpadami
str. 233 pobierz
22 vol. 6, iss. 7/22

Beata SZCZERBA, Barbara BIAŁECKA
Analiza logistyki zwrotnej reklamowanych produktów na przykładzie przedsiębiorstwa z branży motoryzacyjnej

Abstrakt: Niniejszy artykuł ukazuje ważną rolę, jaką logistyka zwrotna odgrywa w procesie zarządzania reklamacjami. Stale rosnący poziom wymagań odbiorców finalnych odnoszący się do jakości produktów oraz obsługi posprzedażowej, przekłada się na zwiększenie liczby produktów, które trafiają do odwrotnego przepływu logistycznego. W artykule autorzy dokonali przeglądu definicji logistyki zwrotnej szczególnie w nawiązaniu do reklamacji, przedstawili podział zwracanych produktów oraz najważniejsze procesy, którym mogą podlegać. Na wybrany przykładzie przedsiębiorstwa z branży motoryzacyjnej zobrazowano przepływ logistyki tradycyjnej oraz zwrotnej zarówno dla reklamacji zewnętrznych, jak i wewnętrznych. Opisano i zwizualizowano także analizę reklamacji z ujęciem zwróconych produktów, co bezpośrednio zwiększa jej efektywność i skuteczność.

Słowa kluczowe: logistyka zwrotna, zarządzanie reklamacjami, przemysł motoryzacyjny
str. 243 pobierz
23 vol. 6, iss. 7/23

Magdalena TUTAK
Numeryczna mechanika płynów (CFD) w ocenie zagrożenia metanowego wyrobisk górniczych

Abstrakt: Jednym z powszechnie występujących zagrożeń gazowych w kopalniach węgla kamiennego, jest zagrożenie metanowe. Rejonem najbardziej narażonym na to zagrożenie, przy przewietrzaniu ściany systemem na ‘U” od granic jest skrzyżowanie ściany z chodnikiem wentylacyjnym (tzw. górne naroże ściany). Gromadzenie się metanu w tym miejscu jest wynikiem jego wypływu ze zrobów zawałowych. Dlatego też w celu zmniejszenia stężenia metanu w tym rejonie stosuje się pomocnicze urządzenia wentylacyjne. Mają one za zadanie doprowadzić do tego miejsca taką ilość świeżego powietrza, aby rozrzedzić niebezpieczne stężenie metanu. Proces ten nazywany jest doświeżaniem i ma na celu przewietrzenie górnego naroża ściany. W artykule zaprezentowano wyniki badań numerycznych rozkładu stężenia metanu w zagrożonym obszarze (górne naroże ściany). Badania modelowe przeprowadzono w oparciu o rzeczywiste dane z eksploatowanego pokładu węgla kamiennego.

Słowa kluczowe: zagrożenie metanowe, wyrobisko ścianowe, pomocnicze urządzenia wentylacyjne, numeryczna mechanika płynów
str. 255 pobierz
24 vol. 6, iss. 7/24

Tomasz WALEK
Skojarzone wytwarzanie energii elektrycznej i ciepła w budynkach wspólnot mieszkaniowych jako element rozwoju energetyki prosumenckiej

Abstrakt: W artykule przedstawiono zagadnienia związane z prawidłowym doborem mocy jednostek kogeneracyjnych w zastosowaniu w budynkach wspólnot mieszkaniowych wziąwszy pod uwagę konieczność jednoczesnego odbioru wytwarzanej energii elektrycznej i ciepła. Przeanalizowane zostały dobowe profile poboru energii elektrycznej przez wspólnotę. Określono poziom występowania poboru energii elektrycznej w podstawie umożliwiającej odpowiedni dobór mocy i zakresu modulacji jednostki kogeneracyjnej. Przeanalizowane zostało również zużycie ciepła na potrzeby zaopatrzenia w ciepłą wodę użytkową w okresie letnim, co musi zostać odpowiednio skorelowane z mocą grzewczą jednostki kogeneracyjnej. Wskazano potencjalne korzyści jakie mogą wynikać z rozszerzenia stosowania rozproszonej kogeneracji w krajowej energetyce prosumenckiej.

Słowa kluczowe: kogeneracja, budynki wspólnot mieszkaniowych, energetyka prosumencka
str. 267 pobierz
25 vol. 6, iss. 7/25

Barbara WASILEWSKA
Wybrane elementy zarządzania organizacją pracy w dziale utrzymania ruchu

Abstrakt: W niniejszym artykule skoncentrowano się na wybranym przykładzie praktycznym dotyczącym obszaru zarządzania organizacją pracy w dziale utrzymania ruchu. Zaprezentowane studium przypadku problemu badanego przedsiębiorstwa opiera się na wykorzystaniu programu komputerowego doboru metod stymulowania innowacyjnych rozwiązań utworzonego przez Autorkę. Zastosowano dwie metody kreatywnego rozwiązywania problemów, tj. pytania naprowadzające oraz metodę Disneya. Dobrane przez program metody stały się uzupełnieniem innych narzędzi zarządzania wykorzystywanych w przedsiębiorstwie. Ich połączenie pozwoliło pracownikom na stałe wdrażanie zmian wypracowanych podczas przeprowadzonej sesji twórczej.

Słowa kluczowe: metody kreatywnego rozwiązywania problemów, zarządzanie pracą, program komputerowy
str. 277 pobierz
26 vol. 6, iss. 7/26

Joanna ZARĘBSKA
Gospodarka o obiegu zamkniętym drogą do zrównoważonego rozwoju

Abstrakt: Wzrost ilości wytwarzanych odpadów w krajach europejskich i problem z ich zagospodarowywaniem był jedną z wielu przyczyn ukazania się w 2014 roku dokumentu o nazwie „Ku gospodarce o obiegu zamkniętym: program ‘zero odpadów’ dla Europy”. Gospodarka odpadami o obiegu zamkniętym (zwana również gospodarką cyrkulacyjną, okrężną) ma stanowić rozwiązanie problemów z odpadami i drogę do osiągnięcia zrównoważonego rozwoju. W osiągnięciu tego celu wymagana jest implementacja wielu sformalizowanych i niesformalizowanych instrumentów zarządzania środowiskowego nie tylko na poziomie przedsiębiorstwa, ale również skuteczniejsze zaangażowanie państwa i społeczeństwa. W artykule opisano założenia gospodarki o obiegu zamkniętym oraz zwrócono uwagę na jej trzy filary, pomiędzy którymi musi nastąpić poprawa komunikacji i wzrost przepływu ukierunkowanych informacji. W przypadku filaru społeczeństwo wymagane jest zwiększenie zaangażowania i poprawa skuteczności segregacji odpadów komunalnych.

Słowa kluczowe: gospodarka okrężna, cykl życia wyrobu, recykling, ISO 14063:2006
str. 286 pobierz
27 vol. 6, iss. 7/27

Damian ZASINA, Jarosław ZAWADZKI
Selected problems of emission inventories – geostatistical perspective

Abstrakt: Niniejszy artykuł przedstawia wkład do rozwoju metodyki stosowanej do przestrzennego podziału inwentaryzacji emisji z udziałem tzw. surogatów. Zastosowanie krigingu zwykłego oraz wskaźnikowego jest zaprezentowane dla rozkładu przestrzennego obszarów zabudowanych, który jest surogatem emisji zanieczyszczeń do powietrza z gospodarstw domowych. Gospodarstwa domowe są ważnym źródłem sprzyjającym powstawaniu zjawiska tzw. „niskiej emisji” w Polsce. Wyniki przedstawiające zależność przestrzenną pomiędzy rozkładem przestrzennym obszarów zabudowanych, a rozkładem infrastruktury Śląskiego Systemu Ciepłowniczego. Mogą być wykorzystane do przygotowania lokalnych inwentaryzacji emisji na potrzeby modelowania jakości powietrza, a także dla rozwoju lokalnych polityk jakości powietrza.

Słowa kluczowe: inwentaryzacje emisji, dezagregacja przestrzenna, rozkłady przestrzenne, geostatystyka
str. 296 pobierz

 

ISSN - 2391-9361

Volume 6, issue 8
SYSTEMY WSPOMAGANIA W INŻYNIERII PRODUKCJI
SPOSOBY I ŚRODKI DOSKONALENIA PRODUKTÓW I USŁUG NA WYBRANYCH PRZYKŁADACH

Nakład numeru: 130 egzemplarzy

 
Spis treści

  pobierz
1 vol. 6, iss. 8/1

Witold BIAŁY, Patrycja HĄBEK
Rozwój potencjału B+R przedsiębiorstw z wykorzystaniem środków UE, sposobem na wsparcie inteligentnych specjalizacji

Abstrakt: Inteligentne specjalizacje winny przyczyniać się do transformacji gospodarki krajowej poprzez jej unowocześnianie, przekształcanie strukturalne, zróżnicowanie produktów i usług oraz tworzenie innowacyjnych rozwiązań społeczno-gospodarczych, wspierających transformację w kierunku gospodarki efektywnie wykorzystującej zasoby, w tym surowce naturalne. Opiera się ona na wykorzystaniu unikalnych zasobów naturalnych regionów, połączeniu różnych branż, zastosowaniu innowacyjnych rozwiązań technologicznych. W niniejszym artykule, na przykładzie przedsiębiorstwa branży motoryzacyjnej, przestawiono w jaki sposób skutecznie wykorzystać fundusze UE, aby zwiększyć potencjał badawczo-rozwojowy firmy. Artykuł jest analizą czynników, które wpływają na wzrost kapitału badawczo-rozwojowego firmy oraz sposób w jaki można osiągnąć zamierzone cele. Przedstawiono wnioski z przeprowadzonej analizy, mogące być wskazówką dla innych (przedsiębiorstw), w jaki sposób przedsiębiorstwo rozwija swój potencjał badawczo-rozwojowy (być innowacyjne), czyniąc jednocześnie proces wdrażania innowacji innowacyjnym, wykorzystując do tego celu dostępne środki finansowe UE.

Słowa kluczowe: inteligentne specjalizacje, innowacyjne rozwiązania, pozyskanie środków finansowych, UE
str. 9 pobierz
2 vol. 6, iss. 8/2

Grażyna PŁAZA
Zarządzanie bezpieczeństwem produkcji żywności w kierunku poprawy jakości produktu

Abstrakt: W artykule przedstawiono współczesna koncepcję zarządzania bezpieczeństwem w produkcji żywności. Współczesne zarządzanie bezpieczeństwem żywności polega na utrzymaniu bezpieczeństwa zdrowotnego produktu podczas całego procesu jego wytwarzania, a nie tylko podczas konsumpcji. Struktura łańcucha żywnościowego w nowym ujęciu jest przedstawiona i dyskutowana. Istota, aspekty i znaczenie bezpieczeństwa żywności oraz obligatoryjne i dobrowolne systemy zapewnienia jakości są przedstawione. Zaprezentowano nową koncepcję opartą o zarządzanie zagrożeniami i ryzykiem. Producenci żywności, w całym łańcuchu żywnościowym, powinni dołożyć starań, aby maksymalnie ograniczyć ryzyko zdrowotne związane z produktami żywnościowymi. Podstawą tego jest przeprowadzenie jak najbardziej szczegółowej analizy zagrożeń i ocenienie ryzyka zdrowotnego. W tym istotne jest zarządzanie ryzykiem mikrobiologicznym.

Słowa kluczowe: bezpieczeństwo żywności, system zarządzania bezpieczeństwem żywności, zarządzanie ryzykiem, zagrożenia mikrobiologiczne
str. 27 pobierz
3 vol. 6, iss. 8/3

Michał ZASADZIEŃ, Radosław WOLNIAK, Bożena SKOTNICKA-ZASADZIEŃ
Doskonalenie procesu produkcji worków foliowych przy wykorzystaniu wybranych metod i narzędzi inżynierii jakości

Abstrakt: W artykule dokonano analizy procesu produkcji worków foliowych wykorzystując do tego wybrane metody i narzędzia inżynierii jakości takie jak: metoda FMEA oraz narzędzie – diagram Ishikawy. Na podstawie przeprowadzonej analizy określono, które z problemów są najistotniejsze i należy wprowadzić działania doskonalące i zapobiegawcze. W pierwszej kolejności należy zastosować działania doskonalące i korygujące dla wad: "klejenie się worków oraz zbyt mała ilość dodatku antiblock w procesie produkcyjnym” oraz „brak norm i uregulowań dotyczących parametrów technicznych folii i sposobach ich kontroli”.

Słowa kluczowe: wytłaczarka, doskonalenie, proces, jakość, polietylen
str. 37 pobierz
4 vol. 6, iss. 8/4

Jolanta IGNAC-NOWICKA
Analiza czynników wpływających na zanieczyszczenie powietrza w wyrobiskach górniczych dla doskonalenia systemów bezpieczeństwa gazowego

Abstrakt: W artykule przedstawiono próbę analizy czynników wpływających na zanieczyszczenie powietrza w wyrobiskach górniczych ze szczególnym uwzględnieniem udziału kolejek podwieszanych z napędem własnym. Przedstawiono źródła zanieczyszczeń gazowych w wyrobiskach górniczych oraz warunki ich limitowania. Ponadto przedstawiono trendy rozwoju spalinowego transportu podziemnego w polskim górnictwie węgla kamiennego z uwzględnieniem analizy jego ilościowego udziału w stosunku do innych rozwiązań. Przedstawiono również trendy rozwoju na najbliższe lata na przykładzie planów strategicznych wybranych kopalń Polskiej Grupy Górniczej.

Słowa kluczowe: kolejki z napędem własnym, zanieczyszczenia gazowe, systemy bezpieczeństwa gazowego
str. 49 pobierz
5 vol. 6, iss. 8/5

Katarzyna MIDOR
Sposoby doskonalenia satysfakcji klienta w przedsiębiorstwie produkcyjnym

Abstrakt: Przedsiębiorstwa chcące utrzymać swoją pozycję na rynku muszą stale poszukiwać sposobów przekonania klientów, że oferowane przez nich wyroby lub usługi reprezentują poziom adekwatny do oczekiwań odbiorcy. Jednym z najlepszych sposobów zagwarantowania satysfakcji klienta jest zapewnienie najwyższej jakości oferowanych wyrobów i usług. Badanie satysfakcji klienta ma istotne zalety, pierwszą z nich jest dostarczenie informacji, która pozwala na wprowadzenie udoskonaleń w produkowanych wyrobach i dostarczanych usługach. Następnym pozytywnym aspektem jest przekazanie informacji klientowi o tym, że producent lub usługodawca zamierza poznać jego opinię, by móc lepiej spełniać potrzeby odbiorców. W artykule zostanie zaprezentowany sposób oraz wyniki przeprowadzonego badania satysfakcji klienta w wybranym przedsiębiorstwie produkcyjnym.

Słowa kluczowe: satysfakcja klienta, doskonalenie, jakość, przedsiębiorstwo produkcyjne, badanie
str. 58 pobierz
6 vol. 6, iss. 8/6

Bartosz SZCZĘŚNIAK
Koncepcja mikronarzędzi bazujących na relacyjnym modelu danych we wspomaganiu procesu analizy niezgodności wyrobów walcowanych

Abstrakt: W artykule przedstawiono propozycję narzędzia zgodnego z koncepcją „Mikronarzędzi bazujących na relacyjnym modelu danych” wspomagającego proces analizy niezgodności wyrobów walcowanych. W pierwszej kolejności omówiono sam proces analizy identyfikując rodzaje raportów, które w jego trakcie są opracowywane. Na podstawie analizy problemu zaproponowano strukturę danych dla tworzonego narzędzia. Zidentyfikowane w ramach tej struktury encje zostały scharakteryzowane a powiązania pomiędzy nimi zostały przedstawione na odpowiednim diagramie związków encji. W dalszej kolejności przedstawiono sposób implementacji encji w narzędziu, w arkuszu kalkulacyjnym a następnie zaprezentowano i omówiono przykładowe rozwiązania zastosowane w celu automatycznego wygenerowania zidentyfikowanych raportów. Założoną dla narzędzia funkcjonalność uzyskano przy wykorzystaniu wbudowanych funkcji arkusza bez konieczności tworzenia kodu w jakimkolwiek języku programowania.

Słowa kluczowe: doskonalenie procesów biznesowych, relacyjny model danych, baza danych, arkusz kalkulacyjny, procesy informacyjne
str. 72 pobierz
7 vol. 6, iss. 8/7

Anna GEMBALSKA-KWIECIEŃ
Doskonalenie procesów wspierających poprawę systemu zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy wybranym przedsiębiorstwie przemysłowym

Abstrakt: Prezentowany artykuł podejmuje próbę optymalizacji systemu zarządzania BHP w Przedsiębiorstwie Przemysłowym, celem zmniejszenia ilości zdarzeń potencjalnie wypadkowych, chorób zawodowych, wypadków przy pracy, a tym samym podniesienia bezpieczeństwa pracy na każdym stanowisku. Przedstawiono także opracowane działania, procedury i instrukcje dzięki którym, wprowadzono systemu zarządzania BHP w Przedsiębiorstwie.

Słowa kluczowe: bezpieczeństwo i higiena pracy, systemy zarządzania bezpieczeństwem, wypadek przy pracy, czynnik ludzki
str. 82 pobierz
8 vol. 6, iss. 8/8

Beata SZCZERBA, Barbara BIAŁECKA
Ocena i doskonalenie przepływu informacji w zarządzaniu reklamacjami na przykładzie przedsiębiorstwa produkcyjnego

Abstrakt: Niniejszy artykuł wskazuje na kluczową rolę, którą odgrywa informacja w przedsiębiorstwach produkcyjnych. Autorzy dokonali przeglądu definicji zgodnie z hierarchią DIKW, w skład której wchodzą następujące pojęcia: dane, informacje, wiedza, mądrość. Opracowana została tabela zestawiająca różne ujęcia wskazanych terminów. Na jej podstawie opisano ważność oraz wyszczególniono cechy, jakie informacja powinna posiadać. Szczegółowo został także omówiony przepływ informacji w procesie zarządzania reklamacjami na wybranym przykładzie przedsiębiorstwa z branży motoryzacyjnej. Zaproponowano również działania doskonalące dla przedstawionego procesu zarządzania reklamacjami.

Słowa kluczowe: informacje, dane, zarządzanie reklamacjami
str. 90 pobierz
9 vol. 6, iss. 8/9

Jacek SITKO
Analiza i doskonalenie procesu produkcji wyrobów hutniczych w oparciu narzędzia inżynierii produkcji

Abstrakt: Efektywność systemów przemysłowych zaliczana jest do najważniejszych czynników organizacji produkcji w zakładzie hutniczym. Określa wewnętrzne możliwości produkcyjne huty. Efektywność można określić jako miarę możliwości maksymalnej liczby wyrobów, odpowiadających ściśle określonym normom jakościowym, przy optymalnym wykorzystaniu czynników produkcji i przy zastosowaniu najlepszych metod produkcji. Druga cześć artykułu poświęcona jest problemom podaży rynkowej wyrobów hutniczych. Omówiono kompleksowe ujęcie procesów zaopatrzenia.

Słowa kluczowe: planowanie, gospodarka, huta, ekologia, środowisko
str. 101 pobierz
10 vol. 6, iss. 8/10

Monika STĘPIEŃ, Barbara BIAŁECKA
Inwentaryzacja innowacyjnych technologii odzysku odpadów energetycznych

Abstrakt: Celem niniejszego artykułu jest inwentaryzacja innowacyjnych technologii odzysku odpadów energetycznych – odpadów pochodzących z procesów spalania paliw i technologii stosowanych do odsiarczania spalin w elektrowniach i/lub elektrociepłowniach. Duża ilość tych odpadów w dalszym ciągu deponowana jest na składowiskach lub magazynowana (rocznie nawet ok. 40%), co naraża je na straty swoich właściwości i co za tym idzie – ogranicza możliwości ich późniejszego zagospodarowania w przemyśle. Branże takie jak górnictwo, budownictwo czy drogownictwo, od lat wykorzystują potencjał surowcowy odpadów energetycznych. Jednak wraz ze wzrostem postępu technologicznego pojawiają się bardziej innowacyjne formy i możliwości wykorzystania odpadów energetycznych, a poszukiwanie coraz to nowszych kierunków ich zagospodarowania staje się wręcz konieczne. Dzięki nowym technologiom wykorzystywanym w procesie spalania paliw (wymuszonym również przez regulacje prawne i zaostrzenia środowiskowe), wytworzone odpady zyskają nowe właściwości. Pozwoli to na ich lepsze zagospodarowanie w takich branżach jak choćby rolnictwo, nanomateriały czy ochrona środowiska, w których udział całości wytworzonych odpadów energetycznych do tej pory wynosił zaledwie ok. 10%, a także na ich wykorzystanie w innych gałęziach przemysłu.

Słowa kluczowe: odpady energetyczne, UPS-y, popioły lotne, mikrosfery, żużle, recykling, innowacyjne technologie
str. 108 pobierz
11 vol. 6, iss. 8/11

Krzysztof MICHALSKI, Jacek SITKO, Damian KONIECZNY
Analiza i doskonalenie składu chemicznego stopu w celu poprawy cech eksploatacyjnych tłumików samochodowych

Abstrakt: Część tłumików produkowanych przez Tenneco Automotive ulega szybko postępującej korozji. Elementy do budowy tłumików dostarczane są w postaci rur wykonanych ze stali ferrytycznej X2CrTi12 (1.4512). Rury pochodzą z dwóch źródeł. Przeprowadzone badania składu chemicznego wykazały różnice składu stopów użytych do wykonania rur. W artykule przedstawiono proces analizy składu chemicznego stopu blachy dla potrzeb poprawy cech eksploatacyjnych części samochodowych, jakimi są tłumiki. Zbadano również wpływ pierwiastka stopowego – tytanu na występowanie i przebieg procesu korozyjnego w stalach wysokostopowych – nierdzewnych, w których występują łącza spawane.

Słowa kluczowe: stal nierdzewna, tytan, mikrostruktura, korozja
str. 124 pobierz
12 vol. 6, iss. 8/12

Michał MOLENDA
Zastosowanie narzędzi inżynierii jakości do doskonalenia procesu obróbki plastycznej w wybranym przedsiębiorstwie przemysłowym

Abstrakt: W niniejszym artykule przedstawiono proces zastosowania wybranych narzędzi inżynierii jakości do analizy i rozwiązywania problemów z wadliwością procesu obróbki plastycznej – kucia matrycowego w jednej z wybranych fabryk łożysk w Polsce. W pierwszej części w artykułu opisano i zobrazowano, za pomocą schematu blokowego, proces wytwarzania pierścieni łożyskowych w badanej fabryce. Analiza struktury wadliwości procesu kucia to kolejna część niniejsze opracowania. Strukturę wadliwości procesu zobrazowano za pomocą wykresu Pareto-Lorenza. Do identyfikacji przyczyn zidentyfikowanych wad krytycznych zastosowano diagramy przyczynowo skutkowe, które zawarto w przedostatniej części opracowania. Na końcu artykułu zawarto zalecenia mające na celu poprawę procesu kucia matrycowego w badanym zakładzie.

Słowa kluczowe: jakość, doskonalenie jakości, inżynieria jakości
str. 134 pobierz
13 vol. 6, iss. 8/13

Paulina RASZEWSKA, Mariusz J. LIGARSKI
Analiza przyczyn powstawania wad wyrobów szklanych z wykorzystaniem narzędzi jakościowych na przykładzie huty szkła

Abstrakt: W opracowaniu przedstawiono analizę wadliwości wyrobów szklanych na przykładzie kieliszków. Dane do pracy uzyskano na podstawie badań przeprowadzonych w okresie 2 miesięcy w wybranej hucie szkła. Przedstawiono możliwości wykorzystania narzędzi jakościowych, którymi są diagram Pareto-Lorenza i diagram Ishikawy. Opracowano arkusze wadliwości wyrobów oraz zidentyfikowano kluczowe dla wyrobów wady. Zidentyfikowano przyczyny powstawania wad oraz zaproponowano sposoby ich eliminacji.

Słowa kluczowe: wadliwość, wyroby szklane, diagram Pareto-Lorenza, diagram Ishikawy
str. 145 pobierz

 

ISSN - 2391-9361

Volume 6, issue 9
ZAPEWNIENIE PRAWIDŁOWOŚCI PRZEBIEGU I BEZPIECZEŃSTWA PROCESÓW PRODUKCYJNYCH

Nakład numeru: 130 egzemplarzy

 
Spis treści

  pobierz
1 vol. 6, iss. 9/1

Marlena KIPIGROCH, Anna PÓŁROLNIK, Edyta KARDAS
Analiza i doskonalenie jakości wyrobów w wybranym przedsiębiorstwie produkcyjnym

Abstrakt: W artykule dokonano analizy jakości komponentów wybranego wyrobu i zaproponowano działania doskonalące. Wybranym produktem był moduł poduszki powietrznej do samochodów osobowych marki FORD. Dokonano analizy niezgodności występujących w wyrobie komponentach. W analizie wykorzystano następujące narzędzia i metody: analiza Pareto-Lorenza, metoda FMEA, diagram Ishikawy oraz metoda 5 x dlaczego ? Określono również możliwości działań doskonalących, które można wprowadzić, aby poprawić jakość wyrobów gotowych. Wyniki badań obejmowały okres 1 miesiąca kalendarzowego.

Słowa kluczowe: jakość, analiza, doskonalenie, metody i narzędzia jakościowe, moduł, komponent
p.
9
pobierz
2 vol. 6, iss. 9/2

Joanna KOPANIA, Barbara GALIŃSKA
Strategiczne zarządzanie hałasem w przedsiębiorstwie

Abstrakt: W artykule przedstawiono problem zarządzania hałasem generowanego przez przedsiębiorstwo podczas realizowanych procesów w aspekcie zarządzania środowiskowego w ramach strategii rozwoju firmy. Zaprezentowano emisję hałasu przez przedsiębiorstwo, drogi jego rozprzestrzeniania się hałasu zarówno w środowisku zewnętrznym jak i wewnętrznym zakładu. Kwestie organizacyjne i prawne w zakresie emisji hałasu przez zakład zostały również omówione. Zidentyfikowano problemem, związany z oceną klimatu akustycznego przedsiębiorstwa jakim jest brak ciągłej i kompleksowej analizy generowanego hałasu. Został on przedstawiony w dwóch podejściach systemowych, jako hałas emitowany w zewnętrznym otoczeniu firmy i hałas emitowany wewnątrz zakładu, obejmujący stanowiska pracy i ocenę maszyn i urządzeń. Do ciągłego monitorowania, analizy i oceny generowanego przez przedsiębiorstwo hałasu zaproponowano holistyczne algorytmy, ułatwiające zarządzanie hałasem w przedsiębiorstwie. Wykazano potrzebę wdrażania map hałasu, jako efektywnego narzędzia zarządzania tym aspektem środowiska.

Słowa kluczowe: zarządzanie środowiskiem, hałas, przedsiębiorstwo
p. 24 pobierz
3 vol. 6, iss. 9/3

Joanna MICHALIK
Inwentaryzacja jako element gospodarki magazynowej na przykładzie przedsiębiorstwa

Abstrakt: W artykule przedstawiono czynniki niezbędne do realizacji procesu magazynowego w przykładowym przedsiębiorstwie. Przedstawiono strukturę magazynową oraz zaprezentowano proces inwentaryzacji i elementy składowe instrukcji inwentaryzacyjnej. Na koniec podano algorytm ustalenia i kwalifikacji różnic inwentaryzacyjnych.

Słowa kluczowe: gospodarka magazynowa, inwentaryzacja
p. 38 pobierz
4 vol. 6, iss. 9/4

Marzena OGÓREK, Zbigniew SKUZA, Dominika STRYCHARSKA
Ocena ryzyka zawodowego w przedsiębiorstwie przemysłowym

Abstrakt: W artykule poruszono problematykę oraz wykonano analizę stanu bezpieczeństwa i higieny pracy w przedsiębiorstwie przemysłowym, której podstawowym elementem jest ocena ryzyka zawodowego.

Słowa kluczowe: bezpieczeństwo i higiena pracy, ocena ryzyka, macierz ryzyka
p. 48 pobierz
5 vol. 6, iss. 9/5

Michał PAŁĘGA
Zarządzanie ryzykiem bezpieczeństwa informacji w świetle wymagań normatywnych

Abstrakt: Zasoby informacyjne, jako jedne z podstawowych aktywów biznesowych przedsiębiorstwa warunkują sukces rynkowy organizacji oraz utrzymanie jej konkurencyjności. Wobec powyższego istnieje potrzeba zbudowania w organizacji odpowiedniego systemu gwarantującego ochronę informacji przed zagrożeniami. Podstawowym elementem w systemie bezpieczeństwa informacji w przedsiębiorstwie jest zarządzanie ryzykiem. W niniejszym artykule opisano podejście do zarządzania ryzykiem bezpieczeństwa informacji z wykorzystaniem norm PN-ISO/IEC 27001:2014 oraz PN-ISO/IEC 27005:2014.

Słowa kluczowe: bezpieczeństwo informacji, ryzyko, zarządzanie ryzykiem, norma PN-ISO/IEC 27001:2014, norma PN-ISO/IEC 27005:2014
p. 58 pobierz
6 vol. 6, iss. 9/6

Estera PIETRAS
Macierz ryzyka jako narzędzie oceny zagrożeń bezpieczeństwa informacji

Abstrakt: Aby zarządzać ryzykiem w danym przedsiębiorstwie należy precyzyjnie określić jego źródła powstawania, które możemy znaleźć w jego otoczeniu jak i samej organizacji. Wnikliwe i dokładne określenie źródła powstawania zagrożeń pomoże ustrzec przedsiębiorstwo od destabilizacji i nadmiernych strat. Artykuł podejmuje temat utraty bezpieczeństwa informacji zgodnego z normą PN-I_13335-1:1999, która określa wytyczne dotyczące zarządzania bezpieczeństwem systemów informatycznych. Celem artykułu jest zidentyfikowanie zagrożeń występujących w przedsiębiorstwie, znaleźć miejsca ich występowania oraz przeprowadzeniu analizy ryzyka za pomocą narzędzia jakim jest macierz ryzyka.

Słowa kluczowe: szacowanie ryzyka, macierz ryzyka
p. 71 pobierz
7 vol. 6, iss. 9/7

Michaela ROSTEK, Ryszard KNOSALA
Prognozowanie produktywności dla przedsiębiorstwa produkcyjnego

Abstrakt: Celem publikacji jest wyznaczenie wartości wskaźnika produktywności całkowitej na kolejny okres w przedsiębiorstwie produkcyjnym. W artykule zastosowano klasyczne metody prognozowania, które mogą mieć zastosowanie do przewidywania wskaźnika produktywności. Dokonana została ocena wyznaczonych prognoz oraz wybór najlepiej dopasowanego sposobu prognozowania. Celem analizy jest szacowanie przyszłych wartości produktywności, aby z wyprzedzeniem można było reagować na przewidywane spadki. W wyniku przeprowadzonych badań najmniejszym średnim względnym błędem prognozy obarczony był model wyznaczony za pomocą wygładzania wykładniczego metodą Holta

Słowa kluczowe: produktywność, prognozowanie, wygładzanie szeregu czasowego
p. 83 pobierz
8 vol. 6, iss. 9/8

Zbigniew SKUZA, Marzena OGÓREK
Analiza wybranych elementów systemu bezpieczeństwa i higieny pracy w badanym przedsiębiorstwie przemysłowym

Abstrakt: W artykule dokonano analizy danych z okresu od 2013 do 2016 roku dotyczących obszaru bezpieczeństwa i higieny pracy w przedsiębiorstwie przemysłowym.

Słowa kluczowe: bezpieczeństwo i higiena pracy, wydarzenia wypadkowe bezurazowe
p. 94 pobierz
9 vol. 6, iss. 9/9

Dominika STRYCHARSKA, Marzena OGÓREK, Mateusz NOSAL
Zastosowanie zintegrowanych systemów informatycznych na przykładzie wybranego przedsiębiorstwa produkcyjnego

Abstrakt: Współczesne przedsiębiorstwa powinny budować swoja pozycję rynkową poprzez wdrażanie zmian w wielu obszarach swojej działalności, miedzy innymi dzięki zastosowaniu zintegrowanych systemów informatycznych. Dzięki tym systemom menadżerowie mają stały wgląd do bieżących informacji, które są niezbędne do sprawnego zarządzania przedsiębiorstwem. Celem artykułu jest prezentacja wad i zalet wynikających z wdrożenia systemów MRP, MRP II i ERP w przedsiębiorstwie produkcyjnym.

Słowa kluczowe: zmiany, zintegrowane systemy informatyczne, MRP, MRP II, ERP
p. 105 pobierz
10 vol. 6, iss. 9/10

Dorota WARŻOŁEK, Paweł WOJAKOWSKI
Wizja doskonalenia produkcji czyli droga do odchudzenia systemu wytwarzania w warunkach polskiej przedsiębiorczości

Abstrakt: W artykule zaprezentowana została autorska koncepcja budowy szczupłych systemów wytwarzania zgodnie z którą w skuteczny i konsekwentny sposób można przystąpić do „odchudzania” dowolnego systemu produkcyjnego zarządzanego do tej pory w tradycyjny sposób. Przedstawiona koncepcja została skonfrontowana z czternastoma zasadami Systemu Produkcyjnego Toyoty TPS. W artykule podjęto się także odpowiedzi na pytanie jaką rolę może odegrać uczelnia wyższa zaproszona do współpracy w przebudowie systemów wytwarzania na „szczupłe” systemy wytwarzania w warunkach polskiej przedsiębiorczości.

Słowa kluczowe: reorganizacja produkcji, Lean Manufacturing, kaikaku, kaizen
p. 116 pobierz

 

ISSN - 2391-9361

 

Volume 7, issue 1

SYSTEMY WSPOMAGANIA W INŻYNIERII PRODUKCJI

GÓRNICTWO – PERSPEKTYWY i ZAGROŻENIA. WĘGIEL – TANIA CZYSTA ENERGIA I MIEJSCA PRACY

 

Nakład numeru: 130 egzemplarzy

 

Spis treści

 

pobierz

1

vol. 7, iss. 1/1

 

Agnieszka CZERWIŃSKA-LUBSZCZYK

Efektywność funkcjonowania przedsiębiorstw sektora MSP – przyczynek do dalszych badań

 

Streszczenie: Artykuł powstał w oparciu o badania literatury krajowej oraz zagranicznej z zakresu efektywności funkcjonowania przedsiębiorstw. Omówiono problem definiowania oraz pomiaru efektywności funkcjonowania przedsiębiorstw. Dokonano analizy wybranych publikacji w celu rozpoznania w jaki sposób jest mierzona efektywność funkcjonowania wśród przedsiębiorstw sektora MSP.

 

Słowa kluczowe: efektywność funkcjonowania, MSP

str. 9

pobierz

2

vol. 7, iss. 1/2

 

Witold BIAŁY

Przyrządy do wyznaczania właściwości mechanicznych węgla

 

Streszczenie: Ze względu na bardzo specyficzne warunki pracy maszyn i urządzeń stosowanych w górnictwie węglowym, istotny jest sposób ich doboru, uwzględniający zmieniające się w trakcie pracy warunki. Prawidłowy dobór, wpływa na zwiększenie trwałości i niezawodności maszyn i urządzeń, co przekłada się na uzyskiwane efekty ekonomiczne. Z uwagi na ważność zagadnienia, jakim jest pomiar i ocena właściwości mechanicznych węgla (w tym pomiar urabialności węgla), dokonano krótkiego przeglądu dotychczas stosowanych metod oceny urabialności węgla na świecie. Istotę problemu potwierdza ilość opracowanych metod w różnych ośrodkach naukowych na świecie. W artykule opisano nowe, powstałe w Polsce przyrządy do wyznaczania i oceny właściwości mechanicznych materiału węglowego (urabialności), których autor niniejszego artykułu jest współtwórcą. Przedstawiono ich budowę, zasadę działania oraz oryginalność zastosowanych rozwiązań. Godnym podkreślenia jest fakt, że opisane przyrządy na Międzynarodowych Targach Innowacji Technologicznych w Brukseli, zdobyły ZŁOTY i SREBRNY MEDAL.

 

Słowa kluczowe: urabialność, urządzenia pomiarowe, metody pomiaru, badania eksperymentalne

str. 20

pobierz

3

vol. 7, iss. 1/3

 

Anna GEMBALSKA-KWIECIEŃ

Szkolenia z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy na przykładzie wybranej kopalni węgla kamiennego w ocenie pracowników

 

Streszczenie: Artykuł przedstawia problematykę szkoleń z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy. W tym cele i zasady przeprowadzanych szkoleń, oraz psychospołeczne warunki efektywnego uczenia się pracowników. W pracy przedstawiono także badania empiryczne obrazujące ocenę samych pracowników dotyczącą przeprowadzanych szkoleń w wybranej kopali węgla kamiennego. Przedstawiono także korzyści płynące ze szkoleń.

 

Słowa kluczowe: BHP, szkolenie, bezpieczeństwo pracy, zarządzanie bezpieczeństwem pracy, wypadek przy pracy, czynnik ludzki

str. 32

pobierz

4

vol. 7, iss. 1/4

 

Jarosław ZAWADZKI, Jan BOGACKI

Czy markery magnetyczne mogą być przydatne do przedeksploatacyjnego odmetanowania złóż węgla kamiennego – wybrane wnioski z badań nad łupkami gazonośnymi

 

Streszczenie: W pracy przedyskutowano możliwości zastosowania markerów magnetycznych do przedeksploatacyjnego odmetanowania złóż węgla kamiennego. W dyskusji tej wykorzystano wcześniejsze doświadczenia autorów związane z wytwarzaniem markerów magnetycznych przeznaczonych do wydobycia gazu łupkowego metodą szczelinowania hydraulicznego. Materiały magnetyczne mogą być dodawane do płynu szczelinującego w celu lepszego oszacowania zasięgu i skuteczności szczelinowania hydraulicznego. Zastosowanie właściwego markera może spowodować znaczący wzrost skuteczności szczelinowania i wydobycia metanu związanego w pokładach węgla kamiennego. Skuteczniej przeprowadzone szczelinowanie powinno z kolei w istotny sposób zmniejszyć zagrożenie metanowe występujące podczas wydobycia węgla kamiennego. Potencjalne proppanty do szczelinowania złóż węgla kamiennego mogą charakteryzować się znacznie mniejszymi wymaganiami, w porównaniu do proppantów stosowanych przy eksploatacji gazu łupkowego, co w konsekwencji może spowodować znacznie większą opłacalność ich stosowania oraz mieć decydujący wpływ na wybór technologii ich wytwarzania. Zagadnienia te wymagają jednak dalszych szczegółowych badań.

 

Słowa kluczowe: metan z pokładów węgla kamiennego, odmetanowanie, proppanty magnetyczne, technologie górnicze, szczelinowanie hydrauliczne

str. 40

pobierz

5

vol. 7, iss. 1/5

 

Krzysztof KOTWICA

Wykorzystanie zaawansowanych programów komputerowych do wspomagania projektowania oraz badań symulacyjnych w procesie dydaktycznym studentów szkół wyższych o profilu mechaniczno-górniczym

 

Streszczenie: W artykule przedstawiono możliwości wykorzystania zaawansowanych programów komputerowych do wspomagania projektowania inżynierskiego w procesie edukacyjnym studentów szkół wyższych o profilu mechaniczno-górniczym. Na przykładzie wybranych rozwiązań nietypowych maszyn i urządzeń opracowanych dla potrzeb górnictwa pokazano zastosowanie tych programów, głównie Autodesk Inventor i AutoCAD, w procesie ich projektowania i przeprowadzania badań symulacyjnych związanych z ich kinematyką, efektywnością oraz możliwością wystąpienia kolizji poszczególnych elementów konstrukcji podczas pracy. Zostały przedstawione wyniki prac studentów AGH Kraków realizowanych w Katedrze Maszyn Górniczych, Przeróbczych i Transportowych.

 

Słowa kluczowe: proces dydaktyczny, projektowanie, wspomaganie komputerowe, górnictwo, badania symulacyjne

str. 52

pobierz

6

vol. 7, iss. 1/6

 

Krzysztof KOTWICA

Projektowanie innowacyjnych i nietypowych maszyn górniczych z wykorzystaniem nowoczesnych technik komputerowych

 

Streszczenie: W artykule przedstawiono, na przykładzie wybranych rozwiązań innowacyjnych i nietypowych maszyn dla górnictwa opracowanych w Katedrze Maszyn Górniczych, Przeróbczych i Transportowych AGH Kraków, możliwości wykorzystania zaawansowanych programów komputerowych do wspomagania projektowania i modelowania tych maszyn oraz przeprowadzania badań symulacyjnych. Opisano wykorzystanie takich programów jak Autodesk Inventor, MES oraz DEM, które zastosowano w procesie projektowania rozwiązań konstrukcyjnych wybranych maszyn, technologii ich pracy oraz badań symulacyjnych związanych z kinematyką i efektywnością ich pracy. Przedstawiono efekty osiągnięte podczas opracowywania rozwiązań maszyn i urządzeń do drążenia wyrobisk korytarzowych, kompleksów maszynowych do węglowych ścian niskich oraz kombajnowych kompleksów szybowych.

 

Słowa kluczowe: modelowanie, wspomaganie komputerowe, górnictwo, innowacyjność, badania symulacyjne

str. 66

pobierz

7

vol. 7, iss. 1/7

 

Krzysztof WŁADZIELCZYK, Piotr KIPCZAK, Rafał DUDEK

Wpływ wybranych parametrów konstrukcyjnych na parametry pracy pojedynczych bloków zaworowych

 

Streszczenie: W artykule przedstawiono problematykę wpływu wybranych parametrów konstrukcyjnych bloków zaworowych pojedynczych na parametry ich pracy. Przedstawione parametry konstrukcyjne zaworu zwrotnego i zaworu przelewowego bloku determinują uzyskanie wymaganych parametrów roboczych bloku, uzależnionych od warunków górniczo-geologicznych, w których będzie eksploatowana sekcja obudowy zmechanizowanej.

 

Słowa kluczowe: obudowa zmechanizowana, układ podpornościowy sekcji, bloki zaworowe pojedyńcze

str. 87

pobierz

8

vol. 7, iss. 1/8

 

Paweł ZIMOŃ, Roman DZWIGOŁ, Paweł MAZUR

Optymalizacja systemu eksploatacji grubego pokładu węgla w aspekcie występujących zagrożeń skojarzonych wraz z rekonsolidacją stropu na przykładzie ściany 24 pokł. 510/1łg, 510/1 i 510/1-2 partia W2 w KWK „Borynia-Zofiówka-Jastrzębie” Ruch „Jastrzębie”

 

Streszczenie: Referat zawiera skrótowe omówienie warunków górniczo-geologicznych rejonu ściany 24 pokł. 510/1łg, 510/1 i 510/1-2 w partii W2 w JSW S.A. KWK „Borynia-Zofiówka-Jastrzębie” Ruch „Jastrzębie” wraz z krótkim rysem historycznym powstania koncepcji rozcięcia pokładu oraz doboru systemu eksploatacji w aspekcie istniejących zagrożeń skojarzonych. Przedstawiono kształtowanie się zagrożenia pożarowego i metanowego (zagrożeń dominujących) w okresie eksploatacji ściany oraz dobór profilaktyki w zakresie ich zwalczania w aspekcie poprawności przyjętych założeń projektowych

 

Słowa kluczowe: rekonsolidacja stropu, eksploatacja grubego pokładu węgla, zagrożenia skojarzone

str. 102

pobierz

9

vol. 7, iss. 1/9

 

Małgorzata WYGANOWSKA

Badanie zależności między przeciętnym wynagrodzeniem a wydobyciem i wydajnością w górnictwie węgla kamiennego w Polsce

 

Streszczenie: Prawidłowa struktura wynagrodzeń, na którą składa się między innymi ruchoma premia, uzależniona od uzyskanych przez pracownika efektów pracy, może stanowić jeden z kluczowych elementów poprawy efektywności produkcji w przedsiębiorstwach górniczych. Dobrze zaprojektowane wynagrodzenie ma pobudzać pracowników do efektywniejszej, wydajniejszej pracy i rozwoju. Cele te są realizowane wtedy, gdy jego struktura czy poziom wpływają na wzrost zachowań pożądanych w zakresie realizacji pracy i przede wszystkim wzrost ten jest powiązany z rezultatami pracy pracowników i efektami działalności całego przedsiębiorstwa. Analizując jednak strukturę przeciętnego wynagrodzenia pracownika fizycznego zatrudnionego pod ziemią w losowo wybranym przedsiębiorstwie górniczym na Śląsku, nie wykazano takiej proefektywnościowej struktury. Mając na uwadze powyższe, w publikacji zaprezentowano wyniki analizy związków między przeciętnym wynagrodzeniem a wydobyciem i wydajnością pracy w górnictwie węgla kamiennego w Polsce, poszukując zależności między wymienionymi elementami procesu produkcji.

 

Słowa kluczowe: wynagrodzenia, motywacja, wydajność, górnictwo

str. 120

pobierz

10

vol. 7, iss. 1/10

 

Łukasz BOŁOZ

Maszyny urabiające w wybranych metodach eksploatacji cienkich pokładów węgla kamiennego

 

Streszczenie: Eksploatacja pokładów cienkich, czyli takich o miąższości do 1,6 m wiąże się z ograniczeniami technicznymi, ergonomicznymi oraz ekonomicznymi. Wybieranie pokładów rozpoczyna się od średnich i grubych a cienkie często eksploatowane są tylko wtedy, gdy jest wymagane ze względów bezpieczeństwa. Jednak wraz z wyczerpywaniem złóż węgla kamiennego zachodzi konieczność ich wybierania. Duże zróżnicowanie warunków było przyczyną powstania wielu metod i systemów eksploatacji oraz maszyn stosowanych czasami jedynie lokalnie w różnych zakątkach świata. W artykule przedstawiono wybrane metody stosowane w eksploatacji pokładów cienkich w kopalniach podziemnych jak i z powierzchni. Szczególną uwagę zwrócono na nietypowe i rzadko stosowane metody oraz maszyny, które nie są występują w Polsce. Omówiono maszyny urabiające pracujące w systemach komorowo-filarowych oraz metodach Highwall mining, Auger mining a także Punch longwall mining. Natomiast systemy ścianowe omówiono w artykule „Maszyny urabiające w ścianowych systemach eksploatacji cienkich pokładów węgla kamiennego”.

 

Słowa kluczowe: cienkie pokłady węgla kamiennego, systemy komorowo-filarowe, Highwall mining, Auger mining, Punch longwall mining

str. 131

pobierz

11

vol. 7, iss. 1/11

 

Łukasz BOŁOZ

Maszyny urabiające w ścianowych systemach eksploatacji cienkich pokładów węgla kamiennego

 

Streszczenie: Podziemna eksploatacja pokładów cienkich, czyli takich o miąższości do 1,6 m związana jest z szeregiem ograniczeń i trudności, stąd zazwyczaj eksploatowane są dopiero po wybraniu złóż bardziej opłacalnych ekonomicznie czyli średnich i grubych lub gdy jest to wymagane ze względów bezpieczeństwa. Jednak wyczerpywanie złóż węgla kamiennego przemawia za ich eksploatacją. Duże zróżnicowane warunków było przyczyną powstania wielu metod i systemów eksploatacji. W artykule skupiono się na ścianowych systemach eksploatacji tych pokładów. Przedstawiono najważniejsze założenia i zalety eksploatacji ścianowej oraz omówiono stosowane maszyny urabiające stanowiące kluczowy element systemów mechanizacyjnych. Zwrócono również uwagę na nie stosowane w Polsce rozwiązania kombajnów i statycznych strugów węglowych. Na koniec przytoczono krótko innowacyjne rozwiązanie kompleksu ścianowego wyposażonego w kombajn jednoorganowy do pracy w ścianach od 1,0 m do 1,6 m. Natomiast pozostałe wybrane metody omówiono w artykule „Maszyny urabiające w wybranych metodach eksploatacji cienkich pokładów węgla kamiennego”.

 

Słowa kluczowe: cienkie pokłady, kombajn jednoorganowy, mechanizacja górnictwa, systemy ścianowe, statyczne strugi węglowe, kombajny ścianowe

str. 143

pobierz

12

vol. 7, iss. 1/12

 

Piotr MOCEK

Ratownictwo górnicze w SRK S.A. – ekonomia i biznes

 

Streszczenie: Artykuł podejmuje problematykę ratownictwa górniczego w Polsce w kontekście likwidowanych zakładów górniczych. Na podstawie wybranych przepisów górniczych autor wyjaśnia zasady funkcjonowania ratownictwa przedsiębiorcy i podmiotów zawodowo trudniących się ratownictwem górniczym. Opisuje organizację ratownictwa górniczego w Polsce oraz kompetencje poszczególnych podmiotów w tym zakresie. Przedstawia także etapy tworzenia ratownictwa górniczego w spółce SRK S.A. oraz elementy analizy ekonomicznej związanej z kosztami utrzymania Stacji Ratownictwa Górniczego SRK S.A. Artykuł porusza również problem społeczny związany z próbą przejęcia przez Centralną Stację Ratownictwa Górniczego S.A. w Bytomiu pełni zabezpieczenia w zakresie ratownictwa górniczego 12 oddziałów SRK S.A. w których nadal prowadzone są roboty podziemne. W podsumowaniu autor opisuje paradoksy tego przedsięwzięcia.

 

Słowa kluczowe: Stacja Ratownicza Górniczego SRK S.A., Ratownictwo Górnicze, spółka SRK S.A., Centralna Stacja Ratownictwa Górniczego, CSRG S.A., analiza ekonomiczna, koszty, biznes, paradoks

str. 155

pobierz

13

vol. 7, iss. 1/13

 

Tomasz BUDNIOK, Leszek ŻYREK, Jan LUBRYKA, Zygmunt ŁUKASZCZYK

Doświadczenia firmy Becker-Warkop z wdrażania ciągników akumulatorowych

 

Streszczenie: W artykule autorzy przedstawiają doświadczenia z wdrożenia opracowanej przez firmę Becker-Warkop sp. z o.o. rodziny ciągników akumulatorowych wraz z innowacyjną technologią mobilnego oświetlenia stacji osobowych i materiałowych wraz z trasą podczas przejazdu. W ramach referatu zostało przedstawione rozwiązanie techniczne wraz z jego możliwościami konfiguracyjnymi oraz doświadczenia z wdrożeń.

 

Słowa kluczowe: mobilne oświetlenie, kolejki podwieszane z napędem własnym, doświadczenia, praktyki, kolejki akumulatorowe

str. 172

pobierz

14

vol. 7, iss. 1/14

 

Adam KAMYK, Krzysztof KRZEMIEŃ

Koncepcje redukcji poziomu ryzyka wystąpienia zapłonu i wybuchu metanu na podstawie eksperckiej oceny jego czynników w rejonach ścianowych kopalń węgla

 

Streszczenie: W referacie przedstawiono tematykę zagrożenia metanowego w świetle teorii ryzyka zawodowego, z zastosowaniem metody oceny jakościowej z udziałem ekspertów. Zaprezentowano zidentyfikowane czynniki wysokiego ryzyka zapłonu i wybuchu metanu oraz dokonano ich podziału na grupy znaczeniowe takie jak czynniki litosferyczno-technologiczne CZ, czynniki zainicjowania zapłonu CI, czynniki organizacji, wykrywania i profilaktyki metanowej CO oraz czynniki możliwych skutków ryzyka metanowego CS. W oparciu o przedstawioną procedurę dokonano oceny i klasyfikacji czynników ryzyka metanowego. Na tej podstawie zaproponowano niekonwencjonalne metody redukcji ryzyka metanowego odniesione do czynników ryzyka, których oddziaływanie uznane zostało przez ekspertów za najbardziej niekorzystne.

 

Słowa kluczowe: metan, ryzyko metanowe, ocena ekspercka

str. 181

pobierz

15

vol. 7, iss. 1/15

 

Andrzej SZMUK

Zwalczanie zagrożenia klimatycznego w ścianie strugowej na przykładzie ściany d-2 w pokładzie 410 w JSW S.A. KWK „Borynia-Zofiówka-Jastrzębie” Ruch „Zofiówka”

 

Streszczenie: Tematem artykułu jest prezentacja praktycznych doświadczeń w prowadzeniu ściany silnie zagrożonej klimatycznie, przy eksploatacji cienkiego pokładu węgla ścianowym kompleksem strugowym. Opisano również sposób postępowania służb kopalni, od etapu wykonania prognozy klimatycznej do prezentacji efektów pracy chłodnic powietrza w czasie eksploatacji ściany.

 

Słowa kluczowe: zagrożenie klimatyczne, ściana strugowa

str. 197

pobierz

16

vol. 7, iss. 1/16

 

Jolanta IGNAC-NOWICKA

Zastosowanie metody FTA do identyfikacji zagrożeń występujących podczas pracy urządzeń transportu podziemnego

 

Streszczenie: Urządzenia transportu podziemnego ze względu na pracę w ograniczonych przestrzeniach wyrobisk górniczych niosą specyficzne zagrożenia dla pracującej załogi. W artykule przeanalizowano pracę maszyn transportowych takich jak: taśmociągi, kolej szynowa oraz transport pionowy w szybach górniczych. Do analizy zagrożeń wykorzystano metodę drzewa błędów wyznaczając bezpośrednie i pośrednie przyczyny zagrożeń w transporcie podziemnym. Konstrukcję drzewa błędów przedstawiono dla trzech rodzajów zdarzeń: transport taśmociągiem, kolejką szynową oraz transport pionowy szybem kopalnianym.

 

Słowa kluczowe: transport podziemny, zagrożenia górnicze, analiza drzewa błędów

str. 209

pobierz

17

vol. 7, iss. 1/17

 

Anna BLUSZCZ

Konsekwencje limitów emisyjnych dla górnictwa w Polsce

 

Streszczenie: W artykule zaprezentowano problematykę przyjętego pakietu klimatycznego w Unii Europejskiej i związanymi z nim zobowiązaniami w zakresie redukcji emisji CO2. Omówiono podstawowe założenia pakietu klimatycznego wraz z narzędziem dotyczącym redukcji emisji takim jak: system handlu uprawnieniami do emisji (EU ETS). Przedstawiono zjawisko wycieku emisji, które może stanowić zagrożenie dla rozwoju przemysłu węglowego w Polsce oraz może być związane z redukcją miejsc pracy w branży wydobywczej w kraju. Wskazano również na problem wpływu polityki dekarbonizacji sektora energii elektrycznej na konkurencyjność gospodarczą krajów członkowskich w odniesieniu do pozostałych krajów, w których limity emisji nie występują.

 

Słowa kluczowe: zrównoważony rozwój, pakiet klimatyczny, emisje

str. 218

pobierz

18

vol. 7, iss. 1/18

 

Henryk KOPTOŃ, Krystian WIERZBIŃSKI

Ocena poprawności kontroli metanu na skrzyżowaniu ściany z chodnikiem wentylacyjnym w świetle wyników symulacji rozkładu metanu na modelu geometrycznym

 

Streszczenie: W przypadku przewietrzania ścian sposobem na „U” po caliźnie węglowej strefa wysokich koncentracji metanu w zrobach za ścianą znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie wyrobiska ścianowego, szczególnie w rejonie skrzyżowania ściany z chodnikiem wentylacyjnym. Dlatego też, monitoring zagrożenia metanowego w rejonie tego skrzyżowania ma wpływ na bezpieczeństwo robót. W referacie opisano wybrane wyniki badań przeprowadzonych w czasie realizacji w Głównym Instytucie Górnictwa w latach 2012-2015 projektu AVENTO, którego jednym z celów było opracowanie metodologii monitoringu i oceny zagrożenia metanowego w kopalni.

 

Słowa kluczowe: górnictwo, bezpieczeństwo, wentylacja, zagrożenie metanowe, cena

str. 231

pobierz

19

vol. 7, iss. 1/19

 

Piotr BAŃKA, Ewelina LIER

Opis drgań powierzchni terenu wywołanych wstrząsami górotworu uwzględniający kierunkowość tłumienia drgań

 

Streszczenie: Sejsmiczność indukowana prowadzonymi robotami górniczymi w wielu przypadkach powoduje silnie odczuwalne drgania powierzchni terenu. W celu rejestracji drgań gruntu występujących na obszarach górniczych kopalń rozbudowywane są sieci stanowisk obserwacyjnych. Dane z tych punktowych obserwacji wykorzystywane są do odtwarzania pól przyspieszeń (prędkości) drgań gruntu na całym obszarze objętym dynamicznymi wpływami wstrząsów górotworu. Niejednokrotnie powszechnie stosowane relacje tłumienia nie umożliwiają uzyskania wystarczającej, z praktycznego punktu widzenia, dokładności opisu wyników obserwacji. W takich przypadkach wykorzystanie relacji tłumienia uwzględniającej kierunkowość rozchodzenia się drgań może pozwolić zwiększyć dokładność odtworzenia przyspieszeń (prędkości) drgań gruntu. W artykule przedstawiono wyniki odtworzenia zarejestrowanych przyspieszeń drgań gruntu wywołanych wstrząsami górotworu, które wystąpiły w obszarze jednej z kopalń GZW. We wszystkich prezentowanych przypadkach stwierdzono występowanie kierunkowości rozchodzenia się drgań. Wyniki obliczeń pokazują, że kierunek mniejszego tłumienia drgań powierzchni terenu jest równoległy do kierunku zaburzenia tektonicznego sąsiadującego z epicentrum wstrząsu generującego te drgania.

 

Słowa kluczowe: sejsmiczność indukowana, relacja tłumienia, kierunkowość rozchodzenia się drgań gruntu

str. 241

pobierz

20

vol. 7, iss. 1/20

 

Antoni WOJACZEK, Paweł KOŁODZIEJCZYK, Kazimierz MIŚKIEWICZ

Możliwości realizacji systemów radiowych w kopalniach podziemnych

 

Streszczenie: Przedstawiono ograniczenia i możliwości realizacji systemów radiokomunikacyjnych w kopalniach podziemnych. Opisano systemy TTE, TTW, TTA oraz systemy hybrydowe. Pokazano możliwe do zastosowania zakresy częstotliwości oraz protokoły transmisyjne.

 

Słowa kluczowe: radiokomunikacja w kopalniach podziemnych, systemy TTE, TTW, TTA

str. 256

pobierz

21

vol. 7, iss. 1/21

 

Marcin PŁONECZKA

Efektywne energetycznie wykorzystanie ujętego metanu w JSW S.A. KWK „Pniówek”

 

Streszczenie: Efektywne wykorzystanie ujmowanego w JSW S.A. KWK „Pniówek” metanu przynosi wymierne korzyści energetyczne, ekonomiczne i ekologiczne. Artykuł opisuje prawie dwudziestoletnie doświadczenie w funkcjonowaniu skojarzonego układu energetyczno-chłodniczego, w którym naturalne zagrożenie klimatyczne jest zwalczane ujmowanym odmetanowaniem gazem będącym podstawą do produkcji nośników energii. W artykule zawarto: charakterystykę zagrożenia klimatycznego w kopalni „Pniówek”; koncepcję centralnej klimatyzacji w kopalni „Pniówek”; opis efektywnej energetycznie produkcji energii chłodniczej na potrzeby centralnej klimatyzacji „Pniówek”; doświadczenia z zarządzania energią chłodniczą dołowej części centralnej klimatyzacji.

 

Słowa kluczowe: klimatyzacja centralna, metan, efektywność energetyczna, poligeneracja, produkcja energii w skojarzeniu

str. 269

pobierz

22

vol. 7, iss. 1/22

 

Zygmunt ŁUKASZCZYK, Zbigniew KOSZOWSKI

Górnictwo węgla kamiennego. Informatyzacja. COIG S.A.

 

Streszczenie: W artykule opisano historyczną rolę i znaczenie COIG SA w procesie informatyzacji polskiego górnictwa węgla kamiennego w latach 1951-2018. Omówiono historię i najbliższe perspektywy rozwoju systemu SZYK2.

 

Słowa kluczowe: górnictwo, informatyzacja, zarządzanie, wsparcie, restrukturyzacja

str. 279

pobierz

23

vol. 7, iss. 1/23

 

Karolina PILIP, Wojciech ŚLĄCZKA, Zbigniew MATUSZAK

Lokalizacje farm wiatrowych na polskich obszarach morskich

 

Streszczenie: Budowa i lokalizacja farm wiatrowych na Morzu Bałtyckim wymaga przeprowadzenia wielu analiz m.in. w aspekcie bezpieczeństwa tras żeglugowych. Szybki rozwój sektora morskiej energetyki wiatrowej w Europie i na świecie potwierdza olbrzymi potencjał i możliwości wytwarzania energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych, zlokalizowanych na morzu. Jednocześnie projekt energetyki wiatrowej na Bałtyku wzbudza wiele kontrowersji wśród osób związanych z rybołówstwem. W artykule rozpatrywany jest problem ingerencji farm wiatrowych w aspekcie ograniczenia możliwości nawigacyjnych statków.

 

Słowa kluczowe: morskie farmy wiatrowe, obszar morski, Bałtyk Południowy, trasy żeglugowe

str. 290

pobierz

24

vol. 7, iss. 1/24

 

Nikodem SZLĄZAK, Kazimierz PIERGIES

Inertyzacja zrobów ścian zawałowych

 

Streszczenie: W artykule podano cel inertyzacji oraz zwrócono uwagę na istotność określenia miejsca podania gazu inertnego oraz jego ilości. Stwierdzono, że inertyzacja powinna być rozpatrywana już na etapie projektowania eksploatacji. Powinny być uwzględnione techniczne możliwości wytworzenia i doprowadzenia gazu inertnego. Zaznaczono, że dla wskazania obszaru, który należy objąć inertyzacją, pomocne może być określenie rozkładu stężenia tlenu w zrobach ściany zawałowej, przed oraz po zastosowaniu inertyzacji, jak również określenie rozkładu przepływu powietrza w zrobach ściany. Podano zakres rozkładu stężenia tlenu i rozkładu prędkości przepływu powietrza w zrobach ściany zawałowej, który może sprzyjać procesowi samozagrzewania węgla. Rejon ten należy objąć inertyzacją. Opracowano wytyczne inertyzacji zrobów ścian zawałowych. Zaznaczono, że planowanie eksploatacji powinno być procesem wieloetapowym, wymieniono te etapy oraz wskazano ich kolejność. Przedstawiono również algorytm projektowania inertyzacji zrobów ścian zawałowych. W podsumowaniu wskazano, że opracowane kryteria oceny skuteczności inertyzacji mogą być pomocne przy podejmowaniu decyzji o wyborze tej metody profilaktyki.

 

Słowa kluczowe: inertyzacja, algorytm projektowania inertyzacji, ocena skuteczności inertyzacji

str. 301

pobierz

25

vol. 7, iss. 1/25

 

Paweł ZIMOŃ, Fryderyk DUDA, Jarosław DERYŁO, Adam JASIELSKI, Mariusz DZIEMDZIORA, Jacek ŁOBOZEK

Monitoring maszyn i urządzeń, automatyzacja procesów technologicznych kompleksów wydobywczych i przodkowych

 

Streszczenie: Gromadzenie informacji dotyczących aktualnego przebiegu produkcji w sposób przejrzysty i ogólnie dostępny a także nadzór nad stanem pracy urządzeń produkcyjnych, nad maszynami i urządzeniami elektroenergetycznymi czy instalacjami przemysłowymi nadawy urobku na jednym stanowisku np. dyspozytora energomaszynowego w zakładzie pracy był i jest trendem wielu zakładów przemysłowych, także górniczych. Nadzorowanie maszyn jak i dostosowywanie ich parametrów poprzez szeroko rozumianą wizualizację w zmieniającym się środowisku ich pracy, to główny cel służb energomaszynowych a także geologicznych czy tąpań. Szczególnym problemem jest eksploatacja w bardzo trudnych warunkach i w strefach szczególnego zagrożenia.

 

Słowa kluczowe: gromadzenie informacji, wizualizacja, urządzenia elektryczne, SCADA

str. 311

pobierz

26

vol. 7, iss. 1/26

 

Adam DUDA, Tymoteusz JUZEK

Ocena ryzyka zawodowego podczas czynności związanych z drążeniem przodka i zabudową obudowy

 

Streszczenie: Ocena ryzyka zawodowego jest jednym z podstawowych obowiązków pracodawcy. Od wielu lat w Polsce ocena ryzyka zawodowego jest przeprowadzana z zastosowaniem różnych metod oceny. Najczęściej przedsiębiorcy stosują metody oparte o wytyczne i model zawarty w Polskiej Normie PN-N-18002:2011. W artykule przedstawiono zastosowanie do oceny ryzyka zawodowego metody, w której ryzyko zawodowe oceniane jest na poziomie poszczególnych czynności roboczych.

 

Słowa kluczowe: zagrożenie, ryzyko, ocena ryzyka, metoda, model

str. 329

pobierz

27

vol. 7, iss. 1/27

 

Adam DUDA, Tymoteusz JUZEK

Wykorzystanie metody analitycznej TOL do identyfikacji i analizy przyczyn wypadków

 

Streszczenie: Wypadki są negatywnymi zdarzeniami, do których dochodzi w środowisku pracy. Poznanie przyczyn wystąpienia wypadku pozwala na zaproponowanie, a następnie wprowadzenie działań zapobiegających zaistnieniu podobnym wypadkom w przyszłości. W artykule omówiono podstawowy podział przyczyn wypadków, podstawy metodologii badania wypadków TOL oraz podano przykład jej zastosowania dla wypadku, jaki miał miejsce w trakcie drążenia wyrobiska chodnikowego.

 

Słowa kluczowe: model, wypadek, identyfikacja, analiza

str. 341

pobierz

28

vol. 7, iss. 1/28

 

Joachim KOZIOŁ, Michał KOZIOŁ

Wykorzystanie odpadów, w tym odpadów powęglowych, do wytwarzania paliw alternatywnych

 

Streszczenie: Przedstawiono aspekty prawne wykorzystania paliw alternatywnych z odpadów. Podano definicję odpadów powęglowych oraz przykładowe ich wykorzystanie do wytwarzania bezdymnego paliwa alternatywnego.

 

Słowa kluczowe: odpady, paliwa alternatywne, odpady powęglowe

str. 350

pobierz

29

vol. 7, iss. 1/29

 

Nikodem SZLĄZAK, Dariusz OBRACAJ, Justyna SWOLKIEŃ

Sposób postępowania przy projektowaniu eksploatacji pokładów węgla w warunkach zagrożenia metanowego

 

Streszczenie: W artykule przedstawiono stan zagrożenia metanowego w polskich kopalniach węgla kamiennego. Omówiono systemy przewietrzania ścian eksploatacyjnych. Zwrócono uwagę na konieczność stosowania odmetanowania, które powinno być dostosowane do systemu przewietrzania ściany. Przedstawiono efektywności odmetanowania w zależności od stosowanej metody odmetanowania oraz systemu przewietrzania ścian. Na tej podstawie sformułowano zasady dotyczące projektowania odmetanowania oraz podano wytyczne do praktycznego stosowania, które powinny przyczyniać się do skutecznego odmetanowywania górotworu w kopalniach węgla kamiennego. Zaproponowano dobór systemów przewietrzania i odmetanowania ścian w zależności od prognozowanej metanowości bezwzględnej.

 

Słowa kluczowe: zagrożenie metanowe, odmetanowanie, projektowanie eksploatacji

str. 360

pobierz

30

vol. 7, iss. 1/30

 

Nikodem SZLĄZAK, Dariusz OBRACAJ, Marek KORZEC, Justyna SWOLKIEŃ

Projektowanie systemów klimatyzacji kopalń przy zastosowaniu programu KlimaSystem

 

Streszczenie: W polskich kopalniach podziemnych stosowane są różne systemy klimatyzacji. Zwiększająca się głębokość eksploatacji, a co za tym idzie pogarszające się warunki klimatyczne będą wymagały dalszego ich stosowania. Skuteczność działania systemu zależy od poprawnego jego zaprojektowania. Równie istotna jest także jego bieżąca obsługa. Efekt chłodzenia powietrza w rejonach prowadzonych robót jest możliwy do uzyskania tylko przy zapewnieniu odpowiednich parametrów rozpływu i temperatury wody lodowej doprowadzanej do chłodnic. W przypadku ciągłej zmiany struktury sieci rurociągów dołowych jest to trudne do realizacji. Prowadzenie obliczeń w skomplikowanych sieciach jest utrudnione. Pomocne w takim przypadku może być zastosowanie programu komputerowego, jakim jest program KlimaSystem.

 

Słowa kluczowe: projektowanie, systemy klimatyzacyjne, KlimaSystem

str. 377

pobierz

31

vol. 7, iss. 1/31

 

Anna LUBOSZ

Porównanie szkoleń okresowych bhp przeprowadzanych w zakładach górniczych czynnych i likwidowanych

 

Streszczenie: W artykule autor porusza problem związany z realizacją szkoleń okresowych wśród pracowników dołowych. Szkolenia z reguły realizowane są masowo i nie ma podziału na zakłady górnicze czynne i likwidowane. W publikacji zapytano o opinie na temat szkoleń okresowych pracowników zakładów górniczych czynnych i likwidowanych w postaci krótkiej anonimowej ankiety. Aby ulepszyć przebieg przeprowadzanych szkoleń okresowych należy wprowadzić modyfikacje ramowych programów szkolenia. Modyfikacja pozwoli uwzględnić nieprawidłowości oraz sprecyzowane i szczegółowo omówione zostaną zagadnienia realizowane bezpośrednio w zakładach górniczych czynnych i likwidowanych. Ponadto została wykonana ankieta wśród pracowników biorących udział w szkoleniach. Ankieta składała się z czternastu pytań, dotyczących między innymi zakresu przeprowadzonego szkolenia uwzględniając pracowników pracujących w zakładach górniczych likwidowanych jak i również spostrzeżenia osób przeszkolonych w tym zakresie.

 

Słowa kluczowe: szkolenia okresowe, górnictwo, zakłady górnicze likwidowane

str. 394

pobierz

32

vol. 7, iss. 1/32

 

Andrzej SŁOWIK, Stanisław TRENCZEK

Regulacja przewietrzania w rejonowym prądzie powietrza odprowadzanym do szybu wydechowego jako element optymalizacji i stabilizacji sieci wentylacyjnej kopalni, na przykładzie KWK ROW ruch „Jankowice”

 

Streszczenie: W artykule nawiązano do postanowień obowiązujących przepisów w zakresie regulacji przewietrzania wyrobisk podziemnych, którą powinno prowadzić się tamami regulacyjnymi umieszczonymi na początku prądów rejonowych, jednak za zgodą kierownika ruchu zakładu górniczego możliwa jest regulacja przewietrzania z zastosowaniem tam regulacyjnych zabudowanych w rejonowych prądach powietrza odprowadzanego do szybu wydechowego. Przedstawiono w związku z tym przykład zastosowania regulacji przewietrzania w rejonowym prądzie powietrza odprowadzanym do szybu wydechowego z rejonu dwóch ścian wydobywczych PGG S.A. Oddział KWK ROW Ruch Jankowice. Pokazano, że taki sposób regulacji zapewnia stabilizację przewietrzania, jak również jakościowe i ilościowe stosunki powietrza w rejonie. Wykazano też istotny wpływ takiej regulacji przewietrzania na zmniejszenie oddziaływania szybu wentylacyjnego na zroby ścian.

 

Słowa kluczowe: górnictwo, wentylacja, regulacja przewietrzania, stabilność prądu powietrza

str. 405

pobierz

33

vol. 7, iss. 1/33

 

Justyna SWOLKIEŃ

Wpływ emisji metanu usuwanego z kopalń węgla kamiennego za pośrednictwem szybów wentylacyjnych na stan powietrza atmosferycznego

 

Streszczenie: Metan CH4 jest gazem, który pierwotnie powstaje w skutek beztlenowego rozkładu materii organicznej w układach biologicznych, jak również ze źródeł antropogenicznych. W 2014 roku emisja metanu wynosiła 41,33 miliony ton ekwiwalentu CO2 i w porównaniu do roku bazowego (1988) była mniejsza o 46,1%. Jednocześnie metan, podobnie jak CO2, został uznany przez Międzynarodowy Panel do Spraw Zmian Klimatu (IPCC) jako gaz cieplarniany, czyli substancję pochłaniającą promieniowanie podczerwone, a co za tym idzie przyczyniającą się do globalnego ocieplenia. Zgodnie z IPCC stężenie metanu w atmosferze przez ostanie 250 lat wzrosło o około 162 %, a obecnie połowa jego bieżącego strumienia emitowana do atmosfery pochodzi ze źródeł antropogenicznych, czyli tych na które największy wpływ ma działalność człowieka. Jednym z głównych źródeł wydzielania się metanu do atmosfery jest górnictwo. Polska obok Chin, USA, Ukrainy, Rosji i Australii należy, z udziałem około 2,7%, do największych emiterów metanu w sektorze górnictwa węglowego, który w 2010 roku był odpowiedzialny za około 8% światowej antropogenicznej produkcji metanu. Zarządcy kopalń zobligowani są do ujmowania metanu w celu zapewnienia bezpiecznych warunków pracy załóg górniczych. Ujęty metan może zostać zagospodarowany lub wypuszczany do atmosfery (VAM). Biorąc jednak pod uwagę rozliczne źródła emisji metanu, oszacowanie jego ilości z poszczególnych źródeł obarczone jest bardzo dużą niepewnością, co z kolei utrudnia dokładne prognozowanie zmian klimatycznych. Aby rzetelnie przewidzieć zmiany klimatu i pomagać w egzekwowaniu konwencji politycznych w zakresie unikania emisji gazów cieplarnianych, konieczna jest odpowiednia wiedza na temat źródeł i pochłaniania gazów cieplarnianych. Z uwagi na wagę kwestii nasze aktualne rozumienie źródeł i procesów towarzyszących przedostawaniu się metanu do atmosfery jest nadal niewystarczające. Celem niniejszego artykułu jest określenie przyczyn wydzielania się metanu z pokładów węgla kamiennego, a także zobrazowanie jego uwalniania się z szybów wentylacyjnych na przykładzie kopalni składającej się z trzech ruchów.

 

Słowa kluczowe: zanieczyszczenie atmosfery, emisja metanu z szybów wentylacyjnych, efekt cieplarniany

str. 415

pobierz

34

vol. 7, iss. 1/34

 

Czesław MAZUREK, Korneliusz JENDRZEJEK, Andrzej SŁOWIK, Tymoteusz JUZEK

Profilaktyka zagrożenia pożarowego w płocie węglowym na podstawie doświadczeń KWK ROW Ruch „Jankowice”

 

Streszczenie: W artykule omówiono doświadczenia KWK ROW związane z rozcinką i eksploatacją ściany prowadzonej w warunkach zagrożeń skojarzonych w związku z możliwością wystąpienia pożaru endogenicznego w płocie węglowym między czynnymi chodnikami nadścianowym i wentylacyjnym ściany przewietrzanej z doświeżaniem na tzw. „krótki Y”.

 

Słowa kluczowe: profilaktyka pożarowa, płot węglowy, zabezpieczenia, wentylacja, odmetanowanie

str. 432

pobierz

35

vol. 7, iss. 1/35

 

Marek WESOŁOWSKI, Henryk BADURA, Piotr KOŁODZIEJCZYK, Piotr BAŃKA

Numeryczna symulacja wypływu metanu do wyrobiska korytarzowego

 

Streszczenie: W artykule przedstawiono wyniki modelowania numerycznego przepływu metanu do wyrobiska korytarzowego w zależności od położenia warstwy metanonośnej względem tego wyrobiska. Ocenę zmian zachodzących w rejonie wyrobiska wykonano przy użyciu anizotropowego modelu ubiquitous joint. Rozważany proces przepływu gazu w ośrodku porowatym symulowany był w oparciu o warunek jednofazowego przepływu Darcy’ego. Do modelowania numerycznego, wykorzystano program różnic skończonych FLAC. Określenie przepływu metanu w górotworze było realizowane w sposób sprzężony z obliczeniami zmian naprężeń i deformacji modelowanego ośrodka. Przedstawione wyniki symulacji komputerowej wypływu metanu do wyrobiska korytarzowego należy oceniać w charakterze jakościowym. Wyniki te pokazują możliwości stosowanego programu komputerowego FLAC. Bardzo dużym uproszczeniem zastosowanym w pracy jest dwuwymiarowy model górotworu, który umożliwia ocenę miejsc wypływu metanu w wydrążonym wyrobisku (z pominięciem przodkowej strefy drążonego wyrobiska).

 

Słowa kluczowe: deformacje wyrobiska, model górotworu, naprężenia, strefy zniszczeń, metanowość

str. 443

pobierz

36

vol. 7, iss. 1/36

 

Ryszard MIELIMĄKA, Paweł SIKORA

Symulacja obniżeń górotworu spowodowanych eksploatacją kolejnych ścian z wykorzystaniem teorii automatów komórkowych

 

Streszczenie: W pracy przedstawiono przykład rzeczywistej eksploatacji pokładowej węgla kamiennego kolejnych dwóch ścian. Eksploatacja spowodowała powstanie na powierzchni terenu górniczego niepełnej niecki obniżeniowej. Deformacje powierzchni objęte były systematycznymi pomiarami niwelacyjnymi wzdłuż linii pomiarowej „1”. Dla przedstawionego przykładu podziemnej eksploatacji wykonano obliczenia numeryczne z wykorzystaniem teorii automatów komórkowych a następnie porównano je w wynikami obserwacji geodezyjnych. Celem niniejszego artykułu jest weryfikacja założeń teoretycznych przyjętych dla przestrzennego modelu górotworu jako deterministycznego skończonego automatu komórkowego.

 

Słowa kluczowe: obniżenia, górotwór, automat komórkowy

str. 457

pobierz

37

vol. 7, iss. 1/37

 

Marian PONIEWIERA

Budowa numerycznego modelu terenu dla celów związanych z liczeniem objętości

 

Streszczenie: Artykuł zawiera przegląd stosowanych metod liczenia objętości zbiorników, hałd, wyrobisk górniczych itd. Podano w nim przykłady wykonania takich prac w programach Geolisp, AutoCAD Civil 3D i BricsCAD. Opisano generowanie numerycznego modelu terenu, eliminowanie błędów grubych, wprowadzanie linii nieciągłości i tworzenie powierzchni odniesienia. Wymieniono kilka dodatkowych zastosowań powierzchni objętościowej, takich jak: projektowanie filara ochronnego, wyznaczanie linii przecięcia spągu pokładu ze stropem karbonu itp. Podano zalecane parametry ekstrapolacji danych pomiarowych. Przedstawiono bezpłatne narzędzie MP-NMT służące do tworzenia i kontroli NMT, sporządzania izolinii, wykresów, obliczania objętości itp. Omówiono algorytm upraszczania dużej ilości danych.

 

Słowa kluczowe: obliczenia objętości, Numeryczny Model Terenu, powierzchnie TIN

str. 470

pobierz

38

vol. 7, iss. 1/38

 

Zygmunt ŁUKASZCZYK

Węgiel tak, smog nie – świadomość i odpowiedzialność

 

Streszczenie: W artykule omówiono istotę pojęcia smogu oraz skalę zagrożeń dla zdrowia wynikającą ze złej jakości powietrza. Przedstawiono również sposoby ograniczenia niskiej emisji, w tym potrzebę budzenia społecznej odpowiedzialności.

 

Słowa kluczowe: smog, zdrowie, węgiel, świadomość, odpowiedzialność

str. 484

pobierz

39

vol. 7, iss. 1/39

 

Katarzyna MIDOR, Witold BIAŁY

Łańcuch krótkoogniwowy – determinanty wpływające na bezpieczeństwo pracy

 

Streszczenie: Ważnym eksploatacyjnym elementem w wciągnikach i w ciągarkach łańcuchowych jest łańcuch o ogniwach krótkich, który stanowi w dużej mierze o bezpieczeństwie pracownika obsługującego dźwignicę. W artykule omówiono podstawowe determinanty wpływające na jakość i bezpieczeństwo łańcucha. Z tej analizy jednoznacznie wynika, iż użytkownicy tych produktów, przy wyborze dostawcy nie powinni sugerować się tylko ceną, ale przede wszystkich certyfikatami i atestami jakie dostarcza producent wraz z wyrobem.

 

Słowa kluczowe: łańcuch, wciągnik/wciągarka, jakość, bezpieczeństwo pracy

str. 497

pobierz

40

vol. 7, iss. 1/40

 

Adam GAWĘDA

Przyszłość polskiej energetyki z wykorzystaniem bazy zasobowej surowców energetycznych

 

Streszczenie: Jednym z najważniejszych problemów współczesnej Polski jest określenie – zdefiniowanie właściwego poziomu bezpieczeństwa energetycznego, które leży u podstaw suwerenności Państwa i jest głównym filarem gwarantującym niezachwiany rozwój gospodarczy. Należy zatem szukać odpowiedzi na postawioną tezę: czy można osiągać wysoki poziom bezpieczeństwa energetycznego Polski przy jednoczesnym ograniczeniu kosztów pozyskiwania energii i paliw? W artykule pokazane zostaną przykłady racjonalnego wykorzystania istniejącego potencjału surowców energetycznych, procesy rozwoju energetyki regionalnej oraz możliwości zastosowania nowych technologii wytwarzania energii. Polska powinna współpracować w tej dziedzinie z państwami członkowskimi Unii Europejskiej, a także z krajami nie należącymi do niej. Z uwagi na istniejące uwarunkowania Polska powinna być głównym producentem węgla energetycznego w Europie i powrócić do samowystarczalności pod tym względem.

 

Słowa kluczowe: energetyka, koszty, budowa kopalń, kogeneracja, e-mobilność

str. 505

pobierz

41.

vol. 7, iss. 1/41

 

Benedykt POSPISZYL

100 lat odzyskania niepodległości Polski. Śląskie życiorysy – dr Józef Wilczek

 

Streszczenie: Artykuł zawiera krótkie biogramy 4 śląskich Noblistów oraz życiorys śląskiego lekarza psychiatry dr Józefa Wilczka. Nakreślona droga życia bohatera artykułu jest przykładem zawikłanych losów Ślązaków, ich przywiązanie do ziemi śląskiej oraz wytrwałości w podtrzymywaniu swojej tożsamości narodowej na tle przemian politycznych XX wieku.

 

Słowa kluczowe: odzyskanie niepodległości Polski, śląskie życiorysy, Józef Wilczek

str. 517

pobierz

 

ISSN - 2391-9361

Volume 7, issue 2
SYSTEMY WSPOMAGANIA W INŻYNIERII PRODUKCJI
MULTIDISCIPLINARY ASPECTS OF PRODUCTION ENGINEERING

Nakład numeru: 130 egzemplarzy
Spis treści

pobierz

1

vol. 7, iss. 2/1 

Agata BUCHCIK, Andrzej N. WIECZOREK, Marcel ŻOŁNIERZ
Zagadnienie sprzężenia ciernego pary ciernej lina nośna – wykładzina cierna 

Streszczenie: Artykuł przedstawia zagadnienie sprzężenia ciernego występującego między liną nośną a wykładziną cierną koła pędnego wyciągu górniczego bardzo istotnego z uwagi na bezpieczeństwo transport ludzi. Przedstawiono dopuszczone do stosowania w polskim górnictwie wykładziny cierne oraz ich ogólną charakterystykę. Opisano laboratoryjne oraz eksploatacyjne metody wyznaczenia sprzężenia ciernego. Artykuł przedstawia opracowane w Katedrze Mechanizacji i Robotyzacji Górnictwa mobilne stanowisko badawcze. 

Słowa kluczowe: sprzężenie cierne, wyciąg szybowy, wykładzina cierna, lina nośna

str. 7

pobierz

2

vol. 7, iss. 2/2 

Piotr SOBOTA, Rajmund MANN, Anna BUJNOWSKA
Doświadczalne badania położenia ogniw na bębnie łańcuchowym o dużym stopniu zużycia 

Streszczenie: Aby sprostać wymaganiom współczesnego górnictwa węglowego, konstruuje się ścianowe przenośniki zgrzebłowe o coraz większych mocach napędów, większych prędkościach łańcuchów zgrzebłowych, większych masach i wielkościach łańcuchów ogniwowych i zgrzebeł. Wchodzeniu ogniw łańcucha w zazębienie z segmentami zębów bębna oraz wyzębianiu ogniw w warunkach poślizgu ogniw na flance zęba towarzyszą znaczące siły nacisku i tarcia, mające decydujący wpływ na zużycie segmentów zębów i den gniazd bębna. Zużycie elementów bębna łańcuchowego i wydłużenie podziałki łańcucha zmienia relacje geometryczne decydujące o położeniu ogniw w gniazdach bębna. W badanym przenośniku wyposażonym w łańcuch zgrzebłowy i bęben łańcuchowy wycofany z eksploatacji ze względu na duży stopień zużycia, zarejestrowano za pomocą kamer szybkich zmianę położenia ogniw łańcucha podczas ich nabiegania na bęben. Rejestracja i analiza przebiegu zazębienia łańcucha z bębnem potwierdziła występowanie poślizgu wszystkich ogniw poziomych wchodzących w zazębienie na flankach zębów w stronę den gniazd. 

Słowa kluczowe: ścianowy przenośnik zgrzebłowy, bęben łańcuchowy, zużycie, pomiary

str. 20

 pobierz

3

vol. 7, iss. 2/3

Piotr CHELUSZKA, Amadeus JAGIEŁA-ZAJĄC
Wykorzystanie systemów wizyjnych w technologiach zrobotyzowanych 

Streszczenie: W artykule dokonano przeglądu rozwiązań systemów wizyjnych na stanowiskach zrobotyzowanych. Zaprezentowano urządzenia wchodzące w skład takiego systemu. Dokonano klasyfikacji systemów wizyjnych ze względu na rodzaj rejestrowanego obrazu oraz ze względu na rozmieszczenie kamery lub kamer na stanowisku roboczym. Omówiono możliwości systemów wizyjnych w zależności od konfiguracji sprzętowej. Przedstawiono przebieg procesu wizyjnego rozpoczynając od akwizycji obrazu. Omówiono stosowane metody przetwarzania i analizy obrazu pochodzącego z kamer systemu wizyjnego. Pokazano także przykładowe aplikacje zrealizowane z wykorzystaniem systemów wizyjnych. 

Słowa kluczowe: technologie zrobotyzowane, systemy wizyjne, przetwarzanie obrazu, sterowanie adaptacyjne, proces wizyjny

str. 28

 pobierz

4

vol. 7, iss. 2/4

Maciej KWIATKOWSKI, Natalia WINNICKA, Arkadiusz ZAGAJEWSKI
Logistyczne aspekty rozwoju e-commerce 

Streszczenie: Celem niniejszej publikacji była analiza badań nad e-commerce. Szczególną uwagę poświęcono kwestiom związanych z logistyką i logistyczną obsługą klienta. Autorzy przeanalizowali wyniki badań statystycznych. Niektóre z wyników badań zestawiono w formę kilkuletnią. Autorzy porównali wyników badań, w których respondentami byli użytkownicy Internetu oraz badań firm związanych z e-commerce. Omówione zostały najważniejsze problemy wskazywane przez osoby zajmujące się handlem elektronicznym. Autorzy zaproponowali kilka zmian w badaniach nad e-commerce. 

Słowa kluczowe: handel internetowy, logistyka, logistyczna obsługa klienta

str. 42

 pobierz

5

vol. 7, iss. 2/5

Hanna PROSÓŁ, Natalia STĘPIEŃ
Rola CSR w kształtowaniu wizerunku firmy produkcyjnej 

Streszczenie: Niniejszy artykuł przedstawia rolę jaką pełni CSR w kreowaniu wizerunku firmy produkcyjnej. Artykuł zawiera w sobie definicję samej koncepcji CSR oraz wytyczne, jak należy interpretować oraz rozpatrywać dane zjawisko. Uwzględnione są także zasady, które są domeną oraz wyznacznikiem działalności w zakresie społecznie odpowiedzialnego biznesu. Zostały w nim zawarte wskazówki dotyczące tego w jaki sposób wdrożyć CSR w przedsiębiorstwie produkcyjnym wraz z przykładami praktyk składających się na CSR oraz przykład przedsiębiorstwa, który z powodzeniem wdrożył te praktyki dla osiągnięcia celów marketingowych. Przedstawione zostały również działania w zakresie CSR, które wpływają pozytywnie na wizerunek firmy produkcyjnej oraz ich wagę dla kreowania pozytywnego obrazu przedsiębiorstwa. 

Słowa kluczowe: CSR, społeczna odpowiedzialność biznesu, wizerunek, firma produkcyjna, implementacja

str. 50

 pobierz

6

vol. 7, iss. 2/6 

Piotr DUBICKI, Adrianna DYBIKOWSKA, Leszek KAŹMIERCZAK-PIWKO, Arkadiusz DĄBROWSKI
Perspektywy rozwoju rynku zdrowej żywności w regionie lubuskim 

Streszczenie: Artykuł przedstawia zagadnienia związane z perspektywami rozwoju rynku zdrowej żywności w regionie lubuskim. Zobrazowano w nim sektor produkcji rolnej, akcentując istotną rolę rozwoju rolnictwa zrównoważonego. Ukazana została również problematyka efektów proekologicznej produkcji rolnej. Analizie poddano rynek zdrowej żywności województwa lubuskiego. 

Słowa kluczowe: produkcja rolna, rolnictwo, zdrowa żywność, zrównoważony rozwój

str. 58

 pobierz

7

vol. 7, iss. 2/7

Radosław JANIAK, Małgorzata MOTYKIEWICZ, Adam TOKARSKI, Arkadiusz DĄBROWSKI
Źródła finansowania proekologicznej produkcji rolnej 

Streszczenie: Artykuł obejmuje znaczenie rolnictwa w Polsce, jak również pojęcia rolnictwa i źródła finansowania proekologicznej produkcji rolnej. Na podstawie analizy piśmiennictwa omówiono rolnictwo konwencjonalne i proekologiczne, przedstawiono jak wygląda produkcja rolnicza w Polsce oraz wymieniono źródła dofinansowania proekologicznej produkcji rolnej. 

Słowa kluczowe: rolnictwo, rolnictwo proekologiczne, produkcja rolna, źródła finansowania

str. 65

 pobierz

8

vol. 7, iss. 2/8 

Dalia GÓRSKA, Patrycja MUSIAŁOWSKA, Patrycja ŚWISTAK
Nowoczesne instrumenty zrównoważonego rozwoju przedsiębiorstwa 

Streszczenie: Artykuł podejmuje problematykę wykorzystywania nowoczesnych instrumentów dla zrównoważonego rozwoju w przedsiębiorstwie, oraz ich wpływu na otoczenie firmy. Przedstawiony jest tu temat zdefiniowania samych instrumentów jak i pojęcia zrównoważonego rozwoju, a także ekonomicznego punktu widzenia dotyczącego wdrażania do przedsiębiorstwa takiego zarządzania. 

Słowa kluczowe: zrównoważony rozwój, nowoczesne instrumenty, przedsiębiorstwo, zarządzanie

str. 76

 pobierz

9

vol. 7, iss. 2/9 

Arkadiusz ZAGAJEWSKI, Sebastian SANIUK
E-commerce w dobie rozwoju koncepcji Przemysł 4.0 

Streszczenie: Dynamika rozwoju e-commerce jest generatorem zmian w podejściu do obsługi klienta i produkcji towarów. W artykule wymieniono główne kierunki rozwoju handlu elektronicznego oraz przedstawiono możliwości ich wykorzystania w koncepcji przemysłu 4.0. W artykule przedstawiono główne kierunki rozwoju e-commerce oraz możliwości ich wykorzystania w koncepcji przemysłu 4.0. Artykuł zawiera szczegółową dyskusję na temat problemów związanych z połączeniem koncepcji e-commerce i Industry 4.0. Głównym celem badań jest wyjaśnienie, w jaki sposób cyfrowy proces sprzedaży może w przyszłości wspierać przemysł wytwórczy. Przedstawiono najważniejsze czynniki i stymulatory wpływające na rynek e-commerce. Ponadto, opisano te, które mają na niego największy wpływ oraz możliwości wykorzystania ich w e-commerce. 

Słowa kluczowe: przemysł 4.0, handel elektroniczny, e-commerce, produkcja, cyber-fizyczne systemy

str. 83

 pobierz

10

vol. 7, iss. 2/10 

Daria NOWICKA, Joanna POŹNIAK, Marcin SIKORA, Paulina STAŃKO
Logistyka zwrotna jako instrument przewagi konkurencyjnej przedsiębiorstwa 

Streszczenie: Artykuł podejmuje problematykę logistyki zwrotnej jako instrumentu przewagi konkurencyjności w przedsiębiorstwach. Przedstawiono w nim czym zajmuje się logistyka zwrotów oraz jaki ma ona wpływ w poszczególnych gałęziach w przedsiębiorstwie. Omawiane są także elementy logistyki zwrotnej tworzące przewagę konkurencyjną. Przeanalizowano również temat efektywności ekonomicznej i ekologicznej logistyki zwrotnej w przedsiębiorstwie przy użyciu wskaźników pomiaru dla działań zwiększających efektywność surowcową dzięki logistyce odzysku. 

Słowa kluczowe: ekologia, konkurencyjność, logistyka, logistyka zwrotna, przedsiębiorstwo konkurencyjne

str. 89

 pobierz

11

vol. 7, iss. 2/11 

Tomasz ŁAGUTKO, Bartosz SIERŻĘGA, Dorian ROMANOWICZ, Jacek ADAMCZAK
Model zarządzania odpadami w przedsiębiorstwach e-commerce, na przykładzie branży produkcji rolno-spożywczej 

Streszczenie: Gospodarka odpadami i opakowaniami to obszar, który musi być uwzględniony w procesie zarządzania każdym przedsiębiorstwem. Regulacje, które weszły w życie w 24 stycznia 2018 roku wymuszają na przedsiębiorstwach oprócz opracowania i wdrożenia procedur unieszkodliwiania odpadów, także konieczność prowadzenia pełnej ewidencji odpadów i opakowań w systemie teleinformatycznym oraz opracowania i wdrożenia systemu sprawozdawczości w tym obszarze, ponadto ustawa określa szczegółowe wymagania co do transportu odpadów. Niniejsze opracowanie ma na celu uporządkowanie dostępnej na ten temat wiedzy prawnej oraz zaprezentowanie autorskiego modelu, który może służyć za wzorzec systemu obiegu informacji o odpadach i opakowaniach, spełniającego wymagania nowej ustawy na przykładzie przedsiębiorstw e-commerce. 

Słowa kluczowe: gospodarka odpadami, opakowania, e-commerce, produkcja rolno-spożywcza

str. 100

 pobierz

12

vol. 7, iss. 2/12

Robert OSTROWSKI
Wybrane aspekty techniczne procesu głębienia i pogłębienia szybów 

Streszczenie: Ze względu na konieczność eksploatacji pokładów zalegających na coraz większych głębokościach istnieje konieczność rozwiązania problemu dostępu do tych złóż. Ograniczenia inwestycyjne w branży spowodowały, że wiele kopalń decyduje się na prowadzenie eksploatacji podpoziomowej. Zasadnym wydaje się jednak rozważenie możliwości tradycyjnego rozwiązania tego problemu, czyli budowy nowych szybów, lub/i pogłębiania już istniejących. Każde z wymienionych rozwiązań ma swoje zalety i wady. W artykule przedstawiono wybrane aspekty techniczne procesu głębienia i pogłębiania szybów. Założono bowiem, że rozwiązanie to w wielu przypadkach jest znacznie bardziej opłacalne niż eksploatacja podpoziomowa. Omówiono stosowane obecnie metody głębienia szybów, z uwzględnieniem nowoczesnych systemów urabiających, transportowych, obudowy szybowej oraz bezpieczeństwa tego procesu. Celem prezentowanego materiału jest przekonanie, że przy obecnym stanie techniki, budowa nowych szybów i pogłębianie już istniejących ma sens ekonomiczny i techniczny. 

Słowa kluczowe: eksploatacja górnicza, głębienie szybów, pogłębianie szybów, wyposażenie techniczne

str. 108

 pobierz

13

vol. 7, iss. 2/13 

Iwona GAJDZIK-SZOT
Koks jako paliwo ograniczające niską emisję 

Streszczenie: Problem niskiej emisji jest obecnie jednym z najbardziej aktualnych zagadnień w zakresie ochrony środowiska naturalnego. W głównej mierze jest on wynikiem spalania słabej jakości paliw w gospodarstwach domowych. Aby ograniczyć jego skutki dla środowisk, konieczne jest podjęcie działań w bardzo szerokim zakresie. Jednym z obszarów w którym istnieje możliwość zmniejszenia tego problemu jest zaproponowanie konsumentom dobrej jakości paliwa po akceptowalnej cenie. Takim paliwem może być koks. W artykule omówiono sytuację prawną w Polsce w zakresie stosowania paliw tradycyjnych. Dotyczy to także uwarunkowań prawnych w zakresie wielkości i przeciwdziałania niskiej emisji. W tym obszarze przedstawiono także propozycje poprawy sytuacji poprzez zastosowanie koksu, jako paliwa czystego. Przedstawiono także wyniki analizy kosztów jego zastosowania w stosunku do innych pali. Celem opracowania jest pokazanie jednej z możliwości ograniczenia niskiej emisji, poprzez zastosowanie do ogrzewania koksu. W całokształcie działań w tym obszarze warto bowiem rozważyć również ta możliwość. Tym bardziej, że na rynku dostępne są spore ilości tego paliwa. 

Słowa kluczowe: koks, niska emisja, paliwa energetyczne, zanieczyszczenie środowiska

str. 118

 pobierz

14

vol. 7, iss. 2/14 

Victor NORDIN, Gennadiy KORNEEV
Повышение эффективности материально-технического обеспечения предприятий 

Резюме: В статье указывается на целесообразность применения «процессного подхода» в материально-техническом обеспечении предприятий, что позволит увязать его процессы и разработать эффективную систему управления. Анализируются этапы внедрения процессного подхода с описанием типичных ошибок. Предлагается создание унифицированной системы автоматизированного управления и сбора информации о закупочной деятельности c оценкой эффективности процессов материально-технического обеспечения и качества закупаемых ресурсов с помощью комплексных показателей. 

Ключевые слова: материально-техническое обеспечение, процессный подход, закупочная деятельность, планирование ресурсов

str. 128

 pobierz

15

vol. 7, iss. 2/15 

Beata MICHALISZYN, Janusz KRUPANEK
Zastosowanie podejścia cyklu życia w kreowaniu rozwiązań ekoinnowacyjnych 

Streszczenie: W publikacji przedstawione zostało teoretyczne podejście do zarządzania środowiskowego oparte na ocenie aspektów środowiskowych innowacyjnych rozwiązań technologicznych, produktów i usług w pełnym cyklu ich życia. Stosowanie tego podejścia na wczesnym etapie kreowania rozwiązań innowacyjnych, jest bardzo przydatne w ocenie ich jakości środowiskowej. Zostało ono sprawdzone w praktyce na przykładzie oceny technologii produkcji bardzo wytrzymałego kompozytu posiadającego podwyższone własności przewodzenia termicznego. Wykorzystanie tego podejścia pozwoliło na określenie oddziaływań środowiskowych nowej technologii w odniesieniu do istniejących rozwiązań oraz zidentyfikowanie kluczowych czynników wpływających na jakość środowiskową zaprojektowanego materiału kompozytowego. 

Słowa kluczowe: analiza cyklu życia, ekoinnowacje, jakość środowiskowa, cykl życia produktu/usługi

str. 138

 pobierz

16

vol. 7, iss. 2/16

Jarosław BRODNY, Mariola DROZDA
Koncepcja eko-gospodarki zużytym sprzętem elektrycznym i elektronicznym na obszarach wiejskich 

Streszczenie: Zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny stanowi bardzo istotny problem gospodarki odpadami. W szczególności widoczny on jest w małych miejscowościach oraz na terenach wiejskich. W zakresie pozostałych odpadów wchodzących w skład odpadów komunalnych problem został w miarę rozwiązany, natomiast w zakresie elektrośmieci wymaga gruntownej analizy i podjęcia działań w celu rozwiązania. Konieczność usuwania zanieczyszczeń na terenie gminy spoczywa na Gminie, która musi być dokładnie informowana o miejscach i sposobach pozbywania się elektrośmieci przez mieszkańców. W praktyce to jednak na użytkownikach spoczywa obowiązek przekazania zużytego sprzętu do odpowiedniego punktu. W artykule omówiono problem zużytego sprzętu elektryczno-elektronicznego ze szczególnym uwzględnieniem obowiązującego prawodawstwa krajowego i Europejskiego w tym zakresie. Omówiono obecny stan gospodarki zużytym sprzętem na terenach wiejskich oraz przedstawiono propozycje poprawy tego stanu. Przedstawiono także koncepcję systemu gospodarki zużytym sprzętem elektryczno-elektronicznym na terenach wiejskich z uwzględnieniem strategii inwestowania w punkty zbiórki tego sprzętu. Przedstawiony w artykule materiał stanowi głos do dyskusji na temat gospodarki zużytym sprzętem elektrycznym i elektronicznym oraz możliwości poprawy obecnego stanu środowiska naturalnego. 

Słowa kluczowe: zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny, ekologiczna gospodarka, ochrona środowiska, obszar wiejski

str. 149

 pobierz

17

vol. 7, iss. 2/17 

Mariusz NOGA
Ocena podobieństwa lub jego braku w zakresie preferencji czynników opisujących zasadę 1 zarządzania toyoty według metody BOST 

Streszczenie: W pracy przedstawiono wyniki, uzyskane po przeprowadzeniu ankiety BOST w przedsiębiorstwie branży spożywczej. Zbudowano szeregi ważności czynników dla poszczególnych ocen oraz z wykorzystaniem oceny średniej. W szeregach ważności stwierdzono identyczną preferencję dla dwóch a nawet trzech czynników (odstęp między nimi wynosi 0,0% w skali rozstępu) oraz pary czynników wykazujące podobieństwo w zakresie preferencji (odległość między nimi jest do 10% w skali rozstępu). Wykazano dużą dysproporcję w preferencji czynników, większość czynników znajduje się w połowie skali rozstępu a jeden lub dwa na jej końcu. W przedsiębiorstwie branży spożywczej najbardziej preferowany przez respondentów jest czynnik dobro klienta (DK). 

Słowa kluczowe: przemysł spożywczy, preferencja, skala rozstępu

str. 160

 pobierz

 

ISSN - 2391-9361

Volume 7, issue 3
SYSTEMY WSPOMAGANIA W INŻYNIERII PRODUKCJI

Nakład numeru: 130 egzemplarzy

Część pierwsza

 

Spis treści

pobierz

1

vol. 7, iss. 3/1
Monika NATKANIEC-PAPP
Postęp technologiczny a środki współczesnego kształtowania przestrzeni egzystencjalnej człowieka 

Streszczenie: Celem artykułu jest analiza zaobserwowanych we współczesnej przestrzeni miejskiej procesów determinujących jej użytkowanie, percepcję, oraz próba odpowiedzi kto i w jaki sposób powinien brać udział w procesie kreowania przestrzeni w celu polepszenia jej jakości estetycznej i użytkowej w obliczu zachodzących przemian. 

Słowa kluczowe: współczesne miasto, technologia, cyborgizacja, hybrydowość, interaktywność

str. 9

pobierz

2

vol. 7, iss. 3/2 

Jerzy WOJEWÓDKA, Julia GIŻEWSKA
”Drugie życie” – czyli jak forma determinuje funkcje  

Streszczenie: Wykorzystując naturalne umiejętności interpretacji i reinterpretacji mamy możliwość nadawania ”drugiego życia”, zarówno przedmiotom, obiektom jak i zjawiskom. Tworząc je nie zawsze musimy projektować nowe, dotąd nieznane nikomu formy. Definicje, nazwy, funkcje mogą stanowić jedynie punkt wyjściowy, do dalszego procesu tworzenia. Tego rodzaju postepowanie uczy i rozwija – pokorę i wyobraźnię. Artykuł jest próbą odpowiedzi na szereg pytań, związanych z powyższym tokiem myślenia: Czy raz nadana definicja, jest jedyną właściwą ? Czy warto próbować ”patrzeć inaczej” ? Jakie konsekwencje może przynieść tworzenie ”drugiego życia” ? Jaką rolę pełni piękno i jak o nie dbać ? W końcu – gdzie w tym procesie łączy się sztuka z techniką i czy technika może być już, sama w sobie, postrzegana jako sztuka ? Nasze przemyślenia zilustrowane zostały kilkoma przykładami z różnych dziedzin działalności artystycznej. Przegląd prac umożliwi wysnucie odpowiedzi jednak nie jednoznacznych, a pozwalających na indywidualne przemyślenia i wnioski, wobec relacji między sztuką i techniką. 

Słowa kluczowe: interpretacja, drugie życie, piękno, technika, sztuka

str. 25

 pobierz

3

vol. 7, iss. 3/3 

Magdalena GAZUR
Pomiędzy tradycją a nowoczesnością – Fabryka Naczyń Kamionkowych „Manufaktura“ w Bolesławcu jako przykład działań łączących tradycyjne techniki wytwarzania z nowymi technologiami 

Streszczenie: Bolesławiec to kolebka tradycyjnej polskiej ceramiki znanej prawie na całym świecie. Metodą i siłą wytwarzania tych wyrobów jest proces oparty o produkcję ściśle powiązaną z pracą ludzkich rąk. Spośród 23 zakładów w Bolesławcu „Manufaktura” jest jednym z pierwszych, który zrozumiał że aby nie pozostać na rynku nierozpoznawalną jednostką wśród pozostałych fabryk, muszą zatrudnić projektanta i zmienić politykę firmy opartą o nowe technologie i nowy design. Jak w fabryce z tak bogatym bagażem tradycji i ważnym elementem pracy ludzkich rąk wprowadzać innowacje nie zatracając ducha i istoty produkcji bolesławieckich wyrobów? 

Słowa kluczowe: ceramika, technologie, praca ręczna

str. 34

 pobierz

4

vol. 7, iss. 3/4 

Natalia JURCZAK-NOGA
Współczesna kultura obrazu i jej źródła 

Streszczenie: Niniejszy artykuł jest analizą historyczną zjawisk na styku nauki, sztuki i technologii, który zmienił realia początku XX wieku za sprawą rewolucji wywołanej przez Kodaka w kulturze masowej dającej początek rozwojowi kultury obrazu. 

Słowa kluczowe: dagerotpia, kalotypia, mokry kolodion, Kodak, kultura obrazu

str. 43

 pobierz

5

vol. 7, iss. 3/5 

Katarzyna DYBAŁA, Jerzy WOJEWÓDKA
Sztuka wczesnego baroku w języku współczesnej techniki – analiza porównawcza: Villa Giulia a projekt studencki 

Streszczenie: Artykuł poświęcony jest znalezieniu odpowiedzi na pytanie w jakich relacjach pozostają sztuka i technika dzisiejszych czasów. Głównym założeniem jest zbadanie wpływu rozwiniętej technologii na ekspresję artysty. Jako przykład czystej wizji projektowej zrealizowanej bez pomocy współczesnych rozwiązań budowlanych wybrano wczesnobarokową rezydencję papieską Villa Giulia autorstwa G.B. da Vignola. Projekt studencki Wiejski Domek reprezentuje koncepcję domku jednorodzinnego z wykorzystaniem nowoczesnych rozwiązań systemowych. Obiekty pozwalają na porównanie ich cech z wyróżnieniem dwóch nadrzędnych kategorii. Kategoria pierwsza obejmuje układ struktury założeń i zawiera kontrastową zasadę ułożenia elementów oraz strefowanie funkcjonalne. Druga kategoria zajmuje się ideą konkretnego układu elementów i jej efektem wrażeniowym. Do tej części należą koncepcja głębi oraz skromnego zewnętrza przy bogatym wnętrzu. Metoda badawcza opiera się na uproszczeniu rzutów oraz przekrojów przykładowych obiektów do schematycznych analiz. Na jej podstawie wykazano silne cechy wspólne i wyraźną analogię ideową pomiędzy zamysłem Vignoli a wizją studencką. Podsumowaniem badania jest wniosek, że sztuka ma za zadanie sformułować cel, a technika powinna umożliwić jego realizację w wymiarze rzeczywistym. Dzięki obopólnej współpracy możliwe jest uzyskanie realnego rozwiązania projektowego. Na podstawie analizy można zauważyć, że współczesne rozwiązania pozwoliły na zwiększenie uniwersalności oraz dopasowanie pomysłu mistrza architektury wczesnobarokowej do realiów człowieka XXI wieku. 

Słowa kluczowe: barok, technologia, kontrast, przestrzeń, struktura

str. 56

 pobierz

6

vol. 7, iss. 3/6 

Renata BONTER-JĘDRZEJEWSKA
Nowy wymiar ceramiki. Narzędzia cyfrowe w procesach kształtowania obiektów ceramicznych – druk 3D  

Streszczenie: Ceramika, niemal od zawsze, odgrywała ważną rolę w życiu człowieka. W ostatnich kilkudziesięciu latach stała się znakomitym materiałem podnoszącym walory surowców i materiałów wykorzystywanych w odległych od siebie przemysłach. Poza liczną grupą tworzyw ceramicznych, stosowanych w ceramice artystycznej, pojawiają się coraz to nowsze materiały, o podwyższonych parametrach wytrzymałościowych, stosowane w ceramice inżynieryjnej. Przestaje już dziwić informacja o zastosowaniu powłok ceramicznych w turbinach silników, czy noszonych wyrobach tekstylnych. Nie byłaby możliwa tak wielka ekspansja ceramiki, gdyby nie pojawiały się nowoczesne, nowatorskie technologie. Istotą postępu jest zmiana myślenia o tworzywie i jego zastosowaniu. Nad tymi problemami skupiają się współcześni badacze, naukowcy, artyści, projektanci. Niewątpliwie, w niedalekiej przyszłości, język cyfrowy prawie całkowicie wyprze przekaz analogowy. I właśnie świadomość rychłego nadejścia nowego powinna być argumentem przekonującym współczesnych twórców do stopniowego wdrażania się w technologie zaawansowane. 

Słowa kluczowe: ceramika tradycyjna, ceramika inżynieryjna, techniki ceramiczne, ceramika drukowana 3D, narzędzia cyfrowe

str. 70

 pobierz

7

vol. 7, iss. 3/7 

Maciej KASPERSKI
Technologia jako fetysz

Streszczenie: Naszą cywilizację charakteryzuje fascynacja osiągnięciami technologicznymi, wszelkiego rodzaju nowinkami mającymi swoje źródło w odkryciach naukowych czy efektach przeprowadzanych badań. Postęp technologiczny na pewno wpłynął na ewolucję naszych zachowań. Ułatwia życie, inspiruje nas, ale jednocześnie wywołuje poczucie zdominowania przez technologię. Już w XIX wieku amerykański poeta i filozof Henry David Thoreau stwierdził: „Człowiek stał się narzędziem swoich narzędzi.” Thoreau zwraca naszą uwagę na kwestię poddania, zależności w kontekście tego co człowiek stworzył. Czy człowiek zawsze jest w stanie panować nad przedmiotem ? Czy przedmiot może zapanować nad człowiekiem ? To z pozoru naiwne pytanie dotyka kwestii fascynacji przedmiotem w kontekście jego wartości, kontekstu, użyteczności czy rodzaju użytej technologii. W dawnych wierzeniach rdzennych kultur plemiennych, zwłaszcza przed rozwojem zorganizowanych systemów religijnych, wszystkie istoty nieludzkie posiadały duszę łącznie z przedmiotami. Przedmioty, części maszyn, urządzeń często stają się współczesnymi totemami, którym oddawana jest cześć. Otoczone irracjonalnym kultem stają się współczesnymi fetyszami obdarzonymi magiczną siłą, której źródło jest tajemnicze czy nie do końca rozumiane. W tekście podejmuję zagadnienia z pogranicza sztuki i techniki, gdzie najbardziej widoczne są niuanse, zależności oraz wzajemne relacje pomiędzy nimi. Momenty, w których następuje swoista wymiana energii między przedmiotem a użytkownikiem, między obiektem a obserwatorem. Ten związek stał się również istotny w wielu moich realizacjach czy to poprzez konkretny obiekt, czy czynność ale również technikę jak i sposób realizacji. W drugiej części prezentuję wybrane realizacje współczesnych twórców: projektantów czy artystów, w których kontekst technologiczny jak i związku z przedmiotem określa kierunek ich działań czy inspiracji. 

Słowa kluczowe: technologia, fetysz, Maciej, Kasperski, ceramika

str. 87

 pobierz

8

vol. 7, iss. 3/8 

Justyna ŻAK
Techniki szklarskie w kontekście projektowania oświetlenia 

Streszczenie: Celem artykułu jest prezentacja możliwości technologicznych oraz walorów wizualnych technik formowania szkła w kontekście projektowania oświetlenia będącymi źródłami nowatorskich oraz oryginalnych rozwiązań. Ponadto, publikacja porusza również problem niedoboru światła naturalnego w środowisku życia człowieka, uwarunkowanego położeniem geograficznym, ale również zawrotnym i wymagającym pędem życia w dużych miastach. Podsuwa rozwiązania tego problemu wskazując w tym celu nowatorskie rozwiązania opraw oświetleniowych o zmiennej temperaturze barwowej. 

Słowa kluczowe: projektowanie, szkło, oświetlenie, barwy, światło

str. 107

 pobierz

9

vol. 7, iss. 3/9 

Tomasz WAGNER
Śmieci i odpady w architekturze  

Streszczenie: Tematem artykułu są współczesne nurty antyestetyczne w architekturze: architektura śmieci i odpadów, związany z nimi świadome formy twórczości w oparciu o upcykling i pseudorecykling oraz moda na architekturę biedy i przypadku – architektura bez udziału architektów. 

Słowa kluczowe: recykling, upcykling, sztuka śmieci, re-design, odpady

str. 117

 pobierz

10

vol. 7, iss. 3/10 

Piotr JĘDRZEJEWSKI
Sztuka kinetyczna, projektowanie kinetyczne 

Streszczenie: Zarówno sztuka kinetyczna jak i projektowanie kinetyczne, leżą w zakresie aktywności zawodowej autora. Autor jest artystą i projektantem i ze swojego punktu widzenia opisuje przytaczane w tekście fakty i przykłady obiektów sztuki. Pierwsza część artykułu dotyczy genezy sztuki kinetycznej. Zostają przytoczone przykłady wybranych artystów i ich dzieł, które powstały na przestrzeni ostatnich stu lat. W drugiej części autor przechodzi do opisania własnej działalności w zakresie sztuki kinetycznej, a także projektowania kinetycznego. W trzeciej części artykułu zostają opisane wybrane przykłady prac studenckich z Pracowni Projektowania Kinetycznego wrocławskiej Akademii Sztuk Pięknych. Genezą pracowni były własne doświadczenia zawodowe i artystyczne autora artykułu. 

Słowa kluczowe: sztuka kinetyczna, projektowanie kinetyczne, dizajn, rzeźba kinetyczna

str. 133

 pobierz

11

vol. 7, iss. 3/11 

Jan KUKUŁA
Projektowanie dla Fabryki Samochodów Ciężarowych Star i Jelczańskiech Zakładów Samochodowych – przyczynek do historii wzornictwa w ASP we Wrocławiu  

Streszczenie: Artykuł ukazuje tło i realia projektowania wzorniczego dla producentów samochodów ciężarowych JELCZ I STAR w latach osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku. Na podstawie własnych doświadczeń autor dokonuje subiektywnej oceny okresu przed transformacją ustrojową. Odnosząc się do metodologii projektowania prezentuje wypracowane metody realizacji projektów stosowane przez projektantów wrocławskiej Wyższej Szkoły Sztuk Plastycznych, obecnie Akademii Sztuk Pięknych im. Eugeniusza Gepperta. Opisane przykłady pięciu realizacji (studium przypadku) przybliżają stosowane skuteczne procedury projektowe w latach dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku. 

Słowa kluczowe: projektowanie, Star, Jelcz, autobusy, model połówkowy

str. 149

 pobierz

12

vol. 7, iss. 3/12 

Piotr STOCKI
Współpraca z przemysłem na przykładzie projektu zdalnie sterowanego robota budowlanego przy współpracy z firmą A.R.E.  

Streszczenie: Koncepcja zdalnie sterowanych maszyn znajduje coraz większe zastosowanie w przemyśle, budownictwie, transporcie czy ratownictwie. Autor podjął próbę znalezienia kompromisu między pragmatycznym charakterem robota budowlanego a atrakcyjną formą – wynikającą z potrzeb, ograniczeń i oczekiwań użytkowników. 

Słowa kluczowe: robot, bezpieczeństwo, maszyny budowlane, design, ergonomia

str. 160

 pobierz

13

vol. 7, iss. 3/13 

Agnieszka KŁOS
Krajobraz wspólnot. Mrówki w służbie piękna  

Streszczenie: W 2012 roku artysta Elvin Flamingo zrealizował projekt zatytułowany „Symbiotyczność tworzenia”, który został zaprojektowany na co najmniej dwadzieścia lat istnienia. Jego podstawą są mrówki, które w tym projekcie znoszą klasyczną dychotomię Natura-Kultura, a jednocześnie negują klasyczny podział na twórcę i jego dzieło. Współcodzienność, jaką tworzy artysta z mrówkami i technologią, wyznacza nie tylko perspektywę posthumanistyczną w sztuce, ale przyczynia się do wzmożenia uwagi na technologię, technikę i dizajn zwierzęco-ludzkiego świata. 

Słowa kluczowe: symbiotyczność, natura, kultura, technologia, posthumanizm, dizajn

str. 176

 pobierz

14

vol. 7, iss. 3/14 

Beata MAK-SOBOTA
Technika a walory formalne w szkle artystycznym na przykładzie wystawy postawy i procesy – szkło artystyczne z ASP we Wrocławiu  

Streszczenie: Tworzywo wymaga określonego z nim sposobu postępowania w celu osiągnięcia celu, jakim w artystycznej działalności twórczej jest dzieło. Proces twórczy uwarunkowany jest zastosowaną techniką, ta implikuje walory formalne, którymi rozporządza artysta. Związek materii i techniki tworzy wielokierunkowy obszar, w którym artysta odnajduje własne miejsce – rozpoznaje je, określa, znamionuje i nadaje mu znaczenie. Technika wzmacnia oddziaływanie immanentnych cech szkła jako tworzywa. 

Słowa kluczowe: szkło, technika, proces, walor formalny, artysta

str. 184

 pobierz

15

vol. 7, iss. 3/15 

Aleksander KRÓL
Ukryte, ale niesamowite – tunele drogowe  

Streszczenie: Tunele są obiektami, które w zasadzie mają tylko cechy praktyczne. Jeśli inne obiekty będące dziełem inżynierów takie, jak wiadukty czy budynki oprócz własności użytkowych mają również walory estetyczne, to tunele lokują się na drugim końcu tej skali. Co więcej, idąc dalej tym tropem odkrywamy, że każdy tunel jest właściwie przeciwieństwem pojęcia obiektu: to dziura, pustka pod powierzchnią Ziemi. Jednak pomimo tak skrajnie użytkowego charakteru tuneli, można z nimi skojarzyć sporo bardziej abstrakcyjnych zagadnień. W artykule omówiono znaczenie tuneli dla współczesnego społeczeństwa, wspomniano kilka ważnych faktów z ich historii oraz wskazano najważniejsze zagrożenia łączące się z użytkowaniem tuneli. 

Słowa kluczowe: tunel drogowy, współczesny transport, złożoność, inżynieria

str. 202

 pobierz

Część druga

 

Spis treści

pobierz

16

vol. 7, iss. 3/16 

Edyta KARDAS
Analiza wybranych wskaźników efektywności pracy wielkiego pieca  

Streszczenie: W artykule dokonano analizy wybranych wskaźników służących do oceny efektywności pracy wielkiego pieca. Wybrano takie wskaźniki, które pozwoliły ocenić efektywność wykorzystania czasu urządzenia oraz ilości otrzymywanego produktu gotowego. Analiza została przeprowadzona dla jednego z wielkich pieców działających w Polsce, a swym zakresem objęła jeden rok kalendarzowy. Dokonano również analizy czynników wpływających na obniżenie efektywności urządzenia. 

Słowa kluczowe: wielki piec, efektywność, czas pracy, uzysk

str. 217

 pobierz

17

vol. 7, iss. 3/17 

Marzena OGÓREK, Zbigniew SKUZA, Tadeusz FRACZEK
Charakterystyka azotowania jonowego z zastosowaniem ekranu aktywnego trudnoazotujących się materiałów metalicznych  

Streszczenie: W artykule dla wybranej grupy materiałów trudnoazotujących się (stale austenityczne: X5CrNi18-10; X2CrNiMo17-12-2; tytan techniczny Ti99.2; stop tytanu Ti6Al4V) porównano właściwości warstw wierzchnich (głębokość dyfuzji azotu, twardość, ścieralność) uzyskanych w wyniku procesu azotowania jonowego próbki umieszczonej bezpośrednio na katodzie i próbki umieszczoną na katodzie z użyciem ekranu aktywnego („active screen”). Otrzymane wyniki jednoznacznie wskazują, iż w tym przypadku metoda „active screen” jest bardziej efektywna. O atrakcyjności tej innowacyjnej metody dodatkowo może świadczyć fakt, iż implementowanie jej do warunków przemysłowych jest prostym niemal bez kosztowym zabiegiem (koszty związane z wytworzeniem ekranu aktywnego). 

Słowa kluczowe: azotowanie jonowe, ekran aktywny, materiały trudnoazotujące się, efektywność
str. 228  pobierz

18

vol. 7, iss. 3/18 

Marzena OGÓREK, Dominika STRYCHARSKA
Wpływ kultury organizacyjnej i stylu kierowania na zadowolenie pracowników  

Streszczenie: Organizację najczęściej definiuje się, jako grupę ludzi współpracujących ze sobą w sposób systematyczny, skoordynowany i uporządkowany, nastawioną na osiągnięcie jakiegoś celu. Najważniejsze dla prawidłowego funkcjonowania organizacji jest jej właściwe zarządzanie, czyli „zestawienie działań skierowanych na zasoby organizacji i wykonywanych z zamiarem osiągnięcia celów organizacji w sposób sprawny i skuteczny”. Najważniejszy wpływ na zachowanie ludzi ma przyjęta w każdej organizacji kultura organizacyjna. Wśród uznanych definicji stanowi ją zbiór wspólnych wierzeń, wartości, rytuałów, opowieści, mitów, specyficznego języka, podtrzymujących poczucie wspólnoty wśród członów organizacji. Kultura organizacyjna wskazuje jak członkowie układają wzajemne relacje w ramach zespołu oraz jaki mają stosunek do dobra czy celu wspólnego. 

Słowa kluczowe: kultura organizacyjna, style kierowania, zadowolenie pracowników, zasoby ludzkie
str. 239  pobierz
19 vol. 7, iss. 3/19 

Rafał PRUSAK
Analiza związków pomiędzy wybranymi aspektami zarządzania przedsiębiorstwem a możliwościami zarządzania wiedzą  

Streszczenie: W niniejszym opracowaniu podjęto próbę analizy wybranych zagadnień związanych ze stosowanym przez przedsiębiorstwo stylem zarządzania, istniejącym wariantem struktury organizacyjnej oraz ogólnymi założeniami systemu zarządzania wiedzą. Podstawowym celem badania była próba zidentyfikowania tendencji oraz zależności pomiędzy wymienionymi czynnikami a wielkością przedsiębiorstw lub typem realizowanej przez niego działalności. W poszczególnych przedsiębiorstwach kwestionariusz każdorazowo wypełniany był przez przedstawiciela naczelnego kierownictwa przedsiębiorstwa. 

Słowa kluczowe: wiedza, zarządzanie wiedzą, zasoby ludzkie
str. 252  pobierz
20 vol. 7, iss. 3/20 

Dominika STRYCHARSKA, Mariusz SALWIN, Jan LIPIAK, Michał ANDRZEJEWSKI
Zastosowanie analizy Pareto-Lorenza oraz diagramu Ishikawy do analizy przyczyn powstających niezgodności w procesie produkcji artykułów gospodarstwa domowego  

Streszczenie: W artykule omówione zostały elementarne kwestie dotyczące audytu wewnętrznego, przedstawiono również narzędzia zarządzania jakością takie jak diagram Pareto-Lorenza oraz diagram Ishikawy. Przeprowadzone analizy pozwoliły na zidentyfikowanie najbardziej istotnych wad występujących w produkowanych wyrobach. Pogłębiona analiza najczęściej występującej niezgodności jaką są przebarwienia pozwoliła określić przyczyny jej powstawania oraz zaproponować odpowiednie działania naprawcze. 

Słowa kluczowe: audyt wewnętrzny, jakość, analiza Pareto-Lorenza, diagram Ishikawy
str. 262  pobierz
21 vol. 7, iss. 3/21 

Diana KRAL
Analiza wpływu systemu controllingu operacyjnego na wynik operacyjny jednostki  

Streszczenie: Artykuł wpisuje się w problematykę zwiększania efektywności procesów w dzisiejszych przedsiębiorstwach. Stara się ukazać możliwości jakie płyną dla przedsiębiorstwa z zebrania i wykorzystania informacji do efektywnego kierowania działalnością operacyjną przedsiębiorstwa. Celem artykułu jest ukazania związku pomiędzy zastosowaniem narzędzi controllingu operacyjnego w przedsiębiorstwie, a osiąganymi przez niego wynikami w działalności bieżącej. Badania przeprowadzone na przedsiębiorstwie wprowadzającym controlling operacyjny w swojej działalności pozwoliły na potwierdzenie hipotezy, że zastosowanie systemu controllingu operacyjnego ma bezpośredni wpływ na wzrost wyniku operacyjnego jednostki. Wskazaną zależność zaobserwowano w ośmiu z dziewięciu analizowanych oddziałów firmy. Badanie zależności przeprowadzone zostało jako porównanie operacyjnych wyników finansowych poszczególnych oddziałów zarówno przed jak i po wprowadzeniu systemu controllingu operacyjnego. 

Słowa kluczowe: controlling, controlling operacyjny, decyzje zarządcze, efektywność procesów przedsiębiorstwa, wynik operacyjny jednostki
str. 271  pobierz

ISSN - 2391-9361

 

Volume 8, issue 1

SYSTEMY WSPOMAGANIA W INŻYNIERII PRODUKCJI

GÓRNICTWO – PERSPEKTYWY i ZAGROŻENIA

 

Nakład numeru: 130 egzemplarzy

 

Spis treści

 

pobierz

1

vol. 8, iss. 1/1

 

Michalene GREBSKI, Radosław WOLNIAK, Wes GREBSKI

Nowa imigracja w północno-wschodniej części Pensylwanii. Szanse i zagrożenia

 

Streszczenie: W artykule przeanalizowano szanse i zagrożenia wynikające z imigracji w oparciu o doświadczenia z północno-wschodniej części Pensylwanii. Dokonano w nim również analizy potrzeb imigrantów oraz metod ich integracji z lokalnym społeczeństwem. Z przedstawionych w publikacji analiz wynika, że imigracja jest naturalnym zjawiskiem sprzyjającym dalszemu wzrostowi gospodarki w danym kraju. Problemy w wielu przypadkach wynikają z braku zrozumienia jego znaczenia, co prowadzi do niechęci i obawy przed nieznanym.

 

Słowa kluczowe: imigracja, integracja imigrantów, problem imigracyjne, wielokulturowość, wielonarodowość

str. 9

pobierz

2

vol. 8, iss. 1/2

 

Michalene GREBSKI, Radosław WOLNIAK

Programy przekwalifikowywania siły roboczej w USA

 

Streszczenie: Celem artykułu jest analiza metod stosowanych w zakresie przekwalifikowania bezrobotnych pracowników w USA w celu przywrócenia ich na rynek pracy. Jest to niezbędne aby zapewnić prawidłowe funkcjonowanie gospodarki. Artykuł również analizuje metody przewidywania zatrudnienia w poszczególnych zawodach przez okres następnych 10 lat, oraz metody szkolenia pracowników do przyszłych zawodów. W artykule również przeanalizowano program przekwalifikowywania weteranów w celu znalezienia dla nich odpowiedniego miejsca w gospodarce i życiu cywilnym.

 

Słowa kluczowe: bezrobotni pracownicy, przekwalifikowywanie pracowników, przewidywanie zatrudnienia, zatrudnianie weteranów, zarządzanie, siła robocza, zarządzanie zasobami ludzkimi

str. 17

pobierz

3

vol. 8, iss. 1/3

 

Jerry WEDZICHA, Wes GREBSKI

Nadzór górniczy i procedury regulujące przemysł wydobywania minerałów w Kanadzie

 

Streszczenie: Artykuł opisuje system prawny regulujący przemysł górniczy w Kanadzie jak również rolę nadzoru górniczego w zakresie nowelizacji przepisów bezpieczeństwa górniczego. Referat koncentruje się również na roli nadzoru górniczego w sprawowaniu kontroli nad prowadzonymi pracami jak również ochroną środowiska naturalnego. Struktury organizacyjne nadzoru górniczego i jego rola w strukturach państwa są również szczegółowo opisane.

 

Słowa kluczowe: nadzór górniczy, przepisy górnicze, bezpieczeństwo górnicze, urząd górniczy, bezpieczeństwo pracy

str. 25

pobierz

4

vol. 8, iss. 1/4

 

Agnieszka CZERWIŃSKA-LUBSZCZYK, Michalene GREBSKI, Dominika JAGODA-SOBALAK

Współpraca uczelni z przemysłem – finansowanie i realizacja prac naukowo-badawczych w Polsce i w USA

 

Streszczenie: Celem artykułu jest przedstawienie finansowania oraz realizacji prac naukowo-badawczych w Polsce oraz USA, determinujących współpracę uczelni z przemysłem, w kontekście budowy innowacyjnej gospodarki. Zaprezentowano model finansowania oraz realizacji prac naukowo-badawczych w Polsce oraz USA, jako kraju, który przoduje w zakresie współpracy uczelni z przemysłem. Omówiono podmioty zaangażowane w proces innowacyjny w Polsce oraz USA. Wskazano źródła finansowania prac naukowo-badawczych w obu krajach. Badania przeprowadzono z wykorzystaniem metody desk research. W oparciu o przeprowadzoną analizę zaproponowano działania mające na celu zwiększenie zaangażowania uczelni w proces tworzenia innowacji w Polsce.

 

Słowa kluczowe: współpraca uczelni z przemysłem, innowacje, finansowanie badań naukowych

str. 35

pobierz

5

vol. 8, iss. 1/5

 

Marzena SMOLARSKA

RODO – unijne rozporządzenie wyzwaniem dla przedsiębiorców

 

Streszczenie: W artykule przedstawiono najważniejsze zadania administratora, które powinny być realizowane aby sprostać wymaganiom RODO. Przedstawiono także wskazówki jakie należy uwzględnić w wdrażaniu wytycznych unijnego rozporządzenia. Zwrócono uwagę na problem transgranicznego przekazywania danych do państw trzecich i wyzwania jakie stoją przed administratorem w tym zakresie.

 

Słowa kluczowe: administrator, inspektor ochrony danych, obowiązek informacyjny, zgoda, podmiot danych (osoba fizyczna), profilowanie, naruszenia ochrony danych, państwo trzecie, Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych

str. 51

pobierz

6

vol. 8, iss. 1/6

 

Antoni WOJACZEK, Sergiusz BORON

Teletransmisyjna bariera iskrobezpieczna jako element bezpieczeństwa w przewodowych systemach łączności

 

Streszczenie: W kopalniach metanowych dołowe systemy łączności i alarmowania muszą być iskrobezpieczne, przystosowane do pracy przy dowolnej koncentracji metanu. Iskrobezpieczeństwo telefonów i sygnalizatorów alarmowych zapewniają specjalne urządzenia teletransmisyjne włączane do każdej linii telekomunikacyjnej, zwane potocznie barierami iskrobezpiecznymi. Od kilkudziesięciu lat we wszystkich rozwiązaniach technicznych barier iskrobezpiecznych separację obwodu dołowego od powierzchniowego zapewnia transformator. W systemie łączności i alarmowania typu HETMAN stosowanym obecnie w kilku kopalniach po raz pierwszy wykorzystano kondensatory, jako elementy separacyjne w obwodzie liniowym teletransmisyjnej bariery iskrobezpiecznej. W artykule omówiono te dwa podstawowe rozwiązania techniczne teletransmisyjnej bariery iskrobezpiecznej stosowanej w ogólnozakładowej łączności telefonicznej i w systemie alarmowania załogi. Przedstawiono również podstawowe funkcje, jakie spełnia bariera iskrobezpieczna w systemie łączności fonicznej w podziemnych zakładach górniczych.

 

Słowa kluczowe: telekomunikacja w kopalniach, bariera iskrobezpieczna, bariera kondensatorowa

str. 63

pobierz

7

vol. 8, iss. 1/7

 

Nikodem SZLĄZAK, Justyna SWOLKIEŃ

Wpływ zagrożeń naturalnych na bezpieczeństwo prowadzenia robót w kopalniach podziemnych

 

Streszczenie: W artykule przedstawiono charakterystykę zagrożeń aerologicznych wpływających ze wzrostem głębokości prowadzonej eksploatacji na bezpieczeństwo prowadzonych robót górniczych. Szczególną uwagę zwrócono na zagrożenie klimatyczne i metanowe i ich wzajemne powiązania. Współwystępowanie zagrożeń naturalnych przyczynia się do obniżenia bezpieczeństwa prowadzonych robót górniczych. Wzrost występujących zagrożeń naturalnych wiąże się ze wzrostem kosztów prowadzonej eksploatacji wynikających głównie z konieczności ich zwalczania.

 

Słowa kluczowe: zagrożenie klimatyczne, zagrożenie metanowe, zagrożenie pożarowe, bezpieczeństwo eksploatacji

str. 73

pobierz

8

vol. 8, iss. 1/8

 

Damian ZASINA, Jarosław ZAWADZKI

Czy potrzebujemy schematów systemów grzewczych dla inwentariów emisji obszarów urbanizowanych? Studium przypadku z Obszaru Metropolitalnego Górnego Śląska

 

Streszczenie: Przedmiotem artykułu jest krótkie przeanalizowanie konsekwencji błędów wynikających z przekształceń niekompletnych (nieaktualnych) danych przestrzennych. Obszarem badawczym jest część Konurbacji Górnośląskiej, której znaczny odsetek mieszkańców jest zaopatrywany w ciepło sieciowe. Wykazano, że pominięcie części informacji przestrzennej albo wykorzystanie niekompletnych danych przestrzennych może prawie dziesięciokrotnie zwiększyć niepewność oszacowania emisji CO2 w wybranych częściach obszaru badawczego.

 

Słowa kluczowe: inwentaryzacja emisji, CO2, niepewności, analizy przestrzenne

str. 87

pobierz

9

vol. 8, iss. 1/9

 

Joachim KOZIOŁ, Michał KOZIOŁ

Właściwości węgla kamiennego i określające je wskaźniki przydatności

 

Streszczenie: W pracy wskazano, że przy ocenie wartości węgla kamiennego należy co najmniej uwzględnić jego właściwości energetyczne, ekologiczne, ekonomiczne i społeczne. Przedstawiono propozycje wskaźników przydatności energetycznej charakteryzujące poszczególne właściwości. Ponadto wykazano, że parametrem określającym jakość paliwa może być jego kaloryczność (wartość opałowa).

 

Słowa kluczowe: właściwości paliwa, wskaźniki przydatności

str. 96

pobierz

10

vol. 8, iss. 1/10

 

Krzysztof KOTWICA

Narzędzia dyskowe – alternatywa dla narzędzi skrawających

 

Streszczenie: W artykule przedstawiono problemy związane z urabianiem zwięzłych i bardzo zwięzłych skał narzędziami skrawającymi, głównie nożami styczno-obrotowymi. Opisano obecnie wykorzystywane narzędzia dyskowe, ich parametry oraz sposób pracy. Przedstawiono wady wybranych rozwiązań i związane z tym przeszkody w ich szerszym zastosowaniu w górnictwie. Zaprezentowano kierunki dalszego rozwoju narzędzi dyskowych pozwalające na ich wykorzystanie przykładowo w kombajnach ścianowych oraz kombajnach chodnikowych ramionowych.

 

Słowa kluczowe: narzędzie dyskowe, nóż styczno-obrotowy, zużycie, skała zwięzła

str. 103

pobierz

11

vol. 8, iss. 1/11

 

Łukasz BOŁOZ

Ocena jakości noży styczno-obrotowych na potrzeby zamówień publicznych

 

Streszczenie: W artykule przedstawiono wyniki badań jakości handlowych noży styczno-obrotowych na potrzeby realizacji procedur przetargowych zgodnie z prawem zamówień publicznych w Polsce. Przedstawione badania noży są jednymi z nielicznych, które w praktyce pozwalają na wybór oferty na podstawie obiektywnie wyznaczonych liczbowych wskaźników określających jakość produktu a nie jedynie na podstawie ceny. Dzięki temu zamawiający może decydować jaki udział w ocenie oferty stanowić ma cena a jaki jakość. Wymagane w przetargu parametry geometryczne oraz materiałowe, w przypadku braku spełnienia są podstawą do odrzucenia danej oferty noży. Parametrem liczbowym wpływającym na ocenę końcową oferty jest szybkość zużycia noży. Przedstawiono wyniki badań parametrów geometrycznych, materiałowych oraz szybkości zużycia 48 kompletów noży, przeprowadzone dla przetargu składającego się z 14 zadań. Przetarg przeprowadzono dla 6 kopalni podziemnych jednej ze spółek węglowych. Do wybranych zadań w przetargu swoją ofertę zgłosiło 5 producentów.

 

Słowa kluczowe: noże styczno-obrotowe, wybór oferty, przetargi publiczne, trwałość

str. 115

pobierz

12

vol. 8, iss. 1/12

 

Marta Gándara MILLÁN

Nowa rewolucja przemysłowa: gospodarka o obiegu zamkniętym w Unii Europejskiej

 

Streszczenie: Działalność przemysłowa i skala konsumcji zużywają zasoby naturalne w spos